Μαρκ Σαγκάλ: Καταστάσεις αχρείαστες

Αυτή την εποχή, λοιπόν, στο Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι, συναντώνται τρεις εμβληματικές μορφές της ρωσικής πρωτοπορίας. Να λοιπόν που ξαναβρίσκονται μαζί μέσω των έργων τους ο Σαγκάλ, ο Μαλέβιτς και ο Λισίστσι

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Οι επαναστάτες είναι δημιουργοί. Θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι καλλιτέχνες – δημιουργοί. Όπως ο ζωγράφος πάνω σε έναν καμβά αποτυπώνει μια ονειρική ουτοπία, έτσι και οι επαναστάτες καταθέτουν τη δική τους ουτοπία, κοινωνική ή εθνική, πάνω στον καμβά της πραγματικότητας της εποχής τους.

Σε περιόδους επαναστατικής έξαρσης, εκείνοι οι δημιουργοί καλλιτέχνες που συντάσσονται και υπηρετούν μια επανάσταση είναι διπλά καλλιτέχνες και επαναστάτες. Συμμετέχουν με ενθουσιασμό και ορμή στα τεκταινόμενα, μην υπολογίζοντας ισορροπίες και αντίρροπες δυνάμεις μέσα στο επαναστατικό εγχείρημα, αγνοώντας τις συνέπειες των όποιων επιλογών τους.

Ο Ρωσοεβραίος Μαρκ Σαγκάλ πήρε ενεργό μέρος στη θεμελίωση του πρώτου εργατικού κράτους με την επανάσταση του 1917 στη Ρωσία. Ο διορισμένος από τον Λένιν επίτροπος για τον πολιτισμό Ανατόλι Λουνατσάρσκι, παλιός γνώριμός του από το Παρίσι, τον διορίζει επίτροπο καλών τεχνών στο Βιτέμπσκ. Συμμετέχει στην ίδρυση του Ινστιτούτου Λαϊκής Τέχνης και γίνεται διευθυντής του, παρέχοντας δωρεάν καλλιτεχνική εκπαίδευση σε όλους όσοι ενδιαφέρονται, ανεξαρτήτως ηλικίας και προέλευσης, δημιουργώντας ένα ενθουσιώδες κλίμα απόλυτης ελευθερίας ως προς την έκφραση.

Οι επαναστάσεις όμως, όταν γίνονται καθεστώς, καλούνται να καλύψουν ανάγκες και σχεδιασμού , και ενίοτε, δεν εμπεριέχουν ευαισθησίες όσον αφορά τις αρχικές ουτοπίες. Το στοιχείο της φαντασίας λοιπόν ήταν εκείνο που σε καλλιτεχνικό – ιδεολογικό επίπεδο βάρυνε τη θέση του Σαγκάλ στη νέα σοβιετική πραγματικότητα που απαιτούσε από τους δημιουργούς να κινούνται στα πλαίσια ενός παραδοσιακού ρεαλισμού με κοινωνικό απαραιτήτως μήνυμα. Σε τέτοιες στιγμές έτοιμοι είναι φίλοι και σύντροφοι να καλύψουν το κενό. Ο συνοδοιπόρος του ζωγράφος και θεωρητικός Καζιμίρ Μαλέβιτς, πρωτοπόρος της γεωμετρικής αφηρημένης τέχνης, μαζί με τον φωτογράφο και αρχιτέκτονα Λαζάρ Λισίτσκι, τον απομακρύνουν από το Ινστιτούτο.

Ο Σαγκάλ απογοητευμένος καταφεύγει στη Μόσχα, όπου φιλοτεχνεί σκηνικά για το Εβραϊκό Κρατικό Θέατρο. Από εκεί μετακινείται στο Βερολίνο, για να καταλήξει στο Παρίσι. Μια σπουδαία καριέρα αρχίζει να ανοίγεται εδώ για τον επαναστάτη που οι σύντροφοί του τον έδιωξαν από κοντά τους γιατί δεν χώραγε πια στο όραμα που είχε αρχίσει να στενεύει. Μαζί με την καλλιτεχνική επιτυχία όμως έρχονται και τα προβλήματα. Με τη συνθηκολόγηση της Γαλλίας με τη Γερμανία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς στη Μασσαλία. Με παρέμβαση των Aμερικανών και χάρη στη φήμη του φεύγει για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου εργάζεται ως σκηνογράφος. Με το τέλος του πολέμου επιστρέφει στο Παρίσι, όπου ακολουθεί μια θριαμβευτική καριέρα.

Στο έργο του κυριαρχεί το στοιχείο της φαντασίας, με θέματα που, παρ’ ότι χαρακτηρίζονται ως «αβέβαιης ταυτότητας», παραπέμπουν στη ζωή της ρωσικής επαρχίας. Οι παιδικές του μνήμες, μπολιασμένες από το στοιχείο του μοντερνισμού, συνετέλεσαν στη δημιουργία της δικής του απόλυτα προσωπικής καλλιτεχνικής ταυτότητας. Το λαϊκό στοιχείο είναι παρόν, παρ’ ότι οι παλιοί του σύντροφοι αδυνατούσαν να το αντιληφθούν.

Όμως ο χρόνος που περνά βοηθάει να βλέπουν οι κατοπινές γενιές τα πράγματα με ψυχραιμία, να τα βλέπουν από μιαν απόσταση δημιουργική και μεγαλόψυχη. Οι «διώκτες» του Σαγκάλ στην επαναστατημένη Ρωσία (Μαλέβιτς και Λισίτσκι) δεν ήταν δεύτερης κατηγορίας καλλιτέχνες. Ήταν σπουδαίοι δημιουργοί και αναμφισβήτητα εκτιμούσαν αυτό καθ’ αυτό το έργο του. Φαίνεται όμως πως καμιά φορά η πολιτική μυωπία, καθώς και τα μικρά και ανθρώπινα παίρνουν στον λαιμό τους και σημαντικούς δημιουργούς.

Αυτή την εποχή, λοιπόν, στο Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι, συναντώνται τρεις εμβληματικές μορφές της ρωσικής πρωτοπορίας. Να λοιπόν που ξαναβρίσκονται μαζί μέσω των έργων τους ο Σαγκάλ, ο Μαλέβιτς και ο Λισίστσι.

Δεν ξέρω αν σε κάποια διάσταση οι τρεις καλλιτέχνες απολαμβάνουν την έκθεσή τους, πιστεύω όμως πως θα συμφωνούν ότι τα μικρά και ανθρώπινα δημιουργούν καταστάσεις αχρείαστες, που, αν έχουν κάποια αξία, θα είναι μόνον ως παραδείγματα προς αποφυγήν…

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/8847150/mark-sankal-katastaseis-achreiastes)

Το θέατρο και οι θρησκόληπτοι ( ΑΥΓΗ 10.3.2018 )


Σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας, ανέβηκε το μιούζικαλ Jesus Crist Super Star. Ένα πολύ γνωστό μιούζικαλ που παίζεται σε πενήντα χώρες και στην Ελλάδα έχει ανέβει ξανά, πριν…

Του Πάνου Σκουρολιάκου*  

Σε κεντρικό θέατρο της Αθήνας, ανέβηκε το μιούζικαλ Jesus Crist Super Star. Ένα πολύ γνωστό μιούζικαλ που παίζεται σε πενήντα χώρες και στην Ελλάδα έχει ανέβει ξανά, πριν από κάποιες δεκαετίες.

Στο γενικότερο κλίμα της έντονης παρουσίας των συντηρητικών ιδεών και μιας ιδιότυπης Ακροδεξιάς και εμφυλιοπολεμικής δραστηριότητας, μετρημένοι στα δάχτυλα φανατικοί θρησκόληπτοι, διαμαρτυρήθηκαν έξω από το θέατρο όπου παίζεται η παράσταση. Το θέμα απασχόλησε το πανελλήνιο. Βεβαίως αν οι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν το αναδείκνυαν σε σημαντική είδηση, ούτε οι περαστικοί εκείνη την ώρα στο σημείο διαμαρτυρίας δεν θα τους έπαιρναν χαμπάρι.

Αλήθεια η ορθόδοξη πίστη είναι εναντίον του θεάτρου; Έχει μήπως φιλοδοξίες θεατρικού κριτικού ή θεατρικής αστυνομίας; Στην ιστορία του θεάτρου πράγματι υπήρξε αποκλεισμός του θεάτρου και των θεατρίνων, μουσικών, χορευτών κ.λπ. από τη ζωή της Εκκλησίας. Αυτό, πριν από 1.700 χρόνια.

Μετά από τις λαμπρές ημέρες δόξης του αρχαίου ελληνικού θεάτρου, που γεννήθηκε μέσα από τις λατρευτικές τελετές των Ελευσινίων Μυστηρίων, το θέατρο παρέλαβαν οι Ρωμαίοι. Μιμήθηκαν τους αρχαίους τραγικούς μας, πιο χοντροκομμένα, με λιγότερη είναι η αλήθεια τέχνη και έμπνευση. Οι Ρωμαίοι παραδίδουν στους βυζαντινούς ένα “Θέατρο Ποικιλιών”, όπως θα το λέγαμε σήμερα.

Χυδαία αστεία, σαλτιμπάγκοι και εταίρες στο δυναμικό του, το είχαν καταστήσει μια διασκέδαση φτηνού γούστου για τον “όχλο”. Η Ορθοδοξία, ως το επίσημο δόγμα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, στέκεται με αυστηρότητα απέναντι σε αυτό το θέατρο παρακμής που παρέλαβε από τους Ρωμαίους και το απορρίπτει. Σύμφωνα με τη Σύνοδο της Λαοδικείας το 360 μ.Χ., οι ηθοποιοί γίνονται δεκτοί στην εκκλησιαστική κοινότητα, αφού πρώτα αλλάξουν επάγγελμα. Για τους παντομίμους [θεατρίνους] ισχύει το επιτίμιο της αποχής από τη θεία μετάληψη. Υπάρχει μάλιστα και κατάλογος για τους “αποβλητέους” από τη χριστιανική κοινότητα: ο επί σκηνής εμφανιζόμενος ανήρ ή γυνή, ο χοραύλης, ο κιθαριστής, ο την όρχησιν επιδεικνύμενος κ.ά. Οι κληρικοί, οι οποίοι τελούν το μυστήριο του γάμου, θα πρέπει να αποχωρούν πριν αρχίσουν να παίζουν μουσικά όργανα ή να χορεύουν και μάλιστα πριν εμφανισθούν “θυμελικοί” [ηθοποιοί]. Οι κληρικοί μάλιστα που θα ενέπιπταν στο αμάρτημα να παρακολουθήσουν θεατρική παράσταση τιμωρούνταν με καθαίρεση, ενώ για τους λαϊκούς η ποινή ήταν αφορισμός. Έτσι λοιπόν, κατά τη Βυζαντινή περίοδο δεν υπάρχει άξιο λόγου θέατρο.

Αργότερα, η Εκκλησία ενεθάρρυνε τη θεατρική δραστηριότητα. Από τον 17ο αιώνα, έχουμε ανάπτυξη της τέχνης του Θεάτρου, στο πλαίσιο της συνοχής των ελληνικής καταγωγής ή παιδείας Ρωμιών στην Κωνσταντινούπολη. Στην εφημερίδα «Κωσταντινούπολις», αρ. φ. 1175/9-2-1872 διαβάζουμε, ότι «πολλάκις (εδίδοντο) θεατρικαί παραστάσεις εντός του περιβόλου των εκκλησιών» και ότι «εντός της σκηνής και επί των ευρυτάτων εξεδρών πέριξ, επί πολυθρονών, ανεπαύοντο και ήκουον μετά συγκινήσεως τα διδάγματα οι μητροπολίται, αρχιεπίσκοποι και συνοδικοί του Πατριάρχου ημών, πηγαινοερχόμενοι με αμάξας -διά της δευτέρας γεφύρας του Κερατίου κόλπου- από το Φανάριον».

Παρ’ ότι τα παλιά επιτίμια της Συνόδου της Λαοδικείας δεν ισχύουν πια, φανατικοί θρησκόληπτοι, πάντα εύρισκαν την ευκαιρία να διαμαρτυρηθούν για παραστάσεις που υπονομεύουν κατά τη γνώμη τους τα «χρηστά ήθη». Πρόχειρα να αναφέρουμε τις διαμαρτυρίες στη Λάρισα, όταν κατά τη δεκαετία του 1970, το «Θεσσαλικό Θέατρο», σε μια επιθεώρηση που είχε ανεβάσει περιέλαβε και το σύνηθες «νούμερο» με τρεις ψαλτάδες που κατά το βυζαντινό μέλος, σατίριζαν την επικαιρότητα. Το 2012 στο θέατρο «Χυτήριο» όπου είχε ανέβει το έργο « Corpus Cristi», φανατικοί σκοταδιστές, κρατώντας ελληνικές σημαίες και εικόνες, συνεπικουρούμενοι από τρεις βουλευτές της Χρυσής Αυγής, με ψαλμωδίες και συνθήματα εμπόδιζαν τη διεξαγωγή της παράστασης. Αφού έσκισαν αφίσες και έσπασαν την κλειδαριά της εισόδου, ξυλοκόπησαν δημοσιογράφο της Lifo που προσπάθησε να βιντεοσκοπήσει τα όσα συνέβαιναν. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει και ήχος και εικόνα καταγεγραμμένη από τις απειλές και τις ύβρεις των τριών βουλευτών.

Φοβάμαι πως αυτά τα τελευταία επεισόδια δεν είναι τυχαίες εξάρσεις γραφικών ταλιμπάν. Η απειλητική Ακροδεξιά που φωλιάζει πια και εντός της Νέας Δημοκρατίας κινείται βάσει σχεδίου, αξιοποιώντας συμβολισμούς όπως η σημαία ή εικόνες που προκαλούν τα συναισθήματα του λαού. Η σημαία ανήκει σε όλους τους Έλληνες και οι εικόνες έχουν θέση στην εκκλησία και όχι σε διαδηλώσεις έξω από τα θέατρα.

Η πρόσφατη «ατραξιόν» των φανατικών θρησκόληπτων είναι ένα ακόμη επεισόδιο μιας καλά ενορχηστρωμένης επίθεσης στην ελευθερία του πνεύματος. Το Θέατρο όμως θα συνεχίσει την πορεία του. Θα εξελίσσεται, θα ανανεώνεται και θα προσφέρει στο κοινό ψυχαγωγία και με τις δύο έννοιες του όρου. Σε κάποιους θα αρέσουν και σε κάποιους όχι οι θεματικές, αισθητικές, ιδεολογικές του επιλογές. Στη δημοκρατία όμως γίνονται σεβαστές οι διαφορετικές απόψεις που γεννούν συνθέσεις και όποιος ονειρεύεται μια Ελλάδα χωρίς δημοκρατία όπου ο αυταρχισμός ανθρώπων και ομάδων που θεωρούν ότι κατέχουν τη μοναδική αλήθεια την οποία όλοι πρέπει να αποδεχθούν, έχει παρέλθει και δεν θα γυρίσει ποτέ ξανά.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8761093/to-theatro-kai-oi-threskoleptoi)

Στο μικροσκόπιο οι δημοσκοπήσεις του ΠΑΜΑΚ

Του Χρόνη Διαμαντόπουλου

Οι δημοσκοπήσεις του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), που παρουσιάζει σταθερά στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ο καθηγητής Νίκος Μαραντζίδης, έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμες με τις προβλέψεις -όχι απαραιτήτως εύστοχες- εκλογικών θριάμβων της Νέας Δημοκρατίας. Στο εξής όμως, μετά και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή (26/11), φαίνεται πως θα γίνουν αντικείμενο και θεσμικής έρευνας σε ό,τι αφορά στη μεθοδολογία και την επιστημονική αξιοπιστία τους.

Το κομβικό ζήτημα, όπως επισήμαναν στη «ΝΣ» παλαιοί και γνωστοί δημοσκόποι, είναι ότι το ΠΑΜΑΚ δεν είναι μέλος του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ), του επίσημου θεσμικού οργάνου των εταιρειών δημοσκοπήσεων, και ως εκ τούτου δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους ούτε υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί.

Η μεθοδολογία

Το θέμα αυτό φέρνουν τώρα στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) τρεις βουλευτές -από τον ΣΥΡΙΖΑ, τους ΑΝΕΛ και την Ενωση Κεντρώων-, ζητώντας από την Ανεξάρτητη Αρχή «να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης».

Οι τρεις βουλευτές -οι Πάνος Σκουρολιάκος (ΣΥΡΙΖΑ), Αθανάσιος Παπαχριστόπουλος (ΑΝΕΛ) και Ιωάννης Σαρίδης (Ενωση Κεντρώων)-, επικαλούμενοι και το ρεπορτάζ της «Νέας Σελίδας», με επιστολή τους στο ΕΣΡ ζητούν την παρέμβασή του, επισημαίνοντας ότι «το ΠΑΜΑΚ, ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ, δεν ελέγχεται όσον αφορά στο αμερόληπτο των ερευνών που διεξάγει». Οι βουλευτές ζητούν απαντήσεις για τη μεθοδολογία που ακολουθεί η εταιρεία δημοσκοπήσεων ΠΑΜΑΚ, θέτουν ζήτημα αδιαφάνειας για το προσωπικό που διενεργεί τις μετρήσεις και ερωτούν εάν η επίκληση του ονόματος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που χρησιμοποιεί «είναι έγκυρη ή ψευδεπίγραφη».

«Οι δραστηριότητες της ΠΑΜΑΚ», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επιστολή, «που έχουν να κάνουν με τις δημοσκοπήσεις που διενεργεί και οι οποίες παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις από την πραγματική εικόνα που παρουσιάζεται στη συνέχεια, έχουν γεννήσει πολλά ερωτήματα…

· Ως μη μέλος του ΣΕΔΕΑ ακόμα, η ΠΑΜΑΚ δεν υπόκειται σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους, δεν υποχρεούται να εμφανίσει τις βάσεις δεδομένων ή να ανακοινώσει τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί. Αδιαφάνεια υπάρχει και ως προς το ποιο ακριβώς είναι το προσωπικό που διενεργεί τις συνεντεύξεις. Ποια είναι η εκπαίδευση την οποία έχει λάβει για τον συγκεκριμένο σκοπό, ποια η εμπειρία του και ποια η επαγγελματική του σχέση με τη Μονάδα.

· Η επίκληση του ονόματος του πανεπιστημιακού ιδρύματος εντός του οποίου δραστηριοποιείται η ΠΑΜΑΚ είναι έγκυρη ή μήπως ψευδεπίγραφη;

· Για όλα αυτά τα σοβαρά ερωτήματα που εγείρονται και που ζητούν απαντήσεις για την ομαλή πορεία του πολιτικού βίου στη χώρα μας, καλούμε το ΕΣΡ, ως καθ’ ύλην αρμόδιο φορέα, να κινήσει τις διαδικασίες ελέγχου και αποκατάστασης της ομαλότητας στον ευαίσθητο χώρο των ερευνών της κοινής γνώμης. Εναν χώρο που επηρεάζει την πολιτική μας ζωή και, βέβαια, τη ζωή των πολιτών στη χώρα μας».

Οπως αποκάλυψε την περασμένη Κυριακή η «Νέα Σελίδα», η αξιοπιστία των μετρήσεων του ΠΑΜΑΚ αμφισβητείται κι από άλλες εταιρείες δημοσκοπήσεων που είναι μέλη του ΣΕΔΕΑ, ενώ ήδη η κυβέρνηση δρομολογεί παρεμβάσεις για να ενισχυθεί το πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχων στην αγορά των μετρήσεων.

Το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή είναι η συγκρότηση από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας «επιτροπής σοφών», η οποία θα επικουρήσει την Ελεγκτική Επιτροπή Δεοντολογίας του ΣΕΔΕΑ. Τελικός στόχος είναι να ιδρυθεί μια νέα Ανεξάρτητη Αρχή, στο πρότυπο του ΕΣΡ, για τις δημοσκοπήσεις, ώστε να μπει τέλος σε πιθανές πρακτικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ http://neaselida.news/politiki/sto-mikroskopio-dimoskopisis-tou-pamak/)

Ιππής Αριστοφάνη – ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ρούμελης – Ορθώς σας ο νούς αποδήμησεν

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ «Ιππής» του Αριστοφάνη Από το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Ρούμελης

Μετάφραση : Κ. Χ Μύρης

Σκηνοθεσία : Γιώργος Αρμένης

Σκηνικά : Λαλούλα Χρυσικοπούλου

Κοστούμια : Ελένη Δουνδουλάκη

Μουσική : Διονύσης Τσακνής

Χορογραφίες : Έλενα Γεροδήμου

Μουσική Διδασκαλία : Απόστολος Ψυχράμης

Παίζουν : Κώστας Φλωκατούλας, Παντελής Παπαδόπουλος, Γιώργος Αρμένης, Πάνος Σκουρολιάκος και Περικλής Καρακωνσταντόγλου

Χορός : Χάρης Αγγέλου, Γιάννης Αδρίμης, Στέλιος Ανδρονίκου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Στράτος Κανιαμός, Πασχάλης Καρατζάς, Ανδρέας Κωνσταντινίδης, Ευθύμιος Μπαλαγιάννης, Γιώργος Μπούγος, Θανάσης Μπριάνας, Θανάσης Πετρόπουλος, Γιώργος Πισπινής, Γιάννης Πλιάκης

Για τον ισχυρό σεισμό στην Κω

Σε δύσκολες συνθήκες, αυτό το ελπιδοφόρο για τον τουρισμό καλοκαίρι ο σεισμός στην Κώ (μετά από εκείνον στη Λέσβο), μας γεμίζει θλίψη. Δυστυχώς υπήρξαν και ανθρώπινα θύματα για τα οποία όλοι μας εκφράζουμε τη λύπη μας. αλλά και η ταλαιπωρία κατοίκων και τουριστών, καθώς και οι υλικές ζημιές. Δυστυχώς, ο σεισμός αυτός δεν θα είναι ο τελευταίος. Μάθαμε πια “να ζούμε” με τους σεισμούς (αν αυτό “μαθαίνεται”). Ας αργήσει πολύ έστω να ξανά έρθει κι ας μην είναι καταστροφικός. Καλή δύναμη στους κατοίκους του νησιού και στους επισκέπτες του.