Κράτος – Εκκλησία: Βίοι παράλληλοι

Η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης στη Βουλή ήταν μια θαυμάσια ευκαιρία να αποκαλυφθεί για άλλη μια φορά το κομφούζιο που επικρατεί στην ιδεολογική σκευή της κυβερνώσας παράταξης. Όχι. Η Νέα Δημοκρατία δεν είναι ούτε φιλελεύθερη, ούτε νεοφιλελεύθερη, ούτε λαϊκή Δεξιά ούτε οτιδήποτε άλλο. Είναι μια ένωση προσώπων που χρησιμοποιεί όποιο καπέλο, όποια ταμπέλα τη βολεύει προκειμένου να πετύχει τον στόχο της στιγμής, τον σκοπό που βολεύει για την επιβίωση και τη μακροημέρευση. Παράταξης και ανθρώπων. Φορώντας το καπέλο της φιλελεύθερης παράταξης και του σύγχρονου ευρωπαϊκού κόμματος, αντιπαλεύει διατάξεις που άπαντες οι Ευρωπαίοι φιλελεύθεροι έχουν αποδεχθεί, πλην βεβαίως των ακροδεξιών Όρμπαν και Σαλβίνι. Αρνείται λοιπόν να δεχθεί την απαγόρευση διακρίσεων για λόγους φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Ταυτόχρονα, αυτή η καθαρόαιμη ευρωπαϊκή παράταξη δίνει μάχες για τον μη διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας! Το θέμα του διαχωρισμού κράτους και Εκκλησίας έχει ταλανίσει τον κοινό μας βίο διαχρονικά. Ευθύς εξ αρχής να δηλώσω πως πιστεύω ότι η θρησκεία δεν έχει ανάγκη το κράτος και το κράτος δεν έχει ανάγκη τη θρησκεία. Θεωρώ πως θα πρέπει να πορεύονται παράλληλα, αλλά αυτό δεν κατέστη δυνατό από την πρώτη ακόμα περίοδο ζωής του νεότερου ελληνικού κράτους όταν η βαυαρική εξουσία διά των ενεργειών του Θεόκλητου Φαρμακίδη απέσπασε…

Continue Reading

Ο γάμος ως θεατρικό δρώμενο

Σε καιρούς διαζυγίων ας μιλήσουμε για γάμους λοιπόν. Κι ας επικεντρωθούμε στην τελετή, μια κι αυτή είναι ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής του ανθρώπου. Σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας η γαμήλια τελετή κατείχε πρωτεύουσα θέση στις χαρές του βίου. Οργανώθηκε σε δρώμενα με μακραίωνη πορεία, που εμπλουτίζονταν με νέα στοιχεία καθώς τα χρόνια περνούσαν. Δρώμενα που παραπέμπουν σε θεατρική κατασκευή. Εδώ η νύφη, ο γαμπρός, οι γονείς, ο κοινωνικός περίγυρος αναλαμβάνουν συγκεκριμένους ρόλους, τους οποίους παίζουν με παιδικό αυθορμητισμό, αλλά και με τον σεβασμό και τη σοβαρότητα που ταιριάζει στα «πατροπαράδοτα». Στην αρχαία Αθήνα γάμοι γίνονταν όλον τον χρόνο. Όμως κάποιες εποχές ήταν πιο δημοφιλείς για την τέλεσή τους. Ο Ησίοδος επικεντρώνει ως καταλληλότερη την τέταρτη μέρα του μήνα, χωρίς να ξεκαθαρίζει αν εννοεί την τέταρτη από την αρχή ή το τέλος. Η ημέρα όπου υπάρχει πανσέληνος είναι καταλληλότερη για άλλους. Γι’ αυτό και στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» ο Ευριπίδης βάζει να απαντά ο Αγαμέμνονας στο ερώτημα της Κλυταιμνίστρας για το πότε θα γίνει ο γάμος: «Όταν συμπληρωθεί ο κύκλος της σελήνης». Με θυσίες στους θεούς ξεκινούσαν οι γάμοι στην Αθήνα του Χρυσού Αιώνα. Τις ονόμαζαν «προτέλεια γάμων», τις πρόσφερε ο πατέρας της νύφης και λάβαιναν…

Continue Reading

Η Αδέξια Δεξιά του Πολιτισμού

Στη χώρα μας ο πολιτισμός δεν υπήρξε ποτέ η αιχμή του δόρατος για να δοθούν οι πολιτικές μάχες στο εξωτερικό ή το εσωτερικό. Κάτι που κάνουν με μεγάλη επιτυχία οι Γάλλοι ή κάτι που σε διαφορετικό επίπεδο κάνουν οι Αμερικανοί με το «American way of life» που σαφώς περιλαμβάνει και τον πολιτισμό. Ο κάθε λαός προσπαθεί να "εκμεταλλευτεί" τον πολιτισμό του και να τον εξάγει (μαζί με τα υπόλοιπα προϊόντα) αλλά και να κρατήσει την συνοχή και την υπερηφάνεια  του. Δυστυχώς στην Ελλάδα ούτε καν το «ένδοξο παρελθόν μας» δεν ήταν ικανό να μας πάει πέρα από τη μύτη μας. Μόνο ως τουριστικό προϊόν συνοδευτικό του ήλιου και της θάλασσας καταφέραμε να το εκμεταλλευτούμε. Ο πολιτισμός για μας ήταν κάτι που θα έπρεπε να προσκυνούμε ως αρχαίο αλλά να αγνοούμε ως νέο αφού το πολιτιστικό προϊόν απαιτεί συζήτηση, διαφωνία, διαμάχη. Για τον απλούστατο λόγο ότι ο σύγχρονος πολιτισμός καθορίζει το ποιοι είμαστε, καθορίζει στην ουσία την ταυτότητά μας. Έτσι η κλασσική δεξιά πολιτιστική πολιτική υπήρξε πάντοτε συντηρητική στο σύνολό της. Ταύτισε τον πολιτισμό με το πατρίς-θρησκεία-οικογένεια και έμεινε αμετακίνητη σε αυτές τις θέσεις αποφεύγοντας τον δημιουργικό διάλογο. Αν θα αναζητούσαμε μια περίοδο όπου οργανώθηκε θεσμικά ο τομέας του Πολιτισμού, αυτή…

Continue Reading

Το μεγαλύτερο ξύλινο κτήριο της Ευρώπης

Στήλη ΠΟΛΥ- Πολιτισμικά του Πάνου Σκουρολιάκου στην «Αυγή» του Σαββάτου Τον Ιούνιο του 1883 στο πεδίο των μεταφορών αλλά και της πολυτελούς ζωής επιτελέστηκε ένα σπουδαίο γεγονός. Συνδέθηκαν με ένα θρυλικό δρομολόγιο και μέσω ενός πολυτελέστατου τρένου το Παρίσι, το Στρασβούργο, το Μόναχο, η Βουδαπέστη το Βουκουρέστι και η Κωνσταντινούπολη. Πρόκειται για το δρομολόγιο του μυθικού Οριάν Εξπρές. Σε χρόνο ρεκόρ για την εποχή έφτανε κανείς στην “Πόλη των πόλεων” με πραγματικά βασιλική άνεση. Την ευρωπαϊκή αριστοκρατία και τους αστούς δυνατούς του πλούτου τους υποδέχονταν πολυτελή ξενοδοχεία και ανάλογου επιπέδου εστιατόρια, στολίδια της εποχής, όπως το ξύλινο «Pringipo Palace», που χτίστηκε με γαλλικά κεφάλαια και περιελάμβανε και καζίνο στο νησί της Πριγκήπου, ένα από τα «πριγκηπόνησα», όπου το ελληνικό στοιχείο κυριαρχούσε. Ήταν ξύλινο, τετραώροφο με 206 δωμάτια, μεγάλα σαλόνια, εστιατόρια, αίθουσες συναυλιών και χορού. Όμως ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίντ ο Β΄ δεν έδωσε άδεια ώστε να λειτουργήσει, λόγω του ότι ο ισλαμικός νόμος απαγορεύει τα τυχερά παιχνίδια. Στην πραγματικότητα φοβόταν ότι ο χώρος θα γίνονταν σημείο συνάντησης και συνωμοσίας των Νεότουρκων που κάλπαζαν προς την εξουσία. Αυτή η εμπλοκή αξιοποιήθηκε από ένα μέλος μιας σημαντικής οικογένειας ευεργετών, την Ελένη Ζαρίφη, η οποία το 1902 αγόρασε το κτήριο με τον περιβάλλοντα…

Continue Reading

Μίμοι άγιοι

Του Πάνου Σκουρολιάκου * Οι ηθοποιοί «αγιάζουν» λόγω των δυσκολιών της τέχνης και του επαγγέλματός τους. Είναι πραγματικά δύσκολη η πορεία στην τέχνη του θεάτρου. Χρειάζονται ταλέντο, στόχους, οράματα και, πάνω απ’ όλα, πείσμα και υπομονή. Στη χριστιανική παράδοση, συναντάμε έναν διόλου ευκαταφρόνητο αριθμό μίμων (ηθοποιών του 2ου αι. π.Χ.) που μαρτύρησαν διακηρύσσοντας την πίστη τους στον Χριστό. Κι αν για άλλες κατηγορίες ανθρώπων μπορεί κάτι τέτοιο να ήταν πιθανόν, για κάποιον ή κάποια που διάλεγε να βαδίσει τον δρόμο του θεάτρου ήταν ανήκουστο! Για τους χριστιανούς οι μίμοι ήταν μιαρά και βέβηλα πλάσματα. Σε εκκλησιαστικές συνόδους μάλιστα είχαν φροντίσει να ορίσουν τις αμαρτίες και τις ποινές. Ο Ι. Βιβιλάκης, σε κείμενό του μέσα από τη συλλογική έκδοση «Θρησκεία και θέατρο στην Ελλάδα», μας πληροφορεί πως οι ηθοποιοί γίνονται δεκτοί στην εκκλησιαστική κοινότητα αφού πρώτα αλλάξουν επάγγελμα. Για τους παντομίμους (θεατρίνους) ισχύει το επιτίμιο της αποχής από τη θεία μετάληψη. Υπάρχει μάλιστα και κατάλογος για τους “αποβλητέους” από τη χριστιανική κοινότητα: «Ο επί σκηνής εμφανιζόμενος ανήρ ή γυνή, ο χοραύλης, ο κιθαριστής, ο την όρχησιν επιδεικνύμενος» κ.ά. Οι κληρικοί οι οποίοι τελούν το μυστήριο του γάμου θα πρέπει να αποχωρούν πριν αρχίσουν να παίζουν μουσικά όργανα ή να χορεύουν και…

Continue Reading

Φουριόζοι

 Tου Πάνου Σκουρολιάκου * Ήρθαν με φόρα να αντιστρέψουν τα πάντα. Να επιβάλουν όσα φαντάζονταν τεσσεράμισι χρόνια εκτός εξουσίας. Και άρχισαν με περισσή αυτοπεποίθηση από τα εύκολα. Η απόσυρση εκθεμάτων από τις προθήκες πώλησης αντιγράφων στο Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα, λόγω εργασιών για την επιδιόρθωση των κλιματιστικών, ήταν το πρώτο τους «ευκολάκι». Κάμερες και ρεπόρτες συνόδευσαν την κυρία υπουργό στην «επί τόπου» αυτοψία της. Κι αφού κατηγορήθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ «που μας εξέθεσε στους επισκέπτες», εντός μικρού χρονικού διαστήματος το πωλητήριο λειτούργησε ξανά, φιλοξενώντας πλήθος αντικείμενα προς πώλησιν. Αλήθεια, ποιος Χουντίνι, μέσα σε ώρες κυριολεκτικά, κατασκεύασε όλον αυτόν τον πλούτο εκθεμάτων; Αφού ανακοίνωσαν σχέδια (όπως η ενοποίηση Αρχαιολογικού Μουσείου - Πολυτεχνείου - “Ακροπόλ”) χωρίς να έχουν ελέγξει αν είναι δυνατόν να υλοποιηθούν οι εξαγγελίες τους, αυτοί, οι... πανέτοιμοι να κυβερνήσουν, μετά σφυρίζουν αδιάφορα. Περάσαμε και στις γκάφες ολκής, όπως η ανακοίνωση της πρόθεσής του, από τον κ. Μητσοτάκη, για την πρόταση δανεισμού των γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. Όταν έμαθε ο κ. πρωθυπουργός ότι κάτι τέτοιο συνεπάγεται την αναγνώριση της κυριότητας των γλυπτών από τους Βρετανούς, περάσανε και σε άλλη πρόσθετη προσβολή της νοημοσύνης των Ελλήνων. Διέρρευσαν πως το έκαναν γιατί σοβαροί επαΐοντες τους συμβουλεύουν ότι πρέπει να κρατιέται…

Continue Reading

Τα αρχαία στο μετρό και η ψήφος εμπιστοσύνης

Του Πάνου Σκουρολιάκου*  Έχουν τον αέρα του νικητή και θεωρούν πως μπορούν να κάνουν τα πάντα χωρίς να αντιμετωπίσουν το παραμικρό εμπόδιο. Έχουν και ένα γερό οπλοστάσιο από δημοσιογράφους, εφημερίδες, ιστοσελίδες, ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Μπορούν να χτίσουν την Ελλάδα που ονειρεύονται. Μια Ελλάδα ημετέρων, μια Ελλάδα της αρπαχτής (ξανά), συντηρητική, περίκλειστη, με την μεσαία και κατώτερη τάξη να βάζει πλάτη για τους ολίγους και δυνατούς. Ακόμα νομίζουν πως μαζί με τα νέα μέτρα που  αποφασίζουν  εις βάρος του Ελληνικού λαού, θα πάρουν την ρεβάνς και για  όσα  προσπάθησαν και δεν κατάφεραν στο παρελθόν. Κατά την προηγούμενη κυβερνητική τους περίοδο, προσπάθησαν να τεμαχίσουν τα αρχαία που βρέθηκαν  κατά την κατασκευή του Μετρό Θεσσαλονίκης, να τα μεταφέρουν αλλού και να τα επανατοποθετήσουν όταν τελειώσουν οι εργασίες. Μια χοντροκομμένη σύλληψη, που βρήκε απέναντι της όλον τον επιστημονικό κόσμο αλλά και κάθε στοιχειωδώς σκεπτόμενο πολίτη. Δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν το καταστροφικό έργο, γιατί έχασαν στις εκλογές του 2015.  Κατά την διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ  επιλέχθηκε άλλη λύση. Με το σχέδιο «Και αρχαία και Μετρό», τα αρχαία σώθηκαν από τον τεμαχισμό, το έργο προχώρησε και το Μετρό  είναι έτοιμο να λειτουργήσει κατ αρχήν δοκιμαστικά και στη συνέχεια κανονικά. Να όμως που πάλι στην κυβέρνηση είναι η Νέα Δημοκρατία με τις εκλογές του 2019 και από το βήμα της…

Continue Reading
Close Menu