ΔΗΠΕΘΕ ή «Αν δε θέλεις να ζυμώσεις δέκα μέρες κοσκινίζεις»( εφημ. ΑΥΓΗ 20.5.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Δυστυχώς, τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα της Μελίνας έκλεισαν τον ιστορικό τους κύκλο. Για πολλούς λόγους, δεν μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στο σημερινό περιβάλλον δεκαέξι θέατρα στην Περιφέρεια

Η δημιουργία των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη το 1983, ήταν μια βαθύτατα δημοκρατική και προοδευτική πράξη. Η ξεχασμένη περιφέρεια, η υποτιμημένη «επαρχία», είχε πια δεκαέξι τοπικά θέατρα διασπαρμένα σε όλη τη χώρα, με την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή, με μόνιμο τεχνικό και διοικητικό προσωπικό, με Δ.Σ., πρόεδρο και καλλιτεχνικό διευθυντή. Κάθε θέατρο οργάνωνε το ρεπερτόριό του, τις παραγωγές του και τις παράλληλες εκδηλώσεις του. Ο οικείος δήμος και το ΥΠΠΟ χρηματοδοτούσαν αυτά τα θέατρα. Τότε υπήρχε χρήμα.

Δυστυχώς όμως, γύρω στο 2000, η Πολιτεία, άρχισε να αποσύρει το ενδιαφέρον της γι’ αυτά τα θέατρα. Παρ’ ότι ακόμη υπήρχε χρήμα. Το διαπίστωσα προσωπικά ως διευθυντής τότε του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης στη Λαμία, ερχόμενος σε επαφή με το αρμόδιο υπουργείο. Κανείς τότε δεν συμμερίζονταν τις διαπιστώσεις μου. Ο χρόνος που πέρασε, κατά δυστυχίαν, επιβεβαίωσε εκείνες τις απαισιόδοξες προβλέψεις. Η επελθούσα μάλιστα αργότερα κρίση, έβαλε οριστικό τέλος στη συμπαράσταση του ΥΠΠΟ ώστε τα θέατρα αυτά να επιτελούν το έργο για το οποίο δημιουργήθηκαν. Τώρα άλλωστε, δεν υπήρχε και χρήμα. Να σημειώσουμε πως ο άλλος εταίρος των ΔΗΠΕΘΕ, δηλαδή οι δήμοι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα εγκατέλειψαν παντελώς. Τι κάνουν λοιπόν τα περισσότερα εξ αυτών; Απλούστατα δεν λειτουργούν. Ή γίνονται ατζέντηδες μετακλήσεως ιδιωτικών θιάσων από την πρωτεύουσα. Στις όποιες παραγωγές ανακοινώνουν, βλέπουμε ότι στηρίζονται σε ερασιτέχνες ηθοποιούς. Το Ερασιτεχνικό Θέατρο είναι σπουδαία υπόθεση, αλλά μόνον όταν λειτουργεί με τους δικούς του, ξεχωριστούς κανόνες.

Παραβαίνουν λοιπόν αυτά τα θέατρα τον ιδρυτικό τους νόμο, που ορίζει ότι το 80% του θιάσου στελεχώνεται από επαγγελματίες ηθοποιούς και το 20% από μη επαγγελματίες. Προσοχή το 20% αφορά νέους ηθοποιούς που μόλις τέλειωσαν τη Δραματική Σχολή και δεν έχουν τον απαιτούμενο αριθμό θεατρικών ενσήμων για να πιστοποιηθούν ως επαγγελματίες. Δυστυχώς, η κατάργηση της αδείας εξασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού, η οποία επεβλήθη πάλι επί υπουργίας Μ. Μερκούρη, (μέτρο οπισθοδρόμησης αυτό, εκεί γύρω στο 1983), δημιούργησε ένα τοπίο αναρχίας, ανομίας και εκμετάλλευσης των νέων παιδιών όσον αφορά τις σπουδές τους και τα παντελώς ανύπαρκτα δικαιώματά τους.

Στην προσπάθειά τους τα εναπομείναντα ΔΗΠΕΘΕ να κρατηθούν ζωντανά, προχωρούν σε εικονικές συμπαραγωγές με ιδιωτικά θέατρα του κέντρου. Τι κάνουν; Παραχωρούν την υλικοτεχνική τους υποδομή, (φωτισμό, ήχο, σκηνικά, φορτηγά κ.λπ.), αλλά και το έμψυχο προσωπικό τους (τεχνικούς και διοικητικούς υπαλλήλους) εισπράττοντας ένα χαμηλό ποσόν, αλλά στην αφίσα της παράστασης και τα δελτία Τύπου αναφέρονται ως συμπαραγωγοί, υποδυόμενα έτσι τις ενεργές θεατρικές μονάδες. Άλλη μια περίπτωση όπου η αδυναμία κρύβεται πίσω από ένα σημαντικό εργαλείο της θεατρικής «αγοράς», διαστρεβλώνοντάς το. Οι συμπαραγωγές, είναι σπουδαία υπόθεση και θα πρέπει να επιδιώκονται. Σε μια συμπαραγωγή όμως, συμμετέχουν όλα τα μέρη, δημιουργικά και όχι το ένα ως απόλυτος άρχων και το άλλο ως υπηρετικό προσωπικό. Συμπαραγωγή, σημαίνει και συνδημιουργία. Και σημαίνει και δίκαιη αναλογία στις εισπράξεις.

Ας έρθουμε στο σήμερα λοιπόν. Στο τώρα. Δυστυχώς, τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα της Μελίνας έκλεισαν τον ιστορικό τους κύκλο. Για πολλούς λόγους, δεν μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στο σημερινό περιβάλλον δεκαέξι θέατρα στην Περιφέρεια. Για λόγους οικονομικούς, αλλά και για λόγους που έχουν πια να κάνουν με τις επικοινωνίες, τις μεταφορές και πολλούς ακόμα άλλους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση διακήρυξε πως θα πρέπει να μπούμε στην επόμενη εποχή όσον αφορά το θέατρο στην Περιφέρεια. Υπάρχουν μελέτες όπως αυτή για μια νέα πρόταση που παίρνει υπ’ όψιν τα ιστορικά, αλλά και σύγχρονα δεδομένα, μέσα στις συνθήκες οικονομικής ασφυξίας της χώρας, ώστε να οργανωθεί ένας νέος θεσμός που θα καλύπτει τη χώρα και θα δίνει τη δυνατότητα σε μεγαλύτερα του ενός σύνολα του πρώτου και δεύτερου βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μετέχουν ενεργά και με αποφασιστική οικονομική ευθύνη. Καιρός είναι να δημιουργηθούν μεγάλα περιφερειακά θέατρα, όπου θα συναντώνται περισσότεροι του ενός δήμοι, όπου θα συμμετέχουν και οι Περιφέρειες και βέβαια το Δημόσιο μέσω του ΥΠΠΟ, του υπουργείου Εσωτερικών και επικουρικά για την νησιωτική Ελλάδα των υπουργείων Άμυνας και Νησιωτικής Πολιτικής. Όλοι αυτοί οι θεσμοί, θα σχεδιάζουν τη δράση των νέων αυτών περιφερειακών θεάτρων και θα τα χρηματοδοτούν. Η ευθύνη μοιράζεται σε περισσότερα κομμάτια. Και η οικονομική συμμετοχή επίσης.

Η φετινή μικρή (εκ των πραγμάτων) επιχορήγηση που είναι σε θέση να διαθέσει το ΥΠΠΟ δεν λύνει το πρόβλημα. Ανακυκλώνει το τέλμα και συντηρεί την παρακμή. Και είναι κρίμα. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ και πολιτική έχει επί του θέματος και είναι αυτός που θα πρέπει να εκκινήσει τη νέα εποχή στο πεδίο του θεάτρου στην Περιφέρεια.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ: http://www.avgi.gr/article/10812/8167140/depethe-e-an-de-theleis-na-zymoseis-deka-meres-koskinizeis- )

ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ: θεωρία και πράξη (εφημ. ΑΥΓΗ 13.5.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Η φροντίδα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η συγκέντρωση των εργασιών σημαντικών επιστημόνων από όλον τον κόσμο και η αξιοποίηση τους δεν μας συνδέουν απλώς με το παρελθόν μας. Μας εκτινάσσουν στο μέλλον που ονειρευόμαστε. Ένα μέλλον πιο φωτεινό και πιο δημιουργικό από το πρόσφατο τουλάχιστον παρελθόν.

Δικαίως υπερηφανευόμαστε, πως η Ελλάδα είναι ο γενέθλιος τόπος του θεάτρου. Πως παντού στον τόπο μας υπάρχει ένα αρχαίο θέατρο που υποδηλώνει πως το θεατρικό γεγονός ήταν εδώ και χιλιετίες παρόν και πως οι αρχαίοι ημών πρόγονοι αντιμετώπιζαν το θέατρο όχι μόνον σαν πολιτιστικό γεγονός, αλλά ταυτόχρονα και σαν πολιτικό και εν τέλει κοινωνικό.

Μέγιστη προσφορά στην ανθρωπότητα, τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων μας, τραγικών και κωμικών που έφθασαν ώς τις μέρες μας περνώντας ωκεανούς ιστορικών φάσεων με διωγμούς, δυσκολίες αλλά και αναγνώριση του μεγέθους τους. Η συντεχνία του θεάτρου στον τόπο μας αφιερώθηκε στη σκηνική απόδοση των έργων αυτών δημιουργώντας σχολές και συγκροτώντας ένα σπουδαίο υλικό από αυτήν την πρακτική «εμμονή» περί το Αρχαίο Δράμα. Συναντάμε παραστάσεις τραγωδίας στα ελληνικά πριν και από τη δημιουργία του νεότερου Ελληνικού κράτους.

Ενώ λοιπόν συγκεντρώσαμε σπουδαίο παραστασιακό υλικό, καθυστερήσαμε τη θεωρητική φροντίδα γύρω από την αναβίωση του Αρχαίου Δράματος. Ευθύνεται γι’ αυτό και η αργοπορημένη οργάνωση τμημάτων θεατρικών σπουδών στα Ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Πριν από είκοσι χρόνια ένας δραστήριος καθηγητής από το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Πλάτων Μαυρομούστακος, αναλαμβάνει μια πρωτοβουλία μαζί με τον καθηγητή Oliver Taplin από το Archive of Performances of Greek and Roman Drama του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, για τη σύσταση ενός δικτύου ΑΕΙ, που θα συντονίζει την έρευνα σε παγκόσμιο επίπεδο και που θα παρακολουθεί τις εξελισσόμενες κατευθύνσεις των θεατρικών και κλασικών σπουδών. Ταυτόχρονα, επικεντρώνεται στη θεωρητική προσέγγιση του αρχαίου Ελληνικού Δράματος , συνδέοντάς την με τη σκηνική πράξη, τις τάσεις και την εξέλιξή της. Δημιουργήθηκε λοιπόν το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης των Παραστάσεων του Αρχαίου Ελληνικού Δράματος , το Arc – Net, συγκεντρώνοντας επιστήμονες και Ιδρύματα από 21 χώρες. Είναι πραγματική χαρά να παρακολουθείς αυτούς τους ανθρώπους στις επιστημονικές ανακοινώσεις τους αλλά και σε προσωπικό επίπεδο και να διαπιστώνεις την αγάπη και τον θαυμασμό τους για το Αρχαίο Ελληνικό Δράμα. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι το δίκτυο αυτό ενώνει και εξισορροπεί τη θεωρητική προσέγγιση με τις εμπειρίες και τον πλούτο της πρακτικής πλευράς του θεάτρου, σε μια χώρα όπου τα Θεατρολογικά τμήματα των Πανεπιστημίων μας είναι εν πολλοίς «Κλασικίζοντα» και «φιλολογίζοντα». Ο Πλάτων Μαυρομούστακος, ως μαθητής του Bernard Dort, συνετέλεσε φαντάζομαι σε αυτήν την «ευτυχή ισορροπία».

Αυτά τα είκοσι χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στη χώρα μας του Arc – Net, σπουδαίες προσωπικότητες του παγκόσμιου Θεάτρου πήραν μέρος στο πρόγραμμα καλοκαιρινών μαθημάτων που λειτούργησε από το 2002 έως το 2015. Peter Stain, Tony Harrison, Lee Breuer, Γιάννης Κόκκος, Θόδωρος Τερζόπουλος και πολλοί άλλοι. Ελπίζουμε πως η χώρα μας, ξεπερνώντας τις δυσκολίες και βγαίνοντας σε πιο ομαλές οικονομικές περιοχές, θα είναι σε θέση να στηρίξει ακόμα πιο γενναία δράσεις πολιτισμού σαν αυτές του Arc – Net.

Το φετινό Συνέδριο διεξάγεται και πάλι στο φιλόξενο Τεχνολογικό Πάρκο του Λαυρίου, πολύ κοντά στο αρχαιότερο θέατρο του Ελλαδικού χώρου, το Αρχαίο Θέατρο Θορικού (6ος αι. π.Χ.). Σε αυτό, εκτός των άλλων, θα συμμετέχουν και απόφοιτοι των καλοκαιρινών μαθημάτων που σήμερα διδάσκουν σε πανεπιστημιακά ιδρύματα στην Ελλάδα ή το εξωτερικό.

Συμπαραστάτες της διοργάνωσης είναι το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η Περιφέρεια Αττικής και ο Δήμος Λαυρεωτικής.

Η φροντίδα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, η συγκέντρωση των εργασιών σημαντικών επιστημόνων από όλον τον κόσμο και η αξιοποίηση τους δεν μας συνδέουν απλώς με το παρελθόν μας. Μας εκτινάσσουν στο μέλλον που ονειρευόμαστε. Ένα μέλλον πιο φωτεινό και πιο δημιουργικό από το πρόσφατο τουλάχιστον παρελθόν.

 

Πάνος Σκουρολιάκος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

http://www.avgi.gr/article/10812/8148945/archaio-drama-theoria-kai-praxe

Το Ερασιτεχνικό Θέατρο (εφημ. ΑΥΓΗ 04.03.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Το Ερασιτεχνικό Θέατρο δίνει την ευκαιρία σε πολλά μέλη του να ανακαλύψουν το τάλαντό τους και κάποιοι από αυτούς να ακολουθήσουν την τέχνη του Διόνυσου ως αποκλειστικοί θεράποντές της

Αρχέγονη είναι η ανάγκη του ανθρώπου να νιώσει, να αισθανθεί και να σκεφθεί για τα του βίου του. Τι θα τον διευκόλυνε για αυτήν την παρατήρηση και την ενεργοποίηση της συγκίνησης; Μα η κατασκευή μιας άλλης ζωής. Μιας άλλης πραγματικότητας. Συμπεφωνημένα ψευδούς, αλλά με όλες τις προϋποθέσεις της αληθινής. Δημιουργεί, λοιπόν, το θέατρο. Τοποθετεί απέναντί του αυτή την κατασκευασμένη πραγματικότητα και την παρατηρεί. Συμπεριφέρεται ως επιστήμονας στο εργαστήριο του. Δοκιμάζει δόσεις, αναλογίες, αντιδράσεις, συγκρούσεις. Υλικό του αποτελούν γεγονότα, ανθρώπινοι χαρακτήρες, πράξεις που πηγάζουν από τα συναισθήματα αλλά και τα επηρεάζουν, ώστε να καταλήξει εν τέλει σε συμπεράσματα και διδάγματα ζωής. Είναι μια επιστημονική διαδικασία το θέατρο; Όχι. Και τούτο γιατί πρωτίστως είναι ψυχαγωγία. Αγωγή ψυχής. Ζητούμενο, δε, είναι να εκπληροί και τις δύο έννοιες του όρου.

Καλλιέργησε και έφτασε σε υψηλά επίπεδα την τέχνη του θεάτρου ο άνθρωπος. Ασχολήθηκε φανατικά με αυτήν και την εξέλιξε. Την εμπλούτισε με ό,τι καλύτερο είχαν να προσφέρουν και οι άλλες τέχνες. Στους ήχους, τα χρώματα, την κίνηση, τα κείμενα. Και το κοινό ακολούθησε τη συντεχνία των θεατρίνων απολαμβάνοντας, επιβραβεύοντας ή απορρίπτοντας τα έργα της.

Όμως η ανάγκη για τη συμμετοχή στο μυστήριο του θεάτρου ωθεί τον θεατή να γίνει ο ίδιος δημιουργός και μαζί με άλλους από τον κοινωνικό του περίγυρο να καταθέσουν τη δική τους δημιουργική αγωνία πάνω στη σκηνή. Γράφοντας έργα ή διαλέγοντας κάποιο από τα καταξιωμένα του παρελθόντος, τα μέλη ενός εργασιακού χώρου, είτε μιας γειτονιάς είτε ενός σχολείου ή πανεπιστημίου, γίνονται ηθοποιοί, συγγραφείς, σκηνοθέτες, τεχνικοί. Πολλές φορές η ανάγκη επιβάλλει να συμμετέχουν και με περισσότερες της μίας ιδιότητες. Άλλες πάλι, να μοιράζονται την ευθύνη μίας εξ αυτών με πολλούς άλλους μαζί, λόγω της μεγάλης διαθεσιμότητας.

Έτσι λοιπόν, δημιουργείται το Ερασιτεχνικό Θέατρο. Δεν είναι απλώς ένας χώρος όπου κάποιοι «αδαείς» προσεγγίζουν μια τέχνη δύσκολη και απαιτητική. Είναι κυρίως ένα πεδίο όπου ασκείται κάποιος στη συμμετοχή στην ομάδα και στη συλλογική δημιουργία. Το θέατρο δεν είναι μοναχική τέχνη όπως η ποίηση ή η ζωγραφική. Είναι τέχνη συλλογική, η οποία και εμπεριέχει τις άλλες τέχνες. Τις θέλει συνδημιουργούς και απαιτεί «θεατρική και σκηνική συντροφικότητα». Για να κατακτήσει κανείς αυτή τη συντροφικότητα, πρέπει και να τη θέλει, αλλά και να αφοσιωθεί στην εμπέδωσή της. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο ερασιτέχνης καλλιεργείται, εντρυφώντας σε κείμενα, ιστορικότητα, κοινωνικές συνθήκες, ψυχολογικές παραμέτρους. Μορφώνεται εντός της ομάδας και του στόχου της, συνεισφέροντας και ο ίδιος στη μόρφωση και την καλλιέργεια των άλλων με τη δική του συμβολή, τη δική του προίκα.

Είναι μεγάλη η ιστορία του Ερασιτεχνικού Θεάτρου στη διαδρομή του λαού μας. Από τις «Ζακυνθινές Ομιλίες» (το ερασιτεχνικό «θέατρο του δρόμου» στη Ζάκυνθο που καταγράφηκε από το 1666 και συνεχίζει έως και σήμερα), το ιησουίτικο προπαγανδιστικό θέατρο στα νησιά του Αιγαίου γύρω στα 1600 με 1700, το θέατρο που αναπτύχθηκε πριν από την επανάσταση του ‘21 στις παραδουνάβιες ηγεμονίες και στα παλάτια των Ελλήνων (ρωμιών) ηγεμόνων, το Θέατρο του Βουνού από το ΕΑΜ κατά την αντίσταση στη γερμανική κατοχή, το φοιτητικό θέατρο, το θέατρο στα σχολεία, στους εργασιακούς χώρους, θέατρο ιδιαίτερων κατηγοριών όπως ΑΜΕΑ, έως και τις μικρές η μεγάλες ερασιτεχνικές θεατρικές ομάδες σε όλες τις γωνιές της χώρας. Σήμερα, πολλά και άξια λόγου φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου φιλοξενούν τις δημιουργίες των ερασιτεχνών ηθοποιών, συμβάλλοντας στην επικοινωνία των θιάσων και την ευγενική άμιλλα μεταξύ τους.

Το Ερασιτεχνικό Θέατρο δίνει την ευκαιρία σε πολλά μέλη του να ανακαλύψουν το τάλαντό τους και κάποιοι από αυτούς να ακολουθήσουν την τέχνη του Διόνυσου ως αποκλειστικοί θεράποντές της. Προικίζει λοιπόν το επαγγελματικό θέατρο με νέο, πολύτιμο δυναμικό. Αλλά κυρίως, χαρίζει σε όσους συμμετέχουν την ικανοποίηση της συλλογικής προσπάθειας, τη χαρά της δημιουργίας και την εμπειρία της ανακάλυψης νέων κόσμων και ανθρώπινων πτυχών που δεν είχαν φανταστεί ακόμα και για διπλανά τους, γνωστά, οικεία πρόσωπα. Πάνω από όλα όμως, δίνει τη χαρά της προσφοράς στη μικρή τους πόλη, στο σχολείο, το εργατικό συνδικάτο, στην κοινωνία.

 

Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

http://www.avgi.gr/article/10811/7969564/erasitechniko-theatro#

ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΠΥΡΟ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟ

σπυρος ευαγγελατος1

Ένα μεγάλο κεφάλαιο  της ιστορίας  του νεοελληνικού θεάτρου κλείνει με την αποδημία του Σπύρου Α. Ευαγγελάτου. Ακούραστος δημιουργός, πάντρεψε το νέο με την παράδοση και με την ιστορία του τόπου. Δεινός μελετητής του πολιτισμού μας έφερε στο φώς περιοχές ολόκληρες του θεατρικού μας τοπίου και διακόνησε την τέχνη και την επιστήμη με υψηλό αίσθημα της αποστολής του.

  Αξέχαστος θα παραμείνει σε όσους και όσες τον γνώρισαν και συνεργάσθηκαν μαζί του. Στο Αμφι – Θέατρο, τις κρατικές σκηνές, το ΚΘΒΕ του οποίου υπήρξε διευθυντής, το Πανεπιστήμιο και το τμήμα Θεατρικών σπουδών του ΕΚΠΑ, την Ακαδημία Αθηνών. Η απλότητά του, το χιούμορ και η εμπνευσμένη παρουσία του απογείωναν πραγματικά τους συνοδοιπόρους του όπου κι αν βρέθηκε και δημιούργησε.

 Η ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ τον αποχαιρετά με βαθύ σεβασμό.

   Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

   Πάνος Σκουρολιάκος

   Συντονιστής της ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού  του ΣΥΡΙΖΑ

   Βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

Το εβραϊκό θέατρο Γίντις (εφημερ. ΑΥΓΗ 19.11.2016)

Σχετική εικόνα

του Πάνου Σκουρολιάκου

Παντού στην Ευρώπη όπου υπήρχε το εβραϊκό στοιχείο άρχισε να ανθίζει το θέατρο Γίντις επηρεαζόμενο από τις κατά τόπους εθνικές θεατρικές παραδόσεις. Ως αυτοτελής θεατρικός οργανισμός εμφανίζεται στα 1876, όταν ο Αβραάμ Γκολντφέιντεν μετατρέπει σε θεατρική αίθουσα μια ταβέρνα

Είναι ένα θέατρο που δημιουργήθηκε για να μείνει ζωντανή η μνήμη της προγονικής γλώσσας και των παραδόσεων. Είναι το θέατρο Γίντις που καλλιέργησαν οι Εβραίοι στην παλιά γερμανοεβραϊκή γλώσσα Γίντις. Ως γνωστόν, οι ιουδαϊκές κοινότητες δεν είχαν δικά τους γεωγραφικά όρια. Ήταν διασκορπισμένες παντού. Τα δικά τους όρια ήταν γλωσσικά. Πάνω σε αυτά τα γλωσσικά όρια λοιπόν στηρίχθηκε η δραματουργία τους. Τα πρώτα θεατρικά έργα στα Γίντις γράφτηκαν απλώς για να διαβάζονται. Αργότερα ζωντάνεψαν και σκηνικά.

Κόντρα στις αυστηρές επιταγές του Δευτερονόμιου πήγαν οι Εβραίοι για να καλύψουν τη δυνατή ανάγκη του ανθρώπου για συμμετοχή στη θεατρική μέθεξη. Είτε ως δημιουργοί, είτε ως απλοί θεατές.

Από τη ρωμαϊκή ακόμα εποχή υπήρχαν Εβραίοι ηθοποιοί. Από αυτόν τον παλιό κόσμο του χοντροκομμένου ρωμαϊκού θεάτρου Εβραίοι χορευτές, τραγουδιστές, θαυματοποιοί και γελωτοποιοί έβαλαν τον σπόρο και σιγά σιγά εξέλιξαν το θέατρο της φυλής τους. Αρωγός σε όλη αυτή τη διαδικασία ήταν οι ίδιες οι εβραϊκές παραδόσεις και υλικό για τα έργα η πίστη και η ιστορία των Εβραίων.

Έτσι στη γιορτή Πουρίμ, όπου γιορτάζεται η σωτηρία των Εβραίων από τον ζυγό των Περσών, δίνονται παραστάσεις στα γερμανοεβραϊκά, που αφηγούνται κομμάτια από το «Βιβλίο της Εσθήρ», της βασίλισσας στην οποία οφείλουν τη σωτηρία τους. Το πρώτο έργο που γράφτηκε γι’ αυτές τις γιορτές τον 16ο αιώνα ήταν «Η κωμωδία του γάμου», δημιούργημα του Γεχούντα Ντε Σούμο, με φανερές επιδράσεις από την Κομέντια ντελ Άρτε.

Παντού στην Ευρώπη όπου υπήρχε το εβραϊκό στοιχείο άρχισε να ανθίζει το θέατρο Γίντις επηρεαζόμενο από τις κατά τόπους εθνικές θεατρικές παραδόσεις. Ως αυτοτελής θεατρικός οργανισμός εμφανίζεται στα 1876, όταν ο Αβραάμ Γκολντφέιντεν μετατρέπει σε θεατρική αίθουσα μια ταβέρνα. Εκεί εκπαιδεύθηκαν ηθοποιοί, ανέβηκαν πρώτη φορά για το είδος αυτό γυναίκες στη σκηνή και γράφτηκαν έργα σπουδαία. Μερικά από αυτά υπάρχουν ακόμα στο ρεπερτόριο Γίντις, αφού έκαναν μεγάλη επιτυχία στην εποχή τους και ταξίδεψαν μέχρι και στην Αμερική ενισχύοντας τις παραστάσεις των εκεί ανάλογων θιάσων.

Στη Ρωσία, μετά τη δολοφονία του Τσάρου Αλέξανδρου Β’ και τα αντισημιτικά μέτρα που ακολούθησαν, το θέατρο Γίντις σίγησε. Με την Οκτωβριανή επανάσταση όμως ξαναζωντάνεψε. Δημιουργήθηκε το Εβραϊκό Κρατικό Θέατρο της Μόσχας που ανέβαζε έργα Σοβιετικών Εβραίων συγγραφέων. Από τα τέλη του 19ου αιώνα σημαντικές Γίντις θεατρικές σκηνές υπήρχαν σε Λονδίνο, Παρίσι, Βιέννη, Νέα Υόρκη, αλλά και σε χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Στο πλαίσιο αυτού του θεάτρου της προγονικής γλώσσας μεταφράσθηκαν και παίχθηκαν σπουδαίοι συγγραφείς, όπως ο Ρακίνας με τα έργα του «Εσθήρ» και «Αθαλία», ο Γκαίτε με τον «Φάουστ» και ακόμη Σίλερ, Λέσιγκ, Μεταστάζιο, Μολιέρος. Μπορεί οι Σοβιετικοί στη Ρωσία να δημιούργησαν θεατρικό οργανισμό για τα έργα Γίντις, εκεί όμως που εκτοξεύθηκε το είδος ήταν στη Νέα Υόρκη, που την έκανε αδιαμφισβήτητο κέντρο του. Από το 1886 ο Μπόρις Τομασέφσκι υποδέχεται τους μετανάστες Εβραίους από την Ευρώπη παρουσιάζοντάς τους οικεία θέματα και θυμίζοντάς τους τις πατρίδες τους.

Από τότε το θέατρο Γίντις καλλιέργησε και εξέθρεψε πολλές γενιές θεατών και δημιουργών. Ένας από αυτούς ο και δικός μας Ζυλ Ντασσέν. Ενώ σπούδαζε ήδη θέατρο, γοητευμένος από το θέατρο Γίντις, έμαθε τη διάλεκτο από μία θεία του για να μπορεί να ενταχθεί στο εβραϊκό θέατρο ARTEF (Θεατρική Ένωση Εργατών), όπου τελικά δούλεψε ως ηθοποιός αρχικά και μετά ως σκηνοθέτης για έξι χρόνια. Η ιδεολογία του θεάτρου εμπνεόταν από τις ιδέες της Αριστεράς και όσοι δούλευαν εκεί το έκαναν χωρίς να πληρώνονται.

Τα γερμανοεβραϊκά Γίντις, που κρατήθηκαν ζωντανά και χάρις στο θέατρο, έμελλαν να μην γίνουν ποτέ η επίσημη γλώσσα του κράτους του Ισραήλ. Μαζί με την ισπανοεβραϊκή Λαντίνο παραμερίστηκαν από το Συμβούλιο Εβραϊκής Γλώσσας υπό τον Εβραίο γλωσσολόγο Ελιέζερ Μπεν-Γεχούντα για να προκριθεί η Βιβλική Εβραϊκή.

Ένα «φυλετικό» θέατρο είναι το θέατρο Γίντις. Κράτησε τους ανθρώπους του κοντά στις παραδόσεις που τιμούσαν, τους μίλησε κοιτώντας τη ζωή από τη σκοπιά τους, τους έφερε σε επαφή με άλλους συγγραφείς και πολιτισμούς, υπηρέτησε ιδέες και ρεύματα πρωτοποριακά πέρα από τις στενές παραδόσεις τους.

Υπήρξε ένα θέατρο μνήμης και προοπτικής.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

Πηγή : http://www.avgi.gr/article/10812/7660545/to-ebraiko-theatro-gintis

Έφυγε ο Ντάριο Φο

Αποτέλεσμα εικόνας για ntario foΈνα αγωνιστικό αντίο στον μεγάλο λαϊκό και νομπελίστα ταυτόχρονα  θεατρίνο Ντάριο Φό.

Υπήρξε ένας κοινωνικός αγωνιστής που αφιέρωσε τη ζωή του στο θεατρικό σανίδι αλλά και στις πλατειές λεωφόρους των κοινωνικών διεκδικήσεων.

Με την πένα του αλλά και την υποκριτική του μανία ψυχαγώγησε και με τις δύο έννοιες  του όρου το κοινό, αφυπνίζοντας το ταυτόχρονα και δείχνοντας του το δρόμο της πάλης και του αγώνα.

 

Για την ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Πάνος Σκουρολιάκος