Ξεκινώντας από την πανήγυρη της Δήλου κατά την αρχαιότητα και περνώντας στις εμποροθρησκευτικές πανηγύρεις των βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας, φτάνουμε στα σημερινά πανηγύρια και από εκεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου χτυπάει η εμπορική, επιχειρηματική, αλλά και πολιτική καρδιά του τόπου. Του Πάνου Σκουρολιάκου* Τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου είναι ο καιρός που οργανώνεται πλήθος εμποροπανηγύρεων σε επαρχιακές πόλεις αλλά και κεφαλοχώρια. Ο χειμώνας έρχεται και οι νοικοκυραίοι θα πρέπει να εφοδιαστούν με τα χρειώδη. Σαπούνια, τρόφιμα, είδη νοικοκυριού, σώβρακα και φανέλες, παπούτσια, εργαλεία και βέβαια να αγοράσουν ή να πουλήσουν ζώα. Η ζωοπανήγυρις άλλωστε ήταν ένα ξεχωριστό και σπουδαίο συστατικό μέρος της εμποροπανηγύρεως. Σε αυτού του είδους τις «εποχικές αγορές», διαχρονικά, παρατηρούμε ότι εμπόριο ασκούσαν όχι μόνον οι κατ’ επάγγελμα έμποροι, αλλά και ένα ευρύτερο πλήθος ανθρώπων. Μικροκαλλιεργητές που πουλούσαν τα γεννήματά τους ώστε να μπορούν να αγοράσουν προϊόντα που δεν υπήρχαν στη δική τους περιοχή, μικροβιοτέχνες, μάστορες και μικροεπαγγελματίες που αναλάμβαναν οι ίδιοι την πώληση του κόπου τους κ.λπ. Εδώ όμως δεν υπάρχει απλά η εμπορική διάσταση. Πάντα είχαν αυτές οι διοργανώσεις και το στοιχείο της κοινωνικής συνάθροισης, όπου φίλοι και συγγενείς συναντώνται, σχέσεις καλλιεργούνται, προξενιά γίνονται και έρωτες γεννιούνται. Βεβαίως, πολλές από αυτές, έχουν και θρησκευτικό…

Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια. Του Πάνου Σκουρολιάκου* Ο κόσμος, είναι πολύχρωμος και γι' αυτό είναι ενδιαφέρων. Το βασικό υλικό που τον κάνει έτσι πολύχρωμο είναι αναμφισβήτητα ο Πολιτισμός, που έχει τη δική του ζωή, τη δική του γεωγραφία και όρια, εντός των οποίων καλλιεργείται και αναπτύσσεται. Ο Πολιτισμός κάνει τα δικά του ταξίδια εκτός των ορίων του. Στη γραμμή αυτών των ορίων συμπράττει με άλλους πολιτισμούς, παράγοντας καρπούς ακριβούς. Αυτά τα όρια δεν καθορίζονται μόνον από τις κρατικές γεωγραφικές συντεταγμένες, ούτε μόνον από τη γλώσσα, τις παραδόσεις, τις συνήθειες ή την πολιτισμική ιστορία ενός τόπου. Όρια συναντούμε και εντός των γλωσσών, των παραδόσεων και των δημιουργικών δυνάμεων, εντός ενός ομοιογενούς συνόλου κρατικού ή πολιτισμικού. Στο πλαίσιο λοιπόν μιας κρατικής οντότητας, ο πολιτισμός δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ' αποκλειστικότητα ασχολούμενους με αυτόν. Δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ' επάγγελμα δημιουργούς και με τις κρατικές - δημόσιες δομές άσκησης πολιτιστικής πολιτικής (υπουργεία, καλλιτεχνικούς οργανισμούς και σχετικές με τις…

Του Πάνου Σκουρολιάκου* Στη διαδικασία της δημιουργίας μιας θεατρικής παράστασης, η συντεχνία των θεατρίνων, από πολύ νωρίς, εμπλούτισε την σκηνική παρουσίαση των κειμένων με στοιχεία που εξυπηρετούσαν το κείμενο, ικανοποιούσαν τις ανάγκες του θεάματος και πρόσφεραν στον θεατή πληρότητα και ικανοποίηση. Ηχητικά και οπτικά εφέ δημιουργούνται με σύγχρονες μεθόδους και με τη συνδρομή της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ψηφιακά κατασκευάζεται οποιοδήποτε ηχητικό εφέ χρειάζεται και μάλιστα με την παραμικρότερη λεπτομέρεια που απαιτεί το έργο, η παράσταση, η άποψη του σκηνοθέτη. Έτσι λοιπόν έχουμε ανέμους, θύελλες, φωνές πλήθους, νυχτερινά τοπία, ακόμα και την άπνοια μιας καλοκαιρινής ραστώνης, ακριβώς όπως κανείς τα έχει φανταστεί. Πριν από τη σημερινή ψηφιακή εποχή μας, υπήρχαν οι «προκατ» ήχοι, αποτυπωμένοι σε βινύλιο. Καιρικά φαινόμενα, φωνές ζώων, άνοιγμα πόρτας κ.λπ. Έτσι, το ίδιο γαύγισμα ενός σκύλου, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ακούγεται σε μια παράσταση κωμωδίας του Σακελλάριου στο θέατρο Ρεξ της οδού Πανεπιστημίου και σε ένα ανέβασμα του έργου του Ο’ Νηλ «Πόθοι κάτω από τις λεύκες» σε θέατρο στο Μπρόντγουαιη της Νέας Υόρκης. Το μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την εποχή του βινυλίου, τα εφέ γίνονταν ζωντανά εντός της σκηνής (αν αυτό απαιτούσε η παράσταση) ή εκτός, ακριβώς πίσω από τις κουίντες. Παμπάλαιες μέθοδοι έδιναν…

Πριν ακόμα φτάσουμε λοιπόν στο σημερινό καλλιτεχνικό κουκλοθέατρο για μικρούς και μεγάλους, η κούκλα χρησίμευσε ως συμβολικός μεσολαβητής για τις ανάγκες της ίδιας της ύπαρξης και συνέχειας της ζωής. Του Πάνου Σκουρολιάκου* Ερευνητής του πλούτου του θεάτρου άοκνος, ο Βάλτερ Πούχνερ συμβάλλει όσο λίγοι στη θεωρία του παρέχοντας τεκμήρια αλλά και έμπνευση για την πρακτική εξέλιξή του. Γεννημένος στη Βιέννη, ήρθε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970 για να ερευνήσει το θέατρό μας και να εξελιχθεί ως ένας από τους πιο σπουδαίους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς δασκάλους. Στο βιβλίο του «Το παραδοσιακό λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική», ανάμεσα στα άλλα, μας δίνει και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις ρίζες του έντεχνου κουκλοθεάτρου στην πατρίδα μας, αλλά και στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Αναζητώντας τις ρίζες του ελληνικού «Φασουλή», λοιπόν, ανατρέχει σε εθιμικές μορφές κουκλοθεάτρου επισημαίνοντας τελετουργικές μορφές ενταφιασμού ειδώλων σε περιόδους ανομβρίας για την πρόκληση της ευεργετικής για ανθρώπους και καλλιέργειες βροχής. Τεκμηριώνει τις πληροφορίες γι’ αυτές τις τελετουργίες μέσα από πλήθος επιστημονικών καταγραφών που αφορούν τον γεωγραφικό χώρο που εκτείνεται από τα Καρπάθια μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος και έως τα βάθη της Μικράς Ασίας. Είναι η ευρεία περιοχή όπου συναντώνται δύο διαφορετικές κουλτούρες θεάματος. Το δυτικό κουκλοθέατρο και το ανατολίτικο…

Σπουδαίο πράγμα να είναι κανείς δικαστής και μεγάλο το φορτίο ευθύνης που του αναλογεί. Σκληρό και απαιτητικό το επάγγελμα του δικαστή. Του Πάνου Σκουρολιάκου* Οτιδήποτε γύρω από τη Δικαιοσύνη, τους δικαστές και τα δικαστήρια, έλκει πάντα το ενδιαφέρον των πολιτών. Οι τελευταίες συγκυρίες με την απόφαση για τον νόμο Παππά και τις αδειοδοτήσεις των καναλιών, η απόφαση για τους εγκλωβισμένους εδώ και δεκαετίες από τις προηγούμενες κυβερνήσεις συμβασιούχους υπαλλήλους που θα πρέπει να επιστρέψουν και την αμοιβή των κόπων τους, η ιστορία του «Νουρ 1», καθώς και οι αποφάσεις για την υπόθεση της Ηριάννας, πυροδότησαν την επικαιρότητα. Σπουδαίο πράγμα να είναι κανείς δικαστής και μεγάλο το φορτίο ευθύνης που του αναλογεί. Σκληρό και απαιτητικό το επάγγελμα του δικαστή. Κάποτε, στα χρόνια της αθηναϊκής δημοκρατίας δηλαδή, δεν ήταν επάγγελμα. Ήταν ιερή υποχρέωση. Στην Ηλιαία, το λαϊκό δικαστήριο του Δήμου, χρέη δικαστή ασκούσαν οι απλοί πολίτες. Κάθε χρόνο, από κάθε φυλή, κληρώνονταν 2.000 Ηλιαστές για να αντιμετωπίζουν τις καθημερινές ανάγκες για την απονομή της δικαιοσύνης. Εφόσον καθένας από αυτούς δεν είχε χρέη στο Δημόσιο και δεν είχε στερηθεί των πολιτικών του δικαιωμάτων. Αυτή τη θεμελιακή λειτουργία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας δεν θα μπορούσε βέβαια να την αφήσει ασχολίαστη ο μέγιστος κωμικός ποιητής της…