Επτανησιακός θεατρικός πλούτος

Του Πάνου Σκουρολιάκου*    Το θεατρικό δυναμικό της χώρας μας ασκείται σε αισθητικές αναζητήσεις και θεατρικές αναγνώσεις παλαιότερων κειμένων με εξαιρετική επιτυχία. Πλήθος παραστάσεων συνεισφέρουν νέες ματιές σε παλιότερα κείμενα, ελληνικά και ξένα. Μαζί με σημαντικά ευρωπαϊκά κυρίως θεατρικά έργα που φθάνουν έως εμάς από την ελισαβετιανή εποχή, αλλά και παλαιότερες και νεότερες εποχές, υπάρχει και μία σημαντική δεξαμενή ελληνικών κειμένων. Πρωταγωνιστική θέση κατέχει το Κρητικό Θέατρο, αλλά και η μετεξέλιξή του σε Επτανησιακό Θέατρο.  Με την πτώση του Χάνδακα και την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους το 1669 η γηγενής πνευματική ελίτ μεταναστεύει στα Επτάνησα. Τα έργα της αποτέλεσαν σχολείο και πρώτη ύλη για τους Επτανήσιους ώστε να οργανώσουν το δικό τους θέατρο. Βεβαίως στον χώρο του Ιονίου Πελάγους υπήρχε από παλαιότερα κάποια θεατρική δραστηριότητα. Παραστάσεις Ιταλών θεατρίνων, όπως ο Αντρέα Μολίνο φαίνεται πως είχαν εμπνεύσει τους ντόπιους δημιουργούς.  Έχουμε λοιπόν την «Ευγένα» του Θεόδωρου Μοντσελέζε στα 1646. Το 1666 άλλωστε κάνει την εμφάνισή του στη Ζάκυνθο και το λαϊκό θεατρικό είδος «Ομιλίες», που αποτελεί ένα κράμα Comedia del Arte και «Θεάτρου του Δρόμου». Να σημειώσουμε πως υπάρχει μια ακόμα ευρύτερη θεατρική δραστηριότητα τα νησιά αυτά. Μαριονέτες, εγγαστρίμυθοι, ταχυδακτυλουργοί, λαϊκές διασκευές λογοτεχνικών έργων, καθώς και πολιτικοί σατιρικοί διάλογοι.…

Continue Reading Επτανησιακός θεατρικός πλούτος

Κουκλοθέατρο, ένας χαμένος θεατρικός παράδεισος (ΑΥΓΗ 14.4.2018)

  Του Πάνου Σκουρολιάκου * Το κουκλοθέατρο είναι ένα είδος θεάτρου που δεν έχει εξελιχθεί ιδιαίτερα στην πατρίδα μας, όπως τουλάχιστον έχει συμβεί αυτό με άλλες χώρες της κεντρικής κυρίως Ευρώπης αλλά και της Βαλκανικής. Ακόμα και η χρησιμοποίησή του για εκπαιδευτικούς λόγους δεν καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της μέσω του παιγνίου εκπαιδευτικής διαδικασίας. Το κουκλοθέατρο στους πολιτισμούς της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, υπήρξε μια κοσμαγάπητη λαϊκή μορφή θεάτρου. Γύρω στον 20ό αιώνα, αξιοποιώντας αυτοί οι λαοί τη δυνατή παράδοση του είδους, το εξελίσσουν σε έντεχνο, έχοντας βοηθό τη γενναία κρατική υποστήριξη. Βεβαίως, και στο δικό μας πολιτισμικό απόθεμα υπάρχουν κουκλοθεατρικές δράσεις μέσα από θρησκευτικά - τελετουργικά δρώμενα. Στην Ήπειρο, κατά την άνοιξη, την εποχή δηλαδή που αναγεννάται η φύση είτε με την επιστροφή από τον Κάτω Κόσμο της Περσεφόνης είτε με την Ανάσταση του Χριστού, ενταφιάζεται ένα είδωλο (ο «Ζαφείρης»), στολισμένο με λουλούδια και αγιασμένο στην εκκλησία, ενώ συγκεκριμένα μοιρολόγια συνοδεύουν την «ταφή». Στον 20ό αιώνα όμως το είδωλο, η κούκλα δηλαδή, παραμερίζεται και τη θέση της παίρνει ένα παιδί, μετατρέποντας μια εθιμική τελετουργία σε παιχνίδι. Άλλα τέτοια εθιμικά δρώμενα συναντάμε στην Πελοπόννησο με την ονομασία «Φουσκοδένδρι», στην Αίγινα ως «Λειδινού» και ακόμα στους μετακινούμενους σαρακατσάνικους πληθυσμούς που ενταφιάζουν τη Μεγάλη…

Continue Reading Κουκλοθέατρο, ένας χαμένος θεατρικός παράδεισος (ΑΥΓΗ 14.4.2018)