Του Πάνου Σκουρολιάκου* Μνήμες Αττικού τοπίου μέσα από το λεύκωμα  «Μνήμες Τρύγου». Πρόκειται για  μια χειροποίητη σχεδόν και   καλαίσθητη  έκδοση,  σε κείμενο του Μεσογείτη, (   μισού Μαρκοπουλιώτη και μισού  Κορωπιώτη για την ακρίβεια),  γιατρού Δημήτρη Γ. Μπούκη,  προικισμένη  και  με πολλές, όμορφες φωτογραφίες που απεικονίζουν το χωρίς επιστροφή  παρελθόν του τόπου και των ανθρώπων του. Στην Περιφέρεια Αττικής, η σύγχρονη Ελληνική Πολιτεία, προώθησε τον  πλεονάζοντα πληθυσμό  του πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας και του Πειραιά. Άνθρωποι όλων των ταξικών διαβαθμίσεων  ήρθαν και εγκαταστάθηκαν εδώ, στην Αττική του αεροδρομίου «Ελ. Βενιζέλος», της Αττικής Οδού, των εργοστασίων, της μεγάλης αγοράς γης και οικοδομής.  Ευκατάστατοι συμπολίτες μας έχτισαν τις εντυπωσιακές  κατοικίες με  πισίνες και  ελικοδρόμια  σε πανέμορφες περιοχές . Η μεσαία τάξη  έχτισε  τις μεζονέτες της σε βουνά και παραλίες και  τέλος  τα  χαμηλά βαλάντια, που βολεύτηκαν σε αυθαίρετα κτίσματα στις  πλαγιές ή ανάμεσα στα μεσογείτικα αμπέλια. Κοιτάζοντας κανείς  το σημερινό Αττικό τοπίο, δυσκολεύεται να φανταστεί πως ήταν πριν  από εξήντα ή εβδομήντα χρόνια. Το κείμενο του Δ. Μπούκη όμως, οδηγεί τον αναγνώστη, σε ένα γοητευτικό ταξίδι στον χρόνο  και μαζί με τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες, τον εισάγει  σε ένα χαρούμενο τοπίο ανθρώπων, ζώων, αντικειμένων της δουλειάς,…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*   Κάποιες   μικρές χαραμάδες  άνοιξαν στο  μεγάλο τοπίο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και  στέλνουν αχνές έστω ελπίδες για μια άλλη Ευρώπη. Την  «altra Europa»   που  ποθούν  και οι σύντροφοί μας στην Ιταλία. Η δράση και ο αγώνας του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα στην Ευρώπη, με αιχμή το χρέος της χώρας, συνέτειναν ώστε να ανοίξουν αυτές  οι χαραμάδες.  Μια τέτοια, άλλη Ευρώπη οραματιζόμαστε και στην επικράτεια των Τεχνών, των Γραμμάτων, του Πολιτισμού. Θεωρείται η Ελλάδα, ως σταυροδρόμι ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή. Ως το σημείο που διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμοί εισβάλουν ο ένας στον άλλον. Πιστεύω πως αυτό αφορά και  την Ευρώπη ως σύνολο, στο μακρύ  χρόνο της καταγεγραμμένης της  ιστορίας. Όχι μόνον σήμερα όπου εκατοντάδες χιλιάδες προσφύγων από Ασία και Αφρική καταφεύγουν στον ευρωπαϊκό  βορά κυρίως,  προς αναζήτηση ειρηνικού τοπίου και ευκαιριών εργασίας. Το ίδιο  συμβαίνει εδώ και δεκάδες αιώνες  τώρα, εμπλουτίζοντας την γηραιά ήπειρο με τέχνες, επιστήμες, κουλτούρες . Και αυτό γίνεται είτε με τρόπο  ειρηνικό,  είτε με την συνδρομή όπλων και πολέμων. Δεν ονομάσθηκε άλλωστε τυχαία η Ευρωπαϊκή ήπειρος «ασιατική χερσόνησος» ή «μικρό ακρωτήρι της Ασίας». Είναι μοίρα της να δέχεται τη φυσική ροή ανθρώπων και πολιτισμών, ως  μια ήπειρος, όπου συγχωνεύονται διαρκώς οι αντιθέσεις…

       Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Τι περιμένει κανείς στον χώρο του Πολιτισμού από την «Δεύτερη φορά Αριστερά» στην κυβέρνηση; Αλλαγή τοπίου περιμένει. Οι δημιουργοί αλλά και το κοινό, οι πολίτες, ξέρουν να διαβάζουν πράξεις και παραλήψεις της πολιτικής εξουσίας. Αντιλαμβάνονται τα πάντα και δεν μπορεί να τους ξεγελάσει κανείς. Στο πεδίο πολιτισμού που παρέλαβε η  κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές του Ιανουαρίου, έφθανε άραγε η αλλαγή προσώπων στη σκακιέρα που είχε οργανώσει ένα φαύλο σύστημα δεκαετίες πριν; Έφθανε άραγε να αλλάξεις τον ένα συστημικό με κάποιον άλλον;  Αλήθεια, γιατί να φοβάται να σαρώσει την αποκρουστική κρούστα του βάλτου κάποιος που κλήθηκε να αναταράξει τα νερά; Γιατί να αντιπαρατίθεται κάποιος άγονα με τα σαΐνια  της τέχνης του καρεκλοκένταυρου; Και οι πολιτικές;  Παραμένουν οι ίδιες, οι προηγούμενες; Αν  τα νέα  πρόσωπα  που επιλέγονται   από τους  καθ΄ ύλην αρμοδίους  της  νέας κυβέρνησης  για  να υπηρετήσουν  σε κάποιο πόστο,  είναι γεννήματα  και δημιουργήματα  του παλιού;  Τότε   απλώς αλλαγή φρουράς γίνεται. Και γιατί αυτό;  Ίσως λόγω έλλειψης οράματος και απουσίας δυναμικής εκκίνησης. Υπάρχει όμως  εργαλείο  και αυτό είναι το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για τον πολιτισμό. Η οποιαδήποτε κυβέρνηση, αλλά πολύ περισσότερο μια αριστερή κυβέρνηση θα πρέπει να δημιουργήσει θεσμούς στον χάρτη του…

  Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   Λίγο πριν μπω στο αεροπλάνο για Κωνσταντινούπολη, χαζεύοντας  στο βιβλιοπωλείο του αεροδρομίου, έπεσα πάνω του: Αχμέτ Ουμίτ, «Έγκλημα στο Πέρα» ( Εκδ. Πατάκη). Ιδανικό βιβλίο για συντροφιά  σ αυτό το ταξίδι, σκέφτηκα. Και μπήκα μαζί του στο αεροπλάνο. Λοιπόν σήμερα θέλω να σας μιλήσω γι αυτό το «αλα τούρκα» αστυνομικό μυθιστόρημα. Όχι ως ειδικός. Ούτε της λογοτεχνίας γενικά ούτε της αστυνομικής ειδικά. Αγαπώ την Αγκάθα Κρίστι, τον Ρέιμοντ Τσάντλερ,  τον Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ. Μ αρέσει να αφήνομαι να με παρασέρνουν στην  με μαθηματική ακρίβεια διαδρομή που έχουν σχεδιάσει για τον αναγνώστη, από το  έγκλημα, μέχρι την στιγμή του θριάμβου, δηλαδή την εξιχνίασή του. Ο θρίαμβος βέβαια είναι πραγματικός όταν ο αναγνώστης δεν έχει ανακαλύψει τον δολοφόνο, πριν  το κάνει ο ίδιος ο συγγραφέας. Μ αρέσει όμως  η αστυνομική λογοτεχνία  να είναι πρωτίστως λογοτεχνία. Η Π. Ντ. Τζέημς σημειώνει πως «… οι αναγνώστες αναζητούν μυθιστορήματα μυστηρίου τα οποία προσφέρουν την ικανοποίηση μιας πλοκής που πείθει, αλλά να μπορούν δικαίως να τα απολαμβάνουν ως σοβαρά μυθιστορήματα». Πριν από το  «Έγκλημα στο Πέρα», η προσωπική μου εμπειρία με το είδος της αστυνομικής λογοτεχνίας, είχε να κάνει με εκείνο  τον ψυχρό, εγγλέζικο φλεγματικό χειρισμό  των γεγονότων, καταστάσεων,…

     Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Στην  «κοινωνία της τηλεόρασης»  στην οποία  έχουμε εγκλωβιστεί, θα πρέπει να υπάρχουν κανόνες και προστατευτικές για το κοινό διατάξεις. Θα πρέπει οι «πάροχοι περιεχομένου επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής» να έχουν μαζί με τα γενναία δικαιώματά τους και υποχρεώσεις. Το σχέδιο νόμου «για τα κανάλια»  όπως συνηθίζουμε να λέμε, είναι έτοιμο και έχει μπει  σε διαβούλευση. Μαζί του και ένα άλλο εξ ίσου σημαντικό  για το οπτικοακουστικό πεδίο, που είναι  η δημιουργία  Εθνικού  Κέντρου  Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας (ΕΚΟΜΕ). Το πρώτο νομοσχέδιο περιγράφει ακριβώς τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών και βάζει σε τάξη το τοπίο. Το δεύτερο, δημιουργεί μια βάση δεδομένων, ένα ευρετήριο,  όπου θα μπορεί κάποιος να βρει οτιδήποτε έχει καταγραφεί οπτικά ή ακουστικά στην Ελλάδα, από την εφεύρεση  του τρόπου   καταγραφής ήχου και εικόνας έως τα σήμερα. Γιατί δεν προχώρησε το πρώτο νομοσχέδιο, εκείνο δηλαδή για τα κανάλια;  Αυτό  έχει να κάνει με το κολοβό  Εθνικό  Ραδιοτηλεοπτικό Συμβουλίου (ΕΣΡ). Πρόκειται για ένα εννεαμελές συμβούλιο που έχει μείνει με πέντε μέλη, λόγω παραιτήσεων και που βαρύνεται με ένα σωρό  παραλήψεις. Στην αρμοδιότητα της Προεδρίας της Βουλής ήταν η διαδικασία  τακτοποίησής του, για να προχωρήσει το εκ βάθρων  νέο ΕΣΡ,  ή έστω…

         Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   «Η χώρα των όμορφων αλόγων». Αυτό είναι το όνομα που  έδωσαν οι Πέρσες στην Καππαδοκία. «Κατπατούκα» την έλεγαν. Πριν από τους Πέρσες όμως, την μνημονεύει ο Ηρόδοτος, μιας και οι πρώτοι κάτοικοι, εγκαταστάθηκαν εκεί περί το 1600 π.χ.  ήταν οι Χεταίοι με πρωτεύουσα τη Χατούσα. Πολλοί λαοί και πλήθος πολέμων στη συνέχεια, έφερε σε αντιπαράθεση Σκύθες, Μήδους, Πέρσες, τους Μακεδόνες του Μεγάλου Αλεξάνδρου,  τους επίγονους της Ελληνιστικής εποχής, και  Ρωμαίους, έως τον 1ο μ.χ. αιώνα . Ατή την εποχή,  το ελληνικό στοιχείο είναι ακμαίο  (ακόμα και εβραϊκές κοινότητες μιλούν και γράφουν ελληνικά), ο χριστιανισμός εξαπλώνεται και η πόλη της Καισαρείας, αναδεικνύεται  σε κορυφαίο  κέντρο  παιδείας και φιλολογίας.  Με την επικράτηση των Σελτζούκων Τούρκων περί τον 11ο αι., οι χριστιανικοί πληθυσμοί  μετακινούνται προς την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Αλεξάνδρεια και την Αμισό. Οι  Ρωμιοί  που έμειναν ήσαν λίγοι σε σχέση με τους τουρκικούς πληθυσμούς.  Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την τεράστια απόσταση από τα κέντρα του Ελληνισμού μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, συνετέλεσε ώστε να κρατήσουν οι Ρωμιοί Καππαδόκες   τη θρησκεία τους, να χάσουν όμως την γλώσσα τους. Μιλούσαν πια  είτε αποκλειστικά τουρκικά, ή χρησιμοποιούσαν ένα καππαδοκικό ιδίωμα με ελληνικές λέξεις, ενσωματωμένες…