TV – ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ, ΣΗΜΕΙΩΣΑΤΕ 1

  Του Πάνου Σκουρολιάκου* Με την εμφάνιση της η τηλεόραση, αντιμετώπισε ως ανταγωνιστικό μέσο τον κινηματογράφο. Αφού τον υπερκέρασε σε εμπορικότητα ενσωματώνοντας τον σε μεγάλο βαθμό, προχώρησε στην επίθεση προς την έντυπη πληροφόρηση. Τις εφημερίδες. Τις ξεπέρασε και αυτές, επηρεάζοντας τες άλλοτε  ελάχιστα και άλλοτε  καθοριστικά, συνήθως όμως προς το χειρότερο. Πέτυχε η TV, την τηλεοπτική μετάλλαξη των κινηματογραφικών ταινιών, και την κινηματογραφοποίηση του δελτίου ειδήσεων.  Έτσι λοιπόν, η πληροφορία στα δελτία ειδήσεων,  αποκτά υπόσταση μόνον μέσω της εικόνας. Σε αυτά, δεν υπάρχει η άδολη παρουσίαση του γεγονότος. Οργανώνεται μια επιμελημένη κινηματογράφησή του, με αυστηρή σκηνοθεσία που περιλαμβάνει τα κατάλληλα είδη πλάνων (κοντινό, μακρινό κλπ), τις  αποτελεσματικές  γωνίες λήψης,  την  ενδεδειγμένη μουσική υπόκρουση   και βέβαια  την ύπαρξη ενός σεναρίου το οποίο εξυπηρετείται από  τα εργαλεία που προαναφέραμε. Η τηλεοπτικοποίηση των ειδήσεων, υπακούει σε  συγκεκριμένους κανόνες, αναλόγως του είδους της είδησης. Για την εξυπηρέτηση του αστυνομικού ρεπορτάζ για παράδειγμα, αξιοποιούνται οι σπουδαιότερες  παρακαταθήκες αστυνομικών ταινιών, για να εμπνεύσουν την κατάλληλη δραματική εκφώνηση της είδησης, την μουσική επένδυση, τα συνήθως  άσχετα με την συγκεκριμένη είδηση πλάνα  από περιπολικά που ουρλιάζουν μέσα στη νύχτα, εικόνες από τις φυλακές, αίμα στους δρόμους, κλπ.  Κατάφερε η τηλεοπτική ενημέρωση να επιβάλει την εικόνα ως μοναδικό και…

Continue Reading TV – ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ, ΣΗΜΕΙΩΣΑΤΕ 1

Τραγουδοποιοί μενεστρέλοι

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο. Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου... Του Πάνου Σκουρολιάκου* Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο. Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου, κορυφώνεται κατά τον μεσαίωνα, για να φτάσει έως εμάς, με τους σύγχρονους τραγουδοποιούς. Είναι οι συνθέτες απόλυτα προσωπικών τραγουδιών που φέρουν ευδιάκριτη τη σφραγίδα τους. Και είναι τραγούδια που ολοκληρώνονται μόνο με την ερμηνεία του τραγουδοποιού δημιουργού τους. Το τραγούδι κάποιου λόγιου συνθέτη, μπορεί να αποδοθεί από διαφορετικής φωνητικής προσωπικότητας ερμηνευτές. Το τραγούδι όμως του τραγουδοποιού, κανένας άλλος δεν μπορεί να το αποδώσει καλύτερα. Η ερμηνεία του Σαββόπουλου στη «Συννεφούλα», επισκιάζει κάθε άλλη, έστω και αν υπογράφεται και από τους πιο σπουδαίους ερμηνευτές. Ο τραγουδοποιός, έχει ένα απόλυτα προσωπικό κοινό. Στις «ζωντανές εμφανίσεις» του, αρκεί ένα μικρόφωνο και ένας προβολέας ώστε να μαγεύσει και να απογειώσει το κοινό του. Αναπτύσσει μια απόλυτα προσωπική σχέση μ' αυτό. Συνεννοείται και με την ανάσα και με τη σιωπή. Επικοινωνεί με κώδικες που έχουν συνομολογήσει και οι δύο. Τραγουδοποιός και κοινό. Απαραίτητο στοιχείο στις εμφανίσεις…

Continue Reading Τραγουδοποιοί μενεστρέλοι

Ο λαϊκός Μεγαλέξανδρος

Του Πάνου Σκουρολιάκου *  Μέρες μακεδονικής ανάτασης που είναι, (εξ αιτίας της συμφωνίας με την ΠΓΔΜ), έρχεται στο νου,  η προσωπικότητα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ας τη δούμε,  έτσι όπως έφτασε σε έως τις μέρες μας, μέσα από  τη λαϊκή μούσα. Ο μέγιστος όλων των εποχών στρατηλάτης ξεκινώντας από την Μακεδονία της ελληνικής ιστορίας, έφτασε πέρα από τα πέρατα του τότε γνωστού  κόσμου,  κατακτώντας όχι μόνον τα εδάφη  κραταιών βασιλέων και αυτοκρατόρων,  αλλά κυρίως τις καρδιές των ανθρώπων τους.  Σημάδεψε  την  εποχή  του, αλλά  και όλες  τις  κατοπινές  εποχές, ασκώντας καθοριστική επιρροή στην  ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας, κυριολεκτικά έως τις μέρες μας. Τα κατορθώματα   και η  προσωπικότητα του,   πέρασαν στις διαστάσεις του μύθου και του θρύλου. Έγιναν  πηγή έμπνευσης για λόγιους και λαϊκούς ποιητές, φιλόσοφους, παραμυθάδες, μενεστρέλους, καραγκιοζοπαίχτες και άλλους πολλούς που κέντρισαν την λαϊκή φαντασία και πρόσφεραν κείμενα και θεάματα αγαπητά στα λαϊκά στρώματα. Πηγή που γέννησε όλη αυτήν την παραγωγή,  αποτελεί  η παρακαταθήκη σε πολυποίκιλες γραπτές και προφορικές διηγήσεις που αναφέρονται σε ιστορικά γεγονότα, αλλά πλουτίζονται και με την φαντασία που γεννά τα δικά της φανταστικά γεγονότα. Όλα μαζί μπλέκονται σε μια ιδιότυπη πρώτη βιογραφία του στρατηλάτη, η οποία αποδίδεται στον  Καλλισθένη, που ήταν μαθητής του Αριστοτέλη,   του δασκάλου…

Continue Reading Ο λαϊκός Μεγαλέξανδρος

ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΟΜΙΖΑΝ ΠΩΣ ΗΤΑΝΕ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Του  Πάνου Σκουρολιάκου*  Στη συνοριογραμμή ακριβώς δύο  κρατών υπήρχε ένα παράθυρο,  εγκατεστημένο στο πουθενά. Κάποιος το έβαλε εκεί για να βλέπει   ο  γείτονας,  τον γείτονα και να συνεννοούνται. Γιατί υπήρχαν προβλήματα και διαφορές ανάμεσα τους. Όπως πολύ συχνά συμβαίνει ανάμεσα στους γείτονες. Στη μεσοτοιχία, στα διπλανά αμπέλια, στα σύνορα εντός του πελάγου, οπουδήποτε εν πάσει  περιπτώσει υπάρχει έδαφος διεκδίκησης της περιουσίας του ενός από τον άλλον. Και όταν λέμε περιουσία, δεν εννοούμε μόνο τα αμπελοχώραφα  και τις βραχονησίδες. Αλλά σε αυτήν την περιουσία, να συμπεριλάβουμε την  ιστορία, την καταγωγή, την γλώσσα, την «ψυχή των ονομάτων» όπως συχνά λένε οι απέναντι διαφωνούντες .  Υπήρχε πολύς κόσμος επιφορτισμένος με   το θεάρεστο έργο της διαιώνισης  των διαφορών και των αντιπαλοτήτων. Ήταν οι εθνικόφρονες υπερπατριώτες που η φλόγα τους για τα δίκαια και ιερά της φυλής και του κράτους, τους  οδήγησε στην πλήρη και αποκλειστική απασχόληση  στην υπηρεσία αυτού του τίμιου και υπέρ  πάντων αγώνα, που ήταν αγών   πολύ αγαπητός σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Ένθεν κακείθεν.  Τον τοποθετούσαν    πολύ υψηλά στο  αξιακό  σύμπαν τους.  Η πίστη σε αυτόν τον αγώνα ήταν στην κορυφή της κοινωνικής ζωής. Μετά ερχόντουσαν τα άλλα, δευτερεύοντα ζητήματα:  Οικονομία,  υγεία,  εκπαίδευση.   Δημιουργήθηκαν λοιπόν στρατιές επαγγελματιών  εθνικοφρόνων  και «πατριδολατρών» που…

Continue Reading ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΟΜΙΖΑΝ ΠΩΣ ΗΤΑΝΕ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

Το παιδί και το δελφίνι επιστρέφουν

Tου Πάνου Σκουρολιάκου * Ανακάλυψε το φως και το τοπίο της πατρίδας μας ο παγκόσμιος κινηματογράφος πριν από πολλές δεκαετίες. Ένα φως που δεν μπορεί να αποδώσει κανένας τεχνητός φωτισμός. Και ένα φυσικό ντεκόρ που κανένας σκηνογράφος δεν έχει το ταλέντο να συνθέσει. Γυρίστηκαν έτσι ταινίες που καθόρισαν την κινηματογραφική ιστορία. Να θυμίσουμε «Το παιδί και το δελφίνι» που ήταν η πρώτη αμερικανική παραγωγή που γυρίστηκε στη χώρα μας, το 1957. Ακολούθησε η βρετανοαμερικανική ταινία δράσης «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» το 1961 και ο «Αλέξης Ζορμπάς» του Κακογιάννη το 1964. (Η «Ηλέκτρα» του ίδιου σκηνοθέτη, γυρισμένη το 1962 έκανε διεθνή καριέρα, αλλά ήταν εγχώριας παραγωγής - της «Φίνος Φιλμς»). Δυστυχώς, αυτές τις πρώτες παραγωγές από το εξωτερικό, δεν τις ακολούθησαν και άλλες ώστε να κάνουν την Ελλάδα έναν σταθερό κινηματογραφικό προορισμό. Σποραδικά τα τελευταία χρόνια είχαμε «Το απέραντο γαλάζιο» στην Αμοργό το 1988, το αμερικανικής παραγωγής «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι» το 2001 και το μιούζικαλ «Μάμα Μία» το 2008. Στη συνέχεια, οι διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές, επέλεξαν άλλες χώρες της ευρύτερης γειτονιάς μας. Είχαμε, λοιπόν, σκόρπιες παραγωγές χωρίς συνέχεια και χωρίς την παγίωση μιας μόνιμης κατάστασης. Γιατί άραγε; Μα γιατί όλα αυτά τα χρόνια οι κυβερνήσεις δεν προχώρησαν στη νομοθέτηση…

Continue Reading Το παιδί και το δελφίνι επιστρέφουν

Στην Καππαδοκία, «και του χρόνου»!

 Του Πάνου Σκουρολιάκου*   « Καππατούκα, η  χώρα των όμορφων αλόγων». Αυτό είναι το όνομα που  έδωσαν οι Πέρσες στην Καππαδοκία.  Μετά απ αυτούς ήρθαν οι Χεταίοι, Σκύθες, Μήδοι, για να φτάσουμε στην Ελληνιστική εποχή όπου το ελληνικό στοιχείο είναι κυρίαρχο.  Ο  χριστιανισμός εξαπλώνεται και η πόλη της Καισαρείας, αναδεικνύεται  σε κορυφαίο  κέντρο  παιδείας και φιλολογίας.  Με την επικράτηση των Σελτζούκων περί τον 11ο αι., οι χριστιανικοί πληθυσμοί  μετακινούνται προς την Κωνσταντινούπολη, τη Σμύρνη, την Αλεξάνδρεια και την Αμισό. Οι  Ρωμιοί  που έμειναν ήσαν λίγοι σε σχέση με τους τουρκικούς πληθυσμούς.  Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την τεράστια απόσταση από τα κέντρα του Ελληνισμού μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, συνετέλεσε ώστε να κρατήσουν οι Ρωμιοί Καππαδόκες   τη θρησκεία τους, να χάσουν όμως την γλώσσα τους.  Με τους βαλκανικούς πολέμους και την ανταλλαγή, ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους, ερχόμενοι πρόσφυγες στην Ελλάδα.   Τα τελευταία χρόνια,  η τεράστια τουριστική έκρηξη της Καππαδοκίας ,  έκανε την περιοχή εύκολα  προσβάσιμη.  Κάθε χρόνο εκατομμύρια τουρίστες την επισκέπτονται για να θαυμάσουν τους υπέροχους γεωλογικούς σχηματισμούς, όπου υπάρχουν εκκλησίες, σπίτια και ασκηταριά λαξευμένα στον μαλακό ψαμμόλιθο που άφησαν πίσω τους ηφαιστειακές δραστηριότητες αιώνων. Σε αυτή την κατεύθυνση, το Υπουργείο Πολιτισμού της Τουρκίας αναστηλώνει ναούς  ώστε να…

Continue Reading Στην Καππαδοκία, «και του χρόνου»!

Η ευλαβής αιματοκυλισμένη αρένα το Βυζάντιο

Το Βυζάντιο ήταν μια αυτοκρατορία όπου τα πάντα εκκινούντο κάτω από τις αρχές και τα διδάγματα του χριστιανισμού. Η καλοσύνη θεωρητικά τουλάχιστον βασίλευε και η ευλάβεια ήταν... Του Πάνου Σκουρολιάκου* Το Βυζάντιο ήταν μια αυτοκρατορία όπου τα πάντα εκκινούντο κάτω από τις αρχές και τα διδάγματα του χριστιανισμού. Η καλοσύνη θεωρητικά τουλάχιστον βασίλευε και η ευλάβεια ήταν το μέτρο και η προϋπόθεση για τη ζωή σε αυτή τη χριστιανική κοινωνία. Ο χριστιανισμός ως κανόνας της ζωής των υπηκόων, οργανώθηκε από το Δίκαιο που συγκρότησαν ο Ιουστινιανός με τη Θεοδώρα και θωρακίσθηκε στο όνομα του Ιησού Χριστού, ως ο πλέον ευσεβής τρόπος να παραμείνουν οι πιστοί ασφαλείς όσον αφορά τα προτάγματα του. Αφού λοιπόν με τον Νομικό Κώδικα που καθόρισε το αυτοκρατορικό ζεύγος τακτοποιήθηκαν τα περί υποχρεώσεων και δικαιωμάτων των υπηκόων της αυτοκρατορίας, ταυτόχρονα και δι’ αυτού, δόθηκε η ευκαιρία να ενισχυθούν οι δεσμοί μεταξύ εκκλησίας και κράτους. Έτσι λοιπόν αφού το κράτος χρησιμοποίησε την αυθεντία της εκκλησίας, δηλαδή της πίστης για τη διακυβέρνηση των ανθρώπων, μετέφερε όλη αυτή την κοσμοθεωρία και ατμόσφαιρα, σε άπασες τις σφαίρες του κοινωνικού βίου. Βεβαίως και στην τέχνη. Ενέπνευσε τη μουσική, δημιουργώντας σχολή με την έντεχνη βυζαντινή μουσική εκκλησιαστική αλλά και κοσμική και ακόμα επηρέασε…

Continue Reading Η ευλαβής αιματοκυλισμένη αρένα το Βυζάντιο