Τα  χρόνια της τουρκοκρατίας στον σημερινό Ελλαδικό χώρο η απουσία του θεάτρου ήταν παντελής. Αντίθετα στα δύο μεγάλα κέντρα του ελληνισμού,  στην Κωνσταντινούπολη και στη Σμύρνη υπήρχε σημαντική θεατρική δραστηριότητα. Θίασοι από την Ιταλία και τη Γαλλία παρουσιάζουν παραστάσεις που αποτελούν τη μαγιά για την ανάπτυξη του ρωμαίικου θεάτρου σ αυτές τις δύο πόλεις. Στην Σμύρνη, καταγράφεται στα 1657 παράσταση του «Νικομήδη» του Κορνήλιου που δίδεται μέσα στο γαλλικό προξενείο. Τα θέματα από την ελληνική αρχαιότητα, κέντριζαν άλλωστε το ενδιαφέρον των ρωμιών που μέσω των ευρωπαίων συγγραφέων έρχονταν σε επαφή με τους μακρινούς προγόνους τους. Στα δύσκολα για τους ρωμιούς της Σμύρνης χρόνια της επανάστασης του ΄21, δεν υπάρχει σημαντική ελληνική πνευματική κίνηση στην πόλη.  Μπορεί όμως κανείς να παρακολουθήσει γαλλικές και ιταλικές ερασιτεχνικές  παραστάσεις με έργα των Μολιέρου, Γκολντόνι και Σκριμπ, ενώ το 1825 ανεβαίνει μεταφρασμένος στα ελληνικά ο «Αρταξέρξης» του Μεταστάσιου. Σημαντική στιγμή για την ελληνική πνευματική ζωή και βέβαια για το θέατρο, είναι η  δημιουργία του θεάτρου «Ευτέρπη», όπου φιλοξενούνται ευρωπαϊκοί  θίασοι αξιώσεων. Εδώ, δίνεται η πρώτη ελληνική παράσταση, στις 2 Φεβρουαρίου του 1845 με την ιταλική κωμωδία «Ο Μανιώδης». Στη συνέχεια,  ανεβαίνει και ένα από τα πιο σπουδαία έργα του νεοελληνικού  ρεπερτορίου, που είναι η «Βαβυλωνία»…

Μας ήρθε από τα βάθη της ανατολής ως «Θέατρο Σκιών». Πέρασε  από  την Τουρκία παίρνοντας εκεί το όνομα «Καραγκιόζης». Εμείς τον υποδεχτήκαμε με το τούρκικο όνομά του, τον φιλοξενήσαμε και τον κάναμε στο τέλος δικό μας. Τον εμπλουτίσαμε με ελληνικούς ήρωες και ρεπερτόριο  κι αυτός μας κάνει  παρέα όλα αυτά τα χρόνια στα καλά, μα   κυρίως στα δύσκολα. Ε, τώρα που γίναμε ευρωπαίοι με χαρτά, συμβάσεις και διατάγματα, δεν μπορούσαμε παρά να τον στείλουμε στις Βρυξέλες, να δημιουργήσει εκεί τους δικούς του θεσμούς! Το «Πανευρωπαϊκό Σωματείο Θεάτρου Σκιών» είναι έργο του βετεράνου καραγκιοζοπαίχτη Θανάση Σπυρόπουλου και μετρά ήδη δύο χρόνια ζωής. Μαζί με τον πρόεδρό του Κώστα Τσίπηρα, συγκέντρωσαν καραγκιοζοπαίχτες  από επτά άλλες ευρωπαϊκές χώρες για να  αναπτύξουν περεταίρω, μα και γνωρίσουν το παμπάλαιο αυτό θεατρικό είδος  στους ευρωπαίους κι ακόμα για να ανταλλάξουν μυστικά, εμπειρίες, μαστοριά. Ένας  γάλλος κι ένας Ελβετός «σκιοπαίχτες», ένας Κύπριος, ένας Τούρκος και οι Έλληνες  Δήμος Βουγιούκας από τον Βόλο,  Τάκης Παλαιοθόδωρος από το Αίγιο,  Τάκης Καραθάνος από την Αθήνα,  Μιχάλης  Ναυλάτης  από τον Πειραιά και βέβαια ο Θανάσης με τον Κώστα Σπυρόπουλο απαρτίζουν τον «σκληρό πυρήνα» αυτής της ιστορίας. Είναι όλοι τους επαγγελματίες καραγκιοζοπαίχτες. Θα τους συναντήσει  κανείς  να παίζουν σε σχολεία, σε θέατρα,…

Λυτρωτική διέξοδος για τους εξόριστους   στα μετεμφυλιακά κολαστήρια υπήρξε η ενασχόλησή τους με  το θέατρο. Περισσότερο γνωστό είναι  εκείνο  της Μακρονήσου. Εκεί, όπου οι ίδιοι οι κρατούμενοι έχτισαν το θέατρό τους και ανέβασαν παραστάσεις με κορμό σημαντικούς συνεξόριστους θεατράνθρωπους όπως ο Μάνος Κατράκης, ο Τζαβαλάς Καρούσος και πολλοί άλλοι. Αφηγήσεις όσων πέρασαν από εκεί αλλά και πολλά ντοκιμαντέρ και κινηματογραφικές ταινίες συνέτειναν στο  να γνωρίζουμε αρκετά για το Μακρονησιώτικο θέατρο. Λιγότερο γνωστή είναι η θεατρική δραστηριότητα στο άλλο νησί εξορίας,  τον Αη Στράτη. Εκεί μεταφέρθηκαν μετά το 1950 πολλοί από τους εναπομείναντες σε εξορία και μεταξύ αυτών οι προαναφερθέντες Κατράκης και Καρούζος. Εδώ, πάλι μόνοι οι φυλακισμένοι κατασκεύασαν τα δικά τους θέατρα. Στην αρχή ένα «θερινό» σε ένα χωράφι χωρίς σκηνή. Αργότερα κάποια σανίδια έπαιξαν το ρόλο   του πάλκου. Στη συνέχεια, ένα μεγάλο πάνινο οίκημα, κάτι σαν τόλλ, έκανε  χρέη  στεγασμένου θεάτρου. Από το καλοκαίρι του ΄50 έως το καλοκαίρι του ΄62, πλήθος θεατρικών έργων ανέβηκαν, προσφέροντας στους φυλακισμένους αγωνιστές δημιουργική ασχολία, γνώση και ψυχαγωγία. Στο ρεπερτόριο συνυπήρχαν οι «Πέρσες» του Αισχύλου, η «Βαβυλωνία» του Βυζάντιου, αλλά και ο «Ταρτούφος» του Μολιέρου, η «Δωδέκατη Νύχτα» του Σαίξπηρ,  η «Αρπαγή της Σμαράγδως» του Κουνελάκη και πολλά άλλα  ελληνικά και ξένα έργα.…

                              ΠΟΛΥ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ    ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΣΑΡΚΑ ΚΑΙ ΟΣΤΑ Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος   Με το βλέμμα στραμμένο στην 25η του Ιανουαρίου είναι και οι άνθρωποι που διακονούν τον πολιτισμό. Όσοι έχουν κάνει την τέχνη τους τρόπο και μέσον ζωής, όσοι ασχολούνται ερασιτεχνικά με αυτήν και τέλος όσοι την απολαμβάνουν ως θεατές, αναγνώστες και φιλότεχνοι. Δεν περιμένουν να αλλάξει απλώς το εργασιακό τοπίο για τους ασχολούμενους επαγγελματικά με το θέατρο, τη ζωγραφική ή τη μουσική. Δεν περιμένουν απλώς να δοθούν κάποια κονδύλια παραπάνω για τις αρχαιολογικές ανασκαφές, τον κινηματογράφο ή το βιβλίο. Περιμένουν να ενθαρρυνθούν  η τέχνη και ο πολιτισμός ώστε να επηρεάσουν την ίδια τη ζωή και την ανάπτυξη αυτού του τόπου. Γιατί ναι, αλήθεια είναι πως η τέχνη κάνει καλύτερους ανθρώπους. Η  καλλιέργειά της συντείνει ώστε η κοινωνία να συνεννοείται καλύτερα. Οποιοσδήποτε  επαγγελματίας που μετέχει στην απόλαυση μιας  θεατρικής παράστασης ή την ανάγνωση ενός βιβλίου,  εμπλουτίζεται και αποκτά ποιοτικά χαρακτηριστικά και όσον αφορά το αποτέλεσμα της δικής του εργασίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει τους πολίτες που ήταν πάντα, στον χώρο του πολιτισμού, απέναντι από εργοδότες, υπουργούς, άδικους νόμους και αντεργατικές διατάξεις. Από…