Πνευματικά δικαιώματα και παραδοσιακή μουσική (εφημ. ΑΥΓΗ 08.04.2017 )

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Δεν είναι αποδεκτό να υφαρπάζεται το πνευματικό δικαίωμα ενός ολόκληρου λαού, το οποίο αφορά τον μουσικό πολιτιστικό πλούτο που παράχθηκε και διαμορφώθηκε μέσα από μια εξαιρετικά μακρά ιστορική και δημιουργική διαδικασία

Στην πορεία προς ψήφιση από τη Βουλή είναι το νομοσχέδιο για τα Πνευματικά και Συγγενικά Δικαιώματα που ταλανίζει χρόνια τώρα τον κόσμο των δημιουργών και εκτελεστών της μουσικής. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έχει περάσει από χίλια μύρια κύματα. Με πλήθος από αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις αλληλοσυγκρουόμενων ομάδων ενδιαφερομένων, καθυστέρησε πολύ να ολοκληρωθεί.

Αν τα πράγματα εδώ, που έχουμε να κάνουμε με πνευματικές περιουσίες συγκεκριμένες (δημιουργών με συγκεκριμένο ονοματεπώνυμο), είναι περίπλοκα, δυσκολεύουν αφάνταστα, όσον αφορά τα δικαιώματα στην περιοχή της παραδοσιακής μουσικής.

Ο μέγιστος όγκος του μουσικού υλικού σε αυτήν την περίπτωση, αφορά τραγούδια, σκοπούς και ρυθμούς, που έφτασαν ώς εμάς έπειτα από μακροχρόνιες επεξεργασίες και εξελίξεις δια μέσου των αιώνων! Πράγματι, πρόκειται για συνθέσεις άγνωστων δημιουργών που δέχθηκαν προσθήκες, διασκευές, αλλά και μετατροπές, με αρχικές ρίζες στη βυζαντινή περίοδο, αλλά και στην αρχαιότητα. Κατηγοριοποιούνται, ανάλογα με την περιοχή από όπου προέρχονται και συχνά μοιάζουν με τραγούδια και μουσικές όμορων χωρών αλλά και συγγενικών πολιτισμών.

Έχουμε όμως φαινόμενα, σύμφωνα με τα οποία ένα κατά γενική παραδοχή παραδοσιακό τραγούδι, έχει κατοχυρωθεί επ΄ ονόματι κάποιου συγκεκριμένου δημιουργού της πρόσφατης εποχής. Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, το «Ένας αητός καθότανε» μπορεί να έχει κατοχυρωθεί ως πνευματική περιουσία συγκεκριμένου στιχουργού και συνθέτη, που προφανώς γεννήθηκε εκατό χρόνια έπειτα από τη γέννηση του τραγουδιού.

Αυτή η παράνομη οικειοποίηση του μουσικού μας κοινού πλούτου ξεκινά με την ανάπτυξη της γραμμοφωνίας και δισκογραφίας, όταν οι εκτελεστές μουσικής κατοχύρωναν στο όνομά τους μουσικά διαμάντια ώστε να αυξήσουν το πενιχρό τους εισόδημα, που με κόπο εξασφάλιζαν από τις εμφανίσεις τους σε πανηγύρια, γάμους και άλλα κοινωνικά γεγονότα. Έπαιξαν ρόλο και οι δισκογραφικές εταιρείες σε αυτήν τη γενικευμένη παρανομία. Με τη θέσπιση των πρώτων διατάξεων περί πνευματικής ιδιοκτησίας ενθάρρυναν τους μουσικούς της δημοτικής μουσικής, να κατοχυρώσουν τα τραγούδια ως δικά τους, εξασφαλίζοντας (για την εταιρεία) και αποκλειστικότητα. Σε αυτό βοήθησε και η παντελής έλλειψη τεκμηρίων, και η απουσία οποιασδήποτε καταγραφής. Η επιστήμη της μουσικολογίας δεν είναι ακόμα δυνατή και ολίγοι αρχίζουν να ασχολούνται με αυτήν. Αναφέρουμε εδώ την εργασία και τις μελέτες του σπουδαίου Φοίβου Ανωγειανάκη, τις έρευνες του Σίμωνα Καρρά, της Δόμνας Σαμίου αλλά και τη θεμελιώδη μελέτη του Samuel Baud-Bovy με τίτλο: «Δοκίμιο για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι». Μια εργασία που προέκυψε έπειτα από έρευνα πενήντα χρόνων στους τόπους όπου ακόμα τότε η δημοτική μουσική ήταν λειτουργικά δεμένη με την καθημερινή ζωή της κοινότητας και εκφυλιστικά στοιχεία δεν είχαν παρεισφρήσει στο σώμα της.

Υπάρχουν καταγγελίες λοιπόν σύμφωνα με τις οποίες για να παίξει ένα συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής κάποια τραγούδια, θα πρέπει να καταβάλει και το σχετικό οικονομικό τίμημα, ώστε να πάρει την άδεια από τους κληρονόμους του μουσικού που κάποτε κατοχύρωσε το τραγούδι.

Τώρα πια που η δισκογραφία είναι σχεδόν ανύπαρκτη, έχει ατονήσει και αυτή η αυθαίρετη κατοχύρωση του μουσικού μας πλούτου. Είναι όμως υποχρέωση της Πολιτείας, των μουσικών της δημοτικής μας μουσικής, των επιστημόνων και ερευνητών να οργανωθεί ένα συστηματικό και καθολικό αρχείο παραδοσιακής μουσικής, αποδίδοντας και τυπικά, αλλά και ουσιαστικά, τα παραδοσιακά τραγούδια και τις μουσικές, στον νόμιμο κληρονόμο τους, δηλαδή τον ελληνικό λαό.

Καλούμε όλους τους ενδιαφερόμενους λοιπόν, να συστρατευθούν σε μια προσπάθεια για το ξεκαθάρισμα και την οργάνωση του τοπίου που αφορά τα δικαιώματα στην παραδοσιακή μουσική. Αν κάποιος έχει επιχειρήσει σε ένα τραγούδι ή σε κάποιον σκοπό μια διασκευή με σαφή χαρακτηριστικά, προφανώς έχει την ιδιοκτησία της συγκεκριμένης διασκευής -όχι του πρωταρχικού υλικού.

Αναμένουμε τη σύσταση μιας επιτροπής στην οποία θα συμμετέχουν όλοι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι. Το υπουργείο Πολιτισμού, που θα πρέπει και να πρωτοστατήσει, το Λαογραφικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, τα μουσικολογικά πανεπιστημιακά τμήματα Αθήνας και Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Λαϊκών Οργάνων Φοίβου Ανωγειανάκη, συλλογικότητες εκτελεστών, προσωπικότητες του χώρου αλλά και όποιος άλλος φορέας ή φυσικό πρόσωπο μπορεί να συμβάλει εποικοδομητικά.

Πέρα από τα τεχνικά θέματα επιστημονικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος, σημαντικό είναι και το ηθικό μέρος της υπόθεσης. Οφείλουμε σεβασμό στη λαϊκή δημιουργία. Δεν είναι αποδεκτό να υφαρπάζεται το πνευματικό δικαίωμα ενός ολόκληρου λαού, το οποίο αφορά τον μουσικό πολιτιστικό πλούτο που παράχθηκε και διαμορφώθηκε μέσα από μια εξαιρετικά μακρά ιστορική και δημιουργική διαδικασία.

 

Πάνος Σκουρολιάκος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής της Περιφέρειας Αττικής

http://www.avgi.gr/article/10812/8054767/pneumatika-dikaiomata-kai-paradosiake-mousike

Θεατρικά συγγραφικά δικαιώματα (εφημ. ΑΥΓΗ 04.03.2017)

%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%85%cf%81%ce%bf%ce%bb%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%bf%cf%82%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%b7

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Εκεί που τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται θολά και ανεξέλεγκτα είναι στα δικαιώματα των ξένων θεατρικών συγγραφέων, και μάλιστα στη δυνατότητα που έχει κάποιος να τους ανεβάσει

Με το θέμα των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων στον χώρο της μουσικής να κυριαρχεί, με το πόρισμα για την ΑΕΠΙ, την ανώνυμη εταιρεία που τα διαχειρίζεται, να έχει πέσει ως κεραυνός (όχι όμως εν αιθρία) και την προσπάθεια της κυβέρνησης να εγκαθιδρύσει διαφάνεια και να αποδώσει δικαιοσύνη σε όλο αυτό το ζοφερό τοπίο της αυθαιρεσίας, καιρός είναι να συζητήσουμε και το θέμα των συγγραφικών δικαιωμάτων, και μάλιστα εκείνων που αποφέρουν άμεσα αρκετό χρήμα, όπως είναι τα δικαιώματα των θεατρικών συγγραφέων.

Η καταβολή συγγραφικών δικαιωμάτων είναι σχετικά πρόσφατη κατάκτηση των συγγραφέων. Στην αρχαία εποχή, ο δραματουργός αμειβόταν άπαξ και στη συνέχεια το έργο του ήταν κοινό κτήμα. Αργότερα, και μάλιστα στην ελισαβετιανή εποχή, όπου το θέατρο αποτέλεσε πεδίο και επιχειρηματικής δραστηριότητας, μπήκαν κάποιοι κατ’ αρχήν κανόνες. Δύο ήταν οι τρόποι που αντιμετωπιζόταν το θέμα των συγγραφικών δικαιωμάτων. Ή κάποιος επιχειρηματίας αγόραζε εξ ολοκλήρου τα δικαιώματα των έργων τα οποία αποτελούσαν το ρεπερτόριο των θεατρικών του δραστηριοτήτων, είτε τμηματικά, εφόσον ο συγγραφέας – ηθοποιός κάποιων εξ αυτών, ήταν μέλος του θιάσου. Με αυτόν τον τρόπο εργαζόταν ο Σαίξπηρ πριν γίνει ο ίδιος θιασάρχης και θεατρικός επιχειρηματίας. Όσο τα έργα παρέμεναν σε χειρόγραφο, κανείς άλλος δεν μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει. Πολλοί συγγραφείς κρατούσαν σε αυτή την μορφή τα έργα τους, με συνέπεια να χαθούν πολλά εξ αυτών. Αν όμως στη συνέχεια υπήρχαν σε τυπωμένη μορφή, ο καθένας μπορούσε να τα ανεβάσει, πληρώνοντας ένα μικρό αντίτιμο. Με την τυπογραφία όμως οι συγγραφείς εξασφάλιζαν και μια θέση στην αιωνιότητα, εφόσον φυσικά την άξιζαν.

Αυτός που συστηματοποίησε την τυπογραφική έκδοση των θεατρικών έργων ήταν ο Μπεν Τζόνσον, τυπώνοντας τις «Μάσκες» του. Στην πρωτοποριακή για την εποχή δραστηριότητά του αυτή, οφείλουμε και τα -τυπωμένα- άπαντα του Σαίξπηρ. Κατά τον 19ο αι. η προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων όσον αφορά τη δραματουργία στην Αγγλία μπαίνει σε κάποιους κανόνες, ενώ στις ΗΠΑ για πρώτη φορά υπάρχει νομοσχέδιο για τα πνευματικά δικαιώματα των θεατρικών έργων, το 1856!

Στη χώρα μας το τοπίο είναι θολό. Τα δικαιώματα των Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων διαχειρίζεται το ιστορικό Σωματείο των Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων, Μουσικών, Μεταφραστών. Ιδρύθηκε το 1894 από σπουδαίες προσωπικότητες της εποχής και συγκέντρωσε στις τάξεις του μέχρι σήμερα ό,τι παραγωγικό και σημαντικό διαθέτει ο τόπος. Σύμφωνα με τον Νόμο 988/1943 είναι ο αποκλειστικός φορέας των δικαιωμάτων των μελών της από τις θεατρικές παραστάσεις, αλλά και από κάθε είδους χρήση του πνευματικού τους έργου.

Εκεί που τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται θολά και ανεξέλεγκτα είναι στα δικαιώματα των ξένων θεατρικών συγγραφέων, και μάλιστα στη δυνατότητα που έχει κάποιος να τους ανεβάσει. Υπάρχει εδώ η ΣΟΠΕ, μια συνδεδεμένη με την ΑΕΠΙ «Εταιρεία Προστασίας Συγγραφικού Δικαιώματος», που ιδρύθηκε το 1954 και η οποία χορηγεί άδειες εκτέλεσης θεατρικών, μουσικοδραματικών και λογοτεχνικών έργων. Δυστυχώς, ουδείς μπορεί να ελέγξει το αν πράγματι έχει συμβόλαιο να πρακτορεύει κάποιον συγγραφέα, το οικονομικό τίμημα που απαιτεί ο συγγραφέας για την παρουσίαση του έργου του, το αν είναι πράγματι διαθέσιμο το έργο ή όχι. Ζητώντας λοιπόν κάποιος ένα έργο του Χ συγγραφέα, συνήθως πληροφορείται πως το ίδιο έργο έχουν ζητήσει πριν από αυτόν άλλοι τρεις ή πέντε ή δέκα δημιουργοί. Θα πρέπει λοιπόν να ερωτηθούν αυτοί, από τη ΣΟΠΕ εννοείται, αν επιμένουν. Ποιοι είναι αυτοί; Δεν ανακοινώνεται. Αφού (και αν) παρακαμφθεί το εμπόδιο αυτό, αρχίζουν οι διαπραγματεύσεις της εταιρείας πάντα με τον συγγραφέα ή τον ατζέντη του για το οικονομικό τίμημα και τυχόν άλλους όρους. Πότε γίνονται αυτές; Πώς; Τι συζητείται; Επτασφράγιστο μυστικό της εταιρείας.

Και ο χρόνος περνά συνήθως χωρίς έγκαιρη απάντηση. Η παράσταση αρχίζει να ετοιμάζεται. Πρόβες, κατασκευή σκηνικών έξοδα παραγωγής. Μπορεί λοιπόν λίγο πριν από την πρεμιέρα να ανακοινωθεί ότι δεν υπάρχει άδεια για το ανέβασμα. Ή, τελευταία στιγμή, να ανακοινωθεί ένα τίμημα παράλογα μεγάλο. Εφόσον έχουν γίνει ήδη έξοδα, έχουν δεσμευτεί ερμηνευτές και θεατρική αίθουσα, συνήθως γίνεται αποδεκτή η πρόταση της εταιρείας χωρίς να γνωρίζει ο θεατρικός επιχειρηματίας, ο σκηνοθέτης, οι συντελεστές, οι ηθοποιοί πώς διαμορφώθηκαν οι όροι πίσω από τις κλειστές πόρτες των γραφείων της Εταιρείας και από ποιους ακριβώς διαμορφώθηκαν.

Συμβαίνουν όμως και άλλα τραγελαφικά πράγματα. Μπορεί να έχει πάρει κάποιος από τη ΣΟΠΕ τα αποκλειστικά δικαιώματα ενός έργου πληρώνοντας το αιτούμενο ποσό και να δει το έργο αυτό να ανεβαίνει και από άλλον θίασο, που είχε τον δίαυλο να πάρει τα δικαιώματα κατευθείαν από τον ξένο συγγραφέα!

Το δικαιικό μας σύστημα και οι νόμοι επιτρέπουν την ύπαρξη και λειτουργία τέτοιων εταιρειών. Σεβαστή η πραγματικότητα την οποία βιώνουμε. Ένα πράγμα δεν μπορεί να είναι ανεκτό. Η πλήρης αδιαφάνεια και η παντελής απαξίωση όσων ζητούν την άδεια ανεβάσματος και πληρώνουν γι’ αυτήν. Θα πρέπει με απόλυτη διαφάνεια να ανακοινώνονται και να υπάρχουν στο διαδίκτυο όλες οι διαπραγματεύσεις. Έχει να φοβηθεί κανείς τίποτα; Αν διεκδικούν το έργο ο Α, ο Β και ο Γ, υπάρχει πρόβλημα αν ο ξένος συγγραφέας προτιμά τον Β; Κατά τη γνώμη μου όχι. Υπάρχει πρόβλημα να ανακοινωθεί πως ο συγγραφέας ζητά 1.000 ή 10.000 ευρώ ως αμοιβή και ότι η ΣΟΠΕ θα αποζημιωθεί με ένα συγκεκριμένο ποσό για τη διαμεσολάβησή της; Αφού ούτως ή άλλως θα κοπούν τιμολόγια, αποδείξεις και θα πληρωθούν οι φόροι, κατά τη γνώμη μου όχι ξανά. Διαφάνεια λοιπόν και δικαιοσύνη και όσον αφορά τα θεατρικά συγγραφικά δικαιώματα. Διαφάνεια παντού!

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ( ΑΥΓΗ της 17/9/2016 )

Του Πάνου Σκουρολιάκου

  Αποτέλεσμα εικόνας για πνευματικα δικαιωματαΕυλογημένοι άνθρωποι οι καλλιτέχνες,  δημιουργοί και ερμηνευτές. Γράφουν στίχους, τραγούδια, σενάρια και τραγουδούν, παίζουν,  γεμίζουν αγαλλίαση τα μάτια, τα αυτιά, τις ψυχές.

 Και οι θαυμαστές  τους ανταμείβουν με το χειροκρότημα και  τον οβολό τους. Από αρχαιοτάτων χρόνων. Στα νεότερα χρόνια όμως,  η επιστήμη έφηύρε  συσκευές που αιχμαλωτίζουν τον ήχο, τη φωνή, την εικόνα, έτσι ώστε ανά πάσα στιγμή και απόντος του δημιουργού, ο θαυμαστής του  να μπορεί να τον ακούει και να τον βλέπει.  Και σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να τον χειροκροτήσει,  δεν μπορεί όμως  να του καταβάλει τον οβολό του,  ενέργεια απαραίτητη για τον βιοπορισμό του δημιουργού ή ερμηνευτή.  Το πρόβλημα (ή η αδικία),  δεν βρίσκεται σε όσους απολαμβάνουν το αγαθό της δημιουργίας ιδιωτικά, αλλά στις περιπτώσεις εκείνες όπου το εν λόγω αγαθό, χρησιμοποιείται για επαγγελματικούς – εμπορικούς σκοπούς.   Αν για παράδειγμα παίζει κάποιος στο ουζερί του μουσική, οφείλει  να πληρώνει ένα κάποιο ποσό γι’  αυτόν που την έγραψε ή την ερμήνευσε. Ουδείς   διαφωνεί με αυτό.  Προέκυψαν έτσι  τα πνευματικά δικαιώματα για τους δημιουργούς των έργων τέχνης και τα συγγενικά για τους ερμηνευτές αυτών των έργων.

  Κάποιος όμως θα πρέπει να ασχοληθεί με την συγκέντρωση και απόδοση των χρημάτων. Να χαρτογραφήσει τους χώρους που κάνουν χρήση των έργων τέχνης. Να οργανώσει κάποιο τιμολόγιο. Να ελέγξει τους παραβάτες. Να εφαρμόσει κάποιον νόμο.   Ποιος  θα το κάνει  αυτό; Το δημόσιο; Ένας κρατικός μηχανισμός με την απαραίτητη διαφάνεια και δικαιοσύνη που χρειάζεται σε αυτές τις περιπτώσεις; Όχι. Tο  κάνουν εταιρείες διαχείρισης   που συστήνουν οι ενδιαφερόμενοι δημιουργοί και ερμηνευτές, ή άλλοι οργανισμοί. Αυτοί οι «άλλοι» είναι κυρίως η ΑΕΠΙ , ένας οργανισμός με εξαιρετικά  δεσπόζουσα θέση στην αγορά.  Μια ανώνυμη εταιρεία είναι που λειτουργεί σύμφωνα με το εμπορικό δίκαιο. Εκπροσωπεί την συντριπτική πλειοψηφία των δημιουργών και ερμηνευτών. Διάσημους και λιγότερο διάσημους. Ευχαριστημένους από αυτήν και παραπονεμένους από αυτήν. Όλοι όμως την έχουν ανάγκη. Είναι ένας αναγκαστικός  μονόδρομος από τον οποίο δεν μπορούν (από ότι λένε οι ίδιοι)  να  ξεφύγουν.

 Υπάρχουν παράπονα και  από την άλλη πλευρά των εμπλεκομένων.  Από τους  «χρήστες» των έργων. Αυθαιρέτως  μας λένε,  επιβάλει η εταιρεία το τιμολόγιο. Βιομηχανία μυνήσεων καταγγέλλουν.  Οι ελεγκτές – υπάλληλοι της εταιρείας αυτής, αμείβονται με ποσοστά. Καταγγέλλεται λοιπόν  άγριο κυνηγητό.  Κινούνται  μας λένε,  αυτόφωρα για εκατό ή διακόσια ευρώ!

  Και τα χρήματα που εισπράττονται ;  Αποδίδονται δίκαια; Αληθεύει ότι από τα δέκα χιλιάδες μέλη τα οχτώ μιση  χιλιάδες εισπράττουν αμοιβές κάτω των πενήντα ευρώ; Και ότι κάποιοι πρωτοκλασάτοι  αμείβονται πλουσιοπάροχα και υπέρ του δέοντος ως απαραίτητη βιτρίνα για την εταιρία; Αληθεύει ότι οι  αμοιβές των διευθυντικών στελεχών ανέρχονται σε τριακόσιες  χιλιάδες το χρόνο; Αληθεύει ότι τέσσερα από αυτά ανήκουν στην ίδια οικογένεια;

 Έρχεται λοιπόν τώρα μια οδηγία από την Ευρωπαϊκή Ένωση για την κατοχύρωση των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων  στις χώρες της Ε.Ε.  Ετοιμάζει ως έχει υποχρέωση  το Υπουργείο Πολιτισμού ένα νέο νομοσχέδιο το οποίο εκτός από την ενσωμάτωση της οδηγίας οφείλει να ξεκαθαρίσει το τοπίο, βάζοντας κανόνες για τις  υποχρεώσεις και  τα δικαιώματα μεταξύ χρηστών και δημιουργών – εκτελεστών.

 Ανάγκη είναι να προετοιμασθεί ένα σύστημα διαφανές και δημοκρατικό. Με   μεγαλύτερο  έλεγχο  στον τρόπο είσπραξης και διάθεσης των δικαιωμάτων.  Η ενίσχυση των εποπτικών συμβουλίων όλων αυτών των οργανισμών θα συμβάλει προς  αυτήν την κατεύθυνση. Υπάρχει και ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΠΙ). Πρόκειται για  ΝΠΙΔ, εποπτευόμενο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Αν  κάποιες  αρμοδιότητες του  μεταβιβασθούν στο ΥΠΠΟ, θα επιβάλλεται με διαφάνεια,  μεγαλύτερος δημόσιος έλεγχος, προλαβαίνοντας τυχόν ατασθαλίες, σαν αυτές που έχουν κατά καιρούς καταγγελθεί.

 Το αναμενόμενο νομοσχέδιο, πρέπει να είναι ένα νομοσχέδιο ειλικρινούς ισορροπίας. Να ζυγίσει τις έντονες  αντιθέσεις που υπάρχουν. Να συγκεράσει τις επι μέρους διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα πνευματικά και τα  συγγενικά δικαιώματα. Να υπάρξει φροντίδα και για τον φτωχό δημιουργό και για τον διάσημο και περιζήτητο, αλλά  και για τον χρήστη. Είτε έχει (ο χρήστης) έναν καφενέ στην παραμεθόριο, είτε έχει μπαρ στη Μύκονο. Είτε έχει (ο δημιουργός – εκτελεστής) πολυπληθές φαν κλαμπ είτε είναι ένας ταπεινός δημιουργός ενός πολύ μικρού ρεπερτορίου.

Να αποδοθεί δικαιοσύνη χρειάζεται.

 

Πηγή : http://www.avgi.gr/article/10812/7452597/pneumatika-kai-syngenika-dikaiomata