Του Πάνου Σκουρολιάκου * Οι ηθοποιοί «αγιάζουν» λόγω των δυσκολιών της τέχνης και του επαγγέλματός τους. Είναι πραγματικά δύσκολη η πορεία στην τέχνη του θεάτρου. Χρειάζονται ταλέντο, στόχους, οράματα και, πάνω απ’ όλα, πείσμα και υπομονή. Στη χριστιανική παράδοση, συναντάμε έναν διόλου ευκαταφρόνητο αριθμό μίμων (ηθοποιών του 2ου αι. π.Χ.) που μαρτύρησαν διακηρύσσοντας την πίστη τους στον Χριστό. Κι αν για άλλες κατηγορίες ανθρώπων μπορεί κάτι τέτοιο να ήταν πιθανόν, για κάποιον ή κάποια που διάλεγε να βαδίσει τον δρόμο του θεάτρου ήταν ανήκουστο! Για τους χριστιανούς οι μίμοι ήταν μιαρά και βέβηλα πλάσματα. Σε εκκλησιαστικές συνόδους μάλιστα είχαν φροντίσει να ορίσουν τις αμαρτίες και τις ποινές. Ο Ι. Βιβιλάκης, σε κείμενό του μέσα από τη συλλογική έκδοση «Θρησκεία και θέατρο στην Ελλάδα», μας πληροφορεί πως οι ηθοποιοί γίνονται δεκτοί στην εκκλησιαστική κοινότητα αφού πρώτα αλλάξουν επάγγελμα. Για τους παντομίμους (θεατρίνους) ισχύει το επιτίμιο της αποχής από τη θεία μετάληψη. Υπάρχει μάλιστα και κατάλογος για τους “αποβλητέους” από τη χριστιανική κοινότητα: «Ο επί σκηνής εμφανιζόμενος ανήρ ή γυνή, ο χοραύλης, ο κιθαριστής, ο την όρχησιν επιδεικνύμενος» κ.ά. Οι κληρικοί οι οποίοι τελούν το μυστήριο του γάμου θα πρέπει να αποχωρούν πριν αρχίσουν να παίζουν μουσικά όργανα ή να χορεύουν και…

Του Πάνου Σκουρολιάκου * Είναι το «νευρόσπαστον» των αρχαίων ελλήνων, θεατρική κούκλα με αρθρωτά μέλη που μπορούν να κινούνται με τη βοήθεια νημάτων από τα οποία κρέμεται. Εμείς σήμερα το ξέρουμε ως «μαριονέτα». Γέννημα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, τιμήθηκε δεόντως η τέχνη του νευρόσπαστου στα δείπνα των αρχαίων Ελλήνων με άφθονο κρασί, φαγητό και φιλοσοφικές συζητήσεις. Παρατηρώντας την ιδιαιτερότητα αυτού του ταπεινού, σε πρώτη προσέγγιση θεατρικού είδους, επιφανείς συγγραφείς της αρχαιότητας, αλλά και φιλόσοφοι, θεολόγοι και επιστήμονες αφιέρωσαν σημαντικές πνευματικές εργασίες τους στις σχέσεις της τέχνης αυτής με τον καθημερινό πολιτικό και κοινωνικό βίο. Ανάμεσά τους ο Πλάτων, ο Μάρκος Αυρήλιος, ο Ευσέβιος, ο Επίκτητος, ο Φίλωνας. Έκπληκτοι, ανακαλύπτουν ομοιότητες, αναλογίες και ταυτίσεις με μείζονα θέματα και καταστάσεις της πραγματικής ζωής. Ο Πλάτων στους «Νόμους» του λέει: «Ας υποθέσουμε πως ο καθένας μας, είναι ένα νευρόσπαστο. Παραδομένος στα χέρια των θεών για τη διασκέδασή τους ή επειδή μας χρησιμοποιούν σε μια σπουδαία υπόθεση, για την οποία εμείς δεν έχουμε ιδέα. Οι δυνάμεις που μας κινούν μοιάζουν με κλωστές που τις τραβούν οι θεοί, οδηγώντας μας σε διάφορες κατευθύνσεις». Στη ρωμαϊκή περίοδο, ο Οράτιος, ο σατυρικός ποιητής Πέρσιος Φλάκος αλλά και ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρίλιος διατυπώνουν αμφιβολίες για την ελεύθερη…

Του Πάνου Σκουρολιάκου* Η αφοπλιστική δήλωση του Κυριάκου Μητσοτάκη σε δημοσιογράφους στη Θεσσαλονίκη κατά τη διαδρομή του για την κατάκτηση του πρωθυπουργικού αξιώματος, ότι «Με ενδιαφέρει η επικοινωνία και όχι η ουσία», κυριαρχεί στη μέχρι τώρα κυβερνητική πορεία του. Ο θρίαμβος της επικοινωνίας με την ταυτόχρονη απουσία της ουσίας είναι το μόνο που ενδιαφέρει τους νέους ενοίκους της εξουσίας. Η σπουδαιότητα των πραγμάτων, η σοβαρότητα, η βαρύτητα και η σημαντικότητά τους ουδόλως ενδιαφέρουν τον κ. πρωθυπουργό. Οι υπουργοί και ολόκληρος ο κυβερνητικός μηχανισμός, απλώς συντονίζονται. Αρκούνται στο να φαίνεται κάτι σπουδαίο χωρίς να είναι. Πρόσφατο παράδειγμα, η ανέμελη αναφορά του πρωθυπουργού στα γλυπτά του Παρθενώνα και η αναγγελία δανεισμού τους από το Βρετανικό Μουσείο. Τι ωραίο θέμα! Ποιος θα έχει αντίρρηση. Όλοι δεν θέλουμε να επιστρέψουν στον φυσικό τους χώρο; Υπέροχη επικοινωνιακή ιδέα πραγματικά. Βεβαίως, δεν τον ενδιέφερε να ξεκαθαρίσει πως για να γίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει η Ελλάδα να αναγνωρίσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την ιδιοκτησία των γλυπτών. Αυτή ακριβώς είναι η ουσία η οποία ουδόλως τον ενδιαφέρει. Αυτός νοιάζεται μόνο για την επικοινωνία. Και από κοντά η υπουργός Πολιτισμού να απαντά «άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε», και -ω της ατυχίας!- να παρεμβαίνει η εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου…