ΕΦΥΓΕ Η ΤΖΕΣΥ ΠΑΠΟΥΤΣΗ

“ΘΕΟΔΩΡΑ” ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ 1996 (ΜΑΝΤΙΣΣΑ ΦΩΤΕΙΝΗ)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δευτέρα 2 Ιουλίου 2018

   Θρηνούμε την απώλεια της ταλαντούχου ηθοποιού Τζέσυ  Παπουτσή. Ήταν πάντα μια εκρηκτική θεατρική προσωπικότητα πάνω στη σκηνή και ταυτόχρονα το πιο καλόκαρδο και ειλικρινές γέλιο στα παρασκήνια και τις πρόβες. Αφιερωμένη στην τέχνη της αλλά και σε όσους είχαν την παραμικρότερη ανάγκη, ήταν πάντα εκεί που θα μπορούσε να απαλύνει τον πόνο και να δώσει χείρα βοηθείας. Θα λείψει και στους ομότεχνους της αλλά και στο κοινό που ξέροντας ποιόν να αγαπά, την αγάπησε πολύ.

 

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος

 

Το παιδί και το δελφίνι επιστρέφουν

Tου Πάνου Σκουρολιάκου *

Ανακάλυψε το φως και το τοπίο της πατρίδας μας ο παγκόσμιος κινηματογράφος πριν από πολλές δεκαετίες. Ένα φως που δεν μπορεί να αποδώσει κανένας τεχνητός φωτισμός. Και ένα φυσικό ντεκόρ που κανένας σκηνογράφος δεν έχει το ταλέντο να συνθέσει. Γυρίστηκαν έτσι ταινίες που καθόρισαν την κινηματογραφική ιστορία. Να θυμίσουμε «Το παιδί και το δελφίνι» που ήταν η πρώτη αμερικανική παραγωγή που γυρίστηκε στη χώρα μας, το 1957.

Ακολούθησε η βρετανοαμερικανική ταινία δράσης «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» το 1961 και ο «Αλέξης Ζορμπάς» του Κακογιάννη το 1964. (Η «Ηλέκτρα» του ίδιου σκηνοθέτη, γυρισμένη το 1962 έκανε διεθνή καριέρα, αλλά ήταν εγχώριας παραγωγής – της «Φίνος Φιλμς»). Δυστυχώς, αυτές τις πρώτες παραγωγές από το εξωτερικό, δεν τις ακολούθησαν και άλλες ώστε να κάνουν την Ελλάδα έναν σταθερό κινηματογραφικό προορισμό. Σποραδικά τα τελευταία χρόνια είχαμε «Το απέραντο γαλάζιο» στην Αμοργό το 1988, το αμερικανικής παραγωγής «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι» το 2001 και το μιούζικαλ «Μάμα Μία» το 2008. Στη συνέχεια, οι διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές, επέλεξαν άλλες χώρες της ευρύτερης γειτονιάς μας.

Είχαμε, λοιπόν, σκόρπιες παραγωγές χωρίς συνέχεια και χωρίς την παγίωση μιας μόνιμης κατάστασης. Γιατί άραγε; Μα γιατί όλα αυτά τα χρόνια οι κυβερνήσεις δεν προχώρησαν στη νομοθέτηση ενός ευνοϊκού πλαισίου που θα μπορούσε να προσελκύσει τις ξένες παραγωγές που θα ήθελαν να δουλέψουν κάτω από το ελληνικό φως και μέσα στο υπέροχο φυσικό ντεκόρ της πατρίδας μας. Βουνά, θάλασσες, παραδοσιακούς οικισμούς, σύγχρονες πόλεις κ.λπ.

Έρχεται λοιπόν η παρούσα κυβέρνηση και δημιουργεί κατ’ αρχάς το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, το οποίο οργανώνει στη συνέχεια ένα θεσμικό πλαίσιο ανταγωνιστικό άλλων χωρών που προσελκύουν αυτές τις παραγωγές. Η Μάλτα, η Κροατία, η Τουρκία ή η Ιταλία και η Ισπανία έχουν πια έναν δυνατό ανταγωνιστή. Την Ελλάδα, που με τον Νόμο 4487 του 2017 διευκολύνει την ανάπτυξη της παραγωγής οπτικοακουστικών έργων στη χώρα μας, μέσω της παροχής του επενδυτικού κινήτρου της επιχορήγησης. Αυτός ο νόμος της κυβέρνησης, δεν στοχεύει μόνον την προσέλκυση επενδύσεων από το εξωτερικό, αλλά φροντίζει και για την ανάπτυξη της εσωτερικής παραγωγής και ακόμα ενθαρρύνει συμπαραγωγές με φορείς και παραγωγούς του εξωτερικού.

Έχουν ήδη εξασφαλισθεί 75 εκατομμύρια ευρώ για τις πρώτες παραγωγές. Ο νόμος φροντίζει να τελειώσει διά παντός το καθεστώς της ανάθεσης σε «ημετέρους». Με αίσθημα δικαίου και απόλυτη διαφάνεια, ορίζει την επιλογή και υπαγωγή στο επενδυτικό κίνητρο εκείνων των προτάσεων, οι οποίες συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία σύμφωνα με ορισμένο κατάλογο πολιτιστικών κριτηρίων. Κρίνεται, λοιπόν, η μοναδικότητα του προτεινομένου οπτικοακουστικού έργου, σε σχέση με τη χώρα μας, ώστε να αναδειχθεί η πολιτιστική, ιστορική, γεωγραφική και τουριστική μοναδικότητα της Ελλάδας, ώστε να προσελκύει και να υλοποιεί και άλλες παραγωγές συνεχώς στο μέλλον. Αυτοί οι πολιτιστικοί κατάλογοι βαθμολογίας, προσαρμόσθηκαν στις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, χρησιμοποιώντας τη γνώση και τις εμπειρίες από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχουν ήδη υιοθετήσει ένα ανάλογο βαθμολόγιο.

Υπάρχουν προβλέψεις για την έγκαιρη, εντός 45 ημερών έγκριση του προτεινόμενου οπτικοακουστικού έργου, ενώ τα χρήματα εκταμιεύονται σε διάστημα τέσσερις έως έξι μηνών. Τελειώνει οριστικά, λοιπόν, η αδιαφανής «προσγείωση» μέρους της επιχορήγησης σε ενδιάμεσες επιδέξιες τσέπες.

Αυτονόητο είναι, πως με την προσέλκυση τέτοιων διεθνών παραγωγών, κινούνται και μια σειρά ακόμα από επαγγέλματα και οικονομικές δραστηριότητες. Μεταφορές, εστίαση, κατασκευή ρούχων και σκηνικών, θέσεις εργασίας για τεχνικούς και καλλιτέχνες και άλλα πολλά. Ενισχύεται λοιπόν η επιχειρηματικότητα και η εξειδικευμένη τεχνογνωσία, αυξάνεται η απασχόληση, ανατρέπεται η φυγή άξιων νέων ανθρώπων από τη χώρα, ενώ δημιουργούνται υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας και διαμορφώνεται μια νέα εξωστρεφής εθνική ταυτότητα, το περίφημο branding, αξιοποιώντας τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας.

Τα ταξίδια εργασίας του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Νίκου Παππά και του γενικού γραμματέα Ενημέρωσης Λευτέρη Κρέτσου φέρνουν ήδη τα πρώτα αποτελέσματα. Με έμπνευση και σκληρή δουλειά μια βιομηχανία ελπιδοφόρα γεννιέται για το κοινό καλό.

Ελπίζουμε, λοιπόν, να επιστρέψουν με νέα ορμή και για μόνιμη εγκατάσταση το παιδί και το δελφίνι ώστε να συμβάλουν στην αναγέννηση μιας πατρίδας που μας αξίζει και της αξίζουμε.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10811/8972220/to-paidi-kai-to-delphini-epistrephoun  )

ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ

Εκατό χρόνια από τη γέννηση του. Μιά ζωή γεμάτη θέατρο, τέχνη, πολιτικό και κοινωνικό αγώνα. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Θεάματος και Ακροάματος (της οποίας υπήρξε πρόεδρος), οργάνωσαν μαζί με το Εθνικό Θέατρο μια σεμνή και ουσιαστική εκδήλωση – παράσταση προς τιμήν του.Μίλησαν οι Μανώλης Γλέζος, Φώτης Κουβέλης, Ντόρα Μπακογιάννη, Βύρων Πολύδωρας, Κωσταντίνος Πυλαρινός, Κώστας Γεωργουσόπουλος, σε βίντεο οι:  Άννα Συνοδινού, Σπύρος Ευαγγελάτος Γιάννης Βόγλης Κάτια Δανδουλάκη.  Παρουσίασαν οι Νόρα Κατσέλλη και Μαρία Σκούντζου.  Ο Καλλέργης θα είναι πάντα στον νου και τη ψυχή μας.

 

Με την Τζένη Καλλέργη – Καλλέργη και τον Θοδωρή Δρίτσα.

Με τον Δημήτρη Κολλάτο και την Εύη Τριανταφύλλου.

Τις χορογραφίες έκανε η Μαρία Ιωαννίδου.

 

Ο επαναστάτης Ανατόλι Λουνατσάρσκι ( ΑΥΓΗ 09.12.2017 )

 

 

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ο Ανατόλι Λουνατσάρσκι (1875 – 1933) ήταν ένα από τα λίγα πρόσωπα στην παγκόσμια ιστορία του πολιτισμού που επηρέασαν καθοριστικά τις τέχνες και τα γράμματα. Όχι μέσω του προσωπικού του έργου, αλλά διά των απόψεων και αποφάσεών του.

Επαναστάτης από τα νεανικά του χρόνια, εντάσσεται στην παράνομη οργάνωση των μαθητών στο Κίεβο το 1890. Έως ότου συμμετάσχει στην επανάσταση του 1905 και μετά του 1917, είχε προλάβει να αποκτήσει σπουδαία μόρφωση. Σπούδασε στη Ζυρίχη Φιλοσοφία και Φυσικές Επιστήμες, ενώ μιλούσε πολλές σύγχρονες και δύο αρχαίες γλώσσες. Ήταν πολύ κοντά στον Λένιν, με τον οποίο είχε και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Ενδιαφέρον έχει η στάση των δύο ανδρών απέναντι στη λειτουργία των σοσιαλιστικών ιδεών, για τις οποίες ο Λουνατσάρσκι πίστευε πως, αν μετατραπούν σε ένα είδος νέας θρησκείας, τότε θα ήταν πιο εύληπτες από τις λαϊκές μάζες. Με το έργο του «Υλισμός και Εμπειριοκρατισμός» ο Λένιν άσκησε πολεμική κριτική στις απόψεις αυτές του συντρόφου του.

Με την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης ο Λουνατσάρσκι έμελλε να γίνει ο πρώτος κομισάριος της Παιδείας και να ασκεί αποφασιστική επιρροή μέσω της καθοδήγησής του στην Παιδεία και τον πολιτισμό. Ο Λένιν, που η επαναστατική του δράση δεν του επέτρεψε να εντρυφήσει ιδιαίτερα σε θέματα τέχνης και πολιτισμού, τον εμπιστευόταν απόλυτα. Μια από τις ιστορίες που καταγράφονται για τη σχέση του ηγέτη της επανάστασης με την τέχνη είναι η εξής: Σε μια έκθεση σχεδίων για μνημεία που θα αντικαθιστούσαν τα κατεστραμμένα αγάλματα και μνημεία της τσαρικής περιόδου ο Λένιν εξέταζε προσεκτικά τα σχέδια, αλλά κανένα δεν του άρεσε. Φτάνοντας σε ένα μνημείο φουτουριστικής τέχνης, έδειχνε εντελώς αμήχανος. Όταν του ζήτησαν την άποψή του, είπε «δεν καταλαβαίνω τίποτε, ρωτήστε τον Λουνατσάρσκι».

Αναλαμβάνοντας λοιπόν ως κομισάριος ο άνθρωπος που είχε την ευθύνη των ζητημάτων πολιτισμού δεν είχε μπροστά του ένα καθαρό πεδίο δράσης. Οι αντιπαραθέσεις και διαμάχες για τη λειτουργία του πολιτισμού όσον αφορά τη διαπαιδαγώγηση του εργαζόμενου λαού συμπεριλάμβαναν δυνατούς παίκτες. Εκτός από τον Λένιν, είχε να αντιμετωπίσει μεγέθη όπως αυτά των Τρότσκι, Μπουχάριν, Κολοντάι, Μέγιερχολτ, Μαγιακόφσκι και άλλων πολλών και σημαντικών. Κατάφερε όμως ως αγκιτάτορας να σταθεί στην κορυφή και με το θεωρητικό του έργο και με την απαράμιλλη ρητορική του δεινότητα και να παραμείνει ο αδιαμφισβήτητος καθοδηγητής σε θέματα τέχνης και πολιτισμού.

Οι σπουδές του Λουνατσάρσκι και η βαθιά γνώση του γύρω από τον πολιτισμό και την ιστορία του τού έδωσαν τη δύναμη εκείνα τα πρώτα χρόνια του σοβιετικού κράτους να δράσει θετικά και να βάλει τις βάσεις για έναν πραγματικά ουμανιστικό πολιτισμό, με σεβασμό στο παρελθόν και αισιοδοξία για το μέλλον. Ο ίδιος συνέκρινε την αποστολή της σοσιαλιστικής πολιτιστικής δραστηριότητας με την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό.

Σε αυτόν οφείλεται η διατήρηση και η απρόσκοπτη λειτουργία του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας και άλλων «αυτοκρατορικών» θεάτρων. Επιχειρώντας να συνδυάσει ό,τι καλό δημιουργήθηκε κατά το παρελθόν με το νέο και τις σύγχρονες επαναστατικές απαιτήσεις, δημιουργεί τα νέα σοβιετικά θέατρα που εμφανίστηκαν μαζικά σε όλη τη σοβιετική επικράτεια. Κρατώντας ως ευαγγέλιο την αισθητική κίνηση του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, υποστηρίζει ταυτόχρονα και κάποια μετεπαναστατικά προοδευτικά πειραματικά κινήματα.

Διακηρύσσει πως το προλεταριάτο πρέπει να ασχοληθεί με την πολιτιστική επανάσταση. Επικαλείται γι’ αυτήν τη θέση του τον ίδιο τον Λένιν, που επέμενε πως, αν η δουλειά οικοδόμησης του σοσιαλισμού δεν οδηγεί στην αλλαγή του ίδιου του ανθρώπου, τότε χάνει τον σκοπό και τη σημασία της. Ο Λουνατσάρσκι δεν θέλει τον νέο σοβιετικό πολίτη παθητικό αποδέκτη της νέας τέχνης. Πασχίζει να δημιουργήσει συνειδητούς υποστηρικτές της συντελούμενης πολιτιστικής δραστηριότητας που συμβάλλει στην πρόοδο και τη χειραφέτηση της κοινωνίας.

Ήταν άλλωστε η εποχή του Λένιν. Μετά από αυτόν και μετά τον Λουνατσάρσκι και πολλούς ακόμα, το όνειρο συρρικνώθηκε για να χωρέσει σε στενές κομματικές αποφάσεις γραφειοκρατών που διαδέχθηκαν τους επαναστάτες. Ήταν οι γραφειοκράτες εκείνοι που εξευτέλιζαν σκηνοθέτες σαν τον Πουντόβκιν, που οδηγούσαν στην αυτοκτονία ποιητές σαν τον Μαγιακόφσκι και στην αφωνία θεατρικούς συγγραφείς σαν τον Μπουλγκάκοφ.

Ο Λουνατσάρσκι, πέρα από τις επιστημονικές του περγαμηνές, είχε και άλλες, που τις απέκτησε στο καμίνι της επανάστασης, στις εξορίες και τις φυλακίσεις. Πεθαίνοντας τάφηκε στο Τείχος του Κρεμλίνου, στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8584061/o-epanastates-anatoli-lounatsarski)

Στο μικροσκόπιο οι δημοσκοπήσεις του ΠΑΜΑΚ

Του Χρόνη Διαμαντόπουλου

Οι δημοσκοπήσεις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), που παρουσιάζει σταθερά στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης, έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμες με τις προβλέψεις -όχι απαραιτήτως εύστοχες- εκλογικών θριάμβων της Νέας Δημοκρατίας. Στο εξής όμως, μετά και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή (26/11), φαίνεται πως θα γίνουν αντικείμενο και θεσμικής έρευνας σε ό,τι αφορά στη μεθοδολογία και την επιστημονική αξιοπιστία τους.

Το κομβικό ζήτημα, όπως επισήμαναν στη «ΝΣ» παλαιοί και γνωστοί δημοσκόποι, είναι ότι το ΠΑΜΑΚ δεν είναι μέλος του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ), του επίσημου θεσμικού οργάνου των εταιρειών δημοσκοπήσεων, και ως εκ τούτου δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους ούτε υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί.

Η μεθοδολογία

Το θέμα αυτό φέρνουν τώρα στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) τρεις βουλευτές -από τον ΣΥΡΙΖΑ, τους ΑΝΕΛ και την Ενωση Κεντρώων-, ζητώντας από την Ανεξάρτητη Αρχή «να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης».

Οι τρεις βουλευτές -οι Πάνος Σκουρολιάκος (ΣΥΡΙΖΑ), Αθανάσιος Παπαχριστόπουλος (ΑΝΕΛ) και Ιωάννης Σαρίδης (Ενωση Κεντρώων)-, επικαλούμενοι και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας», με επιστολή τους στο ΕΣΡ ζητούν την παρέμβασή του, επισημαίνοντας ότι «το ΠΑΜΑΚ, ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ, δεν ελέγχεται όσον αφορά στο αμερόληπτο των ερευνών που διεξάγει». Οι βουλευτές ζητούν απαντήσεις για τη μεθοδολογία που ακολουθεί η εταιρεία δημοσκοπήσεων ΠΑΜΑΚ, θέτουν ζήτημα αδιαφάνειας για το προσωπικό που διενεργεί τις μετρήσεις και ερωτούν εάν η επίκληση του ονόματος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που χρησιμοποιεί «είναι έγκυρη ή ψευδεπίγραφη».

«Οι δραστηριότητες της ΠΑΜΑΚ», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επιστολή, «που έχουν να κάνουν με τις δημοσκοπήσεις που διενεργεί και οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις από την πραγματική εικόνα που παρουσιάζεται στη συνέχεια, έχουν γεννήσει πολλά ερωτήματα…

· Ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ ακόμα, η ΠΑΜΑΚ δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους, δεν υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή να ανακοινώσει τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί. Αδιαφάνεια υπάρχει και ως προς το ποιο ακριβώς είναι το προσωπικό που διενεργεί τις συνεντεύξεις. Ποια είναι η εκπαίδευση την οποία έχει λάβει για τον συγκεκριμένο σκοπό, ποια η εμπειρία του και ποια η επαγγελματική του σχέση με τη Μονάδα.

· Η επίκληση του ονόματος του πανεπιστημιακού ιδρύματος εντός του οποίου δραστηριοποιείται η ΠΑΜΑΚ είναι έγκυρη ή μήπως ψευδεπίγραφη;

· Για όλα αυτά τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται και που ζητούν απαντήσεις για την ομαλή πορεία του πολιτικού βίου στη χώρα μας, καλούμε το ΕΣΡ, ως καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα, να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης. Εναν χώρο που επηρεάζει την πολιτική μας ζωή και, βέβαια, τη ζωή των πολιτών στη χώρα μας».

Οπως αποκάλυψε την περασμένη Κυριακή η «Νέα Σελίδα», η αξιοπιστία των μετρήσεων του ΠΑΜΑΚ αμφισβητείται κι από άλλες εταιρείες δημοσκοπήσεων που είναι μέλη του ΣΕΔΕΑ, ενώ ήδη η κυβέρνηση δρομολογεί παρεμβάσεις για να ενισχυθεί το πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχων στην αγορά των μετρήσεων.

Το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή είναι η συγκρότηση από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας «επιτροπής σοφών», η οποία θα επικουρήσει την Ελεγκτική Επιτροπή Δεοντολογίας του ΣΕΔΕΑ. Τελικός στόχος είναι να ιδρυθεί μια νέα Ανεξάρτητη Αρχή, στο πρότυπο του ΕΣΡ, για τις δημοσκοπήσεις, ώστε να μπει τέλος σε πιθανές πρακτικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ http://neaselida.news/politiki/sto-mikroskopio-dimoskopisis-tou-pamak/)

26 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Σακελλάριου

Με αφορμή τα 26 χρόνια από τον θάνατο του ΑΛΕΚΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ένα παλιότερο κείμενο μου στην ΑΥΓΗ με τίτλο “Ο δικός μου Κυρ Αλέκος Σακελλάριος ”

Όταν βρέθηκα δίπλα στον Αλέκο Σακελλάριο, ήταν ήδη ένας θρύλος. Ήταν το καλοκαίρι του 1988 και συναντηθήκαμε για να ανεβάσουμε, με σκηνοθέτη τον ίδιο, το έργο του “Μανωλάκης ο βομβιστής”. Το είχε γράψει κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας στην Ελλάδα και “έπαιζε” κωμικά με τις βόμβες που έβαζαν αντιστασιακοί, τότε. Η κατάσταση στη χώρα είχε πια αλλάξει. Η χούντα είχε περάσει, το ΠΑΣΟΚ ήταν στην εξουσία, και οι στρεβλώσεις που οδηγούσαν εκείνη την εποχή στο 1989, με το σκάνδαλο Κοσκωτά και την κυβερνητική συνεργασία δεξιάς και αριστεράς το ’89 ήταν επί θύραις. Ο “Μανωλάκης” ήταν, λοιπόν, μια κωμωδία, όχι από τις “κλασικές” του Σακελλάριου. Πραγματεύεται ένα θέμα που δεν είναι από τα πιο οικουμενικά που έπιασε στα τόσα πολλά θεατρικά που μας παρέδωσε. Ξεκινήσαμε λοιπόν πρόβες στο σπίτι του, επί της οδού Ευελπίδων στο Πεδίο του Άρεως. Όλοι, γύρω από το γραφείο του. Αρχίσαμε την ανάγνωση, και μείναμε αρκετόν καιρό να κάνουμε “καθιστή πρόβα”. Εμείς, άπειροι στην καθημερινή εκφορά του λόγου επί σκηνής, που όμως έχει προσωπικότητα και ουσία, τον χαζεύαμε όταν δίδασκε την “τέχνη της ατάκας”. Πώς αυτός, ένας συγγραφέας κατ’ ουσίαν και εξ ανάγκης σκηνοθέτης, ήξερε τόσο πολύ καλά να “πλασάρει την ατάκα” και να την κάνει να φαίνεται αυτονόητη, να έχει ποικιλία και να μαγνητίζει τον θεατή; Κρεμόμασταν από τα χείλη του. Κάτι μάθαμε. Και εκ των υστέρων συλλογιζόμουν πάντα, τι ωραίο θα ήταν να τον συναντούσα αργότερα, όταν η πείρα μου ήταν μεγαλύτερη. Θα μάθαινα έτσι περισσότερα. Όπως και να ‘χει, όμως, αποχαιρετίσαμε το θρυλικό γραφείο του πιο καλοί ηθοποιοί από αυτό που ήμασταν όταν για πρώτη μέρα χτυπήσαμε το κουδούνι του. Να συμπληρώσω πως την πρόβα διέκοπταν συχνές αφηγήσεις με ιστορίες από τη ζωή του στην τέχνη. Ήταν ανεπανάληπτος ο τρόπος που είχε να αφηγείται το καθετί. Ακόμα και το πιο ασήμαντο το έκανε να φαίνεται μεγάλο και σημαντικό. Και το υπέβαλλε με τέτοιον τρόπο, που γινόταν μοναδικό! Και που ο ακροατής να θέλει να μην σταματήσει ποτέ η αφήγηση. Αυτό πετύχαινε και με τα θεατρικά έργα που έγραφε και σκηνοθετούσε κατ’ αρχήν στο θέατρο και στη συνέχεια μεταφέροντάς τα στον κινηματογράφο. Αφηγείται μιαν ιστορία που στα χέρια κάποιου άλλου ίσως να μην είχε μεγάλη αξία. Ο κυρ-Αλέκος όμως την αναδείκνυε σε μοναδική. Με το σινεμά, τα θεατρικά του έργα που έκαναν μεγάλη επιτυχία στα θέατρα των Αθηνών, ταξίδευαν παντού στην Ελλάδα και οι επαρχιακοί κινηματογράφοι γέμιζαν από θεατές που απολάμβαναν τον “Θανασάκη τον πολιτευόμενο”, τους “Μακρυκωσταίους και Κοντογιώργηδες”, το “Υπάρχει και φιλότιμο” και τόσα άλλα. Μαζί τους, υπέροχα τραγούδια με στίχους του όπως “Το τραμ το τελευταίο”, “Ο αμαξάς” και τόσα άλλα.

Συνεχίσαμε τις πρόβες στο θέατρο “Γκλόρια” όπου ανέβηκε το έργο του. Εκεί είδα στον Σακελλάριο τον τρόπο που ήλεγχε τα πάντα στην παραγωγή. “Σηκώσαμε” το έργο, δίδαξε δηλαδή την κίνηση, ήρθαν τα κοστούμια, οι μουσικές και φτάσαμε στις γενικές δοκιμές. Ήρθε και η ώρα που θα έπεφτε η αυλαία. Οι τεχνικοί δήλωσαν πως η κουρτίνα έκλεινε σιγά-σιγά. Αυτός ήθελε να κλείσει γρήγορα. Αστραπιαία! Ήταν αυτό το γρήγορο φινάλε, μέρος της παράστασης. Δεν ήθελε να αφήσει ανάσα στον θεατή. Ήθελε να τον ξαφνιάσει και να ξεσπάσει έτσι το χειροκρότημα. Οι τεχνικοί ανένδοτοι. Τότε λοιπόν, ο κυρ-Αλέκος έγινε μεγάλος, τεράστιος! Και με την πείρα, τη γνώση και το κύρος του ανθρώπου που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, δήλωσε ορθά κοφτά πως η αυλαία θα κλείσει ακαριαία, ο κόσμος να χαλάσει! Βεβαίως έτσι έγινε και έτσι ήταν σωστό!

Μετά από δύο χρόνια ο κυρ-Αλέκος πήγε αλλού. Άφησε οριστικά αυτόν τον μάταιο κόσμο για να συνεχίσει να γράφει και να σκηνοθετεί σε άλλες διαστάσεις…

Εγώ όμως τον συνάντησα ξανά και ξανά. Βλέποντας τα έργα του, μελετώντας τον και ανεβάζοντάς τα. Το 1994, ο Σωτήρης Μουστάκας με καλεί να συμμετάσχω στο ανέβασμα του θρυλικού “Οι Γερμανοί ξανάρχονται”. Μου έδωσε το κείμενο και μου έκανε την τιμή να μου πει να διαλέξω όποιον ρόλο ήθελα. Διαβάζοντας το έργο, λοιπόν, και γνωρίζοντας ότι γράφτηκε το 1946, αναζήτησα τις παλιές λέξεις και εκφράσεις που θα είχε ένα έργο της εποχής του. Μάταιο. Κρατούσα στα χέρια μου ένα έργο φρέσκο με προσωπικότητα στον λόγο, με ροή και δυναμική σπάνια! Να μνημονεύσω εδώ και την υπέροχη ερμηνεία του αξέχαστου Σωτήρη…

Αν οι “Γερμανοί” ξορκίζανε την κατοχή και τα βάσανά της, ο “Θανασάκης ο πολιτευόμενος”, γραμμένος στις αρχές της δεκαετίας του ’50, σηματοδοτεί την προσπάθεια ανασυγκρότησης του τόπου. Ασχολείται εδώ με τα οικεία κακά. Τις πολιτικές στρεβλώσεις που ήδη είχαν κάνει την εμφάνισή τους στον δημόσιο μετακατοχικό και μετεμφυλιακό βίο. Ανέβασα τον “Θανασάκη” το 2000 με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης και χαρήκαμε όλοι οι συντελεστές τη συμμετοχή του κοινού σε ένα έργο που, παρότι είχαμε κρατήσει την ιστορικότητά του, κατέβαινε στην πλατεία φρέσκο και δροσερό. Το 2007, πάλι με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης, ανέβασα το “Δεσποινίς ετών 39”. Άλλο σπουδαίο έργο κι αυτό. Γλυκόπικρο, με λεπτό χιούμορ και απίστευτα κωμικές καταστάσεις. Τώρα, εν έτει 2013, με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη, γίνομαι “Στρατηγός Δεκαβάλλας” στο έργο “Ένας ήρωας με παντούφλες”. Άλλη μία συνάντηση με τον κυρ-Αλέκο. Άλλη μία πρόκληση να μπω στον κόσμο του, να ανακαλύψω την απερίγραπτη μαστοριά του και να χαρώ παίζοντας έναν ρόλο του. Γιατί οι χαρακτήρες που δημιούργησε ο Σακελλάριος δίνουν χαρά και σε αυτόν που τους ερμηνεύει. Έτσι που κοινό και σκηνή γίνονται ένα και ο Αλέκος Σακελάριος να είναι παρών στην πολιτιστική μας ζωή, ες αεί!

Αγαπητέ μου δάσκαλε, γράφοντας το “Οι Γερμανοί ξανάρχονται” ήθελες να σηματοδοτήσεις το τέλος της σκλαβιάς από τη γερμανική κατοχή. Αλίμονο όμως. Φοβάμαι πως οι Γερμανοί [όχι ως φυλή, αλλά ως οικονομικοί πια δυνάστες] δεν έφυγαν ποτέ. Είναι εδώ. Και αυτές τις στιγμές είναι περισσότερο από ποτέ. Στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, παντού στην Ευρώπη…

Ας είναι λοιπόν τα έργα σου βάλσαμο και ανοιχτό παράθυρο για να αντιμετωπίσουμε τα δύσκολα. Άλλωστε τα πάντα γίνονται. Και η αυλαία θα πέσει αστραπιαία. Έτσι όπως εσύ ήθελες!

Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέκου Σακελλάριου, ο οποίος απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 1991

Πάνος Σκουρολιάκος