Ευρωπαϊκός νεοκλασικισμός και νεοελληνικό θέατρο

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η αναγέννηση του Θεάτρου κατά τους νεότερους χρόνους στο πλαίσιο του ελληνικού πολιτισμού, δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Το αρχαίο ελληνικό δράμα, είχε σιγήσει. Οι θεατρικές καταθέσεις μετά τους ελληνιστικούς χρόνους περιορίζονται στο κρητικό δράμα που ολοκλήρωσε την παραγωγή του με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους, ενώ η επτανησιακή παραγωγή ήταν αποσπασματική και περιορισμένη. Είχαμε και ένα αδύναμο επίσης ιησουίτικο προπαγανδιστικό του καθολικισμού θέατρο, στα νησιά του Αιγαίου. Μετά από αιώνες σιωπής υπήρχε η ανάγκη μιας ιστορικής έμπνευσης για να ζωντανέψει ξανά η αυλαία με έργα στην ελληνική γλώσσα.

Τον ρόλο του καταλύτη για τη γέννηση του νεοελληνικού θεάτρου, έπαιξαν το γαλλικό τραγικό θέατρο και οι προσπάθειες των Ιταλών δραματουργών για ένα θέατρο τραγωδίας που θα διαπραγματεύονταν θέματα υψηλών λογοτεχνικών αξιώσεων. Εμπνεόμενοι από τους αρχαίους τραγικούς ποιητές και αποδεχόμενοι τους αριστοτελικούς κανόνες οι Ιταλοί δραματουργοί, σύντομα έδωσαν έργα κυρίως αρχαιόθεμα που δημιούργησαν νέα εποχή όχι μόνο για το ιταλικό, αλλά για το παγκόσμιο θέατρο.

Το πρώτο σημαντικό έργο που γράφτηκε ήταν η «Μερόπη» του Scipione Maffei. Ήταν πρωτοποριακό έργο για την εποχή του, με σαφείς αποστάσεις από το γαλλικό θέατρο και τον ανά τους αιώνες ενεδρεύοντα λογιωτατισμό. Ο Pier Lacopo Martello πασχίζοντας να χαράξει μια κατεύθυνση για την ιταλική τραγωδία, πέρα από τις στιχουργικές επιλογές και προτάσεις του, καταφεύγει και αυτός στην αρχαία ελληνική γραμματεία, δίνοντάς μας έργα εμπνευσμένα από την αρχαιότητα, όπως την «Ιφιγένεια εν Ταύροις». Αυτός όμως που υπήρξε περισσότερο απ’ όλους τους άλλους ο άμεσος δάσκαλος και ο εμπνευστής των Ρωμιών που μιλούσαν την ελληνική γλώσσα, ήταν ο Vittorio Alfieri. Έδωσε 22 τραγωδίες, οι οποίες θεωρούνται πρότυπο για την ιταλική γλώσσα και ταυτόχρονα πρόταση για την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των συμπατριωτών του. Έγραψε ακόμα και έξι κωμωδίες, την αυτοβιογραφία του και ακόμα τρία έργα πολιτικού περιεχομένου. Στον πλούτο του πολιτισμού των αρχαίων Ελλήνων κατέφυγε και αυτός για να εμπνευστεί αλλά και να αναζητήσει εκείνο το ηθικό περιεχόμενο που απαιτούσε η υψηλή τέχνη την οποία υπηρετούσε. Μερικά από τα έργα του είναι τα «Φίλιππος», «Πολυνίκης», «Αντιγόνη», «Ορέστης», «Τιμολέων».

Παρακολουθώντας τη θεατρική ζωή στην Ευρώπη οι Έλληνες διανοούμενοι και ερχόμενοι σε επαφή με τα έργα που προαναφέραμε, ανακαλύπτουν πως το θέμα τους βασίζεται σε πρόσωπα και μύθους του πολιτισμικού και γλωσσικού παρελθόντος των ιδίων. Επιδιώκοντας και αυτοί την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων, ανακαλύπτουν ξανά την αρχαία Ελλάδα και τους αρχαίους προγόνους. Καταπιάνονται λοιπόν με τη μελέτη των ευρωπαϊκών αυτών έργων που μιλούν για τους μακρινούς προγόνους και στη συνέχεια αποτολμούν να τα ζωντανέψουν στη σκηνή, μεταφρασμένα στη νεοελληνική γλώσσα της εποχής. Ο Alfieri είναι ο πρώτος συγγραφέας που ανεβαίνει στη σκηνή. Το 1858 στην Κωνσταντινούπολη ο Διονύσιος Ταβουλάρης ανεβάζει τον «Σαούλ» του Alfieri και στη συνέχεια τον «Αριστόδημο» του Monti. Η πρώτη παράσταση δόθηκε στο Μέγα Ρεύμα (Αρναούτκιοϊ) του Βοσπόρου. Στη συνέχεια, περιόδευσε στο Νεοχώρι, τα Θαραπειά, τη Στένη και αλλού. Αυτή η πρώτη προσπάθεια σύστασης της ελληνικής σκηνής απέτυχε επιχειρηματικά, αλλά είχε ανάψει τη σπίθα για τη γέννηση του νεοελληνικού θεάτρου στην Κωνσταντινούπολη, πολύ μακριά από την ελεύθερη τότε Ελλάδα.

Τη σκυτάλη παραλαμβάνουν στη συνέχεια Έλληνες δραματουργοί, που γράφουν και παρουσιάζουν τα έργα τους στο φιλοθεάμον κοινό, που με την παρότρυνση των διανοουμένων αλλά και του Οικουμενικού Πατριαρχείου αρχίζει να ενδιαφέρεται για το θέατρο και να αυξάνει τον αριθμό του. Ο Αλέξανδρος Ζωηρός παρουσιάζει τους «Τριακοσίους» του και η «Βαβυλωνία» του Δ. Βυζάντιου βλέπει τα φώτα της σκηνής την Βασιλεύουσα. Στη συνέχεια με ψεύτικους τίτλους (για προφανείς λόγους), παίχτηκαν πατριωτικά έργα όπως ο «Μάρκος Μπότσαρης» και ο «Καραϊσκάκης». Το 1862, παίζεται μια από τις καλύτερες κωμωδίες του νεοελληνικού ρεπερτορίου, ο «Φιάκας» του Δ. Μισιτζή, δασκάλου από τη Χίο, που στη συνέχεια εγκατέλειψε το δασκαλίκι για να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός.

Οι συγγραφείς του ευρωπαϊκού νεοκλασικισμού λοιπόν, ανταπέδωσαν τα ελληνικά δάνεια που χρησιμοποίησαν για τα έργα τους, εμπνέοντας και καθοδηγώντας τους νεοέλληνες θεατρίνους ώστε να οργανώσουν το θέατρο της νεότερης εποχής, για να γυρίσει ξανά το θέατρο στη γλώσσα και τον τόπο της αρχαίας καταγωγής του.

Πηγές:

Π. Μποζίζιο : «Ιστορία του Θεάτρου» εκδ. Αιγόκερως

Χρ. Σταματοπούλου – Βασιλάκου: «Το ελληνικό θέατρο στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα» Εκδ. Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτών.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ :  http://www.avgi.gr/article/10971/9410899/europaikos-neoklasikismos-kai-neoelleniko-theatro#  )

Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ: LuigiPirandello – «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ», διαφορετικά κάντε ένα Google

Μια συμπαγής, μεγάλη σε διαστάσεις, μάζα όταν κινείται, καμπυλώνει το χωροχρόνο γύρω της, ώστε τα μικρότερης μάζας αντικείμενα να συμπαρασύρονται από αυτήν και να την ακολουθούν. Αυτό λέει ο Αϊνστάιν.
Ο Πιραντέλλο, όμως, διατύπωσε την ίδια θεωρία, που εφαρμόζεται στον κοινωνικό χωροχρόνο.
Γιατί υπάρχει και αυτός! Όταν ένας άνθρωπος με προσωπικότητα, με κύρος και αξία, κινείται, συμπαρασύρει και έλκει γύρω του άλλους ανθρώπους (ή ανθρωπάκια αν προτιμάτε) με προσωπικότητες λιγότερο αξιόλογες ή και ανύπαρκτες.
Είναι η περίπτωση της Κας ΦΡΟΛΑ (Μάνια Παπαδημητρίου)και του Κου ΠΟΝΤΖΑ (Νίκος Καραστέργιος) που με όλο το συγκινησιακό εκτόπισμα τους εισβάλλουν στην καθημερινότητα της οικογένειας Αγκάτσι και όλης της μικροκοινωνίας τους και φέρνουν τα πάνω κάτω.
Όλοι ψάχνουν να βρουν αν ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ για να καταλήξουν στο απογοητευτικό ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΟΥΝ.
ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ
(διαφορετικά κάντε ένα GOOGLE)
Ποιον από τους 9 πιραντελικούς ρόλους, που κυκλοφορούν πάνω στη σκηνή του ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ και λυσσάνε να μάθουν τι συμβαίνει με την Κα Φρόλα και τηΜάνιαΠαπαδημητρίου που την ενσαρκώνει, μπορεί να ικανοποιήσει μια τέτοια συνθήκη;
Κανέναν.
Είναι όμως μια θαυμάσια ευκαιρία για τον Λαουντίζι και το Γιάννη Λασπιά να κάνει για χάρη μας ένα διασκεδαστικό πείραμα επί σκηνής, το οποίο, κανένας μέχρι τώρα δεν τόλμησε να διαψεύσει.
Ναι, η θεωρία της σχετικότητας συμβαίνει και στο κοινωνικό σύμπαν. Ο Αϊνστάιν και ο Πιραντέλο μπορούν κάλλιστα να συνυπάρξουν.
Όποιος δεν ικανοποιείται, ας κάνει ένα google.
To ETΣI ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ (διαφορετικά κάντε ένα GOOGLE) είναι ένα γκροτέσκο σκηνικό πείραμα που θα προκαλέσει πολύ γέλιο και παράλληλα, θα θέσει και ουσιαστικά ερωτήματα στους θεατές.
• Είμαστε αυτοί που νομίζουμε ότι είμαστε;
• Είμαστε αυτό που νομίζουν οι άλλοι ότι είμαστε;
• Είμαστε αυτό που λένε οι πράξεις μας ή οι προθέσεις μας;
• Τελικά, είμαστε αυτό που λέει η αστυνομική μας ταυτότητα ή ξεγελάμε τον εαυτό μας και την αστυνομία συνακόλουθα;
ToTΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ θα συνεργαστεί για δεύτερη φορά με τους Ιταλούς καλλιτέχνες του AIDAFONDAZZIONE στα σκηνικά αυτή τη φορά, ενώ το θέατρο KRYZK θα επιμεληθεί της κίνησης που είναι ιδιαιτέρα απαιτητική σ΄ αυτή την παράσταση.
Υπόθεση του έργου
Μια παρέα ανθρώπων αγωνιά να μάθει με κάθε τρόπο τι συμβαίνει πραγματικά στο σπίτι των νεοφερμένων γειτόνων τους. Οι πληροφορίες είναι αντικρουόμενες, οι πρωταγωνιστές της ιστορίας καταθέτουν ο καθένας τη δική του άποψη για τα γεγονότα και οι περίεργοι προσπαθούν απεγνωσμένα να δουν ποια θέση πρέπει να κρατήσουν.
Ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του Λουίτζι Πιραντέλλο, που θέτει με πολύ έξυπνο τρόπο το ζήτημα της σχετικότητας της «αλήθειας». Παράλληλα με τη γνωστή καυστική του γλώσσα περιγράφει τη διάθεση για κουτσομπολιό μιας μικρής κοινωνίας ανθρώπων που η περιέργειά τους παίρνει κανιβαλικές διαστάσεις.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σκηνοθεσία/ Απόδοση & Διασκευή κειμένου: Νίκος Καμτσής
Σκηνικά-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Μουσική: Χρήστος Ξενάκης
Επιμέλεια Κίνησης: Ania Giniewska, Marek Kosciolek
Φωτισμοί: Αντώνης Εξαρχάκης
Β. Σκηνοθέτη: Ήρα Μπράμη
Παίζουν οι: Μάνια Παπαδημητρίου, Γιάννης Λασπιάς, Νίκος Καραστέργιος, Πασχάλης Μερμηγκάκης, Λαμπρινή Θάνου, Άντα Κουγιά, Δημήτρης Νικολόπουλος, Ασημένια Παπαδοπούλου, Βίκυ Αθανασίου
Φιλική συμμετοχή (σε βίντεο): Αντώνης Καφετζόπουλος, Πάνος Σκουρολιάκος
Επικοινωνία-PR: Le Canard qui Parle: 2108624392
Από Παρασκευή 23 Νοεμβρίου
ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ
Κεφαλληνίας 17 & Κυκλάδων, Κυψέλη
Κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00
Κάθε Κυριακή στις 20.00
Κρατήσεις θέσεων: 2108656004, 2108679535
Τιμές εισιτηρίων
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Τρίτη ηλικία/Συνταξιούχοι/Groups άνω των 10 ατόμων: 7 ευρώ
Άνεργοι/ Σπουδαστές/ Ατέλειες: 5 ευρώ
Ισχύει προσφορά προπώλησης μέσω viva.gr

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ   

Αποχαιρετούμε τον σκηνοθέτη, συγγραφέα και δάσκαλο Γιώργο Μιχαηλίδη που πλούτισε το νεοελληνικό θέατρο με την ορμή, την ευαισθησία και την  αγωνιστικότητα της δουλειάς του. Πρωτοπόρος του αποκεντρωμένου θεάτρου, του θεάτρου που συναντά το κοινό στις υποβαθμισμένες συνοικίες της πόλης, δημιούργησε με άλλους άξιους συνεργάτες του προδικτατορικά  το «Θέατρο Νέας Ιωνίας». Αργότερα με τη δημιουργία του «Ανοιχτού Θεάτρου» κατάθεσε μια σημαντική θεατρική πρόταση κάνοντας το θέατρο του σημείο αναφοράς για τα θεατρικά πράγματα του τόπου μας.

Με τα μυθιστορήματα του, αποκάλυψε άλλη μία ευαίσθητη και εξαιρετικά μαστόρικη  πτυχή του ταλέντου του. Εδώ, η μικρασιάτικη καταγωγή του πρωταγωνιστεί. Λάμπρυνε με τις σκηνοθεσίες του τις κρατικές σκηνές μας και ακόμα την ελληνική τηλεόραση.

Φεύγει έχοντας κερδίσει την αγάπη και τον θαυμασμό του κοινού, της συντεχνίας του θεάτρου αλλά και σύμπαντος του πνευματικού κόσμου.

Καλό του ταξίδι.

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος

Βουλευτής Αττικής ΣΥΡΙΖΑ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΧΑΡΝΩΝ

 

Γράφει ο Πάνος Σκουρολιάκος*

Ένα θέατρο από τα βάθη του χρόνου και μόλις λίγο κάτω από την επιφάνεια της Μενιδιάτικης γης, αποκαλύπτεται στο Μενίδι, τις ιστορικές Αχαρνές! Η χαρά και η συγκίνηση, δεν αφορά μόνον τη συντεχνία του Θεάτρου στην οποία έχω την τιμή να ανήκω, αλλά και όλους τους Έλληνες,  όλη την ανθρωπότητα  που κληρονόμησε το πνεύμα και τις   κατακτήσεις  του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού.

 Η  αποκάλυψη αυτού του θεάτρου, έγινε τον Φεβρουάριο του 2007. Ο χρόνος όμως για την προώθηση μιας τέτοιας υπόθεσης είναι πάντα μακρύς. Επί τέλους ήρθε η ώρα που Υπουργείο Πολιτισμού και Δήμος Αχαρνών κινούν τις διαδικασίες ώστε να οργανωθεί η ανάδειξη και η αποκατάσταση του θεάτρου. Αυτή τη στιγμή, ένα μικρό μόνον μέρος έχει αποκαλυφθεί. Ήρθε στο φως τυχαία, κατά την θεμελίωση μιας οικοδομής. Έχει ήδη αποκαλυφθεί μια ολόκληρη κερκίδα πλάτους 5μ. δυτικά και 22 μ. ανατολικά με 10 σειρές καθισμάτων σε ημικυκλική διάταξη. Πολλά συμπεράσματα εξάγουν οι αρχαιολόγοι από αυτή την αποκάλυψη. Κατ΄ αρχήν ταυτοποίησαν το κέντρο της αρχαίας πόλης. Είναι διαχρονικά στο ίδιο σημείο, κατατάσσοντας τις Αχαρνές μεταξύ των ελαχίστων πόλεων που κατοικούνται επί χιλιάδες έτη αδιαλείπτως. Υπήρχαν ήδη από παλιότερα, πληροφορίες για την ύπαρξη του θεάτρου από δύο επιγραφές του β΄ μισού του τέταρτου αιώνα π.Χ.  Ο  Αριστοφάνης, γράφει την κοσμαγάπητη  κωμωδία του «Αχαρνείς» το 475 π. Χ. Παίχθηκε στα Λήναια και πήρε το πρώτο βραβείο. Αποκλείεται να ανέβηκε ξανά ως επιτυχία έχουσα σχέση με την πόλη,  στο υπό ανάδειξη θέατρο; Είναι σίγουρο πως οι αρχαίοι κάτοικοι των Αχαρνών θα αναγνώρισαν σε αυτό τους εαυτούς τους και θα είδαν δραματοποιημένα τα σημαντικά προβλήματα του καιρού τους. Στους «Αχαρνείς» ο Αριστοφάνης παρουσιάζει έναν χορό γέρων Αχαρνέων, που επιτίθεται στον Αθηναίο Δικαιόπολη, ο οποίος κουρασμένος από τον πολυετή πόλεμο με τους πελοποννησίους , ζητά να κλείσει ιδιωτική ειρήνη. Η πυκνοκατοικημένη πόλη των Αχαρνών, είχε καταστραφεί από την πρώτη πελοποννησιακή εισβολή και οι κάτοικοί της, ήταν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον πόλεμο αντιποίνων έως την τελική νίκη. Κάτω από τα λόγια του κωμικού συγγραφέα, υπάρχουν πολλά που αφορούσαν την επικαιρότητα, και τα οποία  αποκωδικοποιούσαν οι θεατές εκείνης της εποχής. Στοιχεία που δεν μπορούν να «διαβαστούν» από τον σύγχρονο θεατή. Έχει ενδιαφέρον όμως να δει κανείς  σε αυτή την κωμωδία και το πως παρελαύνουν οι γείτονες του ευρύτερου χώρου με τους οποίους γειτνιάζει η περιοχή των Αχαρνών. Βοιωτοί,  Μεγαρείς, Αθηναίοι. Ακόμη, στο ίδιο έργο σημειώνεται και η στρατηγική θέση της πόλης των Αχαρνών. Σε κάποιο σημείο της εξέλιξης της κωμωδίας έρχεται απεσταλμένος από  τον  στρατηγό Λάμαχο που φέρνει διαταγή από το συμβούλιο των στρατηγών, πως πρέπει να φυλαχθούν τα χιονισμένα περάσματα της Πάρνηθας ώστε να αποτραπεί ενδεχόμενη επιδρομή των Βοιωτών.

 Στην εποχή της οικονομικής στενότητας την οποία βιώνουμε, ανάγκη ζωής είναι η προβολή και η διατήρηση των εθνικών μας θησαυρών, όπως είναι ένα αρχαίο θέατρο  σε μια περιοχή με τόσο μεγάλη ιστορία. Απαιτούνται χρήματα για  μελέτες, για αντισταθμιστικά οφέλη που πρέπει να δοθούν στους κατοίκους και ακόμα  ένας σχεδιασμός που θα συνοδεύσει το εγχείρημα σε αρκετό βάθος χρόνου. Θυμάμαι την περίπτωση του αρχαίου θεάτρου στο κέντρο της Λάρισας. Το 1983 είχε αποκαλυφθεί  ένα πολύ μικρό μέρος, στον πιο κεντρικό εμπορικό δρόμο της πόλης. Πάνω του χτισμένα καταστήματα, εργαστήρια, σπίτια,  αποθήκες. Απαλλοτριώθηκαν σιγά σιγά, έγινε έργο υπεύθυνο και αυτή τη στιγμή, ολόκληρο το θέατρο έχει αναδειχθεί, έτοιμο να δεχθεί στην ορχήστρα και στις κερκίδες του θεατρίνους και θεατρόφιλους.

 Είθε ο Διόνυσος, ο θεός του θεάτρου να λειτουργήσει ξανά σε έναν παλιό ναό του, μετά την αποκάλυψή του, στις Αχαρνές του  εικοστού πρώτου αιώνα. Είθε το Αρχαίο Θέατρο των Αχαρνών, να έρθει στο φως  και να αποκατασταθεί στην πραγματική διάστασή του, το συντομότερο δυνατό!

(Δημοσιεύθηκε στην ΑΥΓΗ)

 Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ, βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

Συλλογικές συμβάσεις εργασίας στο Θέατρο

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Προτεραιότητα αιχμής είναι η επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας μαζί με την καθαρή έξοδο της χώρας από τις επιτροπείες και τα Μνημόνια, τον προσεχή Αύγουστο του 2018.

Ο χώρος του θεάτρου, με αγωνία περιμένει τη στιγμή της επαναφοράς των εργασιακών σχέσεων εντός του. Πρέπει να ομολογήσουμε πως, οι ηθοποιοί, τεχνικοί και όλες οι άλλες κατηγορίες των εργαζομένων στο θέατρο (ταξιθέτες, φροντιστές, διοικητικοί κ.λπ.) αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες εργασιακές καταστάσεις αληθινής γαλέρας.

Ποτέ δεν ήταν ρόδινα τα πράγματα για όποιον αποφάσιζε να κερδίσει τη ζωή του, εργαζόμενος στο θέατρο. Κοινή πεποίθηση είναι ότι η ενασχόληση με την τέχνη του θεάτρου είναι μια ενασχόληση πολυτελείας και καλό θα είναι να εμπλέκονται με αυτήν, όσοι έχουν εξασφαλισμένα από αλλού τα προς το ζην. Αλίμονο όμως. Η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της συντεχνίας του θεάτρου, προέρχονται από φτωχά ή και προς τα κάτω μεσαία στρώματα.

Οι θεατρίνοι ακόμα και στις περιόδους της «ευμάρειας», δεν κέρδισαν πολλά χρήματα από το θέατρο. Αυτό συνέβη σε όσους είχαν παρουσία στην τηλεόραση. Εκεί, ναι, κυκλοφόρησε αρκετό χρήμα. Αλλά και αυτό στις μέρες μας στέρεψε.

Η από χρόνια πολλά κακοδαιμονία, μεγάλωσε όταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κατάργησε την «Άδεια Εξασκήσεως Επαγγέλματος του Ηθοποιού». Μια απόφαση που βρήκε αντίθετο όλο τον κλάδο και ακόμα και τη τότε βουλευτίνα του ΠΑΣΟΚ, ηθοποιό Νόρα Κατσέλη. Μια διαφωνία που της στοίχησε τη βουλευτική έδρα, μιας και στις επόμενες εκλογές που έγιναν με λίστα, τοποθετήθηκε από το κόμμα της πολύ χαμηλά, καθιστώντας αδύνατη την εκλογή της. Ο καθένας, λοιπόν, θα μπορούσε να δοκιμάσει την τύχη του στο σανίδι. Με ή χωρίς σπουδές, με ή χωρίς ταλέντο. Το επιχείρημα πως ο ατάλαντος «θα πάει σύντομα σπίτι του» είναι σωστό. Προηγουμένως όμως, θα έχει κόψει τον δρόμο σε αρκετούς ταλαντούχους καταλαμβάνοντας μια θέση. Θα τους καθυστερούσε, ή θα τους «έστελνε σπίτι τους» νωρίτερα από ότι θα επέστρεφε ο ίδιος (ή η ίδια) στο δικό του.

Σήμερα επικρατεί μέγα και απόλυτο χάος. Με αδιαβάθμητες θεατρικές σπουδές πολλών ταχυτήτων, με δεκάδες στούντιο, φροντιστήρια και σχολές που λειτουργούν ανεξέλεγκτα, με τους λίγους άξιους δασκάλους που χάνονται ανάμεσα στο πλήθος των αεριτζήδων της θεατρικής εκπαίδευσης, πολλοί νέοι προσέρχονται στο θέατρο απαράσκευοι, απροστάτευτοι και ανυποψίαστοι. Αναζητώντας εργασία, βρίσκονται σε ένα τοπίο, όπου ο κάθε επιχειρηματίας κάνει ό,τι νομίζει. Πληρώνει όσα θέλει, όποτε θέλει και αν θέλει. Μπορεί να αλλάζει τις συμφωνίες κατά πώς τον συμφέρει. Αν για παράδειγμα έχει συμφωνήσει να πληρώνει τον ηθοποιό ανά παράσταση, όταν βλέπει πως κλείνει πολλές παραστάσεις, μετατρέπει την αμοιβή σε μηνιάτικο, το οποίο ο ίδιος καθορίζει, κατά πώς τον συμφέρει πάλι. Υπάρχουν ηθοποιοί που μέσα από συμφωνίες αμοιβής με ποσοστά, που εισπράττουν δύο ευρώ την παράσταση, ή και καθόλου. Συλλογική Σύμβαση Εργασίας δεν υπάρχει άλλωστε!

Η γενικευμένη αυτή κόλαση, επιβλήθηκε τον Μάρτιο του 2013, όταν η εργοδοτική ένωση ΠΕΕΘ (Πανελλήνια Ένωση Ελευθέρου Θεάτρου) σε απόλυτη και αγαστή συνεργασία με την τότε κυβέρνηση (Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜ.ΑΡ.) προχώρησαν σε κατάργηση της ΣΣΕ στο θέατρο. Ένα αδύναμο και πλήρως απαξιωμένο από τους ηθοποιούς σωματείο, το ΣΕΗ, κήρυξε μια απεργία, η οποία στέφθηκε από απόλυτη αποτυχία. Τα μέλη της ΠΕΕΘ, σκιές του παρελθόντος τους, παρίσταναν τους επιχειρηματίες. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία, ήταν επιχειρηματίες χωρίς λεφτά. Χρώσταγαν παντού και πρωτίστως στους εργαζομένους. Τέλος, αφού κατάργησαν τη ΣΣΕ, αυτοδιαλύθηκαν για να μην υπάρχει εργοδοτική ένωση που θα υπέγραφε ίσως αργότερα μια νέα ΣΣΕ.

Όμως το τοπίο αλλάζει. Στον χώρο των θεατρικών παραγωγών μπαίνουν νέοι παίκτες οι οποίοι φαντάζομαι πως προσεγγίζουν νηφάλια το θέμα. Έχουν υποχρέωση να έρθουν σε συμφωνία με τους εργαζόμενους. Θα προσφέρουν υπηρεσίες όχι μόνο στους ηθοποιούς ή τεχνικούς, αλλά στο ίδιο το θέατρο, το οποίο όλοι αγαπάμε και θέλουμε να λειτουργεί με συνθήκες ποιότητας, εργασιακής ειρήνης και δίκαιης αντιμετώπισης ως προς τους εργαζομένους.

Υπάρχει και το Δημόσιο. Που φροντίζει το θέατρο. Που προσφέρει επιχορηγήσεις σε θεατρικά σχήματα. Χορηγεί αγροτικά εισιτήρια. Που ανοίγει τα φεστιβάλ (Επίδαυρος – Ηρώδειο – Αρχαία Θέατρα σε όλη την Ελλάδα) φιλοξενώντας και πληρώνοντας παραγωγές του ιδιωτικού τομέα. Πώς γίνεται να μην ελέγχει το Δημόσιο που διαχειρίζεται τα χρήματα του ελληνικού λαού, αν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις, αν πληρώνονται οι εργαζόμενοι, αν είναι ασφαλισμένοι, αν τηρείται η νομιμότητα; Με λύπη μας βλέπουμε θεατρικούς επιχειρηματίες που χρωστούν σε ηθοποιούς, με βιτρίνα κάποιον ή κάποιους προβεβλημένους πρωταγωνιστές να συμπεριλαμβάνονται σε πρωτοκλασάτες πολιτιστικές διοργανώσεις όπως το Φεστιβάλ Επιδαύρου, χωρίς κανέναν έλεγχο για το επιχειρηματικό ποιόν τους απέναντι στους εργαζόμενους. Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί, λοιπόν, ο αποκλεισμός των εργοδοτών που παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία από δημόσιες χρηματοδοτήσεις.

Αναγκαία όσο ποτέ, λοιπόν, η σύναψη νέας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, αλλά και οι προϋποθέσεις που θα θέσει το Δημόσιο για τις παροχές του και τη συνεργασία του με τους θεατρικούς επιχειρηματίες. Η εργασιακή ειρήνη, θα επέλθει με τη δίκαιη αντιμετώπιση των εργαζομένων και τη δημιουργική συνεργασία όλων των μερών.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/8862885/syllogikes-symbaseis-ergasias-sto-theatro )

Επίκαιρη ερώτηση του Πάνου Σκουρολιάκου προς την υπουργό Πολιτισμού, για την αντιμετώπιση προβλημάτων στο Εθνικό Θέατρο.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Επίκαιρη ερώτηση του Πάνου Σκουρολιάκου προς την υπουργό Πολιτισμού, για την αντιμετώπιση προβλημάτων στο Εθνικό Θέατρο.

Την  ανάληψη πρωτοβουλιών εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού και της  υπουργού  κ. Λυδία Κονιόρδου, ώστε να σταματήσουν  φαινόμενα, όπως αυτά της   παραβίασης της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας,  της πρόσληψης απεργοσπαστών και της μη κατάρτισης εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας στο Εθνικό Θέατρο, ζήτησε ο βουλευτής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ  Πάνος Σκουρολιάκος με επίκαιρη ερώτηση του.

 Τόνισε πως η παρούσα κυβέρνηση μέσα στην στενότητα των μνημονίων και παρά την αντίθεση των θεσμών, είχε την γενναιότητα να υπογράψει Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για το Εθνικό Θέατρο αλλά και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος καλύπτοντας ηθοποιούς και τεχνικούς.

 Είναι αδιανόητο πρόσθεσε, ο Διευθυντής και το   Διοικητικό Συμβούλιο ενός δημόσιου οργανισμού (όπως το Εθνικό Θέατρο), να αγνοούν τις συμβάσεις που έχουν υπογραφεί με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, προς όφελος των εργαζομένων.

 Τέτοιες πρακτικές, που απέχουν πολύ από τις επαγγελίες, τα οράματα και τις πρακτικές  της κυβέρνησης και  του πολιτικού χώρου της αριστεράς, δεν μπορεί να γίνονται  αποδεκτές.

Το θέατρο και οι θρησκόληπτοι ( ΑΥΓΗ 10.3.2018 )


Σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας, ανέβηκε το μιούζικαλ Jesus Crist Super Star. Ένα πολύ γνωστό μιούζικαλ που παίζεται σε πενήντα χώρες και στην Ελλάδα έχει ανέβει ξανά, πριν…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*  

Σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας, ανέβηκε το μιούζικαλ Jesus Crist Super Star. Ένα πολύ γνωστό μιούζικαλ που παίζεται σε πενήντα χώρες και στην Ελλάδα έχει ανέβει ξανά, πριν από κάποιες δεκαετίες.

Στο γενικότερο κλίμα της έντονης παρουσίας των συντηρητικών ιδεών και μιας ιδιότυπης Ακροδεξιάς και εμφυλιοπολεμικής δραστηριότητας, μετρημένοι στα δάχτυλα φανατικοί θρησκόληπτοι, διαμαρτυρήθηκαν έξω από το θέατρο όπου παίζεται η παράσταση. Το θέμα απασχόλησε το πανελλήνιο. Βεβαίως αν οι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν το αναδείκνυαν σε σημαντική είδηση, ούτε οι περαστικοί εκείνη την ώρα στο σημείο διαμαρτυρίας δεν θα τους έπαιρναν χαμπάρι.

Αλήθεια η ορθόδοξη πίστη είναι εναντίον του θεάτρου; Έχει μήπως φιλοδοξίες θεατρικού κριτικού ή θεατρικής αστυνομίας; Στην ιστορία του θεάτρου πράγματι υπήρξε αποκλεισμός του θεάτρου και των θεατρίνων, μουσικών, χορευτών κ.λπ. από τη ζωή της Εκκλησίας. Αυτό, πριν από 1.700 χρόνια.

Μετά από τις λαμπρές ημέρες δόξης του αρχαίου ελληνικού θεάτρου, που γεννήθηκε μέσα από τις λατρευτικές τελετές των Ελευσινίων Μυστηρίων, το θέατρο παρέλαβαν οι Ρωμαίοι. Μιμήθηκαν τους αρχαίους τραγικούς μας, πιο χοντροκομμένα, με λιγότερη είναι η αλήθεια τέχνη και έμπνευση. Οι Ρωμαίοι παραδίδουν στους βυζαντινούς ένα “Θέατρο Ποικιλιών”, όπως θα το λέγαμε σήμερα.

Χυδαία αστεία, σαλτιμπάγκοι και εταίρες στο δυναμικό του, το είχαν καταστήσει μια διασκέδαση φτηνού γούστου για τον “όχλο”. Η Ορθοδοξία, ως το επίσημο δόγμα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, στέκεται με αυστηρότητα απέναντι σε αυτό το θέατρο παρακμής που παρέλαβε από τους Ρωμαίους και το απορρίπτει. Σύμφωνα με τη Σύνοδο της Λαοδικείας το 360 μ.Χ., οι ηθοποιοί γίνονται δεκτοί στην εκκλησιαστική κοινότητα, αφού πρώτα αλλάξουν επάγγελμα. Για τους παντομίμους [θεατρίνους] ισχύει το επιτίμιο της αποχής από τη θεία μετάληψη. Υπάρχει μάλιστα και κατάλογος για τους “αποβλητέους” από τη χριστιανική κοινότητα: ο επί σκηνής εμφανιζόμενος ανήρ ή γυνή, ο χοραύλης, ο κιθαριστής, ο την όρχησιν επιδεικνύμενος κ.ά. Οι κληρικοί, οι οποίοι τελούν το μυστήριο του γάμου, θα πρέπει να αποχωρούν πριν αρχίσουν να παίζουν μουσικά όργανα ή να χορεύουν και μάλιστα πριν εμφανισθούν “θυμελικοί” [ηθοποιοί]. Οι κληρικοί μάλιστα που θα ενέπιπταν στο αμάρτημα να παρακολουθήσουν θεατρική παράσταση τιμωρούνταν με καθαίρεση, ενώ για τους λαϊκούς η ποινή ήταν αφορισμός. Έτσι λοιπόν, κατά τη Βυζαντινή περίοδο δεν υπάρχει άξιο λόγου θέατρο.

Αργότερα, η Εκκλησία ενεθάρρυνε τη θεατρική δραστηριότητα. Από τον 17ο αιώνα, έχουμε ανάπτυξη της τέχνης του Θεάτρου, στο πλαίσιο της συνοχής των ελληνικής καταγωγής ή παιδείας Ρωμιών στην Κωνσταντινούπολη. Στην εφημερίδα «Κωσταντινούπολις», αρ. φ. 1175/9-2-1872 διαβάζουμε, ότι «πολλάκις (εδίδοντο) θεατρικαί παραστάσεις εντός του περιβόλου των εκκλησιών» και ότι «εντός της σκηνής και επί των ευρυτάτων εξεδρών πέριξ, επί πολυθρονών, ανεπαύοντο και ήκουον μετά συγκινήσεως τα διδάγματα οι μητροπολίται, αρχιεπίσκοποι και συνοδικοί του Πατριάρχου ημών, πηγαινοερχόμενοι με αμάξας -διά της δευτέρας γεφύρας του Κερατίου κόλπου- από το Φανάριον».

Παρ’ ότι τα παλιά επιτίμια της Συνόδου της Λαοδικείας δεν ισχύουν πια, φανατικοί θρησκόληπτοι, πάντα εύρισκαν την ευκαιρία να διαμαρτυρηθούν για παραστάσεις που υπονομεύουν κατά τη γνώμη τους τα «χρηστά ήθη». Πρόχειρα να αναφέρουμε τις διαμαρτυρίες στη Λάρισα, όταν κατά τη δεκαετία του 1970, το «Θεσσαλικό Θέατρο», σε μια επιθεώρηση που είχε ανεβάσει περιέλαβε και το σύνηθες «νούμερο» με τρεις ψαλτάδες που κατά το βυζαντινό μέλος, σατίριζαν την επικαιρότητα. Το 2012 στο θέατρο «Χυτήριο» όπου είχε ανέβει το έργο « Corpus Cristi», φανατικοί σκοταδιστές, κρατώντας ελληνικές σημαίες και εικόνες, συνεπικουρούμενοι από τρεις βουλευτές της Χρυσής Αυγής, με ψαλμωδίες και συνθήματα εμπόδιζαν τη διεξαγωγή της παράστασης. Αφού έσκισαν αφίσες και έσπασαν την κλειδαριά της εισόδου, ξυλοκόπησαν δημοσιογράφο της Lifo που προσπάθησε να βιντεοσκοπήσει τα όσα συνέβαιναν. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει και ήχος και εικόνα καταγεγραμμένη από τις απειλές και τις ύβρεις των τριών βουλευτών.

Φοβάμαι πως αυτά τα τελευταία επεισόδια δεν είναι τυχαίες εξάρσεις γραφικών ταλιμπάν. Η απειλητική Ακροδεξιά που φωλιάζει πια και εντός της Νέας Δημοκρατίας κινείται βάσει σχεδίου, αξιοποιώντας συμβολισμούς όπως η σημαία ή εικόνες που προκαλούν τα συναισθήματα του λαού. Η σημαία ανήκει σε όλους τους Έλληνες και οι εικόνες έχουν θέση στην εκκλησία και όχι σε διαδηλώσεις έξω από τα θέατρα.

Η πρόσφατη «ατραξιόν» των φανατικών θρησκόληπτων είναι ένα ακόμη επεισόδιο μιας καλά ενορχηστρωμένης επίθεσης στην ελευθερία του πνεύματος. Το Θέατρο όμως θα συνεχίσει την πορεία του. Θα εξελίσσεται, θα ανανεώνεται και θα προσφέρει στο κοινό ψυχαγωγία και με τις δύο έννοιες του όρου. Σε κάποιους θα αρέσουν και σε κάποιους όχι οι θεματικές, αισθητικές, ιδεολογικές του επιλογές. Στη δημοκρατία όμως γίνονται σεβαστές οι διαφορετικές απόψεις που γεννούν συνθέσεις και όποιος ονειρεύεται μια Ελλάδα χωρίς δημοκρατία όπου ο αυταρχισμός ανθρώπων και ομάδων που θεωρούν ότι κατέχουν τη μοναδική αλήθεια την οποία όλοι πρέπει να αποδεχθούν, έχει παρέλθει και δεν θα γυρίσει ποτέ ξανά.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8761093/to-theatro-kai-oi-threskoleptoi)