Ένα Πανεπιστήμιο στα Δυτικά

Του Πάνου Σκουρολιάκου*  Οι Δυτικές συνοικίες, ήταν πάντα οι υποβαθμισμένες  περιοχές του μητροπολιτικού κέντρου της Αττικής. Και αυτές που ανήκουν στον πολεοδομικό ιστό της Αθήνας αλλά και  εκείνες που ανήκουν στον Πειραιά. Και από κοντά, πλάι τους, η πολύπαθη Δυτική Αττική. Αυτό που αποκαλούμε «η πίσω αυλή της πρωτεύουσας». Μια περιοχή που εδώ και δεκαετίες οι κυβερνήσεις στοίβαζαν άναρχα  ότι  δεν ήθελαν στην πόρτα τους. Να μιλήσουμε για τη χωματερή στα Άνω Λιόσια, τα εργοστάσια στο Θριάσιο Πεδίο που φύτρωσαν χωρίς προγραμματισμό και τέλος την άναρχη δόμηση, για την οποία κάποιοι για ψηφοθηρικούς λόγους έκαναν τα στραβά μάτια; Τα αποτελέσματα τα ζήσαμε πρόσφατα στη Μάνδρα και τη Νέα Πέραμο.  Το πρόσφατο αναπτυξιακό συνέδριο Δυτικής Αττικής που έγινε στα Μέγαρα και την Ελευσίνα, συζητήθηκε και καταστρώθηκε ένα σχέδιο ανάκαμψης της περιοχής. Σημαντικός μοχλός ποιοτικής εξέλιξης είναι ο πολιτισμός. Τα γράμματα και οι τέχνες.  Ήδη η Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα για το 2021, πετύχαμε να είναι η Ελευσίνα. Αυτές τις μέρες ήρθε η σειρά και ενός Πανεπιστημίου, με αναφορά σε όλη αυτή την περιοχή. Στη Βουλή, βρίσκεται για επεξεργασία και ψήφιση, το νομοσχέδιο για την ίδρυση του «Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής».  Αυτή η εμβληματική απόφαση, δεν πάρθηκε βέβαια για λόγους τοπικιστικούς, ή απλώς για…

Continue Reading Ένα Πανεπιστήμιο στα Δυτικά

EΚΔΡΟΜΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΓΙΩΡΓΟ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ

Του Πάνου Σκουρολιάκου* Ποιος είπε ότι οι ποιητές είναι βαρετοί στις εκδρομές; Ότι πλήττεις ταξιδεύοντας μαζί τους; Σας  βεβαιώ  πως  το ταξίδι με τον ποιητή Γιώργο Μαρκόπουλο, είναι πραγματικά υπέροχο.   Αναφέρομαι στην  επιλογή από το συνολικό έργο του:  «Ποιήματα 1968-2010» (Εκδόσεις «Κέδρος»).  Δεν μιλώ βεβαίως ως βιβλιοκριτικός, αλλά μόνον ως συνταξιδιώτης.  Ο Γ.Μ., έχει εκδώσει εννέα ποιητικές συλλογές, ένα πεζό, τέσσερα δοκίμια, και άλλα δύο βιβλία  για   ποιήματα και ποιητές. Το 1996 του απονεμήθηκε το Βραβείο Καβάφη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου,  το 1999 και το 2011  το Κρατικό Βραβείο Ποίησης,  ενώ το 2011 πάλι,  τιμήθηκε με το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών από το Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη για το σύνολο του έργου του.   Η εκδρομή ξεκίνησε το 1974, και τίποτα από όλα  αυτά δεν είχε συμβεί τότε. Ο Μαρκόπουλος  ήταν ένας φοιτητής της Ανωτάτης Βιομηχανικής του Πειραιά, που είχε εκδώσει εν μέσω  δικτατορίας και  μεταπολίτευσης δύο ελπιδοφόρες  ποιητικές συλλογές. Τον συνάντησα στο  Θεατρικό Τμήμα της  ΑΣΟΕΕ    όπου φοιτούσα.  Πειραματιζόμασταν  αυτοσχεδιάζοντας  πάνω σε μονόπρακτα του εικονοκλάστη συγγραφέα  Γιώργου Μανιώτη. Δυστυχώς το Θεατρικό μας δεν  ευτύχησε. Διαλυθήκαμε, αλλά εγώ είχα αποκτήσει έναν φίλο με τον οποίο συζητούσαμε στα παγκάκια του Πεδίου του Άρεως και της πλατείας Βικτωρίας όπου ο Γιώργος…

Continue Reading EΚΔΡΟΜΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΓΙΩΡΓΟ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟ

Παν άγυρις

Του Πάνου Σκουρολιάκου* Συναθροιζόμαστε, συναντιόμαστε πολλοί μαζί, για ποικίλους λόγους. Κοινωνικούς, θρησκευτικούς, εμπορικούς, λόγους αναψυχής. Πανηγυρίζουμε. Από παλιά. Κατά την « παν άγυριν» των... Συναθροιζόμαστε, συναντιόμαστε πολλοί μαζί, για ποικίλους λόγους. Κοινωνικούς, θρησκευτικούς, εμπορικούς, λόγους αναψυχής. Πανηγυρίζουμε. Από παλιά. Κατά την « παν άγυριν» των αρχαίων. Παμπάλαια είναι η ανάγκη των ανθρώπων να συνευρίσκονται με κάποια σημαντική συνήθως ευκαιρία για να ανανεώνουν δεσμούς, να κάνουν νέες γνωριμίες, να χορεύουν, να συμπροσεύχονται. Κατά την αρχή του νέου χρόνου των Αρχαίων Ελλήνων, τον μήνα Εκατομβαιώνα, τον Ιούλιο δηλαδή, με το τελείωμα του θερισμού, γιορταζόταν ο Κρόνος σε ένα θορυβώδες πανηγύρι όπου συμμετείχαν αδιακρίτως αφέντες και δούλοι. Σε ανάμνηση της συνένωσης οικισμών σε μία πόλη, την Αθήνα, από τον Θησέα κατά τον ίδιο μήνα, λάβαιναν μέρος οι «γιορτές των συνοικίων». Στο τέλος του μήνα η Αθήνα γιόρταζε τα δημοφιλή Παναθήναια προς τιμήν της Αθηνάς με πομπές, θεατρικούς και γυμνικούς αγώνες. Ξακουστά ήταν και τα Ελευσίνια προς τιμήν του Απόλλωνα Βοηδρομίου με πομπές, θυσίες και τελετές. Τα Θεσμοφόρια προς τιμήν της Δήμητρας, εκτός των άλλων, ενέπνευσαν και τον Αριστοφάνη για την ομότιτλη κωμωδία του. Υπήρχαν κατά την αρχαιότητα και άλλες, πάμπολλες γιορτές. Το νήμα από εκείνα τα πρώτα πανηγύρια έως σήμερα έχει μήκος αιώνων.…

Continue Reading Παν άγυρις

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΧΑΡΝΩΝ

  Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος* Ένα θέατρο από τα βάθη του χρόνου και μόλις λίγο κάτω από την επιφάνεια της Μενιδιάτικης γης, αποκαλύπτεται στο Μενίδι, τις ιστορικές Αχαρνές! Η χαρά και η συγκίνηση, δεν αφορά μόνον τη συντεχνία του Θεάτρου στην οποία έχω την τιμή να ανήκω, αλλά και όλους τους Έλληνες,  όλη την ανθρωπότητα  που κληρονόμησε το πνεύμα και τις   κατακτήσεις  του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού.  Η  αποκάλυψη αυτού του θεάτρου, έγινε τον Φεβρουάριο του 2007. Ο χρόνος όμως για την προώθηση μιας τέτοιας υπόθεσης είναι πάντα μακρύς. Επί τέλους ήρθε η ώρα που Υπουργείο Πολιτισμού και Δήμος Αχαρνών κινούν τις διαδικασίες ώστε να οργανωθεί η ανάδειξη και η αποκατάσταση του θεάτρου. Αυτή τη στιγμή, ένα μικρό μόνον μέρος έχει αποκαλυφθεί. Ήρθε στο φως τυχαία, κατά την θεμελίωση μιας οικοδομής. Έχει ήδη αποκαλυφθεί μια ολόκληρη κερκίδα πλάτους 5μ. δυτικά και 22 μ. ανατολικά με 10 σειρές καθισμάτων σε ημικυκλική διάταξη. Πολλά συμπεράσματα εξάγουν οι αρχαιολόγοι από αυτή την αποκάλυψη. Κατ΄ αρχήν ταυτοποίησαν το κέντρο της αρχαίας πόλης. Είναι διαχρονικά στο ίδιο σημείο, κατατάσσοντας τις Αχαρνές μεταξύ των ελαχίστων πόλεων που κατοικούνται επί χιλιάδες έτη αδιαλείπτως. Υπήρχαν ήδη από παλιότερα, πληροφορίες για την ύπαρξη του θεάτρου από δύο επιγραφές του β΄…

Continue Reading ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΧΑΡΝΩΝ

ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΝΙΔΙ ΣΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ

Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*   Η  μεταγραφή θεατρικού υλικού από τον φυσικό του χώρο, δηλαδή το σανίδι της σκηνής σε άλλες μορφές, είναι μια παλιά υπόθεση. Πριν γίνει εύκολη η καταγραφή της εικόνας,  διασώθηκαν ηχητικά, πάρα πολλά διαμάντια του θεατρικού λόγου, αλλά και των τραγουδιών και της μουσικής που αποτελούσαν οργανικό  μέρος των  παραστάσεων.  Το είδος της μουσικής και των  τραγουδιών  αυτών,  έρχονται  από την εποχή της δημιουργίας του νεώτερου Ελληνικού κράτους. Με την  γέννηση της  «ευρωπαϊκής» ελληνικής μουσικής, σε αντιδιαστολή με την  παραδοσιακή μουσική και το δημοτικό τραγούδι. Θεατρική τους αφετηρία, το κωμειδύλλιο που ήταν μια   ψεύτικη  θεατρική «ελληνικότητα». Είναι οι πρώτες απόπειρες καλλιέπειας της συλλογικής μας  εικόνας. Τα ήθη, οι μουσικές, οι συμπεριφορές, δεν παρουσιάζονται όπως πραγματικά είναι, αλλά όπως τα ήθελαν οι δημιουργοί τους, επί τω ευρωπαϊκότερον! Απόηχος αυτής της τάσης, είναι κάποιες παλιές ελληνικές ταινίας «φουστανέλας» όπου αυτή η καλλιέπεια υπάρχει στο λόγο, στο ντεκόρ, στα ήθη που αναπαριστώνται, ακόμα και στη μουσική. Βλέπουμε να χορεύουν οι ήρωες της ταινίας στο πανηγύρι του χωριού με τις κάτασπρες φουστανέλες τους, και αυτό που ακούμε είναι πολλές φορές  τσάμικα και καλαματιανά, παιγμένα από  ευρωπαϊκή ορχήστρα με  την ανάλογη μουσική αισθητική. Παρ όλα αυτά, πολλά τραγούδια των κωμειδυλλίων,  έγιναν…

Continue Reading ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΝΙΔΙ ΣΤΟ ΒΙΝΥΛΙΟ