Πάνος Σκουρολιάκος: Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού συμπεριφέρεται ως μάνατζερ σε ιδιωτική εταιρεία

Πάνος Σκουρολιάκος: Η ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού συμπεριφέρεται ως μάνατζερ σε ιδιωτική εταιρεία

“H σημερινή πολιτική ηγεσία του υπουργείου συμπεριφέρεται ως μάνατζερ σε ιδιωτική εταιρεία μετρώντας τα πάντα σαν οικονομικά μεγέθη. Αγνοώντας και παραβλέποντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Πολιτισμού και την κοινωνική του αποστολή” υπογραμμίζει ο Πάνος Σκουρολιάκος. Στο διάστημα των επτά περίπου μηνών που έχουν μεσολαβήσει από τις εκλογές του περασμένου Ιουλίου, ο τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ διαπιστώνει ότι στο υπουργείο έχει εγκατασταθεί μια “μίζερη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία περασμένων δεκαετιών” αντί για ένα οραματικό σχέδιο.Επιχειρώντας έναν πρώτο απολογισμό μιλάει για την πολιτική που ασκείται στο πεδίο του πολιτισμού από την κυβέρνηση της Ν.Δ., για τις μεγάλες ανατροπές και τα ανοιχτά ζητήματα, για την αποδόμηση των πεπραγμένων που επιχειρείται σε όλα τα πεδία του πολιτισμού, τοποθετείται παράλληλα και για την πολιτιστική στρατηγική της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

* Πώς αξιολογείτε το πρώτο εξάμηνο της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο υπουργείο Πολιτισμού;

Η πολιτική της κυβέρνησης στον τομέα του πολιτισμού είναι σε ευθεία αντιστοίχηση με τη συνολική πολιτική του κ. Μητσοτάκη σε όλα τα θέματα. Στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών, του Ελληνικού, των πνευματικών δικαιωμάτων, της (μη) αύξησης του κατώτατου μισθού, τη μη διατήρηση του ΣΕΠΕ και σε μια σειρά άλλα θέματα. Νομοθετεί και επιχειρεί, ακριβώς αντίθετα από ό,τι είχε υποσχεθεί. Υποσχέθηκε νόμο που θα προστατεύει την πρώτη κατοικία. Πληροφορούμαστε από τον κ. Γεωργιάδη πως από την 1η Απριλίου του 2020 παύει η προστασία της πρώτης κατοικίας. Ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης είχε εγγράφως δεσμευθεί στους δημιουργούς του ελληνικού τραγουδιού πως θα αδειοδοτούσε τον δικό τους εισπρακτικό φορέα. Αντ’ αυτού, επτά μήνες μετά αδειοδοτεί μια ανώνυμη ιδιωτική εταιρεία προσφέροντας τους δημιουργούς βορά πάλι στα ιδιωτικά συμφέροντα. Μένει ως πικρή ανάμνηση η χρησιμοποίηση της εικόνας των δημιουργών στο προεκλογικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας. Πλήρης διάψευση των υποσχέσεων λοιπόν και στον πολιτισμό, όπως και σε όλα τα άλλα πεδία!

* Σε συνάρτηση με τη συνολική κυβερνητική πολιτική μπορεί πλέον να διασφαλιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας του υπουργείου Πολιτισμού και ο ίδιος ο πολιτισμός ως δημόσιο αγαθό;

Αυτό μας έλειπε, να δούμε να ιδιωτικοποιείται και το υπουργείο Πολιτισμού. Παρ’ όλα αυτά, η σημερινή πολιτική ηγεσία του υπουργείου συμπεριφέρεται ως μάνατζερ σε ιδιωτική εταιρεία μετρώντας τα πάντα σαν οικονομικά μεγέθη. Αγνοώντας και παραβλέποντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του πολιτισμού και την κοινωνική του αποστολή. Χαμένες τόσες μάχες στην Ευρώπη για την Πολιτιστική Εξαίρεση. Σε αυτήν την αντίληψη εντάσσεται και η γενικότερη απαξίωση υπηρεσιών και εποπτευόμενων φορέων του υπουργείου.

Να θυμίσουμε τις διώξεις των υπαλλήλων, όπως εκείνη του αρχιφύλακα της Ακρόπολης, την απόπειρα προληπτικής λογοκρισίας του επιστημονικού δυναμικού του ΥΠΠΟ, την κατάργηση των διαφανών προκηρύξεων για τη θέση των καλλιτεχνικών διευθυντών σε φορείς του σύγχρονου πολιτισμού και βέβαια τον μειωμένο προϋπολογισμό του υπουργείου σε περιόδους που δεν θυμίζουν καθόλου τις χρονιές μετά το 2015 μιας και από τον Αύγουστο του 2018, η χώρα έχει βγει με επιτυχία από την σκοτεινή περίοδο των Μνημονίων. Ο πολιτισμός, λοιπόν, ως δημόσιο και κοινωνικό αγαθό, πρέπει να είναι κτήμα όλου του λαού. Αποστολή της κάθε κυβέρνησης είναι η διασφάλιση αυτού του χαρακτήρα. Αλίμονο όμως, η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη κινείται προς την εντελώς αντίθετη κατεύθυνση.

* Ποια θεωρείτε ότι είναι η στρατηγική του υπουργείου Πολιτισμού για τη χάραξη μιας σύγχρονης πολιτιστικής πολιτικής;

Λυπάμαι, αλλά πρέπει να πω ότι η σημερινή ηγεσία του ΥΠΠΟ συμπεριφέρεται με μια μίζερη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία περασμένων δεκαετιών. Δεν βλέπουμε πουθενά να προτείνεται ένα σχέδιο. Ένα όραμα. Κάποιο σημείο στο οποίο θέλει να καταλήξει. Η όποια δυναμική της εξαντλείται στην ακύρωση όσων θετικών της κληροδότησε η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και στο ξεκαθάρισμα παλιών λογαριασμών.

Αναφέρω ενδεικτικά την περίπτωση των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης. Είχε μια άποψη η υπουργός όταν υπηρετούσε ως γ.γ. στο υπουργείο. Πίστευε πως οι αρχαιότητες που βρέθηκαν στο συγκεκριμένο σημείο θα έπρεπε να τεμαχιστούν, να μεταφερθούν αλλού και, όταν θα τελείωναν τα έργα, να επανατοποθετηθούν. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε πως και τα σημαντικά αυτά ευρήματα θα μπορούσαν να μείνουν στη θέση τους και το έργο να προχωρήσει. Και ενώ όλα είναι έτοιμα για την έναρξη των δοκιμαστικών δρομολογίων, επανέρχεται ως υπουργός στο παλιό της σχέδιο βάζοντας σε κίνδυνο τις αρχαιότητες και καθυστερώντας την έναρξη λειτουργίας του μετρό Θεσσαλονίκης. Στην ίδια λογική και οι αρχαιότητες της Αμφίπολης στον λόφο Καστά, που ταλαιπωρήθηκαν όταν επί της θητείας της ως γ.γ. και προκειμένου να ενισχυθεί το success story του κ. Σαμαρά χρησιμοποιήθηκαν βαρέα οχήματα που επιβάρυναν τη στατικότητα του μνημείου.

Όσον αφορά τον σύγχρονο πολιτισμό, να σημειώσω πως το περασμένο καλοκαίρι διορίστηκε γ.γ. Σύγχρονου Πολιτισμού. Επτά μήνες από τότε, ο εν λόγω γενικός δεν έχει δικαίωμα υπογραφής! Μα δεν τον εμπιστεύονται; Αυτή η κατάσταση επιβαρύνει τη δουλειά που πρέπει να γίνει στον σύγχρονο πολιτισμό.

* Ποια θεωρείτε ότι είναι τα πλέον κομβικά ζητήματα που απασχολούν αυτή τη στιγμή τον τομέα του πολιτισμού;

Θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα όχι με την κοντόφθαλμη ανάγκη της επικαιρότητας, αλλά με ορίζοντα για τα μεγάλα και σημαντικά. Ποιο είναι το όραμα; Οι ξεροί οικονομικοί δείκτες; Η κοινωνική διάσταση του πολιτισμικού παράγοντα; Κάτι άλλο;

Αλήθεια θα μιλήσουμε για τον πολιτισμό στην περιφέρεια; Τι προτείνουμε για την πάλαι ποτέ «ναυαρχίδα» των πολιτιστικών δρώμενων στην περιφέρεια, που ήταν τα ΔΗΠΕΘΕ; Τι προτείνουμε για την καλλιτεχνική εκπαίδευση και τη διαβάθμιση των πτυχίων σχολών θεάτρου, χορού, ωδείων κ.λπ.; Γιατί δεν προχωρά η εξαγγελθείσα από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών; Θα προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός της λειτουργίας των εποπτευόμενων φορέων; Ποια θα είναι η επόμενη μέρα των πνευματικών δικαιωμάτων;

Για όλα αυτά ο ΣΥΡΙΖΑ έχει θέσεις και είχε ως κυβέρνηση προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες. Για την αντιστροφή και ακύρωση αυτών των ενεργειών η παρούσα κυβέρνηση εργάζεται με σπουδή και φανατισμό.

* Μεγάλα ζητήματα που είχαν δρομολογηθεί, ακόμα και επιλυθεί, από την προηγούμενη κυβέρνηση επανέρχονται στο προσκήνιο. Λύσεις ανατρέπονται, μισές αλήθειες λέγονται και γενικά παρατηρούμε μια προσπάθεια αποδόμησης όσων έχουν γίνει μέχρι τώρα. Η συνέχεια του κράτους ποιο νόημα έχει σ’ αυτή την πρακτική;

Φαίνεται πως την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν απασχολεί η πολυδιαφημισμένη από τους ίδιους «συνέχεια του κράτους». Η Ν.Δ. εννοεί ως συνέχεια την εντός μικρού χρονικού διαστήματος αντικατάσταση όλων των διοικήσεων με «δικά της παιδιά». Ο διορισμός του ΟΝΝΕΔίτη της Πρέβεζας στο νοσοκομείο Ιωαννίνων και του ΟΝΝΕΔίτη των Ιωαννίνων στο νοσοκομείο της Πρέβεζας. Το κουκούλωμα σκανδάλων, όπως αυτό του περίφημου Ταμείου Αλληλοβοήθειας Εργαζομένων του ΥΠΠΟ, για το οποίο ο εισαγγελέας έχει ασκήσει δίωξη για επτά κακουργήματα. Επιμένω. Όταν δεν υπάρχει σχέδιο και όραμα σε έναν υπουργό, καταναλώνεται αποσπασματικά με ό,τι βρει μπροστά του, με ό,τι του είπαν και με ό,τι φέρει ως απωθημένο από το παρελθόν.

* Οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων σας προβληματίζουν;

Από την πρώτη στιγμή που η κ. υπουργός αποφάσισε μέσω μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής να απαξιώσει τον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ) εξέφρασα τις έντονες ανησυχίες μου, εισπράττοντας μάλιστα και δύο εξώδικα. Η κ. υπουργός ζήτησε από τον ΟΠΙ τον Αύγουστο του 2019 να γνωμοδοτήσει για την αδειοδότηση του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης του συνόλου σχεδόν των Ελλήνων δημιουργών, δηλαδή της ΕΔΕΜ. Η τότε διοίκηση του ΟΠΙ γνωμοδότησε θετικά. Παρότι έχουν μεσολαβήσει επτά μήνες, η ΕΔΕΜ δεν έχει ακόμα πάρει άδεια. Με βάση όλα αυτά, κατέθεσα επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή των Ελλήνων, την οποία σε πρώτο στάδιο η υπουργός δεν απάντησε δηλώνοντας κώλυμα.

* Ποιους κινδύνους κρύβει η πρωτοβουλία της υπουργού για τη μετατροπή των μεγάλων μουσείων της χώρας σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου;

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟΑ εφαρμόζει σχέδιο απαξίωσης των φορέων προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτή τη στιγμή τα μουσεία είναι υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Αυτό σημαίνει ότι τα μουσεία μας λειτουργούν υπότην εποπτεία του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων (ΤΑΠΑ), με το οποίο συνδέονται και οικονομικά. Είναι λοιπόν οργανισμοί αυτάρκεις και ανταποδοτικοί για την εν γένει λειτουργία του συστήματος των μουσείων σε όλη τη χώρα. Υποχρέωση της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ είναι να τα εμπνεύσει και να τους δώσει τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να είναι εξωστρεφή και αποτελεσματικά όσον αφορά τη σχέση τους με την κοινωνία, αλλά και την οικονομική διάσταση της λειτουργίας τους.

Εάν τώρα τα μουσεία γίνουν Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, αυτό συνεπάγεται στρατιές διορισμένων Δ.Σ., έλλειψη οικονομικών πόρων από το ΤΑΠΑ, αύξηση του κόστους λειτουργίας, κίνδυνο απώλειας εσόδων για το ΤΑΠΑ από το ηλεκτρονικό εισιτήριο και, τελικά, κίνδυνο να γίνουν τα μουσεία βορά στα χέρια ιδιωτικών συμφερόντων. Άλλωστε σε όλον τον κόσμο κανένα μουσείο δεν ζει χωρίς κρατική χρηματοδότηση. Αυτό αφορά τα δημόσια μουσεία, αλλά και τα μεγάλα και σοβαρά ιδιωτικά!

Και όλα αυτά χωρίς να αναφέρουμε το πρόβλημα της «ιδιοκτησίας» και της «διαχείρισης» των εκθεμάτων. Δεν θέλω ούτε να φανταστώ τι μπορεί να συμβεί.

* Ο ΣΥΡΙΖΑ τι κάνει για όλα αυτά τα θέματα στα οποία αναφέρεστε;

Ο ΣΥΡΙΖΑ ασκεί αντιπολιτευτική κριτική αξιοποιώντας όλα τα θεσμικά μέσα που διαθέτει. Δηλαδή ασκώντας έντονο κοινοβουλευτικό έλεγχο ο οποίος αναγκάζει την υπουργό Πολιτισμού να αποκαλύψει την προβληματική της πολιτική. Πρόσφατο παράδειγμα η επίκαιρη ερώτηση του Βασίλη Βασιλικού για τον Οργανισμό Βιβλίου, όπου η υπουργός Πολιτισμού δήλωσερητά και κατηγορηματικά πως δεν σκοπεύει να φέρει προς ψήφιση το έτοιμο νομοσχέδιο που είχε εκπονηθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση για το βιβλίο.

Ακόμα έχει κατατεθεί επίκαιρη επερώτηση από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ προς το υπουργείο Πολιτισμού συνολικά για την ατζέντα του υπουργείου, κατά την οποία η κ. Μενδώνη θα κληθεί στη Βουλή να απαντήσει σε όλα τα θέματα αρμοδιότητας της. Αφού δεν έρχεται να μας δει στην αρμόδια επιτροπή, ας πάρει την ευθύνη να μην έρθει ούτε στην ολομέλεια.

Ακόμα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι παρών και εκτός Βουλής, μέσα στην κοινωνία και δίπλα στους ανθρώπους του πολιτισμού. Ήμασταν παρόντες και πιέσαμε με τις κοινοβουλευτικές ερωτήσεις μας για το θέμα της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης και την κατάληψή της από φοιτητές, στη διαμαρτυρία εμπρός στο υπουργείο για τα αρχαία του μετρό Θεσσαλονίκης, στην κινητοποίηση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος και όπου αλλού υπάρχουν καθημερινές διεκδικήσεις.

* Μετά και την τετραετή κυβερνητική εμπειρία, πώς αναπροσαρμόζεται το πρόγραμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τον πολιτισμό;

Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στην περίοδο εκπόνησης ενός συνεκτικού σχεδίου για τον πολιτισμό της επόμενης ημέρας. Ένα Εθνικό Σχέδιο Πολιτισμού, όπου η φροντίδα για το σπουδαίο αυτό δημόσιο αγαθό θα βρίσκεται πάνω από επιμέρους συμφέροντα και θα αγκαλιάζει όλους τους πολίτες. Με τον νου στην ακριβή πολιτιστική μας κληρονομιά, στην αγωνία για εξέλιξη του σύγχρονου πολιτισμού και με τη φροντίδα για την εύρυθμη λειτουργία του υπουργείου Πολιτισμού οργανώνουμε ένα σχέδιο αναγέννησης του ευαίσθητου τομέα του πολιτισμού στη χώρα μας.

* Η διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ πώς πάει;

Όλοι στον ΣΥΡΙΖΑ συμφωνούμε πως η διεύρυνσή του με νέους συντρόφους από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο είναι μονόδρομος, όπως έχει περιγράψει ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά και οι αποφάσεις της Κεντρικής μας Επιτροπής. Φυσικό είναι γι’ αυτήν τη θεμελιώδη παραδοχή να υπάρχουν ποικίλες επιμέρους αναγνώσεις και αιτήματα. Στην Αριστερά έχουμε μάθει, αν μη τι άλλο, να συζητούμε και να συνθέτουμε. Αυτό ευελπιστώ πως θα γίνει πηγαίνοντας προς το συνέδριο, αλλά και στη διάρκεια των εργασιών του. Όλοι μαζί. Παλιά και νέα μέλη, φίλοι και σύντροφοι, όχι για το μικροκομματικό συμφέρον, αλλά για την προκοπή του λαού και της πατρίδας.

* Η πολιτική φαίνεται να κυριαρχεί, αυτή τη στιγμή, στις δραστηριότητές σας. Το θέατρο σας λείπει;

Όπως λέω και σε φίλους που με ρωτούν, «ή παπάς – παπάς ή ζευγάς ζευγάς». Με τις υποχρεώσεις που είχα από την προηγούμενη περίοδο ως συντονιστής της ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού και ως τομεάρχης κατά την παρούσα περίοδο, μου είναι αδύνατο να κάνω θέατρο με τη σοβαρότητα που του οφείλεται. Μοναδική μου δραστηριότητα υπήρξε μια έκτακτη συμμετοχή στην ταινία «Καζαντζάκης» του Γ. Σμαραγδή. Η τελευταία παράσταση που έκανα ήταν το έργο του Σάμουελ Μπέκετ «Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραππ» στο Ίδρυμα Κακογιάννη. Διακόπηκε απότομα λόγω της εκλογής μου στη Βουλή. Έχω μια πρόταση να το επαναλάβω τον χειμώνα 2020-2021. Ίδωμεν.

Η αλήθεια είναι πως, απέχοντας από το σανίδι όλον αυτό τον καιρό, μου δίνεται η ευκαιρία να σκεφτώ και να φανταστώ διαφορετικά την τέχνη μου. Η ενασχόληση με τα εργασιακά και άλλα θέματα του πολιτισμού στη Βουλή με κρατά κοντά στον χώρο που διακόνησα για σαράντα χρόνια. Παρηγοριά και τα κείμενα που γράφω στην “Αυγή” κάθε Σάββατο, στα «Πολυ-Πολιτισμικά».

Πηγή: Η Αυγή

Close Menu