Για τον Κώστα Μουρσελά

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Αν στα λεξικά για κάθε λήμμα υπήρχε και μια φωτογραφία, στο λήμμα «σεμνότητα» θα έπρεπε να εμφανίζεται η φωτογραφία του συγγραφέα Κώστα Μουρσελά. Η πρώτη μου επαφή μαζί του…

Αν στα λεξικά για κάθε λήμμα υπήρχε και μια φωτογραφία, στο λήμμα «σεμνότητα» θα έπρεπε να εμφανίζεται η φωτογραφία του συγγραφέα Κώστα Μουρσελά.

Η πρώτη μου επαφή μαζί του ήταν βεβαίως μέσα από τα έργα του. Κατ’ αρχήν με το εμβληματικό «Εκείνος κι Εκείνος» και τους ανεπανάληπτους Διαμαντόπουλο και Μιχαλακόπουλο στους ρόλους του Λουκά και του Σόλωνα, που ξεγλίστρησε από τη χουντική λογοκρισία και παιζόταν στην τηλεόραση εκείνη τη μαύρη περίοδο. Μετά με τα θεατρικά του έργα «Άνθρωποι και άλογα» και «Η κυρία δεν πενθεί» στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, το «Ω τι κόσμος μπαμπά» στο Θέατρο Σάτιρας και πολλά ακόμη, έως την πεζογραφία του, με κορυφαίο το μυθιστόρημα «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά».

Το καλοκαίρι του 2011 θέλαμε να ανεβάσουμε στο θέατρο το «Εκείνος κι Εκείνος». Του ζητήσαμε την άδεια. Δέχτηκε με χαρά. Αλλά, ω της σεμνότητας, μας είπε: «Είσαστε σίγουροι, βρε παιδιά, πως θέλετε να το ανεβάσετε; Μήπως χάσετε τα λεφτά σας; Λέει κάτι σήμερα;».

Ο Μουρσελάς ήξερε ότι έχει να πει πολλά ο λόγος του και τότε και στο μέλλον, όπως και την εποχή της δικτατορίας. Γιατί ο Μουρσελάς δεν έγραψε επικαιρικά. Έκανε κείμενα βγαλμένα από τα σπλάχνα της Ιστορίας και της ανθρώπινης ύπαρξης και ως εκ τούτου επίκαιρα για κάθε εποχή. Θα θυμάμαι πάντα την ευγενική του αγανάκτηση για τις τρέχουσες εξελίξεις στη χώρα μας εκείνη την πρώτη περίοδο των Μνημονίων και του τρόπου που αντιμετώπιζαν τον ελληνικό λαό οι τότε κυβερνώντες.

Μιλώντας με τους Α. Φωστιέρη και Θ. Νιάρχο για το περιοδικό «Λέξη» το 1993, ο παλιός ΕΠΟΝίτης Κώστας Μουρσελάς, που ακολούθησε όλη τη διαδρομή της ηττημένης στον Εμφύλιο Αριστεράς, δηλώνει: «Πάει καιρός που έπαψα να κρίνω πολιτικά συστήματα, ιδεολογίες, κοινωνικές πραγματικότητες. Όλα αυτά μπορεί να επηρέασαν ζωές, συνειδήσεις, ψυχολογίες, να διαμόρφωσαν ανθρώπους, να γέννησαν το έγκλημα, την προδοσία, φιλοδοξίες, τραμπούκους και ήρωες, και μάρτυρες και αγίους, μπορεί από αυτό το πάνθεον να προέρχονται και οι σημερινοί δυνάστες μας ή και κάποιες ελπίδες μας, όμως εγώ γράφοντας δεν θέλω να γράψω Ιστορία, να ερμηνεύσω την Ιστορία, δεν θέλω να απολογηθώ, δεν θέλω να καταγράψω την πορεία του τόπου μου, τουλάχιστον δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου όταν έγραφα τα ‘Βαμμένα Κόκκινα Μαλλιά’. Απλώς ήθελα να εκθέσω τον άνθρωπο πριν απ’ όλα, να φτάσω στον πυρήνα της ύπαρξής του».

Χωρίς πομπώδεις εκφράσεις προθέσεων, ξορκίζοντας την παραταξιακή λογοτεχνία, εν τέλει ο Μουρσελάς μας παραδίδει μια δυνατή και προικισμένη αισθητικά εκδοχή της Ιστορίας, αναδεικνύοντας τον βαθύ πυρήνα των πραγμάτων. Μας δίνει την αληθινή εκδοχή της Ιστορίας του τόπου και των ανθρώπων του, με ειλικρίνεια και απόλυτη εντιμότητα. Στο επίκεντρο του έργου του είναι ο άνθρωπος απέναντι στα δεινά της εποχής του και αυτό είναι βαθιά προοδευτικό. Αλλά ήταν, όπως είπαμε, αρκετά σεμνός, ώστε να ομολογήσει και στον εαυτό του τον ίδιο πως ερμήνευε τελικά την Ιστορία, δίνοντας σήματα ελπιδοφόρας πορείας.

Εν τέλει ανεβάσαμε το «Εκείνος κι Εκείνος». Στους ρόλους ο γράφων και ο Τάσος Χαλκιάς. Σκηνοθέτης ο Γιάννης Καραχισαρίδης και σκηνογράφος – ενδυματολόγος ο Αντώνης Χαλκιάς. Ειλικρινά κανένας άλλος ρόλος δεν μου ζήτησε τόσα πολλά. Πρώτη φορά ήμουν στο απόλυτο σκοτάδι ως προς την έκβαση του αποτελέσματος. Ο θεατρικός λόγος του Μουρσελά δεν μοιάζει με κανέναν άλλο. Είναι απόλυτα προσωπικός και υπέροχα γοητευτικός.

Η βραδιά της πρεμιέρας με παρόντες ανάμεσα στο κοινό τους Κώστα Μουρσελά και Γιώργο Μιχαλακόπουλο (ο Βασίλης Διαμαντόπουλος είχε «φύγει»), αλλά και τον σημερινό πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, ήταν από τις ωραιότερες στιγμές που έχω ζήσει αυτά τα σαράντα χρόνια στο θέατρο. Η απήχηση έργου και παράστασης ήταν συγκλονιστική εμπειρία.

Στην ίδια συζήτηση που προανέφερα, ο συγγραφέας καταλήγει: «… Παντού και πάντα θα παλεύει το καλό με το κακό».

Σε αυτήν τη διαπάλη ο Κώστας Μουρσελάς, στρατευμένος πάντα με το μέρος του καλού, έως το 2017 που «έφυγε», έδωσε τις δικές του σπουδαίες μάχες. Και ακόμα μας άφησε πνευματικά εφόδια να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για το καλό, με τα έργα του, τις σκέψεις του, την υποδειγματική του στάση ζωής.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9091636/gia-ton-kosta-moursela   )

Τραγουδοποιοί μενεστρέλοι

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο. Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η πιο παλιά μουσική φόρμα είναι το τραγούδι. Μια απλή μουσική που στηρίζεται συνήθως σε μια φωνή και συνοδεύει ένα ποιητικό κείμενο.

Έρχεται από τα χρόνια του Ομήρου, κορυφώνεται κατά τον μεσαίωνα, για να φτάσει έως εμάς, με τους σύγχρονους τραγουδοποιούς. Είναι οι συνθέτες απόλυτα προσωπικών τραγουδιών που φέρουν ευδιάκριτη τη σφραγίδα τους. Και είναι τραγούδια που ολοκληρώνονται μόνο με την ερμηνεία του τραγουδοποιού δημιουργού τους. Το τραγούδι κάποιου λόγιου συνθέτη, μπορεί να αποδοθεί από διαφορετικής φωνητικής προσωπικότητας ερμηνευτές. Το τραγούδι όμως του τραγουδοποιού, κανένας άλλος δεν μπορεί να το αποδώσει καλύτερα. Η ερμηνεία του Σαββόπουλου στη «Συννεφούλα», επισκιάζει κάθε άλλη, έστω και αν υπογράφεται και από τους πιο σπουδαίους ερμηνευτές.

Ο τραγουδοποιός, έχει ένα απόλυτα προσωπικό κοινό. Στις «ζωντανές εμφανίσεις» του, αρκεί ένα μικρόφωνο και ένας προβολέας ώστε να μαγεύσει και να απογειώσει το κοινό του. Αναπτύσσει μια απόλυτα προσωπική σχέση μ’ αυτό. Συνεννοείται και με την ανάσα και με τη σιωπή. Επικοινωνεί με κώδικες που έχουν συνομολογήσει και οι δύο. Τραγουδοποιός και κοινό.

Απαραίτητο στοιχείο στις εμφανίσεις του τραγουδοποιού, είναι και ο λόγος ανάμεσα στα τραγούδια. Το χιούμορ και η ατμόσφαιρα. Οι ιστορίες που αφηγείται προφορικά, είναι οι απαραίτητες εκείνες γέφυρες ανάμεσα στα τραγούδια, με υλικό που εμπνεύσθηκε ο δημιουργός ή που μεταφέρει από την προφορική παράδοση, τη λογοτεχνία, τις καθημερινές ειδήσεις, την καθημερινή κοινωνική και πολιτική ζωή. Να θυμίσουμε τον αξεπέραστο Γιάννη Αργύρη στις πλακιώτικες «Εσπερίδες» της οδού Θόλου, που ανακάτευε τα τραγούδια του με ευφυές και βιτριολικό χιούμορ. Και ακόμα τον Κώστα Χατζή, τον Διονύση Σαββόπουλο, τον Τζίμη Πανούση, αλλά και τον Αργύρη Μπακιρτζή και τον Γιάννη Ζουγανέλη.

Είναι μακριά η παράδοση αυτού του είδους δημιουργών. Μορφοποιήθηκε κατά τον μεσαίωνα με τους περίφημους μενεστρέλους. Ήταν ποιητές και μουσικοί που διέμεναν στα παλάτια των ευγενών διασκεδάζοντας τους. Στην αρχή, οι μενεστρέλοι, ήσαν μέλη μιας ευρύτερης κοινότητας που συμπεριελάμβανε και χορευτές, ποιητές και τραγουδιστές υπό το κοινό όνομα ζονγκλέρς (joculatores). Εξελισσόμενοι οι μενεστρέλοι μουσικοί – ποιητές αποσχίσθηκαν από τις ομάδες αυτές, δημιουργώντας δική τους συντεχνία. Ξεπερνώντας δυσκολίες, ακόμα και διώξεις της παπικής εκκλησίας, βελτίωσαν την εικόνα και τη ζωή τους, δημιουργώντας ακόμα και νοσοκομεία για τα μέλη τους.

Στη Γαλλία του 12ου αι. τους συναντούμε με το όνομα τροβαδούρος. Παρουσιάζουν τραγούδια που αναφέρονται στην ιπποτική αγάπη στα χρόνια των σταυροφοριών, χρησιμοποιώντας στιχουργικά για πρώτη φορά την καθομιλουμένη γλώσσα. Στην ανατολή έχουμε τους ανατολίτες μενεστρέλους που αφηγούνται ερωτικές ιστορίες, εξυμνώντας πάθη και ηρωικές περιπέτειες. Υλικό έμπνευσης κορυφαία αραβικά λογοτεχνικά έργα, όπως οι «Χίλιες και μια νύχτες», ο «Σεβάχ», «Ο Αλαντίν και το λυχνάρι» κ.ά.

Στον δικό μας πολιτισμικό πλούτο, διαθέτουμε πλήθος τραγουδοποιών. Είναι δημιουργοί που γράφουν τραγούδια τα οποία ερμηνεύουν οι ίδιοι. Λόγιοι και λαϊκοί καλλιτέχνες που υπηρετούν διαφορετικά είδη τραγουδιών. Μάρκος Βαμβακάρης, Λουκιανός Κηλαηδόνης, Πάνος Γαβαλάς, Θανάσης Γκαϊφύλιας, Νίκος Παπάζογλου, Νίκος Ξυδάκης, Μιχάλης Σογιούλ, Παύλος Σιδηρόπουλος και πολλοί πολλοί άλλοι.

Αυτό το είδος των δημιουργών και αυτό το καλοκαίρι θα βρίσκεται παντού στην Ελλάδα. Οι φανατικοί θαυμαστές τους θα τους αναζητήσουν και θα ταξιδέψουν μαζί τους σε ονειρικές νύχτες, με φεγγάρι ή χωρίς, πλάι στη θάλασσα ή στην ορεινή Ελλάδα, σε γειτονιές και θερινά θέατρα των πόλεων.

Καλή διασκέδαση, καλό καλοκαίρι.

 

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/9021384/tragoudopoioi-menestreloi  )

ΕΦΥΓΕ Η ΤΖΕΣΥ ΠΑΠΟΥΤΣΗ

“ΘΕΟΔΩΡΑ” ΘΕΑΤΡΟ ΑΚΡΟΠΟΛ 1996 (ΜΑΝΤΙΣΣΑ ΦΩΤΕΙΝΗ)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Δευτέρα 2 Ιουλίου 2018

   Θρηνούμε την απώλεια της ταλαντούχου ηθοποιού Τζέσυ  Παπουτσή. Ήταν πάντα μια εκρηκτική θεατρική προσωπικότητα πάνω στη σκηνή και ταυτόχρονα το πιο καλόκαρδο και ειλικρινές γέλιο στα παρασκήνια και τις πρόβες. Αφιερωμένη στην τέχνη της αλλά και σε όσους είχαν την παραμικρότερη ανάγκη, ήταν πάντα εκεί που θα μπορούσε να απαλύνει τον πόνο και να δώσει χείρα βοηθείας. Θα λείψει και στους ομότεχνους της αλλά και στο κοινό που ξέροντας ποιόν να αγαπά, την αγάπησε πολύ.

 

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος

 

Θεατρική Ομάδα Δήμου Μεγαραίων : « Ο ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ»

Παρακολουθώ κάθε χρόνο τις παραστάσεις της ομάδας των Μεγάρων με πολύ ενδιαφέρον. Κάθε χρονιά μας επιφυλάσσει και μια έκπληξη.

Φέτος, παρουσίασαν μια πετυχημένη διασκευή του «Αρχοντοχωριάτη» του Μολιέρου.

Ωραία παράσταση. Όλοι ήσαν υπέροχοι. Και η διασκευή και σκηνοθεσία της ταλαντούχας Ευγενίας Σάλτα, και ο Αρχοντοχωριάτης του Λεωνίδα Σταμούλη και ο Ιορδάνης του Δημήτρη Κιπινή, αλλά και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Μαρία Καραντώνη, Βίκυ Φατούρου, Λένα Δαλάκα, Αθηνά Μήλεση, Κατερίνα Κορόγιαννη, Θεοδώρα Πανταζή, και αλέξανδρος Δέλια. Η Ομάδα Χορού, με τους Μαρισία Σπίνου, Αλέξανδρος Δέλια, Βασίλης Παπασίδερης, Φαίη Ρήγα, Παναγιώτης Μωραίτης, Χριστίνα Κοντοκώστα και Νίκος Κολλιαλής.

Οι συντελεστές της παράστασης: Μαρισία Σπίνου (χορογραφίες), Αιμιλία Κούρσου (σκηνογραφία), Σπύρος Κρεμύδας (φωτισμοί), Άγγελος Χιώτης (ηχοληψία), Αθηνά Μήλεση, Μαρία Καραντώνη (ενδυματολόγοι), Δέσποινα Τσουρουφλή, Κωνσταντίνα Αυγουστή (υλοποίηση κοστουμιών) και οι Παναγιώτης Σταμπόλας, Αλέκα Σταματιάδη, Τάκης Κουμάντος, Γιάννης Κολλιαλής, Γιάννης Σάλτας, Μαίρη Δρένη, Σωτηρία Μουστάκα, Θεοδώρα Πανταζή.

Πάντα επιτυχίες!

Με την θεατρική ομάδα Ζεφυρίου, στην ξεκαρδιστική παράσταση με το έργο της Λίλιαν Δημητρακοπούλου “ΠΟΙΟΣ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟΝ WILLIAM”.

Με τους Τραιαντάφυλλο, Τασία και Βίκυ Βαδεβούλη, που έπαιξε την Ναστάζια (σκηνοθέτρια) στην παράσταση. (Δεν ήξερα ότι στο Πολυτεχνείο βγάζουν και καλούς ηθοποιούς!)

Με την Στέλλα Νικολοθανάση που έκανε τη σκηνοθεσία, και τον ηθοποιό Περικλή Καρακωνσταντόγλου.

Πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές: Λίλιαν Δημητρακοπούλου, Στέλλα Νικολοθανάση, Νίκο Χριστοδουλή, Βάσω Σαλονίκα, Σπύρο και Σταύρο Μαρίνη, Αρετή Τόρη, Ανδρέα Νταρζάνο, Βίκυ Βαδεβούλη, Μαρίνο Καραβά, Μαρία Τριανταφυλλίδου, Αλέξια Τόρη, Σάκη Μπουζιώτη, Νίκο Κουτρουμπίλα, Δήμητρα Σχίζα, Βάιο Παναγιωτόπουλο, Αναστασία Κοδρατζή, Ελευθερία Τριανταφύλλου, Χρήστο Κάκαβο.

 Οι φωτογραφίες είναι της Εύης Τριανταφύλλου.