ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ

                                                                         Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   Πως  μπορεί ο άνθρωπος να καταστρέφει τα ίδια τα  δημιουργήματά του; Πως μπορεί να κονιορτοποιεί μνημεία και  έργα τέχνης που του κληροδότησαν οι πρόγονοί του  κυριευμένος από ένα τυφλό μίσος φυλετικό ή θρησκευτικό; Τι και πόσα  έχασε η ανθρωπότητα από τη φωτιά στη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας στην αρχαιότητα  όπου καταστράφηκαν 700.000 χειρόγραφες περγαμηνές  με όλον τον πλούτο της τέχνης, της φιλοσοφικής σκέψης και των  επιστημονικών  κατακτήσεων της εποχής; Και ποιος άραγε ευθύνεται γι αυτή τη φωτιά; Οι ιστορικοί δεν έχουν δώσει ακόμα απάντηση. Την έκαψε ο Ιούλιος Καίσαρας, ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος, ή ο χαλίφης Ομάρ της Δαμασκού; Άγνωστο. Το μόνο σίγουρο είναι πως χάθηκε από προσώπου γης, ένα σπουδαίο κέντρο ανθρώπινης δημιουργίας. Ένα σημείο όπου  διανοούμενοι της εποχής, ποιητές και επιστήμονες ταξίδευαν από τις άκρες του τότε γνωστού κόσμου για να μελετήσουν, να συζητήσουν και να ανταλλάξουν ιδέες. Επιστρέφοντας, μεταλαμπάδευαν όλον αυτό τον πλούτο στις πατρίδες τους. Αργότερα, το 1204 κατά την Δ΄ Σταυροφορία, αφού οι Φράγκοι παρέκλιναν…

Continue Reading ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ

                                                                          Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Σε όλη την ιστορία   της ανθρωπότητας, το βιβλίο αποτέλεσε το κορυφαίο τεκμήριο  του πολιτισμού της. Από την ιερογλυφική γραφή στην συλλαβική και από εκεί στην αλφαβητική και  έως τις μέρες μας στο ηλεκτρονικό βιβλίο, αγαπήσαμε  ως ανθρώπινο είδος αυτό το γοητευτικό δημιούργημά μας. Έργο του μυαλού, της ψυχής και των χεριών μας, μας εγκλώβισε σε μια διαδικασία άσκησης και προσπάθειας για την κατάκτηση των ανθρώπινων κατακτήσεων στο πεδίο της γνώσης και της εξέλιξης. Μας εξασφάλισε την μετάληψη της επιστήμης, της λογοτεχνίας  και των ανθρώπινων πεπραγμένων όπου γης, παραδίδοντάς μας στα όριά μας αλλά και στην πρόκληση να συνεισφέρουμε και εμείς, ατομικά στην κοινή πολιτισμική κατάκτηση της ανθρωπότητας, καταγράφοντας σε ένα βιβλίο τα έργα της  δικής  μας νοητικής εργασίας. Πριν ακόμα από την εφεύρεση της τυπογραφίας, ακούραστοι «αντιγραφείς» μετέφεραν τον πλούτο των γραμμάτων, των τεχνών και της επιστήμης στα «τετράδια». Τεύχη από τέσσερα δίφυλλα δηλαδή, ή ένα «δεκαεξασέλιδο», στοιχείο-μονάδας που συναντούμε έως σήμερα στην τυπογραφία. Εκείνα τα παλιά χρόνια λοιπόν, το…

Continue Reading ΒΙΒΛΙΟ

ΤΟ ΘΕΜΑ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ «ΕΤΑΙΡΟΙ»

Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   Γράφοντας  τα  Σάββατα  εδώ στην Αυγή τα Πολυ-Πολιτισμικά, περνώ  κάθε βδομάδα την περίοδο της αναζήτησης θέματος. Όταν το βρω, τότε τα πράγματα είναι πιο εύκολα. Μια βδομάδα πριν  από την συμπλήρωση πέντε μηνών της   κυβέρνησης   και στην  πιο οριακή στιγμή της περίφημης (και φοβούμαι επαχθούς, όπως και το χρέος) διαπραγμάτευσης, ποιο θα μπορούσε να είναι το θέμα; Κάποιο ζήτημα τέχνης; Αισθητικής; Κάποιος σπουδαίος δημιουργός; Αυτές τις ημέρες που η ίδια η Δημοκρατία τίθεται εν αμφιβόλω από την νεοφιλελεύθερη  ηγεσία των συμμάχων χωρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τι θα μπορούσε κανείς να προτείνει ως θέμα συζήτησης γύρω από τον πολιτισμό; Η  Δημοκρατία γεννά Πολιτισμό και το αντίστροφο. Ο Πολιτισμός παράγει Δημοκρατία.  Η ηθική, η κοινωνία και πολιτική επικοινωνία, ο πολιτισμός του ορθού λόγου, η ανύψωση του ανθρώπου  ως  μέλους μιας συντεταγμένης  πολιτείας,  η ανύψωσή του σε πολίτη δηλαδή, είναι αποτέλεσμα της Δημοκρατίας. Αυτής της άμεσης Δημοκρατίας της αρχαίας Αθήνας, που ξεκλείδωσε τα ταλέντα και την έμπνευση στους πολίτες της,  να χτίσουν Παρθενώνες, να δημιουργήσουν αγάλματα, να γράψουν ποίηση, να κάνουν μουσική, ζωγραφική, θέατρο και όχι μόνον. Η Δημοκρατία είναι εκείνη που τους έδωσε τα εφόδια να απολαμβάνουν αυτά τα έργα  της τέχνης και του πολιτισμού, στους ναούς,…

Continue Reading ΤΟ ΘΕΜΑ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΟΙ «ΕΤΑΙΡΟΙ»

ΡΩΜΑΙΪΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ (Ένας εκδοτικός οίκος στην Κωνσταντινούπολη)

  Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   Σε ένα πρόσφατο ταξίδι μου στην Καππαδοκία, πήρα στα χέρια μου δύο καλαίσθητους τόμους με τίτλους «Ρωμαίικο Ημερολόγιο  2013» και «2014».   Βρισκόμουν στο χωρίο Προκόπι (Uzgout) της Καισάρειας,  όταν ο πρόεδρος των Καππαδοκικών Σωματείων Φάνης Ισακίδης μου τους  έφερε, σταλμένους από τον Γιώργο Μπελίνσοϊ, των εκδόσεων «Ιστός» της Κωνσταντινούπολης. Πήρα στα χέρια μου λοιπόν δυό βιβλία από έναν ρωμαίικο  εκδοτικό οίκο που τυπώνει ξανά μετά από πολλές δεκαετίες βιβλία στην ελληνική γλώσσα, στη γειτονική Τουρκία. Μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, η εκδοτική δραστηριότητα στην Βασιλεύουσα ήταν πυκνή  και ενδιαφέρουσα. Με την μείωση των Ρωμιών, ατόνησε  κι αυτή. Πόσα και πόσα λογοτεχνικά, φιλοσοφικά, εκκλησιαστικά, θεατρικά και άλλα βιβλία γεννήθηκαν εκεί, συνεισφέροντας στις τέχνες και τις επιστήμες, ενισχύοντας ταυτόχρονα  την ελληνομάθεια σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι του ελληνισμού.  Τα ετήσια Ημερολόγια είχαν σπουδαία επιστημονική, καλλιτεχνική  και ιστορική αξία. Το «Εθνικόν Ημεολόγιον», είναι το  πρώτο Ημερολόγιο, και  εκδόθηκε στο Παρίσι από τον Μ. Βρετό το 1865, ενώ στην Κωνσταντινούπολη εκδόθηκε το «Ημερολόγιον της Ανατολής», το 1879 από τους Π. Θωμά και Α. Παλαιολόγο. Στην Πόλη πάντα έφθαναν  πληθυσμοί προς εγκατάσταση. Από τους Μεγαρείς που ίδρυσαν το Βυζάντιο, έως τους   Τούρκους  του Μωάμεθ Β΄ που την κατέκτησε. Κύματα…

Continue Reading ΡΩΜΑΙΪΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ (Ένας εκδοτικός οίκος στην Κωνσταντινούπολη)

ΜΗΤΣΟΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ (Έλληνες και φιλέλληνες προστάτες)

  Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Οι  «Προστάτες», το θεατρικό έργο του Μήτσου Ευθυμιάδη που ανέβασε το 1975 ο Γιώργος Λαζάνης   στο θρυλικό   «Υπόγειο»  του Καρόλου Κουν, άνοιξαν  στο θέατρο εκείνης της εποχής  μεγάλες,  τεράστιες  πόρτες. Δεν ξέραμε τον συγγραφέα. Τον γνωρίσαμε όμως στα ταβερνάκια  και τα μπαρ των Εξαρχείων. Τον «Πειναλέοντα» της Μαυρομιχάλη, το «Αχ Βαχ» της Αραχόβης, στο «Νταντα»   του Κώστα Τσαπέκου που ταυτόχρονα έπαιζε και αυτός στο «Θέατρο Τέχνης», και σε ένα δυό άλλα. Οι «Προστάτες» λοιπόν, μας θύμιζαν τις παραστάσεις της Αριάν Μνούσκιν, ότι πιο πρωτοποριακό και πιο αριστερό εκείνη την εποχή. Στη σκηνή του «Υπογείου», με ξέφρενη θεατρική μανία εκτυλίσσονταν μια παράσταση  καταπληκτική! Η νεανική ορμή του Μήτσου συναντήθηκε με την ώριμη σκηνική σοφία του Λαζάνη, παρουσιάζοντας  την περιπέτεια της επανάστασης του 1821 με έναν τρόπο  πρωτόγνωρο. Λαός, κοτζαμπάσηδες, έλληνες και φιλέλληνες «σωτήρες»! Και σπουδαίοι ηθοποιοί. Ποιος δεν θυμάται τον Βασίλη Παπαβασιλείου ως Κωλέτη! Η ερμηνεία του, ήταν σπουδή πάνω στην  τέχνη  της υποκριτικής. Μια μοναδική συνύπαρξη πηγαίου ταλέντου και επιστημονικής σκέψης επί  των θεατρικών νοημάτων. Ο Γιώργος Αρμένης στα καλύτερά του,  ενώ όαση καλού γούστου και θεατρικότητας ήταν τα σκηνικά και τα κοστούμια του αξέχαστου Δαμιανού Ζαρίφη.  Η μουσική και τα τραγούδια του Λεοντή συντροφεύουν…

Continue Reading ΜΗΤΣΟΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ (Έλληνες και φιλέλληνες προστάτες)

ΘΕΑΤΡΟ GYPTIS (ένα γαλλο – ελληνικό θέατρο στη Μασσαλία)

                                                                        Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Ένας παλιός κινηματογράφος ήταν,  σε μια υποβαθμισμένη περιοχή της Μασσαλίας με το όνομα της  κέλτισας πριγκίπισσας Gyptis, που παντρεύτηκε τον  Εύξενο, από την Φώκαια της Μικράς Ασίας. Η ιστορία του Εύξενου  και της Gyptis μέσω   της αίθουσας  που μετατράπηκε σε ένα από τα πιο δυναμικά περιφερειακά θέατρα της Γαλλίας, μοιάζει με την ιστορία των δύο θεατράνθρωπων που το δημιούργησαν και το έκαναν σπουδαίο κύτταρο της γαλλικής θεατρικής ζωής από το 1987 έως το 2013. Του Έλληνα  Αντώνη Βουγιούκα και της  Γαλλίδας Francoise  Chatot. Να γυρίσουμε όμως στην ιστορία του εποικισμού της περιοχής από τους Φωκαείς. Η άφιξη του Εύξενου σε αυτήν την ακτή της νότιας Γαλλίας, συνέπεσε με τη γιορτή που ετοίμαζε ο βασιλιάς Nan  για να διαλέξει η κόρη του Gyptis τον άνδρα που θα παντρευτεί. Ένα μητριαρχικό έθιμο λοιπόν, έδωσε την ευκαιρία στον  Φωκαέα έποικο  να είναι ο τυχερός θνητός που παρέλαβε την κούπα με ποτό από τα χέρια  της πριγκίπισσας  και μαζί με αυτήν να πάρει προίκα και…

Continue Reading ΘΕΑΤΡΟ GYPTIS (ένα γαλλο – ελληνικό θέατρο στη Μασσαλία)

ΚΑΙ ΕΓΕΝΕΤΟ ΕΡΤ!

Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Το «μαύρο» που επιβλήθηκε στην δημόσια ραδιοτηλεόραση  τον Ιούνιο του 2013 είναι παρελθόν και με το νόμο! Η ΕΡΤ επανέρχεται,  με την ψήφιση από τη Βουλή των Ελλήνων του σχετικού νομοσχεδίου . Αυτή η νέα ΕΡΤ που θα επαναλειτουργήσει όμως,  δεν πρέπει να κουβαλά τις παθογένειες του παρελθόντος της. Είναι κάτι στο οποίο συμφώνησαν όλες οι πτέρυγες της Βουλής. Ακόμα και εκείνοι που ευθύνονται για αυτές τις παθογένειες που εκδηλώθηκαν κατά την περίοδο που κυβερνούσαν εναλλάξ και στο τέλος μαζί. Όσο απομακρύνεται ο χρόνος από το μαύρο που επιβλήθηκε στις οθόνες της ΕΡΤ  και έχοντας πια εικόνα σαφή του τι  επεδίωκαν οι φυσικοί αυτουργοί αυτού του εγκλήματος απέναντι στην δημοκρατία,  πρέπει να σταθούμε ψύχραιμα σε ότι αφορά την νέα επανεκκίνηση  ώστε  στη βάση της κοινής λογικής να αποδοθεί  στον ελληνικό λαό μια δημόσια ραδιοτηλεόραση αντάξια των προσδοκιών του, αλλά και του οβολού του, που καταβάλει για την λειτουργία της . Το μαύρο που έπεσε το καλοκαίρι του ’13, δεν ήταν τυχαίο. Είχε ιδεολογική βάση και προετοιμάστηκε χρόνια πριν. Το 1990, η τότε νέα κυβέρνηση της ΝΔ , δεν επέβαλε μαύρο μεν, αλλά κατέβασε το ρελέ στην λειτουργία της, αφήνοντάς την να δουλεύει με μια αδύναμη γεννήτρια.…

Continue Reading ΚΑΙ ΕΓΕΝΕΤΟ ΕΡΤ!