Τραγουδοποιοί μενεστρέλοι

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο. Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο.

Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου, κορυφώνεται κατά τον μεσαίωνα, για να φτάσει έως εμάς, με τους σύγχρονους τραγουδοποιούς. Είναι οι συνθέτες απόλυτα προσωπικών τραγουδιών που φέρουν ευδιάκριτη τη σφραγίδα τους. Και είναι τραγούδια που ολοκληρώνονται μόνο με την ερμηνεία του τραγουδοποιού δημιουργού τους. Το τραγούδι κάποιου λόγιου συνθέτη, μπορεί να αποδοθεί από διαφορετικής φωνητικής προσωπικότητας ερμηνευτές. Το τραγούδι όμως του τραγουδοποιού, κανένας άλλος δεν μπορεί να το αποδώσει καλύτερα. Η ερμηνεία του Σαββόπουλου στη «Συννεφούλα», επισκιάζει κάθε άλλη, έστω και αν υπογράφεται και από τους πιο σπουδαίους ερμηνευτές.

Ο τραγουδοποιός, έχει ένα απόλυτα προσωπικό κοινό. Στις «ζωντανές εμφανίσεις» του, αρκεί ένα μικρόφωνο και ένας προβολέας ώστε να μαγεύσει και να απογειώσει το κοινό του. Αναπτύσσει μια απόλυτα προσωπική σχέση μ’ αυτό. Συνεννοείται και με την ανάσα και με τη σιωπή. Επικοινωνεί με κώδικες που έχουν συνομολογήσει και οι δύο. Τραγουδοποιός και κοινό.

Απαραίτητο στοιχείο στις εμφανίσεις του τραγουδοποιού, είναι και ο λόγος ανάμεσα στα τραγούδια. Το χιούμορ και η ατμόσφαιρα. Οι ιστορίες που αφηγείται προφορικά, είναι οι απαραίτητες εκείνες γέφυρες ανάμεσα στα τραγούδια, με υλικό που εμπνεύσθηκε ο δημιουργός ή που μεταφέρει από την προφορική παράδοση, τη λογοτεχνία, τις καθημερινές ειδήσεις, την καθημερινή κοινωνική και πολιτική ζωή. Να θυμίσουμε τον αξεπέραστο Γιάννη Αργύρη στις πλακιώτικες «Εσπερίδες» της οδού Θόλου, που ανακάτευε τα τραγούδια του με ευφυές και βιτριολικό χιούμορ. Και ακόμα τον Κώστα Χατζή, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Τζίμη Πανούση, αλλά και τον Αργύρη Μπακιρτζή και τον Γιάννη Ζουγανέλη.

Είναι μακριά η παράδοση αυτού του είδους δημιουργών. Μορφοποιήθηκε κατά τον μεσαίωνα με τους περίφημους μενεστρέλους. Ήταν ποιητές και μουσικοί που διέμεναν στα παλάτια των ευγενών διασκεδάζοντας τους. Στην αρχή, οι μενεστρέλοι, ήσαν μέλη μιας ευρύτερης κοινότητας που συμπεριελάμβανε και χορευτές, ποιητές και τραγουδιστές υπό το κοινό όνομα ζονγκλέρς (joculatores). Εξελισσόμενοι οι μενεστρέλοι μουσικοί – ποιητές αποσχίσθηκαν από τις ομάδες αυτές, δημιουργώντας δική τους συντεχνία. Ξεπερνώντας δυσκολίες, ακόμα και διώξεις της παπικής εκκλησίας, βελτίωσαν την εικόνα και τη ζωή τους, δημιουργώντας ακόμα και νοσοκομεία για τα μέλη τους.

Στη Γαλλία του 12ου αι. τους συναντούμε με το όνομα τροβαδούρος. Παρουσιάζουν τραγούδια που αναφέρονται στην ιπποτική αγάπη στα χρόνια των σταυροφοριών, χρησιμοποιώντας στιχουργικά για πρώτη φορά την καθομιλουμένη γλώσσα. Στην ανατολή έχουμε τους ανατολίτες μενεστρέλους που αφηγούνται ερωτικές ιστορίες, εξυμνώντας πάθη και ηρωικές περιπέτειες. Υλικό έμπνευσης κορυφαία αραβικά λογοτεχνικά έργα, όπως οι «Χίλιες και μια νύχτες», ο «Σεβάχ», «Ο Αλαντίν και το λυχνάρι» κ.ά.

Στον δικό μας πολιτισμικό πλούτο, διαθέτουμε πλήθος τραγουδοποιών. Είναι δημιουργοί που γράφουν τραγούδια τα οποία ερμηνεύουν οι ίδιοι. Λόγιοι και λαϊκοί καλλιτέχνες που υπηρετούν διαφορετικά είδη τραγουδιών. Μάρκος Βαμβακάρης, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Πάνος Γαβαλάς, Θανάσης Γκαϊφύλιας, Νίκος Παπάζογλου, Νίκος Ξυδάκης, Μιχάλης Σογιούλ, Παύλος Σιδηρόπουλος και πολλοί πολλοί άλλοι.

Αυτό το είδος των δημιουργών και αυτό το καλοκαίρι θα βρίσκεται παντού στην Ελλάδα. Οι φανατικοί θαυμαστές τους θα τους αναζητήσουν και θα ταξιδέψουν μαζί τους σε ονειρικές νύχτες, με φεγγάρι ή χωρίς, πλάι στη θάλασσα ή στην ορεινή Ελλάδα, σε γειτονιές και θερινά θέατρα των πόλεων.

Καλή διασκέδαση, καλό καλοκαίρι.

 

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9021384/tragoudopoioi-menestreloi  )

ΕΦΥΓΕ Η ΤΖΕΣΥ ΠΑΠΟΥΤΣΗ

“ΘΕΟΔΩΡΑ” ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ 1996 (ΜΑΝΤΙΣΣΑ ΦΩΤΕΙΝΗ)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δευτέρα 2 Ιουλίου 2018

   Θρηνούμε την απώλεια της ταλαντούχου ηθοποιού Τζέσυ  Παπουτσή. Ήταν πάντα μια εκρηκτική θεατρική προσωπικότητα πάνω στη σκηνή και ταυτόχρονα το πιο καλόκαρδο και ειλικρινές γέλιο στα παρασκήνια και τις πρόβες. Αφιερωμένη στην τέχνη της αλλά και σε όσους είχαν την παραμικρότερη ανάγκη, ήταν πάντα εκεί που θα μπορούσε να απαλύνει τον πόνο και να δώσει χείρα βοηθείας. Θα λείψει και στους ομότεχνους της αλλά και στο κοινό που ξέροντας ποιόν να αγαπά, την αγάπησε πολύ.

 

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος

 

Θεατρική Ομάδα Δήμου Μεγαραίων : « Ο ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ»

Παρακολουθώ κάθε χρόνο τις παραστάσεις της ομάδας των Μεγάρων με πολύ ενδιαφέρον. Κάθε χρονιά μας επιφυλάσσει και μια έκπληξη.

Φέτος, παρουσίασαν μια πετυχημένη διασκευή του «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου.

Ωραία παράσταση. Όλοι ήσαν υπέροχοι. Και η διασκευή και σκηνοθεσία της ταλαντούχας Ευγενίας Σάλτα, και ο Αρχοντοχωριάτης του Λεωνίδα Σταμούλη και ο Ιορδάνης του Δημήτρη Κιπινή, αλλά και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Μαρία Καραντώνη, Βίκυ Φατούρου, Λένα Δαλάκα, Αθηνά Μήλεση, Κατερίνα Κορόγιαννη, Θεοδώρα Πανταζή, και αλέξανδρος Δέλια. Η Ομάδα Χορού, με τους Μαρισία Σπίνου, Αλέξανδρος Δέλια, Βασίλης Παπασίδερης, Φαίη Ρήγα, Παναγιώτης Μωραίτης, Χριστίνα Κοντοκώστα και Νίκος Κολλιαλής.

Οι συντελεστές της παράστασης: Μαρισία Σπίνου (χορογραφίες), Αιμιλία Κούρσου (σκηνογραφία), Σπύρος Κρεμύδας (φωτισμοί), Άγγελος Χιώτης (ηχοληψία), Αθηνά Μήλεση, Μαρία Καραντώνη (ενδυματολόγοι), Δέσποινα Τσουρουφλή, Κωνσταντίνα Αυγουστή (υλοποίηση κοστουμιών) και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Αλέκα Σταματιάδη, Τάκης Κουμάντος, Γιάννης Κολλιαλής, Γιάννης Σάλτας, Μαίρη Δρένη, Σωτηρία Μουστάκα, Θεοδώρα Πανταζή.

Πάντα επιτυχίες!

Με την θεατρική ομάδα Ζεφυρίου, στην ξεκαρδιστική παράσταση με το έργο της Λίλιαν Δημητρακοπούλου “ΠΟΙΟΣ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟΝ WILLIAM”.

Με τους Τραιαντάφυλλο, Τασία και Βίκυ Βαδεβούλη, που έπαιξε την Ναστάζια (σκηνοθέτρια) στην παράσταση. (Δεν ήξερα ότι στο Πολυτεχνείο βγάζουν και καλούς ηθοποιούς!)

Με την Στέλλα Νικολοθανάση που έκανε τη σκηνοθεσία, και τον ηθοποιό Περικλή Καρακωνσταντόγλου.

Πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές: Λίλιαν Δημητρακοπούλου, Στέλλα Νικολοθανάση, Νίκο Χριστοδουλή, Βάσω Σαλονίκα, Σπύρο και Σταύρο Μαρίνη, Αρετή Τόρη, Ανδρέα Νταρζάνο, Βίκυ Βαδεβούλη, Μαρίνο Καραβά, Μαρία Τριανταφυλλίδου, Αλέξια Τόρη, Σάκη Μπουζιώτη, Νίκο Κουτρουμπίλα, Δήμητρα Σχίζα, Βάιο Παναγιωτόπουλο, Αναστασία Κοδρατζή, Ελευθερία Τριανταφύλλου, Χρήστο Κάκαβο.

 Οι φωτογραφίες είναι της Εύης Τριανταφύλλου.

 

Ηθοποιός και με τη Βούλα (εφημ. ΑΥΓΗ 02.12.2017)

Από εκείνο το μακρινό 1545, όταν υπογράφεται το πρώτο συμβόλαιο που διασφαλίζει τα δικαιώματα και καταγράφει τις υποχρεώσεις των ηθοποιών, έως σήμερα οι ηθοποιοί αγωνίζονται για όσα δικαιούνται

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Για κάποια επαγγέλματα η επ’ αμοιβή άσκησή τους θεσμοθετήθηκε αρκετά νωρίς. Η εποχή που ο καθένας μαστόρευε για τα του οίκου του ή για την ομάδα έδωσε τη θέση της σε επαγγελματίες κάθε είδους. Όσον αφορά την αρχαία Ελλάδα, μας πληροφορεί ο Αριστοφάνης στους «Όρνιθες» πως «ξημερώματα ξεκινούν για τη δουλειά ο σιδηρουργός, ο μυλωνάς, ο βυρσοδέψης, ο τσαγκάρης, ο κεραμοποιός».

Εδώ ο μέγιστος κωμικός ποιητής της αρχαιότητας δεν αναφέρει τίποτα για τους επαγγελματίες ηθοποιούς. Γιατί υπήρχαν από τότε ηθοποιοί που κέρδιζαν τα προς το ζην ασκώντας την τέχνη τους. Βεβαίως το επάγγελμα ασκούνταν καιρού επιτρέποντος. Μεγάλη ήταν η θεατρική δραστηριότητα κατά τα Μεγάλα Διονύσια, όπου διεξήγοντο και οι Δραματικοί Αγώνες. Θα λέγαμε λοιπόν πως οι θεατρίνοι στην αρχαία Αθήνα ήσαν κυρίως «φεστιβαλικοί» ηθοποιοί.

Ανάμεσά τους υπήρχαν και «φίρμες». Η αμοιβή ενός πρωτοκλασάτου ηθοποιού για τη συμμετοχή του σε παράσταση που έπαιρνε μέρος στους Αγώνες ήταν αυτή που έπρεπε να καταβάλει κανείς για να αγοράσει μια τριήρη! Στον ελλαδικό χώρο, με την επικράτηση των Ρωμαίων και αργότερα επί Βυζαντίου, η θεατρική δραστηριότητα ατόνησε και οι ηθοποιοί άλλαξαν επάγγελμα. Διασώθηκαν κάποιοι μίμοι, θαυματοποιοί και χορευτές που περιέφεραν θεάματα ποικιλιών με χοντρά αστεία και κακόγουστα «θεάματα».

Υπάρχει όμως μια στιγμή στην ιστορία του θεάτρου όπου επισήμως, με έγγραφη συμφωνία, η δραστηριότητα του ηθοποιού ορίζεται ως επάγγελμα. Στην Πάδοβα του 1545, με συμβολαιογραφική πράξη, ιδρύεται θίασος επαγγελματιών ηθοποιών. Μπορούμε να μιλάμε για την πρώτη σύμβαση εργασίας των ηθοποιών.

Με αυτήν ορίζεται ο επικεφαλής του θιάσου, ο «θιασάρχης» δηλαδή, που έχει τον πρώτο λόγο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πρώτος «και με τη βούλα» θιασάρχης άκουγε στο όνομα Ser Maffio. Με σαφήνεια ορίζει αυτό το πρώτο θεατρικό συμβόλαιο και τον τρόπο διανομής των εσόδων. Αφαιρώντας όσα χρειάζονταν για την επιβίωση των εργαζομένων ηθοποιών, τα υπόλοιπα αποταμιεύονταν και μοιράζονταν με το τέλος των παραστάσεων και τη λήξη του συμβολαίου.

Αν κάποιος αποφάσιζε να εγκαταλείψει τον θίασο πριν από την ολοκλήρωση του κύκλου παρατάσεων, αποκλειόταν από την τελική αμοιβή. Μεριμνά ακόμα η συμβολαιογραφική αυτή πράξη για τις ανάγκες της επιχείρησης. Υπήρχε για παράδειγμα απόφαση για την αγορά αλόγου που θα κουβαλούσε τον σκηνικό εξοπλισμό και ακόμα όριζε πως απαγορεύονται αυστηρά εντός του εργασιακού χώρου τα τυχερά παιχνίδια και οι τσακωμοί!

Το ιδρυτικό κείμενο του θιάσου δεν υπεισέρχεται σε θέματα αισθητικής. Αντίθετα φροντίζει για την «κοινωνική ασφάλιση» -θα λέγαμε- των ηθοποιών. Ορίζει πως, αν κάποιος ηθοποιός αρρωστήσει, τότε οι υπόλοιποι θα πρέπει να τον φροντίσουν ξοδεύοντας από κοινού. Αν το πρόβλημα υγείας ήταν μεγάλο, τότε έπρεπε να τον αποδεσμεύσουν από το συμβόλαιο και με μία καλή αμοιβή να γυρίσει στο σπίτι του.

Για να ξαναγυρίσουμε στον ελλαδικό χώρο, θα πρέπει να πούμε πως στο νεότερο ελληνικό κράτος η υποκριτική άργησε πολύ να κατοχυρωθεί ως επάγγελμα. Έχουμε βέβαια από τον 19ο αι. τη δημιουργία «θεατρικού εσναφιού» στην Κωνσταντινούπολη. Από πολύ νωρίς η θεατρική δραστηριότητα ανάμεσα στους Έλληνες της Πόλης επέβαλε τη δημιουργία του. Παίζοντας κατ’ αρχήν ως ερασιτέχνες ηθοποιοί κάποιοι, αναγκάζονταν εξ αιτίας της μεγάλης επιτυχίας που είχαν οι παραστάσεις να ξοδεύουν πολύ χρόνο.

Έτσι, λοιπόν, εγκατέλειπαν σταδιακά τα παλιά τους επαγγέλματα και γίνονταν επαγγελματίες ηθοποιοί. Πολλοί στη συνέχεια κατέβαιναν στην Ελλάδα ενισχύοντας και πλουτίζοντας πραγματικά το φτωχό τότε θέατρο των Αθηνών.

Σταθμό στην επαγγελματική οργάνωση των ηθοποιών αποτέλεσε η δημιουργία του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών στα 1917. Το ΣΕΗ υπήρξε ένα προοδευτικό και μαχητικό σωματείο και πρωταγωνιστής σε όλους τους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες έως σήμερα. Στα εργασιακά, σε ζητήματα δημοκρατίας, σε στιγμές που ο ελληνικός λαός αγωνίζονταν για την ελευθερία του.

Το ΕΑΜ Ηθοποιών έδωσε σπουδαία δείγματα προσφοράς. Πολλοί ηθοποιοί αγωνίστηκαν μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ και άλλοι στελέχωσαν θιάσους του Θεάτρου του Βουνού που παράσταινε στην ελεύθερη Ελλάδα. Το ΣΕΗ ήταν το πρώτο σωματείο που έκλεισε η χούντα το 1967. Μεταπολιτευτικά συνέχισε τους αγώνες του έως ότου στον σημερινό χαώδη κόσμο του θεάματος ψάχνει να βρει ξανά την αγωνιστικότητά του.

Από εκείνο το μακρινό 1545, όταν υπογράφεται το πρώτο συμβόλαιο που διασφαλίζει τα δικαιώματα και καταγράφει τις υποχρεώσεις των ηθοποιών, έως σήμερα οι ηθοποιοί αγωνίζονται για όσα δικαιούνται. Η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου καταδίκασε τους Έλληνες ηθοποιούς σε αμοιβές των 3,5 ευρώ την ώρα! Η παρούσα κυβέρνηση υπέγραψε ήδη συλλογικές συμβάσεις εργασίας με τα κρατικά θέατρα και το ΣΕΗ, αποκαθιστώντας αξιοπρεπείς μισθούς. Μετά τον Αύγουστο του 2018, βγαίνοντας από τη σκληρή επιτροπεία, η Συλλογική Σύμβαση για το Ελεύθερο Θέατρο πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα.

Πηγές: Π. Μποζίζιο, «Ιστορία του Θεάτρου», Εκδ. Αιγόκερως

*Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής της Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8567582/ethopoios-kai-me-te-boula)

Ιππής Αριστοφάνη – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης – Ορθώς σας ο νούς αποδήμησεν

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ «Ιππής» του Αριστοφάνη Από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Ρούμελης

Μετάφραση : Κ. Χ Μύρης

Σκηνοθεσία : Γιώργος Αρμένης

Σκηνικά : Λαλούλα Χρυσικοπούλου

Κοστούμια : Ελένη Δουνδουλάκη

Μουσική : Διονύσης Τσακνής

Χορογραφίες : Έλενα Γεροδήμου

Μουσική Διδασκαλία : Απόστολος Ψυχράμης

Παίζουν : Κώστας Φλωκατούλας, Παντελής Παπαδόπουλος, Γιώργος Αρμένης, Πάνος Σκουρολιάκος και Περικλής Καρακωνσταντόγλου

Χορός : Χάρης Αγγέλου, Γιάννης Αδρίμης, Στέλιος Ανδρονίκου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Στράτος Κανιαμός, Πασχάλης Καρατζάς, Ανδρέας Κωνσταντινίδης, Ευθύμιος Μπαλαγιάννης, Γιώργος Μπούγος, Θανάσης Μπριάνας, Θανάσης Πετρόπουλος, Γιώργος Πισπινής, Γιάννης Πλιάκης

Αφιέρωμα στον ηθοποιό Σταύρο Ξενίδη

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΛΕΣΧΗ

«ΑΔΙΕΞΟΔΟ  ή ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΤΟ ΓΕΡΟ»

του Μανόλη Κορρέ

Δείτε όλο το έργο εδώ (video)

Η εκπομπή «Θεατρική Λέσχη» παρουσιάζει τη σάτιρα του Μανόλη Κορρέ «Αδιέξοδο ή τι θα γίνει με το γέρο» (1983) σε σκηνοθεσία Σταμάτη Χονδρογιάννη. Μονόπρακτο έργο, που πραγματεύεται τη θέση την ηλικιωμένων στην ελληνική οικογένεια και την ευθύνη της φροντίδας του ηλικιωμένου ατόμου. Παίζουν οι ηθοποιοί Σταύρος Ξενίδης, Χρυσούλα Διαβάτη, Κατιάνα Μπαλανίκα και Πάνος Σκουρολιάκος.

Σκηνικά-κοστούμια: Μαρία Κόκκου

Έτος παραγωγής: 1990.

Προβλήθηκε την 11η Φεβρουαρίου 1991 από την ΕΤ 1.

Διάρκεια: 48’

(ΠΗΓΗ : ΕΡΤ http://www.ert.gr/arxeio-afierwmata/stavros-xenidis-2-noemvriou-2008/)