Αρματολοί και κλέπται στο θέατρο

Tο θέατρο, ως βασικό εργαλείο δημιουργίας του ελληνικού πολιτισμού, τίμησε όπως του άξιζε, τον αγώνα που έδωσε ο λαός για ελευθερία και προκοπή το 1821

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα εμπνέουν τους δημιουργούς ώστε να μας δώσουν σπουδαία έργα τέχνης. Η Επανάσταση του 1821 για την ανεξαρτησία της Ελλάδας ενέπνευσε ποιητές, ζωγράφους, μουσικούς και συγγραφείς, Έλληνες και ξένους.

Στο τότε νεαρό ελληνικό θέατρο η συγγραφή έργων εμπνευσμένων από τους πρωταγωνιστές και τα γεγονότα του ’21 πήρε μεγάλες διαστάσεις δίνοντάς μας ενδιαφέροντες καρπούς. Μετά τους μεγάλους συγγραφείς της αρχαιότητος και τη συγκομιδή των ελληνιστικών χρόνων, με κάποια διαλείμματα θεατρικών περιόδων όπως εκείνη του Κρητικού ή αργότερα του Επτανησιακού, το θέατρο αναγεννάται παραμονές της Επανάστασης καταρχάς στις παραδουνάβιες ηγεμονίες και στη συνέχεια μεγαλουργεί στην Κωνσταντινούπολη.

Βεβαίως ένα ρεπερτόριο με τίτλους έργων όπως «Ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη» του φιλικού και αγωνιστή ηθοποιού Θεόδωρου Αλκαίου, ο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» ή ο «Αθανάσιος Διάκος» ήταν αδύνατον να παιχθούν στην Πόλη. Έτσι το πολυπληθέστερο και πιο καλλιεργημένο ελληνικό θεατρικό κοινό της Κωνσταντινούπολης στερήθηκε την επαφή με αυτή τη νέα και ενθουσιώδη παραγωγή θεατρικών έργων, εμπνευσμένων από την Επανάσταση που πριν από μερικές δεκαετίες οδήγησε στη δημιουργία του νέου, ελεύθερου ελληνικού κράτους. Όμως η εφευρετικότητα του Ρωμιού πάντα επινοούσε επικίνδυνες, είναι η αλήθεια, λύσεις. Παρουσίαζε κάποια από αυτά τα έργα με διαφορετικό τίτλο. Το έργο «Η άλωσις των Ψαρών», για παράδειγμα, μπορεί να εμφανίζεται με κάποιον αθώο τίτλο, όπως «Ο έρωτας του γέροντος διά την κόρην». Στο «Καφέ Ρούμελη», το 1862, παίχτηκαν με ψευδείς τίτλους, ως αρχαία ξένα δράματα, τα «ηρωικά» θεατρικά έργα «Μάρκος Βότσαρης» και «Καραϊσκάκης». Η ατμόσφαιρα ήταν τεταμένη. Η προσμονή της καθολικής απελευθέρωσης ήταν έντονη. Δεν έλειπαν και οι «ενθουσιώδεις εκπλήξεις». Σε κάποια παράσταση του αρχαιόθεμου έργου του Monti «Αριστόδημος», εμφανίστηκε επί σκηνής και σε εντελώς άσχετη στιγμή η ελληνική σημαία, προκαλώντας μεγάλο ενθουσιασμό. Δεν ήταν λίγες οι φορές όμως που οι τουρκικές αρχές ανακάλυπταν το τέχνασμα της αλλαγής τίτλου και τότε έκαιγαν το κτήριο και τιμωρούσαν με θάνατο τους υπαίτιους.

Όμως υπήρχε και άλλος, πιο έμμεσος τρόπος να αναφερθεί κανείς στην Επανάσταση του ’21. Ο θιασάρχης Κοσμάς Δημητράκος στην Κωνσταντινούπολη παραγγέλλει στον θεατρικό συγγραφέα Χριστόφορο Σαμαρτζίδη τη συγγραφή του έργου «Αρματολοί και κλέπται», βασισμένου στο ομώνυμο έπος του Γεωργίου Ζαλοκώστα. Αφηγείται τον έρωτα δύο νέων, της Δέσπως και του Φλώρου, με φόντο τη ζωή των αρματολών και κλεφτών. Πρωτοπαίχτηκε το 1864 και έκανε πολλές επαναλήψεις, κερδίζοντας την αγάπη του κοινού.

Το θέατρο στην ελεύθερη Ελλάδα ήταν σε νηπιακή ακόμα ηλικία. Αξίζει να αναφέρουμε πως στα 1832 και στην πρώτη πρωτεύουσα του κράτους, το Ναύπλιο, γίνεται από τον Νικήτα Σταματελόπουλο ή Νικηταρά η πρώτη προσπάθεια δημιουργίας θεατρικής αίθουσας. Ο Νικηταράς ήταν τότε στο Ναύπλιο επικεφαλής της αστυνομίας. Με επιστολή του στον υπουργό Εσωτερικών Γρηγόριο Δικαίο ή Παπαφλέσα ζητάει να παραχωρηθεί το τζαμί του Αγά πασά στην σημερινή πλατεία Συντάγματος της πόλης ώστε να λειτουργήσει ως θέατρο. Η αίθουσα λειτουργεί έως σήμερα φιλοξενώντας παραστάσεις του τοπικού δημοτικού θεάτρου, παραστάσεις περιοδευόντων θιάσων αλλά και μαθήματα και παραστάσεις του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Είχα προσωπικά την ευκαιρία, ως διδάσκων στο Τμήμα, να περάσω ατέλειωτες ώρες διδασκαλίας στο θέατρο – τζαμί που κάποια στιγμή του έδωσαν την ονομασία «Τριανόν».

Στο ελεύθερο κράτος λοιπόν, τα εμπνευσμένα από τον αγώνα του ’21 έργα αποτέλεσαν αγαπημένο και σταθερό ρεπερτόριο για το κοινό. Ήταν σχεδόν υποχρέωση για κάθε συγγραφέα να συμπεριλαμβάνει στο έργο του και κάποια «πατριωτικά δράματα». Ο Αντώνιος Αρνιωτάκης (1836-1905) γράφει τα έργα «Πυρπολητής Κανάρης» και «Λάμπρος Τζαβέλας». Ο Τιμωλέων Αμπελάς (1850-1926) τους «Μάρτυρες του Αρκαδίου». Ο Απόστολος Αποστολόπουλος τον «Θάνατο του Καραϊσκάκη». Ο Παναγιώτης Ζάνος (1850-19230) το «Αρματολίκι» και άλλοι πολλοί με ενδιαφέροντα από θεατρικής άποψης αλλά και λιγότερο ενδιαφέροντα θεατρικά έργα. Αυτό που ήταν σημαντικό, στην περίοδο μετά την Επανάσταση, ήταν το θέμα. Έπρεπε να είναι παρμένο από τους αγώνες για την ελευθερία. Αυτό έφτανε.

Στα κατοπινά χρόνια, η θεματολογία αυτή αραίωσε. Έμειναν οι σχολικές παραστάσεις θεατρόμορφων κειμένων των εκπαιδευτικών και μερικά έργα δοκίμων συγγραφέων. Να σημειώσουμε το έργο του Βασίλη Ρώτα «Να ζει το Μεσολόγγι» και τους «Προστάτες» του Μήτσου Ευθυμιάδη.

Κάνοντας μια ψύχραιμη αποτίμηση, θα πρέπει να πούμε πως το θέατρο, ως βασικό εργαλείο δημιουργίας του ελληνικού πολιτισμού, τίμησε όπως του άξιζε, τον αγώνα που έδωσε ο λαός για ελευθερία και προκοπή το 1821.

 

Πηγές: Χ. Σταματοπούλου – Βασιλάκου «Το ελληνικό θέατρο στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα».

           Γιάννη Μαγιάτη «Εκατό χρόνια θέατρο».

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ: http://www.avgi.gr/article/10971/9703169/armatoloi-kai-kleptai-sto-theatro  )

Ηθοποιοί και ηθοποιοί (Εφημ. ΑΥΓΗ 10.2.2019)

Στη χώρα μας και κατά τους νεότερους χρόνους, το επάγγελμα του ηθοποιού εμφανίζεται μια – δυο δεκαετίες μετά την επανάσταση του 1821

Από τις πρώιμες θεατρικές εποχές οι ηθοποιοί ασκούσαν την τέχνη τους ως επαγγελματίες. Στην αρχαία Αθήνα αναφέρονται παραδείγματα ηθοποιών που για να παίξουν σε μια παράσταση, έπαιρναν αμοιβή τέτοια, που θα έφτανε να κατασκευαστεί και να εξοπλιστεί μια τριήρης.

Το θέμα της «αριστείας» είναι πρωτεύον στον κόσμο του θεάτρου όσον αφορά την αξιοσύνη των ηθοποιών και την απήχησή τους στο κοινό. Ο καλός ηθοποιός ήταν πάντα προβεβλημένος και κοσμαγάπητος. Εντός της θεατρικής συντεχνίας υπάρχουν «διαστρωματώσεις» ηθοποιών. Ταλαντούχοι, μέτριοι και ατάλαντοι, με πολλές αποχρώσεις και υποκατηγορίες σε αυτή την κλίμακα. Κάποιος, π.χ., θα μπορούσε να διαπρέπει μόνο σε μία κατηγορία ρόλων. Ή να επαναλαμβάνει έναν συγκεκριμένο τύπο που συνήθως είναι κοντά στον ίδιο του τον εαυτό σαν εικόνα, ψυχοσύνθεση και εκφραστικά μέσα. Και να το κάνει με τέτοιον τρόπο, που ένας αντικειμενικά καλύτερός του ομότεχνος να μην μπορεί να φτάσει το επίπεδο της επίδοσής του σε ένα συγκεκριμένο και επιμέρους πεδίο ρεπερτορίου και υποκριτικής.

Δεν είναι λίγες οι φορές που ηθοποιοί παρασυρμένοι από λάθος «καλλιτεχνικό προσανατολισμό» ταλαιπωρούνται ή χάνονται σε θεατρικές ατραπούς που δεν τους ταιριάζουν, ενώ θα μπορούσαν να διαπρέψουν σε μια άλλη κατεύθυνση. Ο Μολιέρος πίστευε πως είναι ο ιδανικός ηθοποιός για την ερμηνεία δραματικών ρόλων σε τραγωδίες. Πέρασε πολλά χρόνια από τη θεατρική του ζωή περιοδεύοντας στη γαλλική επαρχία με βαρύγδουπο δραματικό ρεπερτόριο, συσσωρεύοντας τη μία αποτυχία πάνω στην άλλη. Έως ότου ανακάλυψε την πραγματική του κλίση, που ήταν η κωμωδία. Έγραψε κωμωδίες και τις ερμήνευσε με τέτοιον τρόπο ώστε να αναγορευθεί ως ο μέγιστος ανάμεσα σε άλλα παγκόσμια αναστήματα του θεάτρου εις τους αιώνας των αιώνων.

Στη χώρα μας και κατά τους νεότερους χρόνους, το επάγγελμα του ηθοποιού εμφανίζεται μια – δυο δεκαετίες μετά την επανάσταση του 1821. Το πρώτο θέατρο στην Αθήνα ήταν μια ξύλινη κατασκευή, το Θέατρο του Σκοντζόπουλου που βρισκόταν στην οδό Αιόλου 68, στη σημερινή πλατεία απέναντι από το δημαρχείο. Όμως οι παραγωγές ήταν λίγες και το κοινό περιορισμένο. Η συντεχνία των Ελλήνων θεατρίνων συγκροτήθηκε σε «εσνάφι» έξω από το νέο τότε ελληνικό κράτος. Οργανώθηκε και διέπρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου εκείνα τα χρόνια ανθούσαν οι θεατρικές αίθουσες και οι παραστάσεις ήταν πολλές, ακολουθώντας τον τρόπο δουλειάς των ευρωπαϊκών θιάσων που επισκέπτονταν την Πόλη. Μεγάλο μέρος του ρωμαίικου θεατρικού πλούτου της σταδιακά κατέβηκε στην ελεύθερη Ελλάδα, αναβαθμίζοντας το εδώ θέατρο. Σπουδαίοι ηθοποιοί, συγγραφείς, μουσικοί. Από την Αικατερίνη Βερώνη και την Ευαγγελία Παρασκευοπούλου έως τον Κάρολο Κουν και τον Βασίλη Λογοθετίδη.

Πυρήνας της ανάπτυξης του θεάτρου στον τόπο μας ήταν πάντα οι ηθοποιοί. Καμία σκηνοθεσία δεν στέκεται από μόνη της χωρίς τους ηθοποιούς. Κανένα σκηνικό δεν έχει θεατρικό ενδιαφέρον χωρίς την παρουσία ηθοποιών, κανένα θεατρικό έργο δεν επιτελεί τον σκοπό του αν δεν υπηρετηθεί ερμηνευτικά από τον ηθοποιό.

Εξελισσόμενο το θέατρο στον τόπο μας απέκτησε ποικιλία. Σε είδη θεάτρου, αισθητικές κατευθύνσεις, στόχους και σκοπούς. Αλλού πρώτευε η μανία του θεάτρου και η εξέλιξή του, αλλού η προσέλκυση μεγάλου αριθμού θεατών, με τις αναμενόμενες οικονομικές απολαβές. Λόγοι πολιτισμικοί, λόγοι παιδείας, λόγοι που έχουν να κάνουν με τις πολιτικές και κοινωνικές καταστάσεις διαχώρισαν το θέατρο σε πολλές κατηγορίες, με πιο αδρό και ευδιάκριτο τον διαχωρισμό του σε «ποιοτικό» και «εμπορικό» θέατρο. Το ένα ήταν για τους λίγους και ανώτερους πνευματικά, το άλλο για τους πολλούς και «καλλιτεχνικά αγράμματους».

Πρόκειται για κατηγοριοποίηση αυθαίρετη και λανθασμένη. Για τείχη που υψώθηκαν και στερεότυπα που επιβλήθηκαν με ευθύνη και των ίδιων των ηθοποιών, αλλά και άλλων παραγόντων. Ευθύνεται και ένα δαιδαλώδες περιβάλλον εντύπων, δημοσιογράφων, κριτικών, πολιτικών που είχαν ευθύνη για τον πολιτισμό και άλλων πολλών.

Σπουδαίοι θεατρίνοι του λεγόμενου «εμπορικού» αναγνωρίστηκαν από τους εμπνευστές των διαχωριστικών αυτών γραμμών μετά τον θάνατό τους. Στην άλλη πλευρά, μαζί με τους σπουδαίους και πολλοί μέτριοι ηθοποιοί αναγορεύτηκαν σε θεατρικές περσόνες μόνο και μόνο γιατί βρέθηκαν (ενίοτε τυχαία) στο «ποιοτικό» στρατόπεδο.

Ο Ηλιόπουλος δεν έπαιξε ποτέ του Μπέκετ (μακάρι να το έκανε και να τον είχαμε απολαύσει). Αυτό όμως (το ρεπερτόριο δηλαδή) δεν του στέρησε τον τίτλο του μέγιστου, μαζί με τη λατρεία του κοινού.

Αν θα κάναμε μια διάκριση, αυτή είναι ανάμεσα στο καλό και κακό θέατρο. Οριζοντίως.

Οι νέοι ηθοποιοί σήμερα ακολουθούν την πορεία της συντεχνίας των θεατρίνων έτσι όπως διαμορφώθηκε από την αρχαία εποχή. Πιστεύω πως, ως πιο ενημερωμένοι και εφοδιασμένοι θεατρικά, περιφρονούν τις διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος.

Όσο για εκείνους που ανέκαθεν επέβαλαν διαχωριστικές γραμμές για να τις ελέγχουν, πάντα υπάρχουν, αλλά έχουν ξεπεραστεί και από την εποχή και από το κοινό και από τους ηθοποιούς…

* Ο Π. Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10971/9579054/ethopoioi-kai-ethopoioi )

Ευρωπαϊκός νεοκλασικισμός και νεοελληνικό θέατρο

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η αναγέννηση του Θεάτρου κατά τους νεότερους χρόνους στο πλαίσιο του ελληνικού πολιτισμού, δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Το αρχαίο ελληνικό δράμα, είχε σιγήσει. Οι θεατρικές καταθέσεις μετά τους ελληνιστικούς χρόνους περιορίζονται στο κρητικό δράμα που ολοκλήρωσε την παραγωγή του με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους, ενώ η επτανησιακή παραγωγή ήταν αποσπασματική και περιορισμένη. Είχαμε και ένα αδύναμο επίσης ιησουίτικο προπαγανδιστικό του καθολικισμού θέατρο, στα νησιά του Αιγαίου. Μετά από αιώνες σιωπής υπήρχε η ανάγκη μιας ιστορικής έμπνευσης για να ζωντανέψει ξανά η αυλαία με έργα στην ελληνική γλώσσα.

Τον ρόλο του καταλύτη για τη γέννηση του νεοελληνικού θεάτρου, έπαιξαν το γαλλικό τραγικό θέατρο και οι προσπάθειες των Ιταλών δραματουργών για ένα θέατρο τραγωδίας που θα διαπραγματεύονταν θέματα υψηλών λογοτεχνικών αξιώσεων. Εμπνεόμενοι από τους αρχαίους τραγικούς ποιητές και αποδεχόμενοι τους αριστοτελικούς κανόνες οι Ιταλοί δραματουργοί, σύντομα έδωσαν έργα κυρίως αρχαιόθεμα που δημιούργησαν νέα εποχή όχι μόνο για το ιταλικό, αλλά για το παγκόσμιο θέατρο.

Το πρώτο σημαντικό έργο που γράφτηκε ήταν η «Μερόπη» του Scipione Maffei. Ήταν πρωτοποριακό έργο για την εποχή του, με σαφείς αποστάσεις από το γαλλικό θέατρο και τον ανά τους αιώνες ενεδρεύοντα λογιωτατισμό. Ο Pier Lacopo Martello πασχίζοντας να χαράξει μια κατεύθυνση για την ιταλική τραγωδία, πέρα από τις στιχουργικές επιλογές και προτάσεις του, καταφεύγει και αυτός στην αρχαία ελληνική γραμματεία, δίνοντάς μας έργα εμπνευσμένα από την αρχαιότητα, όπως την «Ιφιγένεια εν Ταύροις». Αυτός όμως που υπήρξε περισσότερο απ’ όλους τους άλλους ο άμεσος δάσκαλος και ο εμπνευστής των Ρωμιών που μιλούσαν την ελληνική γλώσσα, ήταν ο Vittorio Alfieri. Έδωσε 22 τραγωδίες, οι οποίες θεωρούνται πρότυπο για την ιταλική γλώσσα και ταυτόχρονα πρόταση για την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των συμπατριωτών του. Έγραψε ακόμα και έξι κωμωδίες, την αυτοβιογραφία του και ακόμα τρία έργα πολιτικού περιεχομένου. Στον πλούτο του πολιτισμού των αρχαίων Ελλήνων κατέφυγε και αυτός για να εμπνευστεί αλλά και να αναζητήσει εκείνο το ηθικό περιεχόμενο που απαιτούσε η υψηλή τέχνη την οποία υπηρετούσε. Μερικά από τα έργα του είναι τα «Φίλιππος», «Πολυνίκης», «Αντιγόνη», «Ορέστης», «Τιμολέων».

Παρακολουθώντας τη θεατρική ζωή στην Ευρώπη οι Έλληνες διανοούμενοι και ερχόμενοι σε επαφή με τα έργα που προαναφέραμε, ανακαλύπτουν πως το θέμα τους βασίζεται σε πρόσωπα και μύθους του πολιτισμικού και γλωσσικού παρελθόντος των ιδίων. Επιδιώκοντας και αυτοί την αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων, ανακαλύπτουν ξανά την αρχαία Ελλάδα και τους αρχαίους προγόνους. Καταπιάνονται λοιπόν με τη μελέτη των ευρωπαϊκών αυτών έργων που μιλούν για τους μακρινούς προγόνους και στη συνέχεια αποτολμούν να τα ζωντανέψουν στη σκηνή, μεταφρασμένα στη νεοελληνική γλώσσα της εποχής. Ο Alfieri είναι ο πρώτος συγγραφέας που ανεβαίνει στη σκηνή. Το 1858 στην Κωνσταντινούπολη ο Διονύσιος Ταβουλάρης ανεβάζει τον «Σαούλ» του Alfieri και στη συνέχεια τον «Αριστόδημο» του Monti. Η πρώτη παράσταση δόθηκε στο Μέγα Ρεύμα (Αρναούτκιοϊ) του Βοσπόρου. Στη συνέχεια, περιόδευσε στο Νεοχώρι, τα Θαραπειά, τη Στένη και αλλού. Αυτή η πρώτη προσπάθεια σύστασης της ελληνικής σκηνής απέτυχε επιχειρηματικά, αλλά είχε ανάψει τη σπίθα για τη γέννηση του νεοελληνικού θεάτρου στην Κωνσταντινούπολη, πολύ μακριά από την ελεύθερη τότε Ελλάδα.

Τη σκυτάλη παραλαμβάνουν στη συνέχεια Έλληνες δραματουργοί, που γράφουν και παρουσιάζουν τα έργα τους στο φιλοθεάμον κοινό, που με την παρότρυνση των διανοουμένων αλλά και του Οικουμενικού Πατριαρχείου αρχίζει να ενδιαφέρεται για το θέατρο και να αυξάνει τον αριθμό του. Ο Αλέξανδρος Ζωηρός παρουσιάζει τους «Τριακοσίους» του και η «Βαβυλωνία» του Δ. Βυζάντιου βλέπει τα φώτα της σκηνής την Βασιλεύουσα. Στη συνέχεια με ψεύτικους τίτλους (για προφανείς λόγους), παίχτηκαν πατριωτικά έργα όπως ο «Μάρκος Μπότσαρης» και ο «Καραϊσκάκης». Το 1862, παίζεται μια από τις καλύτερες κωμωδίες του νεοελληνικού ρεπερτορίου, ο «Φιάκας» του Δ. Μισιτζή, δασκάλου από τη Χίο, που στη συνέχεια εγκατέλειψε το δασκαλίκι για να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός.

Οι συγγραφείς του ευρωπαϊκού νεοκλασικισμού λοιπόν, ανταπέδωσαν τα ελληνικά δάνεια που χρησιμοποίησαν για τα έργα τους, εμπνέοντας και καθοδηγώντας τους νεοέλληνες θεατρίνους ώστε να οργανώσουν το θέατρο της νεότερης εποχής, για να γυρίσει ξανά το θέατρο στη γλώσσα και τον τόπο της αρχαίας καταγωγής του.

Πηγές:

Π. Μποζίζιο : «Ιστορία του Θεάτρου» εκδ. Αιγόκερως

Χρ. Σταματοπούλου – Βασιλάκου: «Το ελληνικό θέατρο στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα» Εκδ. Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτών.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ :  http://www.avgi.gr/article/10971/9410899/europaikos-neoklasikismos-kai-neoelleniko-theatro#  )

Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ: LuigiPirandello – «ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ», διαφορετικά κάντε ένα Google

Μια συμπαγής, μεγάλη σε διαστάσεις, μάζα όταν κινείται, καμπυλώνει το χωροχρόνο γύρω της, ώστε τα μικρότερης μάζας αντικείμενα να συμπαρασύρονται από αυτήν και να την ακολουθούν. Αυτό λέει ο Αϊνστάιν.
Ο Πιραντέλλο, όμως, διατύπωσε την ίδια θεωρία, που εφαρμόζεται στον κοινωνικό χωροχρόνο.
Γιατί υπάρχει και αυτός! Όταν ένας άνθρωπος με προσωπικότητα, με κύρος και αξία, κινείται, συμπαρασύρει και έλκει γύρω του άλλους ανθρώπους (ή ανθρωπάκια αν προτιμάτε) με προσωπικότητες λιγότερο αξιόλογες ή και ανύπαρκτες.
Είναι η περίπτωση της Κας ΦΡΟΛΑ (Μάνια Παπαδημητρίου)και του Κου ΠΟΝΤΖΑ (Νίκος Καραστέργιος) που με όλο το συγκινησιακό εκτόπισμα τους εισβάλλουν στην καθημερινότητα της οικογένειας Αγκάτσι και όλης της μικροκοινωνίας τους και φέρνουν τα πάνω κάτω.
Όλοι ψάχνουν να βρουν αν ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ για να καταλήξουν στο απογοητευτικό ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΟΥΝ.
ΕΤΣΙ ΕΙΝΑΙ, ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ
(διαφορετικά κάντε ένα GOOGLE)
Ποιον από τους 9 πιραντελικούς ρόλους, που κυκλοφορούν πάνω στη σκηνή του ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ και λυσσάνε να μάθουν τι συμβαίνει με την Κα Φρόλα και τηΜάνιαΠαπαδημητρίου που την ενσαρκώνει, μπορεί να ικανοποιήσει μια τέτοια συνθήκη;
Κανέναν.
Είναι όμως μια θαυμάσια ευκαιρία για τον Λαουντίζι και το Γιάννη Λασπιά να κάνει για χάρη μας ένα διασκεδαστικό πείραμα επί σκηνής, το οποίο, κανένας μέχρι τώρα δεν τόλμησε να διαψεύσει.
Ναι, η θεωρία της σχετικότητας συμβαίνει και στο κοινωνικό σύμπαν. Ο Αϊνστάιν και ο Πιραντέλο μπορούν κάλλιστα να συνυπάρξουν.
Όποιος δεν ικανοποιείται, ας κάνει ένα google.
To ETΣI ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΕΤΣΙ ΝΟΜΙΖΕΤΕ (διαφορετικά κάντε ένα GOOGLE) είναι ένα γκροτέσκο σκηνικό πείραμα που θα προκαλέσει πολύ γέλιο και παράλληλα, θα θέσει και ουσιαστικά ερωτήματα στους θεατές.
• Είμαστε αυτοί που νομίζουμε ότι είμαστε;
• Είμαστε αυτό που νομίζουν οι άλλοι ότι είμαστε;
• Είμαστε αυτό που λένε οι πράξεις μας ή οι προθέσεις μας;
• Τελικά, είμαστε αυτό που λέει η αστυνομική μας ταυτότητα ή ξεγελάμε τον εαυτό μας και την αστυνομία συνακόλουθα;
ToTΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ θα συνεργαστεί για δεύτερη φορά με τους Ιταλούς καλλιτέχνες του AIDAFONDAZZIONE στα σκηνικά αυτή τη φορά, ενώ το θέατρο KRYZK θα επιμεληθεί της κίνησης που είναι ιδιαιτέρα απαιτητική σ΄ αυτή την παράσταση.
Υπόθεση του έργου
Μια παρέα ανθρώπων αγωνιά να μάθει με κάθε τρόπο τι συμβαίνει πραγματικά στο σπίτι των νεοφερμένων γειτόνων τους. Οι πληροφορίες είναι αντικρουόμενες, οι πρωταγωνιστές της ιστορίας καταθέτουν ο καθένας τη δική του άποψη για τα γεγονότα και οι περίεργοι προσπαθούν απεγνωσμένα να δουν ποια θέση πρέπει να κρατήσουν.
Ένα από τα πιο δημοφιλή έργα του Λουίτζι Πιραντέλλο, που θέτει με πολύ έξυπνο τρόπο το ζήτημα της σχετικότητας της «αλήθειας». Παράλληλα με τη γνωστή καυστική του γλώσσα περιγράφει τη διάθεση για κουτσομπολιό μιας μικρής κοινωνίας ανθρώπων που η περιέργειά τους παίρνει κανιβαλικές διαστάσεις.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σκηνοθεσία/ Απόδοση & Διασκευή κειμένου: Νίκος Καμτσής
Σκηνικά-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Μουσική: Χρήστος Ξενάκης
Επιμέλεια Κίνησης: Ania Giniewska, Marek Kosciolek
Φωτισμοί: Αντώνης Εξαρχάκης
Β. Σκηνοθέτη: Ήρα Μπράμη
Παίζουν οι: Μάνια Παπαδημητρίου, Γιάννης Λασπιάς, Νίκος Καραστέργιος, Πασχάλης Μερμηγκάκης, Λαμπρινή Θάνου, Άντα Κουγιά, Δημήτρης Νικολόπουλος, Ασημένια Παπαδοπούλου, Βίκυ Αθανασίου
Φιλική συμμετοχή (σε βίντεο): Αντώνης Καφετζόπουλος, Πάνος Σκουρολιάκος
Επικοινωνία-PR: Le Canard qui Parle: 2108624392
Από Παρασκευή 23 Νοεμβρίου
ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟύ
Κεφαλληνίας 17 & Κυκλάδων, Κυψέλη
Κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00
Κάθε Κυριακή στις 20.00
Κρατήσεις θέσεων: 2108656004, 2108679535
Τιμές εισιτηρίων
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Τρίτη ηλικία/Συνταξιούχοι/Groups άνω των 10 ατόμων: 7 ευρώ
Άνεργοι/ Σπουδαστές/ Ατέλειες: 5 ευρώ
Ισχύει προσφορά προπώλησης μέσω viva.gr

Τραγουδοποιοί μενεστρέλοι

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο. Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο.

Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου, κορυφώνεται κατά τον μεσαίωνα, για να φτάσει έως εμάς, με τους σύγχρονους τραγουδοποιούς. Είναι οι συνθέτες απόλυτα προσωπικών τραγουδιών που φέρουν ευδιάκριτη τη σφραγίδα τους. Και είναι τραγούδια που ολοκληρώνονται μόνο με την ερμηνεία του τραγουδοποιού δημιουργού τους. Το τραγούδι κάποιου λόγιου συνθέτη, μπορεί να αποδοθεί από διαφορετικής φωνητικής προσωπικότητας ερμηνευτές. Το τραγούδι όμως του τραγουδοποιού, κανένας άλλος δεν μπορεί να το αποδώσει καλύτερα. Η ερμηνεία του Σαββόπουλου στη «Συννεφούλα», επισκιάζει κάθε άλλη, έστω και αν υπογράφεται και από τους πιο σπουδαίους ερμηνευτές.

Ο τραγουδοποιός, έχει ένα απόλυτα προσωπικό κοινό. Στις «ζωντανές εμφανίσεις» του, αρκεί ένα μικρόφωνο και ένας προβολέας ώστε να μαγεύσει και να απογειώσει το κοινό του. Αναπτύσσει μια απόλυτα προσωπική σχέση μ’ αυτό. Συνεννοείται και με την ανάσα και με τη σιωπή. Επικοινωνεί με κώδικες που έχουν συνομολογήσει και οι δύο. Τραγουδοποιός και κοινό.

Απαραίτητο στοιχείο στις εμφανίσεις του τραγουδοποιού, είναι και ο λόγος ανάμεσα στα τραγούδια. Το χιούμορ και η ατμόσφαιρα. Οι ιστορίες που αφηγείται προφορικά, είναι οι απαραίτητες εκείνες γέφυρες ανάμεσα στα τραγούδια, με υλικό που εμπνεύσθηκε ο δημιουργός ή που μεταφέρει από την προφορική παράδοση, τη λογοτεχνία, τις καθημερινές ειδήσεις, την καθημερινή κοινωνική και πολιτική ζωή. Να θυμίσουμε τον αξεπέραστο Γιάννη Αργύρη στις πλακιώτικες «Εσπερίδες» της οδού Θόλου, που ανακάτευε τα τραγούδια του με ευφυές και βιτριολικό χιούμορ. Και ακόμα τον Κώστα Χατζή, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Τζίμη Πανούση, αλλά και τον Αργύρη Μπακιρτζή και τον Γιάννη Ζουγανέλη.

Είναι μακριά η παράδοση αυτού του είδους δημιουργών. Μορφοποιήθηκε κατά τον μεσαίωνα με τους περίφημους μενεστρέλους. Ήταν ποιητές και μουσικοί που διέμεναν στα παλάτια των ευγενών διασκεδάζοντας τους. Στην αρχή, οι μενεστρέλοι, ήσαν μέλη μιας ευρύτερης κοινότητας που συμπεριελάμβανε και χορευτές, ποιητές και τραγουδιστές υπό το κοινό όνομα ζονγκλέρς (joculatores). Εξελισσόμενοι οι μενεστρέλοι μουσικοί – ποιητές αποσχίσθηκαν από τις ομάδες αυτές, δημιουργώντας δική τους συντεχνία. Ξεπερνώντας δυσκολίες, ακόμα και διώξεις της παπικής εκκλησίας, βελτίωσαν την εικόνα και τη ζωή τους, δημιουργώντας ακόμα και νοσοκομεία για τα μέλη τους.

Στη Γαλλία του 12ου αι. τους συναντούμε με το όνομα τροβαδούρος. Παρουσιάζουν τραγούδια που αναφέρονται στην ιπποτική αγάπη στα χρόνια των σταυροφοριών, χρησιμοποιώντας στιχουργικά για πρώτη φορά την καθομιλουμένη γλώσσα. Στην ανατολή έχουμε τους ανατολίτες μενεστρέλους που αφηγούνται ερωτικές ιστορίες, εξυμνώντας πάθη και ηρωικές περιπέτειες. Υλικό έμπνευσης κορυφαία αραβικά λογοτεχνικά έργα, όπως οι «Χίλιες και μια νύχτες», ο «Σεβάχ», «Ο Αλαντίν και το λυχνάρι» κ.ά.

Στον δικό μας πολιτισμικό πλούτο, διαθέτουμε πλήθος τραγουδοποιών. Είναι δημιουργοί που γράφουν τραγούδια τα οποία ερμηνεύουν οι ίδιοι. Λόγιοι και λαϊκοί καλλιτέχνες που υπηρετούν διαφορετικά είδη τραγουδιών. Μάρκος Βαμβακάρης, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Πάνος Γαβαλάς, Θανάσης Γκαϊφύλιας, Νίκος Παπάζογλου, Νίκος Ξυδάκης, Μιχάλης Σογιούλ, Παύλος Σιδηρόπουλος και πολλοί πολλοί άλλοι.

Αυτό το είδος των δημιουργών και αυτό το καλοκαίρι θα βρίσκεται παντού στην Ελλάδα. Οι φανατικοί θαυμαστές τους θα τους αναζητήσουν και θα ταξιδέψουν μαζί τους σε ονειρικές νύχτες, με φεγγάρι ή χωρίς, πλάι στη θάλασσα ή στην ορεινή Ελλάδα, σε γειτονιές και θερινά θέατρα των πόλεων.

Καλή διασκέδαση, καλό καλοκαίρι.

 

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9021384/tragoudopoioi-menestreloi  )

ΕΦΥΓΕ Η ΤΖΕΣΥ ΠΑΠΟΥΤΣΗ

“ΘΕΟΔΩΡΑ” ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ 1996 (ΜΑΝΤΙΣΣΑ ΦΩΤΕΙΝΗ)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δευτέρα 2 Ιουλίου 2018

   Θρηνούμε την απώλεια της ταλαντούχου ηθοποιού Τζέσυ  Παπουτσή. Ήταν πάντα μια εκρηκτική θεατρική προσωπικότητα πάνω στη σκηνή και ταυτόχρονα το πιο καλόκαρδο και ειλικρινές γέλιο στα παρασκήνια και τις πρόβες. Αφιερωμένη στην τέχνη της αλλά και σε όσους είχαν την παραμικρότερη ανάγκη, ήταν πάντα εκεί που θα μπορούσε να απαλύνει τον πόνο και να δώσει χείρα βοηθείας. Θα λείψει και στους ομότεχνους της αλλά και στο κοινό που ξέροντας ποιόν να αγαπά, την αγάπησε πολύ.

 

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος

 

Θεατρική Ομάδα Δήμου Μεγαραίων : « Ο ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ»

Παρακολουθώ κάθε χρόνο τις παραστάσεις της ομάδας των Μεγάρων με πολύ ενδιαφέρον. Κάθε χρονιά μας επιφυλάσσει και μια έκπληξη.

Φέτος, παρουσίασαν μια πετυχημένη διασκευή του «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου.

Ωραία παράσταση. Όλοι ήσαν υπέροχοι. Και η διασκευή και σκηνοθεσία της ταλαντούχας Ευγενίας Σάλτα, και ο Αρχοντοχωριάτης του Λεωνίδα Σταμούλη και ο Ιορδάνης του Δημήτρη Κιπινή, αλλά και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Μαρία Καραντώνη, Βίκυ Φατούρου, Λένα Δαλάκα, Αθηνά Μήλεση, Κατερίνα Κορόγιαννη, Θεοδώρα Πανταζή, και αλέξανδρος Δέλια. Η Ομάδα Χορού, με τους Μαρισία Σπίνου, Αλέξανδρος Δέλια, Βασίλης Παπασίδερης, Φαίη Ρήγα, Παναγιώτης Μωραίτης, Χριστίνα Κοντοκώστα και Νίκος Κολλιαλής.

Οι συντελεστές της παράστασης: Μαρισία Σπίνου (χορογραφίες), Αιμιλία Κούρσου (σκηνογραφία), Σπύρος Κρεμύδας (φωτισμοί), Άγγελος Χιώτης (ηχοληψία), Αθηνά Μήλεση, Μαρία Καραντώνη (ενδυματολόγοι), Δέσποινα Τσουρουφλή, Κωνσταντίνα Αυγουστή (υλοποίηση κοστουμιών) και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Αλέκα Σταματιάδη, Τάκης Κουμάντος, Γιάννης Κολλιαλής, Γιάννης Σάλτας, Μαίρη Δρένη, Σωτηρία Μουστάκα, Θεοδώρα Πανταζή.

Πάντα επιτυχίες!