Στην ετήσια συνεστίαση του Χορευτικού & Λαογραφικού ομίλου ΜΥΡΙΝΟΥ

ΜΥΡΙΝΟΥΣ.
Ένας δραστήριος και πετυχημένος χορευτικός και λαογραφικός όμιλος στο Μαρκόπουλο Μεσσογαίων και το Πόρτο Ράφτη στην Αττική. Πνεύμονας πολιτισμού και δημιουργίας. Στην ετήσια συνεστίαση του, με καλούς φίλους.

Στα εγκαίνια του Ενοριακού Πνευματικού Κέντρου «Άγιος Δημήτριος» στον Αυλώνα Αττικής

Η εικόνα ίσως περιέχει: ένα ή περισσότερα άτομα και υπαίθριες δραστηριότητες

Στα εγκαίνια του Πνευματικού Κέντρου «Άγιος Δημήτριος» στον Αυλώνα Αττικής παρευρέθηκε ο   βουλευτής Αττικής Πάνος Σκουρολιάκος.

Στο περιθώριο της τελετής, μίλησε με κατοίκους του Αυλώνα αλλά και της ευρύτερης περιοχής για θέματα που απασχολούν την  Ανατολική  Αττική και ιδιαιτέρως το βόρειο κομμάτι της και για τα οποία θα πρέπει άμεσα να υπάρξει μέριμνα.

Εγκώμιον νερού

.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η επιστήμη ανέδειξε τη σπουδαιότητά του, ο άνθρωπος όμως διαπίστωσε βιωματικά την σημασία του και το έκανε μέρος της πίστης και της λατρείας του. Το «νεαρόν ύδωρ», το τρεχούμενο καθαρό νερό δηλαδή, καθιέρωσε την ονομασία του ως «νερό» κατά τους βυζαντινούς χρόνους απέναντι στο αρχαιοελληνικό «ύδωρ».

Όμως, πριν ακόμα και από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ο άνθρωπος αναγνώρισε τη θεμελιώδη σημαντικότητά του για τον αέναο κύκλο της ζωής, έναν κύκλο σαν κι αυτόν που ακολουθεί το ίδιο το νερό στη φύση. Την εξάτμισή του δηλαδή και ακολούθως τη συμπύκνωσή του, τη μεταφορά της υγρασίας και τέλος την επιστροφή του σαν βροχή, χαλάζι ή χιόνι.

Το νερό χρησιμοποιήθηκε ουσιαστικά και συμβολικά για τον καθαρισμό. Του σώματος από την καθημερινή εργασία, της ψυχής από όσα τη βασανίζουν και τελικά από όλα όσα θέλει να απαλλαγεί, για όσα θέλει να ξαναγεννήσει. Αναζητώντας οι πρόγονοί μας την αναγέννηση των Θεαινών κατά την αρχαιότητα, βάπτιζαν τα αγάλματά τους μέσα στο νερό. Συμβολίζοντας την άμεση σχέση νερού, γονιμοποίησης και γέννησης, η θεά Αφροδίτη σύμφωνα με τη μυθολογία αναδύθηκε από τα κύματα. Πανίσχυρος στο δωδεκάθεο ήταν και ο Ποσειδώνας, ενώ η επιστροφή του θεού Απόλλωνα από τη «χώρα των υπερβορείων», όπου ο ήλιος έλαμπε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, γιορτάζονταν με λαμπρότητα. Αυτή τη γιορτή την αποκαλούσαν Θεοφάνεια.

Με την επικράτηση του χριστιανισμού, διαιωνίζονται αρχαία ελληνικά έθιμα μέσα από την νέα θρησκεία. Ο αγιασμός έχει την έννοια του καθαρμού και εξαγνισμού του ανθρώπου από τις αμαρτίες του και, ακόμα, την απαλλαγή από την επήρεια των κακών δαιμονίων. Με τα Θεοφάνεια, ή Φώτα ή Επιφάνεια, γιορτάζεται η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο τον Βαπτιστή. Ο ιερέας γυρίζει σε όλα τα σπίτια και αγιάζει, ραντίζοντας με αγιασμό, ανθρώπους, ζώα και γεννήματα.

Στον πολιτισμό μας, πλήθος εθίμων και εκδηλώσεων συνδέονται με τις ημέρες των Θεοφανείων και καταγράφονται σε κάθε τόπο όπου έζησε και δημιούργησε ο λαός μας. Η εμβάπτιση του σταυρού στα ύδατα (θάλασσα, λίμνη ή πηγή) και η ανάσυρσή του από γενναίους κολυμβητές, είναι το βασικό τελετουργικό δρώμενο των Φώτων. Πασίγνωστο είναι και το έθιμο των Μωμόγερων που, φερμένο από τον Πόντο, ζωντανεύει εκεί όπου ζει σήμερα το ποντιακό στοιχείο. Πρόκειται για ένα αδρό, πανάρχαιο δρώμενο, το οποίο εξελίσσεται κατά το δωδεκαήμερο των γιορτών (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια) και προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος. Σε αυτό παρουσιάζεται η αναγέννηση της φύσης και η προσμονή για την επερχόμενη άνοιξη με διάθεση σατιρική. Από το 2016, με πρόταση του υπουργείου Πολιτισμού, η Διακυβερνητική Επιτροπή για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής κληρονομιάς ενέγραψε τους Μωμόγερους στον σχετικό κατάλογο της UNESCO.

Να αναφέρουμε και τα (ρωμαϊκής προέλευσης) Ραγκουτσάρια της Καστοριάς, όπου μασκαρεμένοι γλεντοκόποι τριγυρνούν στους δρόμους της πόλης χορεύοντας και τραγουδώντας άσεμνα άσματα με σκωπτική και παιγνιώδη διάθεση. Ανήμερα των Θεοφανείων ακόμα έχουμε στη Μακεδονία τους κουδουνοφόρους Αράπηδες που μαζί με τους τσολιάδες, τη νύφη, τον παππού και την μπάμπω ξεχύνονται στους δρόμους δημιουργώντας ιλαρή ατμόσφαιρα. Στην Καλή Βρύση Δράμας συναντάμε τα Μπαμπούγερα. Με ρίζες στη λατρεία του θεού Διονύσου (το 1996 βρέθηκε ιερό του Διονύσου 2 χιλιόμετρα έξω από το χωριό), ξεχύνονται στους δρόμους μετά τον αγιασμό των υδάτων οι μεταμφιεσμένοι συμμετέχοντες, με τραγούδια, φωνές και ήχους από τα μεγάλα κουδούνια που έχουν δεμένα πάνω τους.

Στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής υπάρχει το έθιμο της Καμήλας. Έξι άνδρες, κρυμμένοι κάτω από το ομοίωμα μιας καμήλας, χορεύουν και τραγουδούν υπό τους ήχους κουδουνιών. Μένοντας στη Χαλκιδική και στο Παλαιόκαστρο και στον Άγιο Πρόδρομο, συναντάμε αντίστοιχα τους «φωταράδες» και τους «φούταρους». Αμφότεροι αγωνίζονται για την αρπαγή λουκάνικων και κρέατος στα σπίτια που επισκέπτονται.

Οι ημέρες αυτές έχουν και τα δικά τους εδέσματα. Στο νησί της Κω, οι κάτοικοι της Αντιμάχειας, της Καρδάμενας και της Κεφάλου ετοιμάζουν τις «μαρμαρίτες». Τηγανίτες δηλαδή, που ψήνονται πάνω στο μάρμαρο. Είναι το γλύκισμα της παραμονής των Φώτων, που τρώγεται βουτηγμένο στο μέλι ή το πετιμέζι. Γενικά, την ημέρα των Φώτων είθισται να κυριαρχεί στο γιορτινό τραπέζι το ψάρι, αλλά όχι εντελώς νηστίσιμο. Χρησιμοποιείται και λάδι. Στην Κεφαλλονιά αυτή την ημέρα έχουν την τιμητική τους τα «τσιγαρίδια». Πρόκειται για μια ποικιλία χορταρικών (πράσα, καυκαλίθρες, ζωχοί, λάπατα κ.λπ.), μαζί με ντομάτες, κρεμμύδι, σκόρδο και ρύζι που «καθαρίζουν» τον οργανισμό από τα λιπαρά φαγητά του δωδεκαήμερου.

Να λοιπόν που το νερό, εκτός των άλλων, δημιουργεί και ένα σημαντικό φορτίο πολιτισμού, θεραπεύοντας ανάγκες πίστης, ανάγκες ψυχής, ανάγκες σωματικές και κοινωνικές, συντροφεύοντας τις ημέρες του χειμωνιάτικου γιορταστικού δωδεκαήμερου.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9471429/enkomion-nerou?fbclid=IwAR2pzTP3t_xAwqlAun6BY-A2SV3qrtrKpTqsavT7usg4_BZCC9oR4joIXqU  )

Τρέλα, η ιερή

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η τρέλα, ως εκφράζουσα ίσως την πιο ακραία ανθρώπινη κατάσταση μετά τον θάνατο, εντυπωσίασε τον άνθρωπο από τα πιο πρώιμα στάδια της εξέλιξής του έως τις ημέρες μας. Το δέος που γεννά ο τρελός, φανερώνει στον καθένα μας μια εικόνα που δεν κατανοούμε και που φοβόμαστε πως θα μπορούσε να είναι και η δική μας. Ο κόσμος της τρέλας δεν μπορεί να βιωθεί, ούτε καν να κατανοηθεί, παρά μόνον από όσους κατέχονται από αυτήν. Ο τρελός λοιπόν γίνεται ένα ξεχωριστό άτομο, σεβαστό και ενίοτε ιερό από τις κοινωνίες. Και ακόμα, γίνεται πρόσωπο επεξεργασίας από την επιστήμη, αλλά και από την τέχνη.

Σε όλες τις εποχές η κατάσταση της τρέλας αποτέλεσε βολικό όχημα για την εκδήλωση έμμεσης διαμαρτυρίας απέναντι στην εξουσία. Ο «τρελός της αυλής» έπαιζε κατά τα μεσαιωνικά χρόνια σπουδαίο ρόλο. Κάποιος κατά τεκμήριο απόλυτα σώφρων ρίσκαρε να λέει σκληρές αλήθειες στον βασιλιά διασκεδάζοντας τον. Είναι ο γελωτοποιός που κρύβει την ευφυΐα του στην καμπούρα του, αληθινή ή ψεύτική, στην όποια δυσμορφία του, στην εκφραστική του δεινότητα. Ακόμα, στα προκλητικά πολύχρωμα κοστούμια και τα αστεία καπέλα και κουδουνάκια, σαν αυτά που υποχρεωτικά φορούσαν οι πραγματικοί τρελοί, ώστε να προειδοποιούν τους «κανονικούς» ανθρώπους για την έλευσή τους.

Γελωτοποιούς όμως είχε και ο φτωχός λαός. Οι συντεχνίες που διοργάνωναν διασκεδάσεις στη μεσαιωνική Ευρώπη, ανέθεταν σε αυτούς τους «τρελούς» την πρωτοκαθεδρία και το απόλυτο πρόσταγμα της γιορτής. Το κοστούμι κι εδώ, ανάλογο. Πολύχρωμο πανωφόρι, παντελόνι εφαρμοστό, ουρά γαϊδάρου και κουκούλα με κέρατα ή μεγάλα αυτιά, γαϊδουρινά κι αυτά.

Η παρωδία της τρέλας χρησιμοποιήθηκε ακόμα και στην Εκκλησία, δίνοντας λυτρωτική διέξοδο στην καταπίεση των ανώτερων κληρικών της Καθολικής Εκκλησίας προς κατώτερους λειτουργούς της. Ήταν το πρωτοχρονιάτικο «Πανηγύρι των τρελών». Εκτός επισήμων τελετών, οι χαμηλόβαθμοι παπάδες, «αντιποιούμενοι αρχήν», παρωδούσαν την ίδια τη θεία λειτουργία και καυτηρίαζαν τον βίο και την πολιτεία των επισκόπων, παριστάνοντάς τους εν μέσω ιλαρής ατμόσφαιρας.

Επιστρέφοντας στο χώρο της τέχνης, ο Αισχύλος μάς δίνει δύο υπέροχες εκδοχές ιεράς τρέλας. Την Ιώ στον «Προμηθέα Δεσμώτη» και την Κασσάνδρα στον «Αγαμέμνονά» του. Σε υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο αποκάλυψε τους «τρελούς» του και ο Σαίξπηρ. Αν γενικώς ο λόγος του τρελού χαρακτηρίζεται από έναν όμορφο παραλογισμό, γοητευτική φαντασία και ταυτόχρονα αναφορές σε βωμολοχίες, καθώς και χαριτωμένες ή χοντροκομμένες ύβρεις, η πένα του μεγάλου συγγραφέα, ανέβασε αυτόν τον λόγο σε υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο.

Αναγνωρίσαμε πως είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς την κατάσταση της τρέλας μαζί με τα συναισθήματα του τρελού. Το μόνο κλειδί που μπορεί να εξασφαλίσει στους «κανονικούς» ανθρώπους μια χαραμάδα παράλογου και της αίσθησής του είναι, όπως σημειώσαμε, η τέχνη. Εκείνη η τέχνη που αναζητά την πρωτοτυπία ενάντια στην κοινοτοπία, που προσπαθεί να γεννήσει πρόσωπα και καταστάσεις «σαν» ζωντανές, που πασχίζει να αποκαλύψει προσωπικές και ταυτόχρονα διαχρονικά ιστορικές αλήθειες.

«Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια» λέει η οικεία μας ελληνική παροιμία. Κατά τον Σενέκα, «δεν υπάρχει μεγαλοφυΐα χωρίς κάποια δόση τρέλας». Ενώ ο Ίων Δραγούμης πιστεύει πως «η φρονιμάδα είναι τυφλή, η τρέλα έχει μάτια και βλέπει». Τέλος, η Βίβλος τοποθετεί τα πράγματα στη θέση τους: «Μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι».

Ερχόμαστε ξανά λοιπόν σε αυτό που σημειώσαμε στην αρχή. Η τρέλα είναι ό,τι πιο κοντινό στον θάνατο. Όμως, όπως μας κληροδότησαν στα έργα τους σπουδαίοι δημιουργοί, αλλά και η ίδια η ιστορία του ανθρώπου, η τρέλα είναι ταυτόχρονα και ό,τι πιο κοντινό στη ζωή.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9449503/trela-e-iere  )

Στην παρουσίαση του βιβλίου της κ. Ειρήνης Χανδρινού – Σκιαδά “Θύμισες και γεύσεις” στον Ωρωπό

Στην παρουσίαση του βιβλίου της κ. Ειρήνης Χανδρινού – Σκιαδά “Θύμισες και γεύσεις” στον Ωρωπό. Ένα εξαίρετο βιβλίο με τις παιδικές αναμνήσεις της συγγραφέως γιά το νησί της την Σκύρο, μαζί με τις υπέροχες συνταγές της μητέρας της που διατηρούσε εστιατόριο στο νησί. Υπέροχο βιβλίο “χειροποίητο” , γραμμένο με μεράκι και ευαισθησία.

Η συμβολή της εκκλησιαστικής τέχνης…

 

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Με αφορμή την αποστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην ομιλία του για τις σχέσεις Εκκλησίας – κράτους, (πως «Η Εκκλησία είχε ουσιαστικό ρόλο στη γέννηση και διαμόρφωση της ταυτότητας του ελληνικού κράτους»), θα ήθελα να καταθέσω κάποιες σκέψεις όσον αφορά τη συμβολή της εκκλησιαστικής τέχνης στη διαμόρφωση της ταυτότητάς μας.

Κατ’ αρχήν, οι διεργασίες που έχουν να κάνουν με τη δημιουργία μιας εθνικής ταυτότητας, δεν αρχίζουν ούτε τελειώνουν σε απόλυτα ορισμένο χρονικά σημείο. Αποτελούν μέρος εξελίξεων αργών, πολύπλοκων και εξαρτώνται από ποικίλους παράγοντες. Βγαίνοντας το Έθνος των Ελλήνων χριστιανών (σύμφωνα με το πρώτο σύνταγμα) από την τετρακοσίων ετών σκλαβιά υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία, άντλησε για τη διαμόρφωση της ταυτότητάς του, τα στοιχεία εκείνα που το διαφοροποιούσαν από την εξουσία, στην οποία ήταν υπόδουλο. Το πιο δυνατό από αυτά, ήταν αυτό της πίστης. Της θρησκείας. Ήταν και ένα από τα δυνατά στοιχεία που σήκωσαν το βάρος της αντίστασης στον κατακτητή καθ’ όλο το διάστημα της σκλαβιάς.

Ποιο ήταν το θρησκευτικό απόθεμα που συνετέλεσε στη διαμόρφωση της ταυτότητας του νέου ελληνικού κράτους; Να σημειώσουμε πως η θρησκεία και εν προκειμένω το δόγμα της Ορθοδοξίας δεν μορφοποιήθηκε και δεν ολοκληρώθηκε όσον αφορά τα λειτουργικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά του εν καινώ. Άντλησε και αυτή από τον ήδη υπάρχοντα πολιτισμικό πλούτο και εν προκειμένω τον πλούτο των αρχαίων Ελλήνων. Η εσωτερική αρχιτεκτονική του ορθόδοξου ναού, για παράδειγμα, αποτελεί αντίγραφο της σκηνογραφικής όψης του αρχαίου ελληνικού θεάτρου, από το οποίο δανείστηκε εκτός των άλλων και παραστατικά στοιχεία όπως στις τελετές του Σταυρού, της Αποκαθήλωσης και της Ανάστασης.

Ο θαυμασμός προς τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό που έτρεφαν μεγάλοι πατέρες και ιεράρχες της Εκκλησίας κατά τη βυζαντινή περίοδο και μάλιστα μετά τον 4ο αιώνα, έστρεψε αποφασιστικά την Εκκλησία στο να αναζητήσει αισθητικά πρότυπα και λύσεις από την αρχαιότητα. Έπαιρνε όμως από ‘κεί ό,τι ακριβώς είχε ανάγκη. Η χριστιανική αντίληψη ότι πρέπει κανείς να επιζητεί μόνο τα απολύτως αναγκαία, αυτά μόνον που υπηρετούν την πίστη και την άσκηση των καθηκόντων που αυτή προβλέπει, οδήγησε σημαντικούς ιεράρχες, όπως τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, να θεωρεί «ματαιοπονία» και «κακοτεχνία», κάθε τέχνη που δεν υπηρετεί τη λατρευτική ζωή. Η ζωγραφική, έχει νόημα (και σκοπό), μόνο όταν υπηρετεί το θείον. Εδώ, λοιπόν, «αγιάζεται» η αγιογραφία. Ο μαθητής μάλιστα του Χρυσόστομου Ισίδωρος Πηλουσιώτης, φτάνει ακόμα πιο μακριά. Κατακρίνει την υπερβολική διακόσμηση των ναών και εγκαλεί επισκόπους για την επιλογή τους στη ναοδομία και τον καλλωπισμό της.

Η κουλτούρα της Εκκλησίας, επηρέασε το γένος μας λοιπόν και μέσα από τη ζωή του νέου ελληνικού κράτους. Η εκκλησιαστική τέχνη περνώντας πολλά στάδια εξέλιξης και ανάπτυξης, διαμόρφωσε την αισθητική των θρησκευομένων, αλλά και μη θρησκευομένων πολιτών. Στην αρχή αυθόρμητα και ως λαϊκή επιλογή. Μετέπειτα ως επίσημο κρατικό δόγμα με ό,τι συνεπάγεται αυτό και στη συνέχεια και με το υλικό που προσέφεραν λόγιοι δημιουργοί που επηρεάσθηκαν από την εκκλησιαστική τέχνη και την ενσωμάτωσαν στο έργο τους. Τρανό παράδειγμα ο ζωγράφος, αγιογράφος και συγγραφέας Φώτης Κόντογλου. Αφήνοντας πίσω του τις διάσημες σχολές της εποχής του, όπως του Παρισιού όπου έζησε ένα διάστημα ή του Μονάχου, στρέφει το βλέμμα του στη βυζαντινή ζωγραφική, μελετώντας τη στο Άγιον Όρος. Σπουδαίος αγιογράφος, μπόλιασε τις θρησκευτικές εικόνες με τη δύναμη της «εγκόσμιας ζωγραφικής». Όμως και στη μουσική και σε όλο το φάσμα των τεχνών η επήρεια της εκκλησιαστικής τέχνης στον σύγχρονο πολιτισμό μας, είναι ζωντανή και σημαντική.

Στον βαθμό που οι τέχνες συμβάλλουν στη δημιουργία της εθνικής ταυτότητας, η τέχνη που γεννήθηκε και διακονήθηκε μέσα στην Εκκλησία, αναντίρρητα έχει συμβάλει στη μορφοποίηση αυτής της ταυτότητας όσον μας αφορά ως έθνος και ως κρατική οντότητα. Αναμφισβήτητα συμβάλλουν σε αυτή τη διαδικασία και πολλοί άλλοι παράγοντες. Όμως η τέχνη και εν προκειμένω η εκκλησιαστική δεν μπορούσε, παρά να επηρεάσει βαθύτατα τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό. Υπάρχει στη ρίζα των δημιουργιών της σύγχρονης Ελλάδας και δίνει καρπούς άλλοτε ολοφάνερα αναγνώσιμους και άλλοτε επιμελώς κρυμμένους.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9327412/e-symbole-tes-ekklesiastikes-technes-   )

Καλλιτέχνες του δρόμου

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Εκτός εαυτού ο ελληνικός μικροαστισμός. Σήκωσαν κουρνιαχτό οι νοικοκυραίοι που δεν ανέχονται να συναντούν επαίτες στο δρόμο και μάλιστα  επαίτες καλλιτέχνες. Η τέχνη, πρέπει να θεραπεύεται εντός των ελεγχομένων τειχών. Σε συναυλιακούς χώρους, Θέατρα, απαστράπτουσες  γκαλερί, κοκ. Καταδιώκει λοιπόν όσους αποτολμούν να ζωγραφίσουν έξω στον ήλιο και τη βροχή, σε όσους προσφέρουν μουσικές νότες και θεατρικά δρώμενα σε μια πλατεία, έναν πεζόδρομο, σε ένα σημείο της πόλης  όπου οι άνθρωποι συνευρίσκονται, επικοινωνούν,  διασκεδάζουν. Στην Θεσσαλονίκη των αντιθέσεων λοιπόν, οι μουσικοί του δρόμου μπήκαν στο στόχαστρο των αρχών και αναγκάσθηκαν να απευθύνουν επιστολή στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης. Με πρωτοβουλία του Νίκου Παρασκευόπουλου, 46 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ καταθέσαμε ερώτηση προς τους υπουργούς Εσωτερικών Και Πολιτισμού, με θέμα τις ποινικές διώξεις κατά των «μουσικών του δρόμου».  Κατόπιν αυτού, υπήρξε  άμεση κατάργηση του νόμου περί επαιτείας των καλλιτεχνών και έτσι οι μουσικοί, οι μαθητές των μουσικών γυμνασίων και των ωδείων, οι φοιτητές των  μουσικών  τμημάτων των πανεπιστημίων αλλά και οποιοσδήποτε άλλος αισθάνεται πως μπορεί να απευθυνθεί στο κοινό του δρόμου, είναι σε θέση   να το κάνει  χωρίς να κινδυνεύει  να διωχθεί.

 Άραγε όλοι αυτοί οι αντιδρώντες αξιοπρεπείς συμπολίτες μας αγνοούν πως ανέκαθεν η τέχνη εκφράσθηκε στον δημόσιο χώρο; Στο πλάτωμα ενός οικισμού, στο χωράφι όπου οι παρθένες χόρευαν μιμούμενες την γέννηση και το μεγάλωμα των δημητριακών, προκαλώντας μια καλή σοδειά,  έως ότου οργανωθεί η τέχνη σε χώρους που  αποκλειστικά εξυπηρετούσαν  την άσκηση της. Και κυρίως σε χώρους όπου υπήρχε οικονομικός έλεγχος της δραστηριότητας.  Στον δρόμο γεννήθηκαν και μεγαλούργησαν είδη θεάτρου όπως η ιταλική Κομέντια Ντελ Άρτε, τα θρησκευτικά μυστήρια στη βόρεια Ευρώπη, οι κανταδόροι και μενεστρέλοι και τόσοι άλλοι.

 Σήμερα, οι ανάγκες που προκύπτουν από τις κοινωνικοοικονομικές καταστάσεις της εποχής, αναγκάζουν κάποιους καλλιτέχνες να βαδίσουν παράλληλα με το οργανωμένο θέαμα και να παρουσιάσουν την τέχνη τους όχι μέσα στο κτίριο ενός θεάτρου, αλλά έξω από αυτό. Στον δρόμο ή στην πλατεία. Να ζωγραφίσουν κάποιους δημόσιους ή εγκαταλειμμένους ιδιωτικούς τοίχους, να γοητεύσουν ένα κοινό το οποίο δεν αναζητά εκείνη τη στιγμή την αισθητική απόλαυση, αλλά βρίσκεται σε έναν εμπορικό δρόμο για ψώνια. Που πηγαίνει ή επιστρέφει από τη δουλειά του και που χωρίς να το έχει προγραμματίσει βρίσκεται μπροστά σε μια μικρή συναυλία, ή απέναντι σε ένα έργο τέχνης. Εισπράττει το γεγονός και αν θέλει επιβραβεύει τον καλλιτέχνη με ότι και όσα θέλει. Ο δήμαρχος του Λονδίνου Sadiq Khan, εγκαινίασε  ένα πρόγραμμα είσπραξης των φιλοδωρημάτων από  τους καλλιτέχνες του δρόμου, μέσω τραπέζης με τα περίφημα POS.

 Η «τέχνη του δρόμου» παγκοσμίως, έχει ξεφύγει από τη μιζέρια της αναξιοπρέπειας ή της επιβολής μικρόψυχων νόμων. Οι συνθήκες καλλιτεχνικής δημιουργίας και η επαφή με το κοινό σε έναν δημόσιο χώρο είναι το ζητούμενο για την δημιουργική παρουσία χιλιάδων καλλιτεχνών, όπου γης.

 Να θυμίσουμε την άφιξη εδώ είκοσι κορυφαίων «καλλιτεχνών του δρόμου» από όλη την Ευρώπη, που ήρθαν να αλλάξουν το μουντό πρόσωπο της Αθήνας ξεκινώντας από την Σχολή Καλλών Τεχνών για να καταλήξουν στα δημόσια κτήρια του Δήμου Νίκαιας – Ρέντη.

 Το 2015 στο Βερολίνο,  ο Ibo Omari, έγινε άθελα του ο δημιουργός  ενός ολόκληρου κινήματος. Αντιδρώντας στις πολλές ζωγραφισμένες σβάστικες  σε δημόσιους χώρους, «έργα τέχνης» που συνοδεύουν την άνοδο της ακροδεξιάς και του ρατσισμού, τόλμησε και έσβησε μια τέτοια στην παιδική χαρά που έπαιζε ο γιός του. Σύντομα λοιπόν ήρθαν κι άλλοι κοντά του, δημιουργώντας τη δράση  «Paindback» με στόχο να μην υπάρχει τίποτα στους τοίχους του Βερολίνου  που να θυμίζει το Βερολίνο του Χίτλερ.

 Η τέχνη με ανοιχτούς ορίζοντες πάντα ενοχλούσε την συντηρητική κοινωνία. Και η τέχνη του δρόμου δεν μπορεί, παρά να είναι μια τέχνη ανοιχτών οριζόντων. Από δημιουργούς που δεν ελέγχονται. Που δεν εξαρτούν την ύπαρξη τους από συναλλαγές, κανενός είδους. Το θάρρος και η έμπνευσή τους τρομάζει. Και δημιουργεί τον  ρατσισμό  εναντίον τους.

 Τον ρατσισμό των μετρίων που καλά έχουν βολευτεί.

  *Μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

(Αυγή 3/11/2018)