Ο επαναστάτης Ανατόλι Λουνατσάρσκι ( ΑΥΓΗ 09.12.2017 )

 

 

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ο Ανατόλι Λουνατσάρσκι (1875 – 1933) ήταν ένα από τα λίγα πρόσωπα στην παγκόσμια ιστορία του πολιτισμού που επηρέασαν καθοριστικά τις τέχνες και τα γράμματα. Όχι μέσω του προσωπικού του έργου, αλλά διά των απόψεων και αποφάσεών του.

Επαναστάτης από τα νεανικά του χρόνια, εντάσσεται στην παράνομη οργάνωση των μαθητών στο Κίεβο το 1890. Έως ότου συμμετάσχει στην επανάσταση του 1905 και μετά του 1917, είχε προλάβει να αποκτήσει σπουδαία μόρφωση. Σπούδασε στη Ζυρίχη Φιλοσοφία και Φυσικές Επιστήμες, ενώ μιλούσε πολλές σύγχρονες και δύο αρχαίες γλώσσες. Ήταν πολύ κοντά στον Λένιν, με τον οποίο είχε και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις. Ενδιαφέρον έχει η στάση των δύο ανδρών απέναντι στη λειτουργία των σοσιαλιστικών ιδεών, για τις οποίες ο Λουνατσάρσκι πίστευε πως, αν μετατραπούν σε ένα είδος νέας θρησκείας, τότε θα ήταν πιο εύληπτες από τις λαϊκές μάζες. Με το έργο του «Υλισμός και Εμπειριοκρατισμός» ο Λένιν άσκησε πολεμική κριτική στις απόψεις αυτές του συντρόφου του.

Με την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης ο Λουνατσάρσκι έμελλε να γίνει ο πρώτος κομισάριος της Παιδείας και να ασκεί αποφασιστική επιρροή μέσω της καθοδήγησής του στην Παιδεία και τον πολιτισμό. Ο Λένιν, που η επαναστατική του δράση δεν του επέτρεψε να εντρυφήσει ιδιαίτερα σε θέματα τέχνης και πολιτισμού, τον εμπιστευόταν απόλυτα. Μια από τις ιστορίες που καταγράφονται για τη σχέση του ηγέτη της επανάστασης με την τέχνη είναι η εξής: Σε μια έκθεση σχεδίων για μνημεία που θα αντικαθιστούσαν τα κατεστραμμένα αγάλματα και μνημεία της τσαρικής περιόδου ο Λένιν εξέταζε προσεκτικά τα σχέδια, αλλά κανένα δεν του άρεσε. Φτάνοντας σε ένα μνημείο φουτουριστικής τέχνης, έδειχνε εντελώς αμήχανος. Όταν του ζήτησαν την άποψή του, είπε «δεν καταλαβαίνω τίποτε, ρωτήστε τον Λουνατσάρσκι».

Αναλαμβάνοντας λοιπόν ως κομισάριος ο άνθρωπος που είχε την ευθύνη των ζητημάτων πολιτισμού δεν είχε μπροστά του ένα καθαρό πεδίο δράσης. Οι αντιπαραθέσεις και διαμάχες για τη λειτουργία του πολιτισμού όσον αφορά τη διαπαιδαγώγηση του εργαζόμενου λαού συμπεριλάμβαναν δυνατούς παίκτες. Εκτός από τον Λένιν, είχε να αντιμετωπίσει μεγέθη όπως αυτά των Τρότσκι, Μπουχάριν, Κολοντάι, Μέγιερχολτ, Μαγιακόφσκι και άλλων πολλών και σημαντικών. Κατάφερε όμως ως αγκιτάτορας να σταθεί στην κορυφή και με το θεωρητικό του έργο και με την απαράμιλλη ρητορική του δεινότητα και να παραμείνει ο αδιαμφισβήτητος καθοδηγητής σε θέματα τέχνης και πολιτισμού.

Οι σπουδές του Λουνατσάρσκι και η βαθιά γνώση του γύρω από τον πολιτισμό και την ιστορία του τού έδωσαν τη δύναμη εκείνα τα πρώτα χρόνια του σοβιετικού κράτους να δράσει θετικά και να βάλει τις βάσεις για έναν πραγματικά ουμανιστικό πολιτισμό, με σεβασμό στο παρελθόν και αισιοδοξία για το μέλλον. Ο ίδιος συνέκρινε την αποστολή της σοσιαλιστικής πολιτιστικής δραστηριότητας με την Αναγέννηση και τον Διαφωτισμό.

Σε αυτόν οφείλεται η διατήρηση και η απρόσκοπτη λειτουργία του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας και άλλων «αυτοκρατορικών» θεάτρων. Επιχειρώντας να συνδυάσει ό,τι καλό δημιουργήθηκε κατά το παρελθόν με το νέο και τις σύγχρονες επαναστατικές απαιτήσεις, δημιουργεί τα νέα σοβιετικά θέατρα που εμφανίστηκαν μαζικά σε όλη τη σοβιετική επικράτεια. Κρατώντας ως ευαγγέλιο την αισθητική κίνηση του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, υποστηρίζει ταυτόχρονα και κάποια μετεπαναστατικά προοδευτικά πειραματικά κινήματα.

Διακηρύσσει πως το προλεταριάτο πρέπει να ασχοληθεί με την πολιτιστική επανάσταση. Επικαλείται γι’ αυτήν τη θέση του τον ίδιο τον Λένιν, που επέμενε πως, αν η δουλειά οικοδόμησης του σοσιαλισμού δεν οδηγεί στην αλλαγή του ίδιου του ανθρώπου, τότε χάνει τον σκοπό και τη σημασία της. Ο Λουνατσάρσκι δεν θέλει τον νέο σοβιετικό πολίτη παθητικό αποδέκτη της νέας τέχνης. Πασχίζει να δημιουργήσει συνειδητούς υποστηρικτές της συντελούμενης πολιτιστικής δραστηριότητας που συμβάλλει στην πρόοδο και τη χειραφέτηση της κοινωνίας.

Ήταν άλλωστε η εποχή του Λένιν. Μετά από αυτόν και μετά τον Λουνατσάρσκι και πολλούς ακόμα, το όνειρο συρρικνώθηκε για να χωρέσει σε στενές κομματικές αποφάσεις γραφειοκρατών που διαδέχθηκαν τους επαναστάτες. Ήταν οι γραφειοκράτες εκείνοι που εξευτέλιζαν σκηνοθέτες σαν τον Πουντόβκιν, που οδηγούσαν στην αυτοκτονία ποιητές σαν τον Μαγιακόφσκι και στην αφωνία θεατρικούς συγγραφείς σαν τον Μπουλγκάκοφ.

Ο Λουνατσάρσκι, πέρα από τις επιστημονικές του περγαμηνές, είχε και άλλες, που τις απέκτησε στο καμίνι της επανάστασης, στις εξορίες και τις φυλακίσεις. Πεθαίνοντας τάφηκε στο Τείχος του Κρεμλίνου, στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8584061/o-epanastates-anatoli-lounatsarski)

Στο μικροσκόπιο οι δημοσκοπήσεις του ΠΑΜΑΚ

Του Χρόνη Διαμαντόπουλου

Οι δημοσκοπήσεις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), που παρουσιάζει σταθερά στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης, έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμες με τις προβλέψεις -όχι απαραιτήτως εύστοχες- εκλογικών θριάμβων της Νέας Δημοκρατίας. Στο εξής όμως, μετά και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή (26/11), φαίνεται πως θα γίνουν αντικείμενο και θεσμικής έρευνας σε ό,τι αφορά στη μεθοδολογία και την επιστημονική αξιοπιστία τους.

Το κομβικό ζήτημα, όπως επισήμαναν στη «ΝΣ» παλαιοί και γνωστοί δημοσκόποι, είναι ότι το ΠΑΜΑΚ δεν είναι μέλος του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ), του επίσημου θεσμικού οργάνου των εταιρειών δημοσκοπήσεων, και ως εκ τούτου δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους ούτε υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί.

Η μεθοδολογία

Το θέμα αυτό φέρνουν τώρα στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) τρεις βουλευτές -από τον ΣΥΡΙΖΑ, τους ΑΝΕΛ και την Ενωση Κεντρώων-, ζητώντας από την Ανεξάρτητη Αρχή «να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης».

Οι τρεις βουλευτές -οι Πάνος Σκουρολιάκος (ΣΥΡΙΖΑ), Αθανάσιος Παπαχριστόπουλος (ΑΝΕΛ) και Ιωάννης Σαρίδης (Ενωση Κεντρώων)-, επικαλούμενοι και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας», με επιστολή τους στο ΕΣΡ ζητούν την παρέμβασή του, επισημαίνοντας ότι «το ΠΑΜΑΚ, ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ, δεν ελέγχεται όσον αφορά στο αμερόληπτο των ερευνών που διεξάγει». Οι βουλευτές ζητούν απαντήσεις για τη μεθοδολογία που ακολουθεί η εταιρεία δημοσκοπήσεων ΠΑΜΑΚ, θέτουν ζήτημα αδιαφάνειας για το προσωπικό που διενεργεί τις μετρήσεις και ερωτούν εάν η επίκληση του ονόματος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που χρησιμοποιεί «είναι έγκυρη ή ψευδεπίγραφη».

«Οι δραστηριότητες της ΠΑΜΑΚ», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επιστολή, «που έχουν να κάνουν με τις δημοσκοπήσεις που διενεργεί και οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις από την πραγματική εικόνα που παρουσιάζεται στη συνέχεια, έχουν γεννήσει πολλά ερωτήματα…

· Ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ ακόμα, η ΠΑΜΑΚ δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους, δεν υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή να ανακοινώσει τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί. Αδιαφάνεια υπάρχει και ως προς το ποιο ακριβώς είναι το προσωπικό που διενεργεί τις συνεντεύξεις. Ποια είναι η εκπαίδευση την οποία έχει λάβει για τον συγκεκριμένο σκοπό, ποια η εμπειρία του και ποια η επαγγελματική του σχέση με τη Μονάδα.

· Η επίκληση του ονόματος του πανεπιστημιακού ιδρύματος εντός του οποίου δραστηριοποιείται η ΠΑΜΑΚ είναι έγκυρη ή μήπως ψευδεπίγραφη;

· Για όλα αυτά τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται και που ζητούν απαντήσεις για την ομαλή πορεία του πολιτικού βίου στη χώρα μας, καλούμε το ΕΣΡ, ως καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα, να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης. Εναν χώρο που επηρεάζει την πολιτική μας ζωή και, βέβαια, τη ζωή των πολιτών στη χώρα μας».

Οπως αποκάλυψε την περασμένη Κυριακή η «Νέα Σελίδα», η αξιοπιστία των μετρήσεων του ΠΑΜΑΚ αμφισβητείται κι από άλλες εταιρείες δημοσκοπήσεων που είναι μέλη του ΣΕΔΕΑ, ενώ ήδη η κυβέρνηση δρομολογεί παρεμβάσεις για να ενισχυθεί το πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχων στην αγορά των μετρήσεων.

Το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή είναι η συγκρότηση από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας «επιτροπής σοφών», η οποία θα επικουρήσει την Ελεγκτική Επιτροπή Δεοντολογίας του ΣΕΔΕΑ. Τελικός στόχος είναι να ιδρυθεί μια νέα Ανεξάρτητη Αρχή, στο πρότυπο του ΕΣΡ, για τις δημοσκοπήσεις, ώστε να μπει τέλος σε πιθανές πρακτικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ http://neaselida.news/politiki/sto-mikroskopio-dimoskopisis-tou-pamak/)

Ηθοποιός και με τη Βούλα (εφημ. ΑΥΓΗ 02.12.2017)

Από εκείνο το μακρινό 1545, όταν υπογράφεται το πρώτο συμβόλαιο που διασφαλίζει τα δικαιώματα και καταγράφει τις υποχρεώσεις των ηθοποιών, έως σήμερα οι ηθοποιοί αγωνίζονται για όσα δικαιούνται

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Για κάποια επαγγέλματα η επ’ αμοιβή άσκησή τους θεσμοθετήθηκε αρκετά νωρίς. Η εποχή που ο καθένας μαστόρευε για τα του οίκου του ή για την ομάδα έδωσε τη θέση της σε επαγγελματίες κάθε είδους. Όσον αφορά την αρχαία Ελλάδα, μας πληροφορεί ο Αριστοφάνης στους «Όρνιθες» πως «ξημερώματα ξεκινούν για τη δουλειά ο σιδηρουργός, ο μυλωνάς, ο βυρσοδέψης, ο τσαγκάρης, ο κεραμοποιός».

Εδώ ο μέγιστος κωμικός ποιητής της αρχαιότητας δεν αναφέρει τίποτα για τους επαγγελματίες ηθοποιούς. Γιατί υπήρχαν από τότε ηθοποιοί που κέρδιζαν τα προς το ζην ασκώντας την τέχνη τους. Βεβαίως το επάγγελμα ασκούνταν καιρού επιτρέποντος. Μεγάλη ήταν η θεατρική δραστηριότητα κατά τα Μεγάλα Διονύσια, όπου διεξήγοντο και οι Δραματικοί Αγώνες. Θα λέγαμε λοιπόν πως οι θεατρίνοι στην αρχαία Αθήνα ήσαν κυρίως «φεστιβαλικοί» ηθοποιοί.

Ανάμεσά τους υπήρχαν και «φίρμες». Η αμοιβή ενός πρωτοκλασάτου ηθοποιού για τη συμμετοχή του σε παράσταση που έπαιρνε μέρος στους Αγώνες ήταν αυτή που έπρεπε να καταβάλει κανείς για να αγοράσει μια τριήρη! Στον ελλαδικό χώρο, με την επικράτηση των Ρωμαίων και αργότερα επί Βυζαντίου, η θεατρική δραστηριότητα ατόνησε και οι ηθοποιοί άλλαξαν επάγγελμα. Διασώθηκαν κάποιοι μίμοι, θαυματοποιοί και χορευτές που περιέφεραν θεάματα ποικιλιών με χοντρά αστεία και κακόγουστα «θεάματα».

Υπάρχει όμως μια στιγμή στην ιστορία του θεάτρου όπου επισήμως, με έγγραφη συμφωνία, η δραστηριότητα του ηθοποιού ορίζεται ως επάγγελμα. Στην Πάδοβα του 1545, με συμβολαιογραφική πράξη, ιδρύεται θίασος επαγγελματιών ηθοποιών. Μπορούμε να μιλάμε για την πρώτη σύμβαση εργασίας των ηθοποιών.

Με αυτήν ορίζεται ο επικεφαλής του θιάσου, ο «θιασάρχης» δηλαδή, που έχει τον πρώτο λόγο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πρώτος «και με τη βούλα» θιασάρχης άκουγε στο όνομα Ser Maffio. Με σαφήνεια ορίζει αυτό το πρώτο θεατρικό συμβόλαιο και τον τρόπο διανομής των εσόδων. Αφαιρώντας όσα χρειάζονταν για την επιβίωση των εργαζομένων ηθοποιών, τα υπόλοιπα αποταμιεύονταν και μοιράζονταν με το τέλος των παραστάσεων και τη λήξη του συμβολαίου.

Αν κάποιος αποφάσιζε να εγκαταλείψει τον θίασο πριν από την ολοκλήρωση του κύκλου παρατάσεων, αποκλειόταν από την τελική αμοιβή. Μεριμνά ακόμα η συμβολαιογραφική αυτή πράξη για τις ανάγκες της επιχείρησης. Υπήρχε για παράδειγμα απόφαση για την αγορά αλόγου που θα κουβαλούσε τον σκηνικό εξοπλισμό και ακόμα όριζε πως απαγορεύονται αυστηρά εντός του εργασιακού χώρου τα τυχερά παιχνίδια και οι τσακωμοί!

Το ιδρυτικό κείμενο του θιάσου δεν υπεισέρχεται σε θέματα αισθητικής. Αντίθετα φροντίζει για την «κοινωνική ασφάλιση» -θα λέγαμε- των ηθοποιών. Ορίζει πως, αν κάποιος ηθοποιός αρρωστήσει, τότε οι υπόλοιποι θα πρέπει να τον φροντίσουν ξοδεύοντας από κοινού. Αν το πρόβλημα υγείας ήταν μεγάλο, τότε έπρεπε να τον αποδεσμεύσουν από το συμβόλαιο και με μία καλή αμοιβή να γυρίσει στο σπίτι του.

Για να ξαναγυρίσουμε στον ελλαδικό χώρο, θα πρέπει να πούμε πως στο νεότερο ελληνικό κράτος η υποκριτική άργησε πολύ να κατοχυρωθεί ως επάγγελμα. Έχουμε βέβαια από τον 19ο αι. τη δημιουργία «θεατρικού εσναφιού» στην Κωνσταντινούπολη. Από πολύ νωρίς η θεατρική δραστηριότητα ανάμεσα στους Έλληνες της Πόλης επέβαλε τη δημιουργία του. Παίζοντας κατ’ αρχήν ως ερασιτέχνες ηθοποιοί κάποιοι, αναγκάζονταν εξ αιτίας της μεγάλης επιτυχίας που είχαν οι παραστάσεις να ξοδεύουν πολύ χρόνο.

Έτσι, λοιπόν, εγκατέλειπαν σταδιακά τα παλιά τους επαγγέλματα και γίνονταν επαγγελματίες ηθοποιοί. Πολλοί στη συνέχεια κατέβαιναν στην Ελλάδα ενισχύοντας και πλουτίζοντας πραγματικά το φτωχό τότε θέατρο των Αθηνών.

Σταθμό στην επαγγελματική οργάνωση των ηθοποιών αποτέλεσε η δημιουργία του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών στα 1917. Το ΣΕΗ υπήρξε ένα προοδευτικό και μαχητικό σωματείο και πρωταγωνιστής σε όλους τους κοινωνικούς και εθνικούς αγώνες έως σήμερα. Στα εργασιακά, σε ζητήματα δημοκρατίας, σε στιγμές που ο ελληνικός λαός αγωνίζονταν για την ελευθερία του.

Το ΕΑΜ Ηθοποιών έδωσε σπουδαία δείγματα προσφοράς. Πολλοί ηθοποιοί αγωνίστηκαν μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ και άλλοι στελέχωσαν θιάσους του Θεάτρου του Βουνού που παράσταινε στην ελεύθερη Ελλάδα. Το ΣΕΗ ήταν το πρώτο σωματείο που έκλεισε η χούντα το 1967. Μεταπολιτευτικά συνέχισε τους αγώνες του έως ότου στον σημερινό χαώδη κόσμο του θεάματος ψάχνει να βρει ξανά την αγωνιστικότητά του.

Από εκείνο το μακρινό 1545, όταν υπογράφεται το πρώτο συμβόλαιο που διασφαλίζει τα δικαιώματα και καταγράφει τις υποχρεώσεις των ηθοποιών, έως σήμερα οι ηθοποιοί αγωνίζονται για όσα δικαιούνται. Η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου καταδίκασε τους Έλληνες ηθοποιούς σε αμοιβές των 3,5 ευρώ την ώρα! Η παρούσα κυβέρνηση υπέγραψε ήδη συλλογικές συμβάσεις εργασίας με τα κρατικά θέατρα και το ΣΕΗ, αποκαθιστώντας αξιοπρεπείς μισθούς. Μετά τον Αύγουστο του 2018, βγαίνοντας από τη σκληρή επιτροπεία, η Συλλογική Σύμβαση για το Ελεύθερο Θέατρο πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα.

Πηγές: Π. Μποζίζιο, «Ιστορία του Θεάτρου», Εκδ. Αιγόκερως

*Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής της Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8567582/ethopoios-kai-me-te-boula)

Ενημερωτική εκδήλωση στα Σπάτα για την Αγροτική Ανασυγκρότηση σε εθνικό και τοπικό επίπεδο

Μια ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση διοργανώθηκε την Πέμπτη 30 Νοεμβρίου στα Σπάτα με θέμα την «Αγροτική Ανασυγκρότηση σε εθνικό και τοπικό επίπεδο» μετά από πρωτοβουλία της Ο.Μ. ΣΥΡΙΖΑ Σπάτων – Αρτέμιδας, της Ο.Μ. ΣΥΡΙΖΑ Αγροτών και της Ν.Ε. ΣΥΡΙΖΑ Ανατολικής Αττικής.

Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση ήταν ο Αναπληρωτής Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Τσιρώνης, ο οποίος ανάπτυξε τους βασικούς άξονες της κυβερνητικής πολιτικής για την αγροτική ανασυγκρότηση της χώρας και την περαιτέρω ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, ενώ παρεμβάσεις έκαναν επίσης ο βουλευτής Λακωνίας και συντονιστής της ΕΠΕΚΕ Αγροτικής Ανάπτυξης Σταύρος Αραχωβίτης και ο βουλευτής Περιφέρειας Αττικής Πάνος Σκουρολιάκος.

Στη σύντομη τοποθέτησή του ο Αντιπεριφερειάρχης Ανατολικής Αττικής Πέτρος Φιλίππου αφού μίλησε για την κατάσταση που επικρατεί στην Ανατολική Αττική στον τομέα της αγροτικής παραγωγής και της κτηνοτροφίας και για τα προβλήματα που υπάρχουν, επανέλαβε ότι η αναβάθμιση του πρωτογενούς τομέα είναι στις κύριες προτεραιότητες της Περιφέρειας Αττικής, η οποία μέχρι σήμερα έχει στηρίξει τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους της περιοχής τόσο μέσω της ενημέρωσής τους για τα σχετικά ευρωπαϊκά προγράμματα όσο και με την παρουσία και συμμετοχή της Αττικής σε εκθέσεις προβολής αγροτικών/κτηνοτροφικών προϊόντων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Κλείνοντας, ο κ. Φιλίππου ανακοίνωσε ότι δρομολογείται η διοργάνωση συνεδρίου για την αγροτική ανασυγκρότηση της Αττικής και την προβολή της μέσω του αγροτουρισμού.

Ακολούθησε γόνιμος διάλογος με τοποθετήσεις και ερωτήματα από εκπροσώπους αγροτικών συλλόγων και συνεταιριστικών οργανώσεων της Αττικής.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επίσης οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Ανατολικής Αττικής Καίτη Θεοχάρη και Στέλιος Κοροβέσης.

(ΠΗΓΗ : http://www.irafina.gr/enimerotiki-ekdilosi-sta-spata-gia-tin-agrotiki-anasigkrotisi-se-ethniko-ke-topiko-epipedo/)

Θωρηκτό Ποτέμκιν* (Εφημ.ΑΥΓΗ 25.11.2017)

Εν τέλει το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» εξέφρασε, αγαλλίασε, συνεπήρε, ενέπνευσε την ανθρωπότητα. Δεν είναι απλώς ένα φιλμ για τους κομμουνιστές και την επανάσταση. Είναι ένα παγκόσμιο έργο τέχνης

Του Πάνου Σκουρολιάκου**

Με την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης, ένας αισιόδοξος αέρας καλλιτεχνικής δημιουργίας αναζωογονούσε την επικράτεια των Σοβιέτ. Νέες φόρμες και ιδέες στο θέατρο, τα εικαστικά, τη λογοτεχνία, τον χορό και βέβαια τον κινηματογράφο, το αγαπημένο εργαλείο για τη διάδοση μέσω της τέχνης των ιδεών της «νέας κατάστασης πραγμάτων», που θα έλεγαν και οι παλιοί κομμουνιστές.

Έτσι λοιπόν, στα 1925, για την επέτειο της επανάστασης του 1905, σχεδιάστηκε η παραγωγή μιας ταινίας με θέμα αυτήν την πρώτη απόπειρα για την εγκαθίδρυση του νέου καθεστώτος. Η επιτροπή που συστάθηκε για την επέτειο ανέθεσε στον Σεργκέι Αϊζενστάιν, που μόλις είχε παρουσιάσει την ταινία του «Απεργία», να υλοποιήσει την απόφασή της, δημιουργώντας ένα επετειακό φιλμ.

Η κομματική εντολή ήταν στα χέρια του σκηνοθέτη που έμελλε με το συνολικό έργο του να αναγνωρισθεί ως κορυφαίος εκπρόσωπος του σοβιετικού κινηματογράφου, αναμορφώνοντας και τον παγκόσμιο κινηματογράφο με την προσωπική του ματιά και το υψηλό επίπεδο των ταινιών του, που κινούνται σε ένα σαφώς ορισμένο ιδεολογικό πλαίσιο και ταυτόχρονα είναι σπουδαία αισθητικά δημιουργήματα.

Κάνοντας κάποιος σήμερα μια ταινία, έχει ασφαλή και πολύτιμο σύμμαχο την τεχνολογία. Στον φωτισμό, τον ήχο, το μοντάζ κ.λπ. Τότε τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα. Ξεκινώντας τον Μάρτιο του ’25 τα γυρίσματα, στη συνοικία Νιέβσκι της Οδησσού, τον φωτισμό του «φυσικού πλατώ» ανέλαβε το Σοβιετικό Ναυτικό, χρησιμοποιώντας τους προβολείς του Ναυαρχείου για τον φωτισμό των σκηνών.

Το «Θωρηκτό Ποτέμκιν», ένα από τα πιο μεγάλα φιλμ στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου, είχε αρχίσει να υλοποιείται. Ενώ τα γυρίσματα όμως εξελίσσονταν ευοίωνα, άσχημα καιρικά φαινόμενα επέβαλαν τη διακοπή τους. Ο Αϊζενστάιν έπρεπε να βρει κάποιον άλλο χώρο και ταυτόχρονα είχε να λύσει το θέμα του φωτισμού, μιας και οι προβολείς του Ναυαρχείου δεν μπορούσαν να μεταφερθούν αλλού. Εγκαταλείπει λοιπόν την Οδησσό και μεταφέρει το συνεργείο στη Σεβαστούπολη όπου υπήρχε ικανοποιητική ηλιοφάνεια. Αυτό όμως δεν ήταν το μοναδικό πρόβλημα που αντιμετώπισε ο σκηνοθέτης. Δεκάδες άλλα καθημερινά απαιτούσαν από αυτόν λύσεις και αναθεωρήσεις αρχικών σχεδιασμών.

Μέγα πρόβλημα ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της ταινίας. Το «Θωρηκτό Ποτέμκιν». Έπρεπε να βρεθεί ένα πλοίο που να παραπέμπει στο πραγματικό πλοίο, το οποίο είχε πια παροπλισθεί. Βρέθηκε ένα σχεδόν όμοιο, οι «Δώδεκα Απόστολοι», παρατημένο σε ένα απομονωμένο σημείο του κόλπου της Σεβαστούπολης. Τη χαρά διαδέχτηκε η διαπίστωση πως οι “Δώδεκα Απόστολοι” δεν είχαν τον πολεμικό εξοπλισμό του «Ποτέμκιν». Με βάση τα σχέδια που είχε το Σοβιετικό Ναυτικό, ο Αϊζενστάιν δημιούργησε το κατάλληλο ντεκόρ πάνω στο παλιό πλοίο, διευθετώντας και αυτό το πρόβλημα. Νέα όμως προβλήματα ανυπέρβλητα ανέκυψαν στη συνέχεια. Το σημείο όπου είχε προσαράξει το πλοίο ήταν ναρκοθετημένο! Νάρκες ακόμα υπήρχαν και στα αμπάρια του. Για να γίνει ο εκκαθαρισμός θάλασσας και πλοίου από τις νάρκες, χρειαζόταν πολύς χρόνος που δεν υπήρχε! Έγιναν τα γυρίσματα λοιπόν κυριολεκτικά με την ψυχή στο στόμα, πάνω σε ένα αληθινό ναρκοπέδιο!

Τα γυρίσματα τελείωσαν ύστερα από πολλές κινηματογραφικές περιπέτειες. Όταν ολοκληρώθηκε το μοντάζ και όλη η υπόλοιπη επεξεργασία, ήρθε η ώρα της «κρίσης». Όχι του κοινού. Αυτή θα έρχονταν αργότερα. Η πρώτη προβολή οργανώθηκε για ένα ιδιαίτερο κοινό, που περιελάμβανε κομματικά και κρατικά στελέχη, συγγραφείς, δημοσιογράφους, αξιωματικούς του Ναυτικού και βέβαια τον θεωρητικό της προλεταριακής πολιτιστικής επανάστασης Ανατόλι Λουνατσάρσκι. Ένα πρόσωπο παντοδύναμο, που ασκούσε εξουσία πάνω στην καλλιτεχνική παραγωγή στο νέο σοβιετικό κράτος. Είναι αυτός που αφαίρεσε από τον Ζελιαμπούζσκι τη σκηνοθεσία της ταινίας «Μάνα» που βασίστηκε στο μυθιστόρημα του Γκόρκι, γιατί δεν συμφωνούσε με την οπτική του για την ταινία, την οποία πραγματοποίησε τελικά ο Πουντόβκιν. Το «Θωρηκτό», παρουσιάστηκε λοιπόν σε αυτή την «πριβέ» προβολή και όταν τα φώτα της αίθουσας άναψαν, μια βαριά σιωπή είχε κυριαρχήσει στον χώρο. Αυτή τη σιωπή έσπασε ο Λουνατσάρσκι, εκφωνώντας έναν ενθουσιώδη λόγο για τις αρετές της ταινίας. Την χαρακτήρισε ιστορικό γεγονός, ως απαρχή μιας νέας τέχνης. Υποστήριξε πως μετά από αυτήν ο παγκόσμιος κινηματογράφος δεν θα είναι πια ο ίδιος. Και δεν είχε άδικο στις διαπιστώσεις του.

Εν τέλει το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» εξέφρασε, αγαλλίασε, συνεπήρε, ενέπνευσε την ανθρωπότητα. Δεν είναι απλώς ένα φιλμ για τους κομμουνιστές και την επανάσταση. Είναι ένα παγκόσμιο έργο τέχνης που στ’ αλήθεια επηρέασε την τέχνη σε όλες τις εκφάνσεις της μέχρι τις μέρες μας.

Πηγές: «Αϊζενστάιν ‘Θωρηκτό Ποτέμκιν’» εκδ. Κινο.

* Για την επέτειο των εκατό χρόνων από τη Μεγάλη Οκτωβριανή Επανάσταση.

** Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής