Επτανησιακός θεατρικός πλούτος

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

 

 Το θεατρικό δυναμικό της χώρας μας ασκείται σε αισθητικές αναζητήσεις και θεατρικές αναγνώσεις παλαιότερων κειμένων με εξαιρετική επιτυχία. Πλήθος παραστάσεων συνεισφέρουν νέες ματιές σε παλιότερα κείμενα, ελληνικά και ξένα. Μαζί με σημαντικά ευρωπαϊκά κυρίως θεατρικά έργα που φθάνουν έως εμάς από την ελισαβετιανή εποχή, αλλά και παλαιότερες και νεότερες εποχές, υπάρχει και μία σημαντική δεξαμενή ελληνικών κειμένων. Πρωταγωνιστική θέση κατέχει το Κρητικό Θέατρο, αλλά και η μετεξέλιξή του σε Επτανησιακό Θέατρο.

 Με την πτώση του Χάνδακα και την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους το 1669 η γηγενής πνευματική ελίτ μεταναστεύει στα Επτάνησα. Τα έργα της αποτέλεσαν σχολείο και πρώτη ύλη για τους Επτανήσιους ώστε να οργανώσουν το δικό τους θέατρο. Βεβαίως στον χώρο του Ιονίου Πελάγους υπήρχε από παλαιότερα κάποια θεατρική δραστηριότητα. Παραστάσεις Ιταλών θεατρίνων, όπως ο Αντρέα Μολίνο φαίνεται πως είχαν εμπνεύσει τους ντόπιους δημιουργούς.

 Έχουμε λοιπόν την «Ευγένα» του Θεόδωρου Μοντσελέζε στα 1646. Το 1666 άλλωστε κάνει την εμφάνισή του στη Ζάκυνθο και το λαϊκό θεατρικό είδος «Ομιλίες», που αποτελεί ένα κράμα Comedia del Arte και «Θεάτρου του Δρόμου». Να σημειώσουμε πως υπάρχει μια ακόμα ευρύτερη θεατρική δραστηριότητα τα νησιά αυτά. Μαριονέτες, εγγαστρίμυθοι, ταχυδακτυλουργοί, λαϊκές διασκευές λογοτεχνικών έργων, καθώς και πολιτικοί σατιρικοί διάλογοι.

 Είναι αρκετά τα έργα που γράφονται το επόμενο διάστημα και εντάσσονται στο επτανησιακό θεατρικό ρεπερτόριο. Η «Ιφιγένεια» του Κατσαΐτη, η κρητοεπτανησιακή τραγωδία «Ζήνων», η «Κωμωδία των ψευτογιατρών» του Σαβόγια Ρούσμελη, ο «Χάσης» του Δημητρίου Γουζέλη, ο «Αμύντας» του Γεωργίου Μόρμορη (πάνω στον «Αμύντα» του Torquato Tasso) κ.ά.

 Εκείνος που ανέδειξε στη χώρα μας τον πλούτο του επτανησιακού θεάτρου ήταν ο Κεφαλλονίτης από πατέρα και Κρητικός από μητέρα σπουδαίος σκηνοθέτης, ακαδημαϊκός και πανεπιστημιακός δάσκαλος Σπύρος Α. Ευαγγελάτος. Ασχολήθηκε πρακτικά και θεωρητικά με το Επτανησιακό Θέατρο παραδίδοντάς μας παραστάσεις και κείμενα εξαιρετικά σημαντικού ποιοτικού φορτίου. Από τη δεκαετία του 1960 ιδρύοντας τη «Νεοελληνική Σκηνή», έως το κύκνειο άσμα του με τον «Αμύντα» του Γεωργίου Μόρμορη στο Ηρώδειο το 2017.

 Το θέατρο, εκτός όλων των άλλων, διασώζει την πολιτισμική εξέλιξη και κυρίως την εξέλιξη της γλώσσας. Το Επτανησιακό Θέατρο μας παρέχει μια εικόνα της γλώσσας στην περιοχή από τον 15ο έως τον 19ο αιώνα. Έχουμε το αποτύπωμα μιας γλώσσας με έντονη την πατίνα της τοπικής διαλέκτου και ταυτόχρονα εξαιρετικά επηρεασμένης από τη Δύση. Μια εικόνα για το πώς μιλούσαν την έως τότε παραδομένη ελληνική γλώσσα στα Επτάνησα.

 Δυστυχώς δεν έχουμε εικόνα για το πώς μιλούσαν τη γλώσσα μας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τη Θεσσαλία, τη Θράκη, την Μακεδονία ή την Πελοπόννησο. Βεβαίως υπάρχει δείγμα γραπτού λόγου μέσω λογοτεχνικών κειμένων, συμβολαίων κ.λπ. Δεν έχουμε όμως στη διάθεσή μας αποτυπώματα προφορικού λόγου. Κάτι που μπορεί να μας προσφέρει ένα θεατρικό κείμενο, ως ένα κείμενο που φιλοδοξεί να «μιληθεί». Να μετουσιωθεί θεατρικά δηλαδή από τη γραπτή εκδοχή του στην προφορική.

 Πλούτος ανεκτίμητος λοιπόν για παραστάσεις, έρευνα και ρηξικέλευθες θεατρικές προτάσεις υπάρχει στην περιοχή του Επτανησιακού Θεάτρου. Ο Σπύρος Α. Ευαγγελάτος άφησε σπουδαία παρακαταθήκη με την παραστασιακή και θεωρητική κληρονομιά που μας κατέλιπε. Ευελπιστούμε πως αργά ή γρήγορα, άμεσα ή έμμεσα, θα αξιοποιηθεί από τις νεότερες γενιές πλουτίζοντας και εξελίσσοντας ακόμα περισσότερο το θέατρό μας.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10971/9557128/eptanesiakos-theatrikos-ploutos   )

Κοπή πρωτοχρονιάτικης πίτας στην Ο.Μ. Παλλήνης

 

  Στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας της ΟΜ Παλήνης του ΣΥΡΙΖΑ. Με καλούς φίλους και φίλες. Στις φωτογραφίες, οι Μαρία Αμοργιανού, Λεωνίδας Μπεχράκης, Χρήστος Σπίρτζης και Νάσος Αθανασίου. Το φλουρί έπεσε στην Χρυσάνθη Κισκύρα που εκπροσωπούσε το χώρο της υγείας!

Ο Πάνος Σκουρολιάκος Επί του Πιεστηρίου

Ο Πάνος Σκουρολιάκος στην εκπομπή “Επί του Πιεστηρίου” (Γ. Σιαδήμας ) της 3.1.19 στο κανάλι ΚΟΝΤΡΑ με θέματα :

Ραγδαίες εξελίξεις στην υπόθεση ΝΟΒΑΡΤΙΣ – Συμφωνία των Πρεσπών .

Συνομιλητές του οι: Κ.Καραγκούνης (ΝΔ), Γ.Καράς (Δημ. Συμπαράταξη) , Δ.Μανωλάκου (ΚΚΕ).

Εγκώμιον νερού

.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η επιστήμη ανέδειξε τη σπουδαιότητά του, ο άνθρωπος όμως διαπίστωσε βιωματικά την σημασία του και το έκανε μέρος της πίστης και της λατρείας του. Το «νεαρόν ύδωρ», το τρεχούμενο καθαρό νερό δηλαδή, καθιέρωσε την ονομασία του ως «νερό» κατά τους βυζαντινούς χρόνους απέναντι στο αρχαιοελληνικό «ύδωρ».

Όμως, πριν ακόμα και από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ο άνθρωπος αναγνώρισε τη θεμελιώδη σημαντικότητά του για τον αέναο κύκλο της ζωής, έναν κύκλο σαν κι αυτόν που ακολουθεί το ίδιο το νερό στη φύση. Την εξάτμισή του δηλαδή και ακολούθως τη συμπύκνωσή του, τη μεταφορά της υγρασίας και τέλος την επιστροφή του σαν βροχή, χαλάζι ή χιόνι.

Το νερό χρησιμοποιήθηκε ουσιαστικά και συμβολικά για τον καθαρισμό. Του σώματος από την καθημερινή εργασία, της ψυχής από όσα τη βασανίζουν και τελικά από όλα όσα θέλει να απαλλαγεί, για όσα θέλει να ξαναγεννήσει. Αναζητώντας οι πρόγονοί μας την αναγέννηση των Θεαινών κατά την αρχαιότητα, βάπτιζαν τα αγάλματά τους μέσα στο νερό. Συμβολίζοντας την άμεση σχέση νερού, γονιμοποίησης και γέννησης, η θεά Αφροδίτη σύμφωνα με τη μυθολογία αναδύθηκε από τα κύματα. Πανίσχυρος στο δωδεκάθεο ήταν και ο Ποσειδώνας, ενώ η επιστροφή του θεού Απόλλωνα από τη «χώρα των υπερβορείων», όπου ο ήλιος έλαμπε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, γιορτάζονταν με λαμπρότητα. Αυτή τη γιορτή την αποκαλούσαν Θεοφάνεια.

Με την επικράτηση του χριστιανισμού, διαιωνίζονται αρχαία ελληνικά έθιμα μέσα από την νέα θρησκεία. Ο αγιασμός έχει την έννοια του καθαρμού και εξαγνισμού του ανθρώπου από τις αμαρτίες του και, ακόμα, την απαλλαγή από την επήρεια των κακών δαιμονίων. Με τα Θεοφάνεια, ή Φώτα ή Επιφάνεια, γιορτάζεται η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο τον Βαπτιστή. Ο ιερέας γυρίζει σε όλα τα σπίτια και αγιάζει, ραντίζοντας με αγιασμό, ανθρώπους, ζώα και γεννήματα.

Στον πολιτισμό μας, πλήθος εθίμων και εκδηλώσεων συνδέονται με τις ημέρες των Θεοφανείων και καταγράφονται σε κάθε τόπο όπου έζησε και δημιούργησε ο λαός μας. Η εμβάπτιση του σταυρού στα ύδατα (θάλασσα, λίμνη ή πηγή) και η ανάσυρσή του από γενναίους κολυμβητές, είναι το βασικό τελετουργικό δρώμενο των Φώτων. Πασίγνωστο είναι και το έθιμο των Μωμόγερων που, φερμένο από τον Πόντο, ζωντανεύει εκεί όπου ζει σήμερα το ποντιακό στοιχείο. Πρόκειται για ένα αδρό, πανάρχαιο δρώμενο, το οποίο εξελίσσεται κατά το δωδεκαήμερο των γιορτών (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια) και προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος. Σε αυτό παρουσιάζεται η αναγέννηση της φύσης και η προσμονή για την επερχόμενη άνοιξη με διάθεση σατιρική. Από το 2016, με πρόταση του υπουργείου Πολιτισμού, η Διακυβερνητική Επιτροπή για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής κληρονομιάς ενέγραψε τους Μωμόγερους στον σχετικό κατάλογο της UNESCO.

Να αναφέρουμε και τα (ρωμαϊκής προέλευσης) Ραγκουτσάρια της Καστοριάς, όπου μασκαρεμένοι γλεντοκόποι τριγυρνούν στους δρόμους της πόλης χορεύοντας και τραγουδώντας άσεμνα άσματα με σκωπτική και παιγνιώδη διάθεση. Ανήμερα των Θεοφανείων ακόμα έχουμε στη Μακεδονία τους κουδουνοφόρους Αράπηδες που μαζί με τους τσολιάδες, τη νύφη, τον παππού και την μπάμπω ξεχύνονται στους δρόμους δημιουργώντας ιλαρή ατμόσφαιρα. Στην Καλή Βρύση Δράμας συναντάμε τα Μπαμπούγερα. Με ρίζες στη λατρεία του θεού Διονύσου (το 1996 βρέθηκε ιερό του Διονύσου 2 χιλιόμετρα έξω από το χωριό), ξεχύνονται στους δρόμους μετά τον αγιασμό των υδάτων οι μεταμφιεσμένοι συμμετέχοντες, με τραγούδια, φωνές και ήχους από τα μεγάλα κουδούνια που έχουν δεμένα πάνω τους.

Στη Γαλάτιστα Χαλκιδικής υπάρχει το έθιμο της Καμήλας. Έξι άνδρες, κρυμμένοι κάτω από το ομοίωμα μιας καμήλας, χορεύουν και τραγουδούν υπό τους ήχους κουδουνιών. Μένοντας στη Χαλκιδική και στο Παλαιόκαστρο και στον Άγιο Πρόδρομο, συναντάμε αντίστοιχα τους «φωταράδες» και τους «φούταρους». Αμφότεροι αγωνίζονται για την αρπαγή λουκάνικων και κρέατος στα σπίτια που επισκέπτονται.

Οι ημέρες αυτές έχουν και τα δικά τους εδέσματα. Στο νησί της Κω, οι κάτοικοι της Αντιμάχειας, της Καρδάμενας και της Κεφάλου ετοιμάζουν τις «μαρμαρίτες». Τηγανίτες δηλαδή, που ψήνονται πάνω στο μάρμαρο. Είναι το γλύκισμα της παραμονής των Φώτων, που τρώγεται βουτηγμένο στο μέλι ή το πετιμέζι. Γενικά, την ημέρα των Φώτων είθισται να κυριαρχεί στο γιορτινό τραπέζι το ψάρι, αλλά όχι εντελώς νηστίσιμο. Χρησιμοποιείται και λάδι. Στην Κεφαλλονιά αυτή την ημέρα έχουν την τιμητική τους τα «τσιγαρίδια». Πρόκειται για μια ποικιλία χορταρικών (πράσα, καυκαλίθρες, ζωχοί, λάπατα κ.λπ.), μαζί με ντομάτες, κρεμμύδι, σκόρδο και ρύζι που «καθαρίζουν» τον οργανισμό από τα λιπαρά φαγητά του δωδεκαήμερου.

Να λοιπόν που το νερό, εκτός των άλλων, δημιουργεί και ένα σημαντικό φορτίο πολιτισμού, θεραπεύοντας ανάγκες πίστης, ανάγκες ψυχής, ανάγκες σωματικές και κοινωνικές, συντροφεύοντας τις ημέρες του χειμωνιάτικου γιορταστικού δωδεκαήμερου.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9471429/enkomion-nerou?fbclid=IwAR2pzTP3t_xAwqlAun6BY-A2SV3qrtrKpTqsavT7usg4_BZCC9oR4joIXqU  )

Προϋπολογίζεται ο πολιτισμός;

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Κατ’ αρχήν όχι. Πώς να μαντέψεις, να υπολογίσεις και να προϋπολογίσεις τις μελλοντικές αξίες τέχνης και τις επιδόσεις του πολιτιστικού χώρου; Προϋπολογίζεις τα χρήματα που μπορείς να ξοδέψεις για τον πολιτισμό και εδώ, πρέπει να παίρνει κανείς υπ’ όψιν του ένα δυναμικό ποιοτικό στοιχείο. Να επιλέξει να κατευθύνει χρήματα σε εκείνες τις επιλογές που θα δώσουν το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα ποιοτικά, αλλά και σε μετρήσιμη ανταπόκριση από τους πολίτες που ωφελούνται από τις δράσεις πολιτισμού που στηρίζονται ή πρωτοδημιουργούνται.

Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα παρέλαβε ένα υπουργείο Πολιτισμού του οποίου τα ταμεία ήταν άδεια. Με νου όμως και ψυχή προσπάθησε να αλλάξει τα κακώς κείμενα. Και τα κατάφερε. Να θυμίσουμε την ψήφιση του νόμου για τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα ώστε οι δημιουργοί να μην δίνονται βορά σε ιδιωτικές εταιρείες που λειτουργούσαν ως απόλυτοι άρχοντες πάνω στην πνευματική περιουσία τους, όπου το κράτος, οι προηγούμενες κυβερνήσεις επί δεκαετίες είχαν αφήσει ανεξέλεγκτους αυτούς τους ιδιώτες να εκμεταλλεύονται τη δημιουργία των καλλιτεχνών. Ενώ οι ίδιες, παρακολουθούσαν αδιάφορα και από μακριά.

Στα χρόνια του μεγάλου φαγοποτιού, το υπουργείο Πολιτισμού με το άφθονο χρήμα εξασφάλιζε από τα έσοδα του ΟΠΑΠ, χρηματοδοτούσε τοπικά ρουσφέτια για πανηγυράκια στις εκλογικές περιφέρειες υπουργών και βουλευτών και επιδοτούσε με εκατομμύρια ευρώ «συνδικαλιστικές» συλλογικότητες χωρίς καμία νομική κάλυψη. Την ίδια ώρα έκοβε την επιχορήγηση και πέταγε έξω από το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου εθνικά μεγέθη, όπως, ο Σπύρος Ευαγγελάτος και το Αμφι-Θέατρο, το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν ή τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου! Να θυμίσουμε ακόμα, την εφαρμογή από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, του ηλεκτρονικού εισιτηρίου στους αρχαιολογικούς χώρους που εκτίναξε κατακόρυφα τις εισπράξεις. Αλήθεια γιατί; Και αλήθεια γιατί τόσα χρόνια δεν το άγγιξε κανείς ποτέ αυτό το θέμα; Αμέτρητες είναι οι πνευματικές και καλλιτεχνικές δομές που επιχορηγήθηκαν από αυτήν την κυβέρνηση. Στη θέση της ένωσης Ανωκατωραχουλιωτών που ήταν η εκλογική περιφέρεια του τάδε υπουργού ή του δείνα βουλευτή, βρίσκουμε ζωντανούς και παραγωγικούς πνευματικούς και καλλιτεχνικούς φορείς από όλη την Ελλάδα. Και μάλιστα υψηλού επιπέδου.

Με τα όποια πενιχρά οικονομικά μέσα, τι θα στηρίξει κανείς στο μέλλον λοιπόν; Κατ’ αρχήν, θα πρέπει να υπάρχει μια χάρτα προτεραιοτήτων, ώστε η ενίσχυση των πολιτιστικών δράσεων στην καινούργια χρονιά να είναι στοχευμένη και να δώσει τους καλύτερους καρπούς. Και το ΥΠΠΟ, έχει ήδη ξεκαθαρίσει πως εργάζεται ώστε η επικράτεια του πολιτισμού, να ανασυγκροτηθεί ουσιωδώς μετά τα χρόνια της κρίσης. Να διευρυνθεί η έννοια του πολιτισμού πέρα από τα πεδία των γραμμάτων και των τεχνών, έτσι ώστε να περιλαμβάνει στάσεις, νοοτροπίες και συμπεριφορές της καθημερινής ζωής. Να φροντίσει την περιφερειακή πολιτιστική ζωή, αναδεικνύοντας ομάδες και προσωπικότητες που μακριά από τα αστικά κέντρα δημιουργούν πλουτίζοντας τον πολιτιστικό χάρτη της χώρας. Να παρακινήσει έμψυχο πολιτισμικό δυναμικό από το κέντρο στην Περιφέρεια, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον πολίτη ως συνδιαμορφωτή της πολιτιστικής πολιτικής.

Αφιερώνοντας ξεχωριστό ενδιαφέρον για την οικοδόμηση παραγωγικής σχέσης των παιδιών και νέων με τον πολιτισμό. Να φέρει τους νέους δημιουργούς και καλλιτέχνες στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του κοινού, συστήνοντας τους στο κοινό και διευκολύνοντάς τους στο ξεκίνημά τους. Να δέσει ξανά τον πολιτισμό με τον αθλητισμό, όχι γιατί απλώς συστεγάζονται στο ίδιο υπουργείο, αλλά γιατί ο αθλητισμός παράγει από την αρχαία ακόμα εποχή, ταυτόχρονα αθλητικό αλλά και πολιτισμικό αποτέλεσμα.

Με αυτόν τον πρώτο μετά από μια δεκαετία προϋπολογισμό που ενσωματώνει μέτρα ανακούφισης του ελληνικού λαού, περιμένουμε σπουδαίες κατακτήσεις και στον χώρο του πολιτισμού λοιπόν, που τόσο πολύ ταλαιπωρήθηκε όλα αυτά τα μνημονιακά χρόνια, αλλά και πριν από αυτά…

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής της Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9430772/proupologizetai-o-politismos-  )

Σκουρολιάκος: «Η κυβέρνηση υλοποιεί τις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης»

Την άποψη ότι «η κυβέρνηση υλοποιεί επιτέλους το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» με τον νέο προϋπολογισμό, εξέφρασε στην εκπομπή «Μιλάμε Πολιτικά» στον Flash 99.4, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, κ. Πάνος Σκουρολιάκος.

Από την πλευρά του, χαρακτήρισε ως «ελάχιστα για την πατρίδα και τον λαό» όσο προβλέπει ο νέος προϋπολογισμός, ενώ ξεκαθάρισε ότι έχει πλέον διασφαλιστεί το ζήτημα των συντάξεων, καθώς η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει στην περικοπή τους.

Ερωτηθείς για το αν θα δοθούν τα αναδρομικά και σε άλλους κλάδους, ο κ. Σκουρολιάκος, τόνισε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον μέσα από το οποίο να μπορέσει να αποκαταστήσει τις αδικίες, δίχως να υπάρξει παρέμβαση από τους Θεσμούς.

Όσον αφορά το ζήτημα της μετατροπής του νόμου Κατσέλη για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ξεκαθάρισε ότι το μέτρο θα είναι πάλι προς την ίδια κατεύθυνση, και πως δεν πρόκειται να μείνει εκτός προστασίας η πρώτη κατοικία. Όσον αφορά δε τα όσα έχουν ακουστεί για τους μέχρι τώρα πλειστηριασμούς, ο κ. Σκουρολιάκος σχολίασε ότι πρόκειται για την εφαρμογή των νόμων του παρελθόντος που δεν μπορούν να αλλάξουν.

Στο ζήτημα, όμως της Συνταγματικής Αναθεώρησης αλλά και της συμφωνίας ανάμεσα στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο για τους όρους διαχωρισμού Εκκλησίας-κράτους ο κ. Σκουρολιάκος τάχθηκε υπέρ ενός «ιδιαίτερου πολιτικού χειρισμού προκειμένου να μην υπάρξει πολιτική φθορά για τους βουλευτές της κυβέρνησης όπως έγινε και στο ‘μακεδονικό’ ζήτημα, μέσω των Fake News».

Χαρακτήρισε ταυτόχρονα ως «ελάχιστη» αλλά και ως «πρώτο βήμα» την συμφωνία Εκκλησίας-κράτους, ενώ δήλωσε ότι η συμφωνία αυτή θα κάνει καλό και στην Εκκλησία, που μόνο κακό της έκανε όλα αυτά τα χρόνια ο σφιχτός εναγκαλισμός με το κράτος.

(ΠΗΓΗ : https://politik.gr/%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%AC%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%B7-%CE%BA%CF%85%CE%B2%CE%AD%CF%81%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B5%CE%AF-%CF%84/   )

Καλλιτέχνες του δρόμου

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Εκτός εαυτού ο ελληνικός μικροαστισμός. Σήκωσαν κουρνιαχτό οι νοικοκυραίοι που δεν ανέχονται να συναντούν επαίτες στο δρόμο και μάλιστα  επαίτες καλλιτέχνες. Η τέχνη, πρέπει να θεραπεύεται εντός των ελεγχομένων τειχών. Σε συναυλιακούς χώρους, Θέατρα, απαστράπτουσες  γκαλερί, κοκ. Καταδιώκει λοιπόν όσους αποτολμούν να ζωγραφίσουν έξω στον ήλιο και τη βροχή, σε όσους προσφέρουν μουσικές νότες και θεατρικά δρώμενα σε μια πλατεία, έναν πεζόδρομο, σε ένα σημείο της πόλης  όπου οι άνθρωποι συνευρίσκονται, επικοινωνούν,  διασκεδάζουν. Στην Θεσσαλονίκη των αντιθέσεων λοιπόν, οι μουσικοί του δρόμου μπήκαν στο στόχαστρο των αρχών και αναγκάσθηκαν να απευθύνουν επιστολή στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης. Με πρωτοβουλία του Νίκου Παρασκευόπουλου, 46 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ καταθέσαμε ερώτηση προς τους υπουργούς Εσωτερικών Και Πολιτισμού, με θέμα τις ποινικές διώξεις κατά των «μουσικών του δρόμου».  Κατόπιν αυτού, υπήρξε  άμεση κατάργηση του νόμου περί επαιτείας των καλλιτεχνών και έτσι οι μουσικοί, οι μαθητές των μουσικών γυμνασίων και των ωδείων, οι φοιτητές των  μουσικών  τμημάτων των πανεπιστημίων αλλά και οποιοσδήποτε άλλος αισθάνεται πως μπορεί να απευθυνθεί στο κοινό του δρόμου, είναι σε θέση   να το κάνει  χωρίς να κινδυνεύει  να διωχθεί.

 Άραγε όλοι αυτοί οι αντιδρώντες αξιοπρεπείς συμπολίτες μας αγνοούν πως ανέκαθεν η τέχνη εκφράσθηκε στον δημόσιο χώρο; Στο πλάτωμα ενός οικισμού, στο χωράφι όπου οι παρθένες χόρευαν μιμούμενες την γέννηση και το μεγάλωμα των δημητριακών, προκαλώντας μια καλή σοδειά,  έως ότου οργανωθεί η τέχνη σε χώρους που  αποκλειστικά εξυπηρετούσαν  την άσκηση της. Και κυρίως σε χώρους όπου υπήρχε οικονομικός έλεγχος της δραστηριότητας.  Στον δρόμο γεννήθηκαν και μεγαλούργησαν είδη θεάτρου όπως η ιταλική Κομέντια Ντελ Άρτε, τα θρησκευτικά μυστήρια στη βόρεια Ευρώπη, οι κανταδόροι και μενεστρέλοι και τόσοι άλλοι.

 Σήμερα, οι ανάγκες που προκύπτουν από τις κοινωνικοοικονομικές καταστάσεις της εποχής, αναγκάζουν κάποιους καλλιτέχνες να βαδίσουν παράλληλα με το οργανωμένο θέαμα και να παρουσιάσουν την τέχνη τους όχι μέσα στο κτίριο ενός θεάτρου, αλλά έξω από αυτό. Στον δρόμο ή στην πλατεία. Να ζωγραφίσουν κάποιους δημόσιους ή εγκαταλειμμένους ιδιωτικούς τοίχους, να γοητεύσουν ένα κοινό το οποίο δεν αναζητά εκείνη τη στιγμή την αισθητική απόλαυση, αλλά βρίσκεται σε έναν εμπορικό δρόμο για ψώνια. Που πηγαίνει ή επιστρέφει από τη δουλειά του και που χωρίς να το έχει προγραμματίσει βρίσκεται μπροστά σε μια μικρή συναυλία, ή απέναντι σε ένα έργο τέχνης. Εισπράττει το γεγονός και αν θέλει επιβραβεύει τον καλλιτέχνη με ότι και όσα θέλει. Ο δήμαρχος του Λονδίνου Sadiq Khan, εγκαινίασε  ένα πρόγραμμα είσπραξης των φιλοδωρημάτων από  τους καλλιτέχνες του δρόμου, μέσω τραπέζης με τα περίφημα POS.

 Η «τέχνη του δρόμου» παγκοσμίως, έχει ξεφύγει από τη μιζέρια της αναξιοπρέπειας ή της επιβολής μικρόψυχων νόμων. Οι συνθήκες καλλιτεχνικής δημιουργίας και η επαφή με το κοινό σε έναν δημόσιο χώρο είναι το ζητούμενο για την δημιουργική παρουσία χιλιάδων καλλιτεχνών, όπου γης.

 Να θυμίσουμε την άφιξη εδώ είκοσι κορυφαίων «καλλιτεχνών του δρόμου» από όλη την Ευρώπη, που ήρθαν να αλλάξουν το μουντό πρόσωπο της Αθήνας ξεκινώντας από την Σχολή Καλλών Τεχνών για να καταλήξουν στα δημόσια κτήρια του Δήμου Νίκαιας – Ρέντη.

 Το 2015 στο Βερολίνο,  ο Ibo Omari, έγινε άθελα του ο δημιουργός  ενός ολόκληρου κινήματος. Αντιδρώντας στις πολλές ζωγραφισμένες σβάστικες  σε δημόσιους χώρους, «έργα τέχνης» που συνοδεύουν την άνοδο της ακροδεξιάς και του ρατσισμού, τόλμησε και έσβησε μια τέτοια στην παιδική χαρά που έπαιζε ο γιός του. Σύντομα λοιπόν ήρθαν κι άλλοι κοντά του, δημιουργώντας τη δράση  «Paindback» με στόχο να μην υπάρχει τίποτα στους τοίχους του Βερολίνου  που να θυμίζει το Βερολίνο του Χίτλερ.

 Η τέχνη με ανοιχτούς ορίζοντες πάντα ενοχλούσε την συντηρητική κοινωνία. Και η τέχνη του δρόμου δεν μπορεί, παρά να είναι μια τέχνη ανοιχτών οριζόντων. Από δημιουργούς που δεν ελέγχονται. Που δεν εξαρτούν την ύπαρξη τους από συναλλαγές, κανενός είδους. Το θάρρος και η έμπνευσή τους τρομάζει. Και δημιουργεί τον  ρατσισμό  εναντίον τους.

 Τον ρατσισμό των μετρίων που καλά έχουν βολευτεί.

  *Μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

(Αυγή 3/11/2018)