Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση μνήμης στο Πάνειο Όρος δέκα χρόνια μετά την πυρκαγιά του 2007

Σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο συγκινησιακά κλίμα πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Προκόπιου Παυλόπουλου, η εκδήλωση μνήμης που διοργάνωσαν από κοινού, η Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής και ο Δήμος Σαρωνικού, δέκα χρόνια από την καταστροφική πυρκαγιά στο Πάνειο Όρος τον Αύγουστο του 2007.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης τιμήθηκε η μνήμη του εθελοντή Ανθυποσμηναγού (ΤΜΜ) Βασίλειου Φιλίππου, ο οποίος έχασε τη ζωή του στην προσπάθεια κατάσβεσης της πυρκαγιάς, με την τέλεση επιμνημόσυνης δέησης, χοροστατούντος του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ.κ. Νικόλαου.

Μετά την επιμνημόσυνη δέηση ακολούθησε κατάθεση στεφάνου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο μνημείο του εθελοντή Ανθυποσμηναγού Βασίλειου Φιλίππου, ενώ τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και ανακρούστηκε ο Εθνικός Ύμνος από τη μπάντα της Πυροσβεστικής.

Η εκδήλωση συνεχίστηκε με σύντομες ομιλίες από τον Δήμαρχο Σαρωνικού κ. Γεώργιο Σωφρόνη, τον Αντιπεριφερειάρχη Ανατολικής Αττικής κ. Πέτρο Φιλίππου, τον Αναπληρωτή Υπουργό Εσωτερικών κ. Νίκο Τόσκα και από  τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ.. Προκόπιο Παυλόπουλο.

Ο Δήμαρχος κ. Σωφρόνης εστίασε στην ανάγκη συνεργασίας στον τομέα της πρόληψης, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «Στην εθνική  προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος και του δασικού πλούτου της Πατρίδας μας χρειάζεται σχέδιο και διάθεση για ειλικρινή και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ όλων των θεσμών του Κράτους. Το σχέδιο αυτό πρέπει να δίνει έμφαση στην πρόληψη αλλά και στην ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Σε αυτόν τον τομέα η Αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει ακόμη πιο κομβικό ρόλο».

Από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Φιλίππου, που την περίοδο εκείνη ήταν Δήμαρχος Καλυβίων, αφού αναφέρθηκε συνοπτικά στις δύσκολες στιγμές της πυρκαγιάς του 2007 και στη μεγάλη καταστροφή που είχε συντελεστεί τότε όχι μόνο στα Καλύβια αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα, μίλησε με συγκίνηση για τον άδικο χαμό του Βασίλη Φιλίππου, στη μνήμη του οποίου πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη εκδήλωση. Ακολούθησε αναφορά στη σημαντική προσπάθεια της Πολιτείας και κυρίως του Πυροσβεστικού Σώματος για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών αλλά και στην πολύτιμη βοήθεια που προσφέρουν οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια και δήμοι), η Πολιτική Προστασία (Γενική Γραμματεία και επιμέρους Διευθύνσεις Περιφέρειας και δήμων), οι Σύνδεσμοι και οι Εθελοντικές Ομάδες καθώς και οι πολίτες. Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Αντιπεριφερειάρχης τόνισε απευθυνόμενος στην οικογένεια του αδικοχαμένου Ανθυποσμηναγού ότι η συγκινητική του αυτοθυσία θα μείνει άσβεστη στις καρδιές όλων και ευχαρίστησε όλους τους θεσμικούς παράγοντες και τους πολίτες για την παρουσία τους στην εκδήλωση μνήμης.

Με δήλωσή του δε στο περιθώριο της εκδήλωσης έκανε ξεχωριστή αναφορά στη μεγάλη προσπάθεια για την αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος στην πληγείσα περιοχή του Πάνειου Όρους με την πραγματοποίηση μιας εκστρατείας αναδάσωσης σε συνεργασία με όλους τους απαραίτητους επιστημονικούς φορείς και με την πρωτοφανή συμμετοχή χιλιάδων πολιτών που πρόσφεραν εθελοντικά. Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι το Πάνειο Όρος σήμερα, δέκα χρόνια μετά να είναι «ολοζώντανο» και καταπράσινο.

Στον σύντομο χαιρετισμό του ο Αναπληρωτής Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Νίκος Τόσκας, ο οποίος παραβρέθηκε στην εκδήλωση εκπροσωπώντας την κυβέρνηση, επικεντρώθηκε στις ενέργειες της πολιτείας στη δύσκολη αυτή οικονομική συγκυρία για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και την εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών συνθηκών για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. 

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την επίδοση τιμητικής πλακέτας από τον Αντιπεριφερειάρχη Ανατολικής Αττικής και τον Δήμαρχο Σαρωνικού στον Διοικητή Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής Αρχιπύραρχο Χαράλαμπο Χιώνη για την πολύτιμη προσφορά της Πυροσβεστικής στην κατάσβεση των πυρκαγιών στην Ανατολική Αττική.

Ξεχωριστή στιγμή ήταν όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επίδωσε τιμητική πλακέτα στην οικογένεια του Ανθυποσμηναγού Βασίλειου Φιλίππου αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι με την αυταπάρνηση και τον άδικο χαμό του συγκαταλέγεται στους ήρωες, ενώ αναφέρθηκε και στο σημαντικό έργο που προσφέρει η Πυροσβεστική στην κατάσβεση των πυρκαγιών εκφράζοντας τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη της Πολιτείας προς το Πυροσβεστικό Σώμα.

Την εκδήλωση τίμησαν επίσης με την παρουσία τους: ο Πρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων Βασίλης Λεβέντης, ως εκπρόσωπος του Προέδρου της ΝΔ κ. Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Τομεάρχης Εξωτερικών κ. Γεώργιος Κουμουτσάκος (βουλευτής Β’ Αθηνών), ως εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ κ. Δημήτριου Κουτσούμπα, ο βουλευτής κ. Χρήστος Κατσώτης, οι βουλευτές Περιφέρειας Αττικής κ.κ. Πάνος Σκουρολιάκος, Θανάσης Μπούρας, Μάκης Βορίδης, Γιώργος Βλάχος και Γιάννης Δέδες, ο βουλευτής Επικρατείας κ. Βασίλης Οικονόμου, οι Δήμαρχοι Κρωπίας κ. Δημήτρης Κιούσης και Λαυρεωτικής κ. Δημήτρης Λουκάς, οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι κ.κ. Νάσος Αναγνωστόπουλος, Πάρις Ευαγγελίου και Ζαχαρίας Πελέκης, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΑ ο Διοικητής ΔΑΥ Υποπτέραρχος (Ι) Θεμιστοκλής Μπουρολιάς, από το ΓΕΑ Β3 ο Σμήναρχος Ιωάννης Σπύρου, ο Αρχηγός Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Βασίλης Καπέλιος, ο Διοικητής Περιφερειακής Πυροσβεστικής Διοίκησης Αττικής Υποστράτηγος Κων/νος Γιόβας, ο Διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής Αντιπύραρχος Χαράλαμπος Χιώνης, ο Υποδιοικητής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Λαυρίου Πυραγός Μενέλαος Ανδρεσάκης, ο Υποδιοικητής Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κορωπίου Επιπυραγός Κουρούσιας, ο Διοικητής της Σχολής Ευελπίδων Υποστράτηγος Χαράλαμπος Λαλούσης, ο Διοικητής 114 Πτέρυγας Μάχης Τανάγρας Σμηναγός Γεώργιος Κυριάκου, δημοτικοί και τοπικοί σύμβουλοι του Δήμου Σαρωνικού, οι πολιτευτές κ.κ. Απόστολος Σταύρου και Νίκος Καντερές, εκπρόσωποι φορέων, καθώς και πολλοί κάτοικοι της περιοχής που θέλησαν να τιμήσουν τη μνήμη του συντοπίτη τους.

(ΠΗΓΗ : https://www.rpn.gr/m_region/59974/se-klima-sygkinhshs-pragmatopoihthhke-h-ekdhlwsh-mnhmhs-sto-paneio-oros-deka-chronia-meta-thn-pyrkagia-toy-2007)

Ο Πολιτισμός πέραν του υπουργείου Πολιτισμού (Εφημ. ΑΥΓΗ 02.09.2017)

Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ο κόσμος, είναι πολύχρωμος και γι’ αυτό είναι ενδιαφέρων. Το βασικό υλικό που τον κάνει έτσι πολύχρωμο είναι αναμφισβήτητα ο Πολιτισμός, που έχει τη δική του ζωή, τη δική του γεωγραφία και όρια, εντός των οποίων καλλιεργείται και αναπτύσσεται. Ο Πολιτισμός κάνει τα δικά του ταξίδια εκτός των ορίων του. Στη γραμμή αυτών των ορίων συμπράττει με άλλους πολιτισμούς, παράγοντας καρπούς ακριβούς.

Αυτά τα όρια δεν καθορίζονται μόνον από τις κρατικές γεωγραφικές συντεταγμένες, ούτε μόνον από τη γλώσσα, τις παραδόσεις, τις συνήθειες ή την πολιτισμική ιστορία ενός τόπου. Όρια συναντούμε και εντός των γλωσσών, των παραδόσεων και των δημιουργικών δυνάμεων, εντός ενός ομοιογενούς συνόλου κρατικού ή πολιτισμικού.

Στο πλαίσιο λοιπόν μιας κρατικής οντότητας, ο πολιτισμός δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ αποκλειστικότητα ασχολούμενους με αυτόν. Δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ επάγγελμα δημιουργούς και με τις κρατικές – δημόσιες δομές άσκησης πολιτιστικής πολιτικής (υπουργεία, καλλιτεχνικούς οργανισμούς και σχετικές με τις τέχνες δομές). Αποστολή και υποχρέωση της άσκησης πολιτικής επί του πολιτιστικού γίγνεσθαι έχει το σύνολο του πληθυσμού και βεβαίως σε επίπεδο διοίκησης, πλην του υπουργείου Πολιτισμού, και τα υπόλοιπα υπουργεία, κρατικές και αυτοδιοικητικές οντότητες, οργανισμοί και ενώσεις πολιτών.

Οι υποχρεώσεις ενός υπουργείου Πολιτισμού είναι πολλές και στα αλήθεια ούτε το ανθρώπινο δυναμικό του αλλά ούτε ο προϋπολογισμός του φθάνουν ώστε να καλύψουν τις ούτως ή άλλως πολλές υποχρεώσεις του. Πολιτιστικό υλικό μπορούν να παράξουν μη κρατικές ενώσεις πολιτών, η εκπαιδευτική κοινότητα, ακόμα και ο στρατός, έως και ομάδες εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Ο χώρος όμως όπου το έδαφος είναι εύφορο και όπου υπάρχει η υποχρέωση και όχι μόνον η δυνατότητα πολιτιστικής δράσης, είναι εκείνος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εδώ, μπορούμε να καταγράψουμε λαμπρές σελίδες πολιτιστικής δημιουργίας, για πάνω από έναν αιώνα. Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που εκπορεύονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παίρνουν υπ’ όψιν τους τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών, συνεισφέρουν στην πολυπολιτισμικότητα μιας περιοχής και κυρίως αναδεικνύουν το ανθρώπινο δυναμικό της τοπικής κοινωνίας. Όλες αυτές οι δράσεις καταλήγουν σε ένα σημαντικό ζητούμενο, που δεν είναι άλλο από την κοινωνική συνοχή, συνθήκη καίρια και αποφασιστική για την πολυπόθητη τοπική ανάπτυξη, τόσο σε επίπεδο οικονομικό όσο και μορφωτικό – αισθητικό.

Στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, το αρνητικό οικονομικό περιβάλλον, η ανεργία, η συμπίεση προς τα κάτω των ευπαθών ομάδων στη χώρα μας έκαναν ακόμα πιο αναγκαία την παρηγορητική παρουσία του πολιτισμού στις τοπικές κοινωνίες παντού στη χώρα. Ο Πολιτισμός χτυπήθηκε σε επίπεδο πόρων αλλά δυνάμωσε σε επίπεδο πρωτοβουλιών και εθελοντικής συμμετοχής για την καλλιέργειά του. Σε παλιότερες εποχές όπου το χρήμα έρεε (σε σχέση με την περίοδο που διανύουμε), εκ μέρους της κεντρικής διοίκησης, υπήρχε στήριξη σε τοπικές πολιτιστικές δράσεις, απρογραμμάτιστα όμως και με πυξίδα την ικανοποίηση αιτημάτων μέσω πελατειακών πολιτικών σχέσεων. Ως αποτέλεσμα, καταγράφεται η εξαφάνιση πολλών δομών, ελλείψει ζεστού δημοσίου χρήματος. Παρ’ όλα αυτά, κάποιες από αυτές άντεξαν και κάποιες νέες εμφανίσθηκαν με το πείσμα του γεωργού που κάνει εύφορο ένα κακοτράχαλο κομμάτι γης. Είναι υποχρέωση λοιπόν της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όλων των βαθμών να ενθαρρύνει και να στηρίξει τις πολιτιστικές δράσεις που δημιουργούνται εντός των ορίων ευθύνης τους. Είναι υποχρέωση του υπουργείου Εσωτερικών να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στον τομέα δράσης του, το οποίο θα έχει να κάνει με τον Πολιτισμό. Αλλά και τα άλλα υπουργεία (Παιδείας, Τουρισμού, Δικαιοσύνης, Ναυτιλίας, Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών κ.ά.) ισχυριζόμαστε πως θα πρέπει να ανοίξουν μια νέα σελίδα στις δράσεις τους, η οποία θα αφορά και την υποχρέωσή τους απέναντι στον Πολιτισμό.

Γιατί ο Πολιτισμός εντέλει διαπερνά τα πάντα. Μεταφέρει ποιότητα, θετικά αποτελέσματα και πληρότητα στον δημόσιο βίο. Και όταν κάνουμε καλύτερο τον βίο των πολιτών, τότε έχουμε πετύχει, και με διαφορά. Ποιοτική διαφορά.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8373473/o-politismos-peran-tou-ypourgeiou-politismou)

Εφέ: Από τον ασκό στην ψηφιακή εποχή ( Εφημ. ΑΥΓΗ 26.08.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Στη διαδικασία της δημιουργίας μιας θεατρικής παράστασης, η συντεχνία των θεατρίνων, από πολύ νωρίς, εμπλούτισε την σκηνική παρουσίαση των κειμένων με στοιχεία που εξυπηρετούσαν το κείμενο, ικανοποιούσαν τις ανάγκες του θεάματος και πρόσφεραν στον θεατή πληρότητα και ικανοποίηση.

Ηχητικά και οπτικά εφέ δημιουργούνται με σύγχρονες μεθόδους και με τη συνδρομή της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ψηφιακά κατασκευάζεται οποιοδήποτε ηχητικό εφέ χρειάζεται και μάλιστα με την παραμικρότερη λεπτομέρεια που απαιτεί το έργο, η παράσταση, η άποψη του σκηνοθέτη. Έτσι λοιπόν έχουμε ανέμους, θύελλες, φωνές πλήθους, νυχτερινά τοπία, ακόμα και την άπνοια μιας καλοκαιρινής ραστώνης, ακριβώς όπως κανείς τα έχει φανταστεί.

Πριν από τη σημερινή ψηφιακή εποχή μας, υπήρχαν οι «προκατ» ήχοι, αποτυπωμένοι σε βινύλιο. Καιρικά φαινόμενα, φωνές ζώων, άνοιγμα πόρτας κ.λπ. Έτσι, το ίδιο γαύγισμα ενός σκύλου, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ακούγεται σε μια παράσταση κωμωδίας του Σακελλάριου στο θέατρο Ρεξ της οδού Πανεπιστημίου και σε ένα ανέβασμα του έργου του Ο’ Νηλ «Πόθοι κάτω από τις λεύκες» σε θέατρο στο Μπρόντγουαιη της Νέας Υόρκης.

Το μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την εποχή του βινυλίου, τα εφέ γίνονταν ζωντανά εντός της σκηνής (αν αυτό απαιτούσε η παράσταση) ή εκτός, ακριβώς πίσω από τις κουίντες. Παμπάλαιες μέθοδοι έδιναν αληθοφανείς ήχους φυσικών φαινομένων, ανθρώπινων ή άλλων δραστηριοτήτων. Για να δώσουν την ψευδαίσθηση της βροχής για παράδειγμα, έβαζαν χαλίκια ή ξερά φασόλια μέσα σε ένα κουτί ή σε έναν κύλινδρο εντός των οποίων είχαν στερεώσει κάποια σταθερά εμπόδια και, με την κίνηση πέρα δώθε, δίνονταν το εφέ της βροχής αποτελεσματικά. Για θύελλες ή καταιγίδες, τα φασόλια θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερα! Ένα κρεμασμένο φύλλο λαμαρίνας που διαθέτει στη βάση του μια χειρολαβή, παλλόμενο, δίνει τον ήχο του κεραυνού. Αν το έργο ή η σκηνοθεσία απαιτούσε να ακούσουμε τον καλπασμό του αλόγου που έρχεται από μακριά και φτάνει έξω από την πόρτα του σκηνικού χώρου, χρησιμοποιούσαν πέτρες που τις χτύπαγαν μεταξύ τους ή ξύλα με σίδερα προσαρμοσμένα πάνω τους που τα χτυπούσαν πάνω σε πλάκες ή υφάσματα, μιμούμενοι τον καλπασμό, την περπατησιά στο χώμα ή πάνω σε βότσαλα, ή σε κάποιο καλντερίμι. Σε καμία περίπτωση αυτή η χειροποίητη παραγωγή ηχητικών εφέ δεν μπορεί να έχει την ακρίβεια ενός σύγχρονου ψηφιακού ήχου. Έχει όμως τη δροσιά, την αθωότητα και τη γοητεία της ζωντανής συμβολής του ήχου στη σκηνική διαδικασία, συμβαδίζοντας με την παράσταση και συνεισφέροντας ευεργετικά στο τελικό αποτέλεσμα.

Στην αρχαία εποχή τα ηχητικά εφέ κατείχαν σημαντική θέση στο θεατρικό γεγονός. Οι θεατρίνοι των κλασικών χρόνων είχαν στη διάθεσή τους ειδικά μηχανήματα για τις ηχητικές ανάγκες των παραστάσεων. Το «κεραυνοσκοπείο» και το «βροντείο» ήταν τα πιο διάσημα εργαλεία παραγωγής ήχων. Μηχάνημα που παρήγαγε τεχνητά τον κεραυνό το πρώτο και εργαλείο παραγωγής ήχου βροντής και γενικώς θορυβωδών φαινομένων το δεύτερο, έπαιζαν αποφασιστικό ρόλο σε ένα ρεπερτόριο όπως αυτό των αρχαίων τραγωδιών και κωμωδιών, που τα είχαν μεγάλη ανάγκη. Το «βροντείον» ήταν φουσκωμένοι ασκοί που περιείχαν μικρές πέτρες και που τους χτυπούσαν σε χάλκινες πλάκες για να παράξουν τον επιζητούμενο ήχο. Να σημειώσουμε ακόμα, πως οι μάσκες των ηθοποιών, πέρα από την καθ’ αυτό αποστολή τους να απεικονίζουν το πρόσωπο το οποίο υποδύεται ο υποκριτής, σαν ένα μεγάφωνο, βοηθούσαν τη φωνή να φτάσει σε όλες τις κερκίδες και τις θέσεις ενός κοίλου θεάτρου.

Στο σύγχρονο θέατρο, ο σχεδιασμός του ήχου είναι τέχνη και επιστήμη μαζί. Πέρασε από πολλές διαδικασίες ώστε να εξελιχθεί από τους φουσκωμένους ασκούς της αρχαιότητας έως τα ψηφιακά λογισμικά του σήμερα. Με φανατισμό, πίστη και αγάπη σε όλες τις εποχές συμμετείχαν στην συν-δημιουργία της παράστασης, στην υπηρεσία του συγγραφέα, των θεατρίνων και τελικά των θεατών, για χάρη των οποίων υπάρχει και εξελίσσεται το θέατρο εδώ και χιλιάδες χρόνια.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ https://www.avgi.gr/article/10812/8367966/ephe-apo-ton-asko-sten-psephiake-epoche#)

26 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Σακελλάριου

Με αφορμή τα 26 χρόνια από τον θάνατο του ΑΛΕΚΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ένα παλιότερο κείμενο μου στην ΑΥΓΗ με τίτλο “Ο δικός μου Κυρ Αλέκος Σακελλάριος ”

Όταν βρέθηκα δίπλα στον Αλέκο Σακελλάριο, ήταν ήδη ένας θρύλος. Ήταν το καλοκαίρι του 1988 και συναντηθήκαμε για να ανεβάσουμε, με σκηνοθέτη τον ίδιο, το έργο του “Μανωλάκης ο βομβιστής”. Το είχε γράψει κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας στην Ελλάδα και “έπαιζε” κωμικά με τις βόμβες που έβαζαν αντιστασιακοί, τότε. Η κατάσταση στη χώρα είχε πια αλλάξει. Η χούντα είχε περάσει, το ΠΑΣΟΚ ήταν στην εξουσία, και οι στρεβλώσεις που οδηγούσαν εκείνη την εποχή στο 1989, με το σκάνδαλο Κοσκωτά και την κυβερνητική συνεργασία δεξιάς και αριστεράς το ’89 ήταν επί θύραις. Ο “Μανωλάκης” ήταν, λοιπόν, μια κωμωδία, όχι από τις “κλασικές” του Σακελλάριου. Πραγματεύεται ένα θέμα που δεν είναι από τα πιο οικουμενικά που έπιασε στα τόσα πολλά θεατρικά που μας παρέδωσε. Ξεκινήσαμε λοιπόν πρόβες στο σπίτι του, επί της οδού Ευελπίδων στο Πεδίο του Άρεως. Όλοι, γύρω από το γραφείο του. Αρχίσαμε την ανάγνωση, και μείναμε αρκετόν καιρό να κάνουμε “καθιστή πρόβα”. Εμείς, άπειροι στην καθημερινή εκφορά του λόγου επί σκηνής, που όμως έχει προσωπικότητα και ουσία, τον χαζεύαμε όταν δίδασκε την “τέχνη της ατάκας”. Πώς αυτός, ένας συγγραφέας κατ’ ουσίαν και εξ ανάγκης σκηνοθέτης, ήξερε τόσο πολύ καλά να “πλασάρει την ατάκα” και να την κάνει να φαίνεται αυτονόητη, να έχει ποικιλία και να μαγνητίζει τον θεατή; Κρεμόμασταν από τα χείλη του. Κάτι μάθαμε. Και εκ των υστέρων συλλογιζόμουν πάντα, τι ωραίο θα ήταν να τον συναντούσα αργότερα, όταν η πείρα μου ήταν μεγαλύτερη. Θα μάθαινα έτσι περισσότερα. Όπως και να ‘χει, όμως, αποχαιρετίσαμε το θρυλικό γραφείο του πιο καλοί ηθοποιοί από αυτό που ήμασταν όταν για πρώτη μέρα χτυπήσαμε το κουδούνι του. Να συμπληρώσω πως την πρόβα διέκοπταν συχνές αφηγήσεις με ιστορίες από τη ζωή του στην τέχνη. Ήταν ανεπανάληπτος ο τρόπος που είχε να αφηγείται το καθετί. Ακόμα και το πιο ασήμαντο το έκανε να φαίνεται μεγάλο και σημαντικό. Και το υπέβαλλε με τέτοιον τρόπο, που γινόταν μοναδικό! Και που ο ακροατής να θέλει να μην σταματήσει ποτέ η αφήγηση. Αυτό πετύχαινε και με τα θεατρικά έργα που έγραφε και σκηνοθετούσε κατ’ αρχήν στο θέατρο και στη συνέχεια μεταφέροντάς τα στον κινηματογράφο. Αφηγείται μιαν ιστορία που στα χέρια κάποιου άλλου ίσως να μην είχε μεγάλη αξία. Ο κυρ-Αλέκος όμως την αναδείκνυε σε μοναδική. Με το σινεμά, τα θεατρικά του έργα που έκαναν μεγάλη επιτυχία στα θέατρα των Αθηνών, ταξίδευαν παντού στην Ελλάδα και οι επαρχιακοί κινηματογράφοι γέμιζαν από θεατές που απολάμβαναν τον “Θανασάκη τον πολιτευόμενο”, τους “Μακρυκωσταίους και Κοντογιώργηδες”, το “Υπάρχει και φιλότιμο” και τόσα άλλα. Μαζί τους, υπέροχα τραγούδια με στίχους του όπως “Το τραμ το τελευταίο”, “Ο αμαξάς” και τόσα άλλα.

Συνεχίσαμε τις πρόβες στο θέατρο “Γκλόρια” όπου ανέβηκε το έργο του. Εκεί είδα στον Σακελλάριο τον τρόπο που ήλεγχε τα πάντα στην παραγωγή. “Σηκώσαμε” το έργο, δίδαξε δηλαδή την κίνηση, ήρθαν τα κοστούμια, οι μουσικές και φτάσαμε στις γενικές δοκιμές. Ήρθε και η ώρα που θα έπεφτε η αυλαία. Οι τεχνικοί δήλωσαν πως η κουρτίνα έκλεινε σιγά-σιγά. Αυτός ήθελε να κλείσει γρήγορα. Αστραπιαία! Ήταν αυτό το γρήγορο φινάλε, μέρος της παράστασης. Δεν ήθελε να αφήσει ανάσα στον θεατή. Ήθελε να τον ξαφνιάσει και να ξεσπάσει έτσι το χειροκρότημα. Οι τεχνικοί ανένδοτοι. Τότε λοιπόν, ο κυρ-Αλέκος έγινε μεγάλος, τεράστιος! Και με την πείρα, τη γνώση και το κύρος του ανθρώπου που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, δήλωσε ορθά κοφτά πως η αυλαία θα κλείσει ακαριαία, ο κόσμος να χαλάσει! Βεβαίως έτσι έγινε και έτσι ήταν σωστό!

Μετά από δύο χρόνια ο κυρ-Αλέκος πήγε αλλού. Άφησε οριστικά αυτόν τον μάταιο κόσμο για να συνεχίσει να γράφει και να σκηνοθετεί σε άλλες διαστάσεις…

Εγώ όμως τον συνάντησα ξανά και ξανά. Βλέποντας τα έργα του, μελετώντας τον και ανεβάζοντάς τα. Το 1994, ο Σωτήρης Μουστάκας με καλεί να συμμετάσχω στο ανέβασμα του θρυλικού “Οι Γερμανοί ξανάρχονται”. Μου έδωσε το κείμενο και μου έκανε την τιμή να μου πει να διαλέξω όποιον ρόλο ήθελα. Διαβάζοντας το έργο, λοιπόν, και γνωρίζοντας ότι γράφτηκε το 1946, αναζήτησα τις παλιές λέξεις και εκφράσεις που θα είχε ένα έργο της εποχής του. Μάταιο. Κρατούσα στα χέρια μου ένα έργο φρέσκο με προσωπικότητα στον λόγο, με ροή και δυναμική σπάνια! Να μνημονεύσω εδώ και την υπέροχη ερμηνεία του αξέχαστου Σωτήρη…

Αν οι “Γερμανοί” ξορκίζανε την κατοχή και τα βάσανά της, ο “Θανασάκης ο πολιτευόμενος”, γραμμένος στις αρχές της δεκαετίας του ’50, σηματοδοτεί την προσπάθεια ανασυγκρότησης του τόπου. Ασχολείται εδώ με τα οικεία κακά. Τις πολιτικές στρεβλώσεις που ήδη είχαν κάνει την εμφάνισή τους στον δημόσιο μετακατοχικό και μετεμφυλιακό βίο. Ανέβασα τον “Θανασάκη” το 2000 με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης και χαρήκαμε όλοι οι συντελεστές τη συμμετοχή του κοινού σε ένα έργο που, παρότι είχαμε κρατήσει την ιστορικότητά του, κατέβαινε στην πλατεία φρέσκο και δροσερό. Το 2007, πάλι με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης, ανέβασα το “Δεσποινίς ετών 39”. Άλλο σπουδαίο έργο κι αυτό. Γλυκόπικρο, με λεπτό χιούμορ και απίστευτα κωμικές καταστάσεις. Τώρα, εν έτει 2013, με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη, γίνομαι “Στρατηγός Δεκαβάλλας” στο έργο “Ένας ήρωας με παντούφλες”. Άλλη μία συνάντηση με τον κυρ-Αλέκο. Άλλη μία πρόκληση να μπω στον κόσμο του, να ανακαλύψω την απερίγραπτη μαστοριά του και να χαρώ παίζοντας έναν ρόλο του. Γιατί οι χαρακτήρες που δημιούργησε ο Σακελλάριος δίνουν χαρά και σε αυτόν που τους ερμηνεύει. Έτσι που κοινό και σκηνή γίνονται ένα και ο Αλέκος Σακελάριος να είναι παρών στην πολιτιστική μας ζωή, ες αεί!

Αγαπητέ μου δάσκαλε, γράφοντας το “Οι Γερμανοί ξανάρχονται” ήθελες να σηματοδοτήσεις το τέλος της σκλαβιάς από τη γερμανική κατοχή. Αλίμονο όμως. Φοβάμαι πως οι Γερμανοί [όχι ως φυλή, αλλά ως οικονομικοί πια δυνάστες] δεν έφυγαν ποτέ. Είναι εδώ. Και αυτές τις στιγμές είναι περισσότερο από ποτέ. Στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, παντού στην Ευρώπη…

Ας είναι λοιπόν τα έργα σου βάλσαμο και ανοιχτό παράθυρο για να αντιμετωπίσουμε τα δύσκολα. Άλλωστε τα πάντα γίνονται. Και η αυλαία θα πέσει αστραπιαία. Έτσι όπως εσύ ήθελες!

Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέκου Σακελλάριου, ο οποίος απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 1991

Πάνος Σκουρολιάκος