Οι ημερομηνίες μιας σημαίας (ΑΥΓΗ 13.4.2019)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*  Περιφερόμενος στο αχανές Διαδίκτυο, αιχμαλωτίζει το βλέμμα μου μια εικόνα με κεντρικό θέμα τη γαλλική σημαία. Την κρατούν μπρος στην παρισινή Αψίδα του Θριάμβου κάποιοι που φορούν κίτρινα γιλέκα και πάνω της έχουν γραφτεί τρεις ημερομηνίες. Στο μπλε της σημαίας υπάρχει ο αριθμός 1789. Το έτος της Γαλλικής Επανάστασης που συγκλόνισε και καθόρισε την ιστορία της ανθρωπότητας. Στη λευκή της λωρίδα γράφει 1968. Αναφέρεται στον Μάη του '68, που επίσης συγκλόνισε και καθόρισε πολλά. Το κόκκινο μέρος της σημαίας φιλοξενεί την ημερομηνία 2018. Τοποθετείται λοιπόν εδώ, η εξέγερση των «Κίτρινων Γιλέκων» πλάι στα δύο μεγάλα ορόσημα της γαλλικής Ιστορίας. Ισάξια; Παρ' αξίαν; Δεν γνωρίζουμε. Ζούμε αυτή τη στιγμή την εξέλιξη της εξέγερσης των «Κίτρινων Γιλέκων». Η πραγματικότητα και η Ιστορία θα αποτιμήσουν. Η διαμαρτυρία των Γάλλων πολιτών απέναντι στη νεοφιλελεύθερη επέλαση τόσο στη χώρα τους όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και παγκόσμια, η απαξίωση της λαϊκής βούλησης από τις πολιτικές ελίτ που έχουν αναφορά στα χρηματιστηριακά και τραπεζικά συμφέροντα οργανώθηκε μέσω των social media. Η τεχνολογία που ενθαρρύνθηκε και χρηματοδοτήθηκε με στόχο την αύξηση του πλούτου των εταιρειών που την παράγουν οργάνωσε την αντίσταση απέναντι στα συμφέροντα αυτών των εταιρειών. Γεγονός πάντως είναι πως οι δύο…

Continue Reading Οι ημερομηνίες μιας σημαίας (ΑΥΓΗ 13.4.2019)

«Παιδικά τραγούδια» ή «Τραγούδια για παιδιά» ;

Του Πάνου Σκουρολιάκου*   «Παιδικά τραγούδια» ή «Τραγούδια για  παιδιά» ; Η πρώτη εκδοχή εκπέμπει την πληροφορία πως πρόκειται για τραγούδια που απευθύνονται σε παιδιά  προσαρμοζόμενα στις προτιμήσεις τους, εμπεριέχοντας και το στοιχείο της ποιοτικής  εναρμόνισης,   ώστε να γίνουν κατανοητά και αποδεκτά. Η δεύτερη, σημαίνει ότι οργανώνεται ένα μουσικό υλικό που απευθύνεται στην τρυφερή ηλικία με  στόχο την μετάδοση γνώσης και την καλλιέργεια της αισθητικής, έχοντας προηγουμένως καταγράψει τις ιδιαίτερες ανάγκες,  ελλείψεις  και ικανότητα  πρόσληψης των παιδιών.  Το τραγούδι για  το παιδί, ξεκινά από την στιγμή που  αυτό βρίσκεται ακόμα στην κοιλιά της μητέρας του. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, την δωδέκατη εβδομάδα το έμβρυο έχει ήδη αναπτύξει την ακοή του. Του τραγουδά η μητέρα λοιπόν,  κάνοντας του  παρέα και καλωσορίζοντας το.  Με την γέννα,  το εισάγει στον γοητευτικό κόσμο του προφορικού πολιτισμού. Με τραγούδια, ταχταρίσματα, νανουρίσματα, παραμύθια και στην συνέχεια τοπικές ιστορίες και  παραδόσεις , αινίγματα, παιδικά παιχνίδια ατομικά η  ομαδικά  κλπ. Τα υλικά δηλαδή  που συνθέτουν την συλλογική εμπειρία μιας κοινωνίας που αποδέχεται το νέο μέλος της διδάσκοντας το την ιστορία της και συστηνόμενη σε αυτό.  Όμως το τραγούδι υπήρξε πάντα ο πιο σπουδαίος και άμεσος τρόπος έκφρασης και επικοινωνίας των ανθρώπων. Με την μουσική του, την λογοτεχνική πλευρά…

Continue Reading «Παιδικά τραγούδια» ή «Τραγούδια για παιδιά» ;

Αρματολοί και κλέπται στο θέατρο

Tο θέατρο, ως βασικό εργαλείο δημιουργίας του ελληνικού πολιτισμού, τίμησε όπως του άξιζε, τον αγώνα που έδωσε ο λαός για ελευθερία και προκοπή το 1821 Του Πάνου Σκουρολιάκου* Τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα εμπνέουν τους δημιουργούς ώστε να μας δώσουν σπουδαία έργα τέχνης. Η Επανάσταση του 1821 για την ανεξαρτησία της Ελλάδας ενέπνευσε ποιητές, ζωγράφους, μουσικούς και συγγραφείς, Έλληνες και ξένους. Στο τότε νεαρό ελληνικό θέατρο η συγγραφή έργων εμπνευσμένων από τους πρωταγωνιστές και τα γεγονότα του '21 πήρε μεγάλες διαστάσεις δίνοντάς μας ενδιαφέροντες καρπούς. Μετά τους μεγάλους συγγραφείς της αρχαιότητος και τη συγκομιδή των ελληνιστικών χρόνων, με κάποια διαλείμματα θεατρικών περιόδων όπως εκείνη του Κρητικού ή αργότερα του Επτανησιακού, το θέατρο αναγεννάται παραμονές της Επανάστασης καταρχάς στις παραδουνάβιες ηγεμονίες και στη συνέχεια μεγαλουργεί στην Κωνσταντινούπολη. Βεβαίως ένα ρεπερτόριο με τίτλους έργων όπως «Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη» του φιλικού και αγωνιστή ηθοποιού Θεόδωρου Αλκαίου, ο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» ή ο «Αθανάσιος Διάκος» ήταν αδύνατον να παιχθούν στην Πόλη. Έτσι το πολυπληθέστερο και πιο καλλιεργημένο ελληνικό θεατρικό κοινό της Κωνσταντινούπολης στερήθηκε την επαφή με αυτή τη νέα και ενθουσιώδη παραγωγή θεατρικών έργων, εμπνευσμένων από την Επανάσταση που πριν από μερικές δεκαετίες οδήγησε στη δημιουργία του νέου, ελεύθερου ελληνικού κράτους. Όμως η εφευρετικότητα…

Continue Reading Αρματολοί και κλέπται στο θέατρο

Μάσκα (εφημ.ΑΥΓΗ 16.3.2019)

Του Πάνου Σκουρολιάκου* Πανάρχαια είναι η ανάγκη του ανθρώπου να αποκρύψει στοιχεία του χαρακτήρα ή της προσωπικότητάς του προβάλλοντας ταυτόχρονα κάποια άλλα χαρακτηριστικά που δεν είναι δικά του. Εργαλείο γι’ αυτήν τη μεταμόρφωση του ανθρώπου σε κάτι άλλο, σε κάτι που θα ήθελε να είναι, σε κάτι που φοβάται και για να το ξορκίσει το «φορά», το «υποδύεται», είναι η μάσκα. Συντροφεύει την ανθρώπινη ύπαρξη στα καλά και τα δύσκολα, από το λυκαυγές του ανθρώπινου πολιτισμού. Φοβάται τα ζώα και γι’ αυτό χρησιμοποιεί τα κεφάλια τους και τις προβιές τους ώστε να τα αντιμετωπίσει. Τη δική τους δυναμική έχουν οι πολεμικές μάσκες, ενώ οι νεκρικές στην αρχαία Αίγυπτο και στην αρχαία Ελλάδα κρύβουν το νεκρό πρόσωπο, συμμετέχοντας στη λατρεία των νεκρών προγόνων. Ακόμα, από τα πρώτα βήματα του πολιτισμού συνυπάρχουν οι γονιμικές μάσκες μαζί με εκείνες που δηλώνουν κοινωνική θέση. Στην Αφρική, η μάσκα παίζει σημαντικό ρόλο σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, με εκείνες που συνοδεύουν τις τελετές ενηλικίωσης να κυριαρχούν. Το είδος της μάσκας που έφτασε ως εμάς με συνεχή παρουσία δια μέσου των αιώνων είναι η θεατρική μάσκα. Για την παρουσίαση του αρχαίου δράματος, με το δεδομένο ότι οι ηθοποιοί έπαιζαν περισσότερους του ενός ρόλους, αλλά…

Continue Reading Μάσκα (εφημ.ΑΥΓΗ 16.3.2019)

Τα δακρυγόνα της εθνικοφροσύνης (Νέα Σελίδα 25.2.2019)

Το μεγάλο εθνικό θέμα της συμφωνίας των Πρεσπών έφερε στον δημόσιο βίο πολλά δακρυγόνα. Εκείνα που εκτόξευσαν οι δυνάμεις ασφαλείας στους επίδοξους εισβολείς στο ελληνικό Κοινοβούλιο και εκείνα τα «λεκτικά δακρυγόνα» που εκτόξευσαν οι διαφωνούντες με τη συμφωνία προς όσους την υποστήριζαν. Τον τόνο, βεβαίως, της ρίψης των δακρυγόνων της εθνικοφροσύνης έδωσαν η άκρα Δεξιά και το ναζιστικό κόμμα εντός της Βουλής. Τη νομιμοποίησή τους όμως εντός και εκτός Κοινοβουλίου παρείχαν μεγαλόψυχα η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ. Toυ Πάνου Σκουρολιάκου* Τα δύο αυτά κόμματα, εντελώς γυμνά από πραγματικά επιχειρήματα, δεν τόλμησαν να προχωρήσουν στην επίτευξη συμφωνίας όταν κυβερνούσαν. Είχαν καταλήξει σε διπλό όνομα με γεωγραφικό προσδιορισμό αλλά και σε μια σειρά από προαπαιτούμενα. Σε αυτά ακριβώς τα προαπαιτούμενα βασίστηκε η κυβέρνηση για τη συμφωνία των Πρεσπών. Σε μια σειρά από θέματα, μάλιστα, πήγε ακόμα πιο πέρα, υπερκαλύπτοντας τις ελληνικές θέσεις. Είναι σαφές ότι ΝΔ και ΠΑΣΟΚ κατά βάθος στηρίζουν τη συμφωνία. Απουσιάζει όμως η γενναιότητα ώστε να αναλάβουν δημοσίως την ευθύνη τους. Πρωτεύει σαφώς το μικροκομματικό τους συμφέρον. Με την αντίθεσή τους επιχειρούν να πετύχουν το περίφημο «φύγετε τώρα» που απευθύνουν προς την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και επαναλαμβάνουν σχεδόν καθημερινά από την επομένη των εκλογών του Ιανουαρίου του 2015.…

Continue Reading Τα δακρυγόνα της εθνικοφροσύνης (Νέα Σελίδα 25.2.2019)

Και στρατιωτικοί και καλλιτέχνες ( ΑΥΓΗ 2.3.2019 )

Η ιδιότητα του στρατιωτικού συνοδεύεται από μια σειρά στερεοτύπων ως προς το προφίλ του κατ' επάγγελμα στρατιώτη. Γενναίος, σκληρός, τραχύς, αποφασιστικός, αδίστακτος, Του Πάνου Σκουρολιάκου* Η ιδιότητα του στρατιωτικού συνοδεύεται από μια σειρά στερεοτύπων ως προς το προφίλ του κατ' επάγγελμα στρατιώτη. Γενναίος, σκληρός, τραχύς, αποφασιστικός, αδίστακτος, είναι κάποια από χαρακτηριστικά που συγκεντρώνει εκείνος που είναι ενταγμένος στις ένοπλες δυνάμεις μιας χώρας και που πρέπει να είναι έτοιμος να την υπερασπιστεί και με την ίδια τη ζωή του, όποτε και όπου χρειαστεί. Θα λέγαμε πως τα πιο πάνω χαρακτηριστικά δεν ταιριάζουν στο προφίλ ενός ευαίσθητου καλλιτεχνικού δημιουργού που δημιουργεί έργα τέχνης εμπνεόμενος και συγκινούμενος από ευγενικά ερεθίσματα.Η ιδιότητα του στρατιωτικού συνοδεύεται από μια σειρά στερεοτύπων ως προς το προφίλ του κατ' επάγγελμα στρατιώτη. Γενναίος, σκληρός, τραχύς, αποφασιστικός, αδίστακτος, είναι κάποια από χαρακτηριστικά που συγκεντρώνει εκείνος που είναι ενταγμένος στις ένοπλες δυνάμεις μιας χώρας και που πρέπει να είναι έτοιμος να την υπερασπιστεί και με την ίδια τη ζωή του, όποτε και όπου χρειαστεί. Η ιστορία εν τούτοις έχει δείξει πως ένας ευαίσθητος καλλιτέχνης, όταν η ανάγκη το επιβάλει μπορεί να εξελιχθεί σε έναν γενναίο πολεμιστή και πως ένας σκληροτράχηλος πολεμιστής, όταν οι συνθήκες δράσουν ευνοϊκά, μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν…

Continue Reading Και στρατιωτικοί και καλλιτέχνες ( ΑΥΓΗ 2.3.2019 )

Προκλητικά θεάματα μόνον για άνδρες (Εφημ. ΑΥΓΗ 23.2.2019)

Οι ιστορικοί, καταγράφουν πολλές περιόδους και είδη θεάτρου. Πολλές φορές όμως, παραλείπουν να συσχετίσουν κάποια είδη που ανθούν σε διαφορετικές εποχές και που αν και δεν έχουν άμεση συγγένεια μεταξύ τους ή δεν πιστοποιείται ευθεία διαδοχή του ενός προς το άλλο, εν τούτοις συμπίπτουν ως προς τα μέσα που χρησιμοποιούν και τον ιδιαίτερο σκοπό τον οποίο στοχεύουν. Του Πάνου Σκουρολιάκου* Οι ιστορικοί, καταγράφουν πολλές περιόδους και είδη θεάτρου. Πολλές φορές όμως, παραλείπουν να συσχετίσουν κάποια είδη που ανθούν σε διαφορετικές εποχές και που αν και δεν έχουν άμεση συγγένεια μεταξύ τους ή δεν πιστοποιείται ευθεία διαδοχή του ενός προς το άλλο, εν τούτοις συμπίπτουν ως προς τα μέσα που χρησιμοποιούν και τον ιδιαίτερο σκοπό τον οποίο στοχεύουν. Έτσι λοιπόν, τολμούμε να επισημάνουμε ένα λεπτό νήμα που συνδέει τους ρωμαϊκούς μίμους, με τον βυζαντινό παντόμιμο, έως το αμερικάνικο μπουρλέσκ του 19ου αι. και την αναβίωση του στο σήμερα. Σε όλη αυτή τη μακρά διαδρομή, θεατρικά είδη με κύρια χαρακτηριστικά το ψυχαγωγικό στοιχείο με σεξουαλικό περιεχόμενο, διασκέδαζαν το ανδρικό κοινό, επιτελώντας ταυτόχρονα και έναν σημαντικό ρόλο κοινωνικό και πολιτικό . Κατά τη ρωμαϊκή εποχή, παράλληλα με το θέατρο των τραγωδιών και των Ρωμαίων ποιητών, η συντεχνία των θεατρίνων, δημιούργησε ένα νέο είδος…

Continue Reading Προκλητικά θεάματα μόνον για άνδρες (Εφημ. ΑΥΓΗ 23.2.2019)