Εθνικό Θέατρο, ΚΘΒΕ και εξωστρέφεια (εφημ. ΑΥΓΗ 08.10.2016)

σκουρολιακοςΑΥΓΗΤου Πάνου Σκουρολιάκου*

Η ενασχόληση των εθνικών θεάτρων με την οικεία παραγωγή θεατρικών κειμένων και ειδών δεν θα πρέπει να λειτουργεί σε βάρος των σύγχρονων θεατρικών προβληματισμών και τάσεων.

Το εθνικό θέατρο μιας χώρας έχει καθήκον να διακονεί και να αναπτύσσει τη θεατρική τέχνη στην οικουμενική διάστασή της, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το παγκόσμιο ρεπερτόριο σε όλη την ιστορική του διαδρομή. Κυρίως όμως, ως εθνικό, έχει υποχρέωση να μελετά, να ερευνά και να διδάσκει σκηνικά τις γηγενείς περιοχές του θεάτρου, όπως το αρχαίο δράμα για παράδειγμα, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα. Περιφερειακά, οφείλει να αγκαλιάζει ειδικές κατηγορίες θεατών, όπως παιδιά και νέους, μειονότητες και άλλες ομάδες, με το ανάλογο ρεπερτόριο. Ακόμα πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες για θεατρική έρευνα, αναζήτηση και πειραματισμό σε νέες μορφές θεάτρου, για θεατρική εκπαίδευση και βέβαια να μεριμνά για την παρουσία του στην παγκόσμια θεατρική σκηνή με παραστάσεις, ανταλλαγές και συνεργασίες.

Μεγάλη η πορεία αυτού του είδους των θεατρικών σκηνών. Το παλιότερο εθνικό θέατρο είναι η «Κομεντί Φρανσέζ» που ιδρύθηκε από τον Λουδοβίκο ΙΔ’ το 1860. Ακολούθησε -στη Γαλλία πάντα- η δημιουργία άλλων έξι εθνικών θεάτρων. Άλλα θέατρα με μακρά ιστορία είναι το «Κόνγκελιγε Τεέτερ» (Δανία 1772), «Μπούργκτεατερ» (Αυστρία 1776) κ.α. Το Ελληνικό Εθνικό Θέατρο (Ε.Θ.) ιδρύθηκε το 1930, αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της δραστηριότητάς του στην έρευνα και σκηνική παρουσίαση του αρχαίου δράματος. Με τη δημιουργία του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ) ενισχύθηκε η προσπάθεια για αναβίωση αυτής της ελληνικής θεατρικής περιοχής.

Η ενασχόληση των εθνικών θεάτρων με την οικεία παραγωγή θεατρικών κειμένων και ειδών δεν θα πρέπει να λειτουργεί σε βάρος των σύγχρονων θεατρικών προβληματισμών και τάσεων. Αντίθετα, θα πρέπει να ενσωματώνει τις τάσεις αυτές στη δουλειά τους πάνω στη θεατρική παράδοση της χώρας. Το Ε.Θ. και το ΚΘΒΕ είχαν πάντα σημαντική παρουσία σε σκηνές και φεστιβάλ του εξωτερικού. Στη σημερινή εποχή, δεν αρκεί όμως μια περιοδεία με κάποια τραγωδία ως ελληνικό «τοπικό προϊόν» ανά τις σκηνές της υφηλίου. Θα πρέπει να ενισχυθούν οι συνέργειες ανάμεσα στα εθνικά θέατρα μέσα από φεστιβαλικά δίκτυα, συμπαραγωγές και αλληλοπληροφόρηση, ώστε να δρομολογούνται οι νέες τάσεις και να εμπλουτίζεται η εθνική παραγωγή με κατακτήσεις ομοτέχνων από άλλες χώρες.

Από χρόνια, το ΚΘΒΕ συμμετέχει στην «Ένωση των Θεάτρων της Ευρώπης» (ΕΘΕ), που είναι ένα δίκτυο το οποίο ιδρύθηκε το 1990 και αγκαλιάζει όλη την Ευρώπη, με περισσότερα από σαράντα μέλη. Υπήρξε όραμα του σπουδαίου σκηνοθέτη Τζόρτζιο Στρέλερ και στηρίχθηκε από τον τότε υπουργό Πολιτισμού της Γαλλίας Ζακ Λανγκ. Ως έδρα της ορίσθηκε το Παρίσι. Με σεβασμό στις επί μέρους εθνικές παραδόσεις, η ΕΘΕ στηρίζει ενεργά τις συμπαραγωγές, τις συνεργασίες και τις καλλιτεχνικές ανταλλαγές μεταξύ των θεάτρων – μελών της, προβάλλοντας τη δουλειά νέων καλλιτεχνών και διοργανώνοντας εκθέσεις, εργαστήρια, σεμινάρια, συνέδρια και μεγάλα προγράμματα που αφορούν σε θέματα της σύγχρονης κοινωνικής και ιστορικής πραγματικότητας, όπως η διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.

Τον Σεπτέμβριο του 2016, το Εθνικό μας Θέατρο ανέλαβε μια σημαντική πρωτοβουλία στο πλαίσιο των πολιτιστικών – θεατρικών συνεργειών που έχουμε ανάγκη στην παρούσα πολυ-επικοινωνιακή εποχή. Με την ευκαιρία του «Έτους Ρωσίας», έφερε σε επαφή το ελληνικό κοινό με το φεστιβάλ «Θεατρική σεζόν Αγίας Πετρούπολης» δίνοντάς του την ευκαιρία να επικοινωνήσει με τη σύγχρονη θεατρική τέχνη της Ρωσίας, έτσι όπως αυτή διαμορφώνεται και μέσα από τη διαδρομή της σε σημαντικά πολιτιστικά κέντρα του πλανήτη.

Θεωρώ πως η εξωστρέφεια ενισχύει την εθνική ταυτότητα ενός εθνικού θεάτρου. Στην επαφή και την αλληλοπληροφόρηση με ομόλογα θέατρα αναδεικνύονται τα θετικά του εθνικά θεατρικά στοιχεία. Τα ισχυρότερα εξ αυτών, επηρεάζουν τα θέατρα των άλλων χωρών.

Αυτή η εξωστρέφεια, θα πρέπει να ενισχυθεί με καλύτερη οργάνωση. Να αποτελέσει αντικείμενο εθνικού σχεδιασμού του εποπτεύοντος τα δύο θέατρά μας (Ε.Θ. και ΚΘΒΕ) υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με τις καλλιτεχνικές τους διευθύνεις, τις καλλιτεχνικές τους επιτροπές και θεατρικές προσωπικότητες από τις πολλές και σημαντικές που διαθέτει η χώρα.

Καθημερινός και δύσκολος είναι ο αγώνας για την πολιτιστική αναγέννηση που έχει ανάγκη ο τόπος. Με πείσμα και έμπνευση, μπορούμε να τα καταφέρουμε!

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

ΟΙ ΑΤΥΧΗΣΑΝΤΕΣ ΚΩΜΩΔΙΟΓΡΑΦΟΙ! (Εφημερίδα ΑΥΓΗ 16.7.2016)

  Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Αριστοφάνης

    Στην κορυφή των κωμωδιογράφων δεσπόζει ο   πιο σπουδαίος     του είδους, Αριστοφάνης ο Αθηναίος, που γεννήθηκε  το 445 π.χ.  στον δήμο Κυδαθηναίων, στη σημερινή Πλάκα δηλαδή. Ευτύχησε να μεγαλώσει σε μια εποχή γαλήνης και δημοκρατίας, να αφιερωθεί στην συγγραφή κωμωδιών, να βραβευθεί, να μεγαλουργήσει στην εποχή του, αλλά και να μεταφερθεί μέσω αντιγράφων στα νεώτερα χρόνια, όπου ξεκίνησε μια νέα «καριέρα». Σε μεταφράσεις στη νεοελληνική αλλά και σε άλλες γλώσσες, κυριεύει ξανά τις σκηνές των θεάτρων όπου γης. Στην πατρίδα του την Ελλάδα, τιμάται ιδιαίτερα και το γηγενές Θέατρο έχει δημιουργήσει πολλές «σχολές» θεώρησης του έργου του.

 Σπουδαίες παραστάσεις ανέβηκαν από σκηνοθέτες και ηθοποιούς που αφιέρωσαν τη ζωή   και το έργο τους στην αναβίωση των κωμωδιών του μεγάλου κωμωδού.

 Πλην όμως, φευ, υπάρχουν και εκείνοι οι κωμωδιογράφοι της αρχαιότητας που δεν είχαν την τύχη του Αριστοφάνη.  Είναι οι πριν από αυτόν, οι σύγχρονοί του και οι επόμενοι. Έμειναν στην αφάνεια σε σχέση με αυτόν δια μέσου των αιώνων και λίγος λόγος γίνεται για το έργο τους. Ας θυμηθούμε κάποιους  λοιπόν, όχι μόνο γιατί προετοίμασαν  μερικοί   από αυτούς το έδαφος για  τον μεγάλο ποιητή, αλλά και γιατί οι περισσότεροι είχαν ταλέντο και έργο σημαντικό,  πλην όμως … έζησαν σε λάθος εποχή!

  Για πολλούς από τους προγενέστερους του Αριστοφάνη δημιουργούς, δεν έχουμε στοιχεία. Γνωρίζουμε όμως πως από το 486 π.χ. οι Αθηναίοι οργάνωσαν τα Μεγάλα Διονύσια όπου παίζονταν κωμωδίες.  Από τότε μέχρι τον θάνατο του Αριστοφάνη  το 386 π. χ. ανέβηκαν  600 με 700 κωμωδίες! Λίγα ονόματα έχουν φτάσει ως εμάς και μερικά μόνον σπαράγματα έργων τους. Γνωρίζουμε λοιπόν τον Φερεκράτη, που ήταν προγενέστερος  του Αριστοφάνη. Έγραψε 16 κωμωδίες, που δυστυχώς δεν σώθηκαν. Από μερικά αποσπάσματα που έφτασαν ως εμάς,  διακρίνουμε  αττική γλωσσική καθαρότητα, χάρι στο ύφος αλλά και μια κάποια αφέλεια. Δεν καταπιάστηκε με θέματα του δημόσιου πολιτικού βίου.  Σύγχρονος του Αριστοφάνη ήταν ο   Κρατίνος. Έργα του  συμπληρωμένα,  (μιας και βρέθηκαν  λειψά) ανεβαίνουν σποραδικά και σήμερα.  Ανταγωνιστής του Αριστοφάνη,  είχε πάρει με το έργο του «Σάτυροι», το δεύτερο βραβείο  το 424 π.χ. όταν ο Αριστοφάνης με τους «Ιππείς» του είχε κερδίσει το πρώτο βραβείο. Σύγχρονός του και ο  Εύπολις,   που ήταν  και φίλος του μεγάλου ποιητή. Τσακώθηκαν όμως, γιατί αλληλοκατηγορήθηκαν για λογοκλοπή! Τίτλοι μόνον έργων του έχουν φτάσει ως εμάς, όπως «Μαρικάς», «Είλωτες», «Βάπται» κ.λ.π.

 Σε πολλές περιπτώσεις, ο Αριστοφάνης ασχολήθηκε στις κωμωδίες του  με τους ομότεχνους  του. Τους « καταχεριάζει»  κανονικά! Στις «Νεφέλες» για παράδειγμα, αναφέρει πως οι ποιητές αυτοί, χρησιμοποιούν εξαιρετικά χυδαία κοστούμια, οργανώνουν στις παραστάσεις των έργων τους ξεδιάντροπους χορούς και επιδίδονται σε χοντρά χωρατά για τα φυσικά ελαττώματα, τη φτώχια και τα παράσιτα .Στους «Βατράχους» τους κατηγορεί για κοπρολαγνία! Τους εμέμφετο  ακόμη  ότι επιτίθεντο με την σάτιρα  τους σε πρόσωπα αδύναμα και παρακατιανά, ενώ αυτός τα έβαζε με πολιτικούς πανίσχυρους.

 Η δεσπόζουσα θέση του μεγάλου κωμικού   στον χώρο της κωμωδίας του έδωσε την ευκαιρία να καθορίσει τους όρους και το πλαίσιο του κωμικού θεάτρου όχι μόνο στην εποχή του, αλλά και στις μέρες μας. Κυριολεκτικά  «καταβρόχθισε»  τους σύγχρονούς του,  κάλυψε τους παλιότερους και έβαλε μια τελεία  στην Αττική Κωμωδία με το τελευταίο του έργο,  τον «Πλούτο». Την ίδια εποχή, τελείωνε και το θαύμα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.

 Μετά από αυτόν, με την Αθήνα σε παρακμή, θολώνει και το Θέατρο στο κλεινόν άστυ.  Ο επόμενος κωμωδιογράφος που θα ξεχωρίσει είναι ο Μένανδρος. Αυτός όμως εισάγει μια άλλη κωμωδία. Τα θέματα που έχουν να κάνουν με την Δημοκρατία και τον δημόσιο βίο αποσύρονται για να ανέβουν στη σκηνή ιδιωτικές υποθέσεις ερώτων, εξώγαμων και άλλων τέτοιων καταστάσεων. Κατώτερος βέβαια του Αριστοφάνη ο Μένανδρος,  επηρέασε παρ όλα αυτά μέσω των Ρωμαίων όλο το σύγχρονο δυτικό θέατρο και όχι μόνον.

 Δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες λοιπόν, όταν  υπάρχει ένας κραταιός βασιλιάς. Και ο βασιλιάς Αριστοφάνης ήταν πολύ σπουδαίος ώστε να μοιραστεί το βασίλειό του και με άλλους. Και στην εποχή του, αλλά και εις τους αιώνες των αιώνων!

 *Ο  Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΠΕΡΙ «ΠΛΟΥΤΟΥ» ( ΑΥΓΗ 9.7.2016 )

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

 

  Για τον « ΠΛΟΎΤΟ» του  Αριστοφάνη ο λόγος και για την παράσταση που   σκηνοθέτησε σε δική του διασκευή  ο  Γιώργος  Κιμούλης  στην Επίδαυρο.

 Κριτική θεάτρου στην ΑΥΓΗ, κατέθεσε ήδη ο  Λέανδρος Πολενάκης. Μακριά από την παρούσα στήλη λοιπόν,  φιλοδοξίες κριτικής αποτίμησης.

 Η φιλία με τον Κιμούλη πάει πίσω πολλές, πολλές δεκαετίες (φεύ!). Τον γνωρίζω και τον έχω παρακολουθήσει σε όλα τα βήματά του. Συνυπήρξαμε συμφοιτητές, αλλά και συμπαίκτες αργότερα στο σανίδι. Η σχέση μου με το έργο είναι βιωματική, μιας και έχω παίξει τον «Χρεμύλο» σε παράσταση του αείμνηστου Κώστα Μπάκα, και ακόμα ήταν μια από τις κωμωδίες που δούλευα πάντα με τους φοιτητές μου στο Πανεπιστήμιο αλλά και με τους σπουδαστές στην Δραματική Σχολή.

 Για να είμαι ειλικρινής από την αρχή. Θεωρώ πως ο  Κιμούλης είναι ένας πολυμήχανος, ευφυέστατος θεατρίνος. Εδώ, είχε άλλους δύο σπουδαίους ομότεχνους τον Μπέζο και τον Φιλιππίδη. Αλλά και τους Γιαννόπουλο και Φάις και ακόμα μια σπουδαία ομάδα νέων ηθοποιών και μουσικών. Είχε την εικαστική συνεισφορά του Γιώργου Πάτσα, τον ήχο του Γιώργου Ανδρέου και τέλος  την μετάφραση του Κ.Χ. Μύρη, που χρησιμοποίησε για να στήσει την δική του εκδοχή πάνω στο κείμενο.

Εδώ, ο Κιμούλης, οργανώνει την πιο απροσδόκητη έναρξη παράστασης Αριστοφανικού έργου. Σε ένα τοπίο μπεκετικό, εμφανίζονται οι πρωταγωνιστές με όψη και στήσιμο που παραπέμπει στο «Περιμένοντας τον Γκοντό», στήνοντας έναν διάλογο κατ αναλογίαν των   διαλόγων του Σάμουελ Μπέκετ.  Με την προτροπή  του «χορού-θεατών», ο θίασος αποφασίζει να παραστήσει τον «Πλούτο».

 

 Λέμε πάντα πως ο Αριστοφάνης είναι αενάως  επίκαιρος. Σωστό. Ήταν και στην εποχή του, αλλά μπορεί να είναι και σε οποιαδήποτε άλλη εποχή μιας και τα θέματα του είναι διαχρονικά και πανανθρώπινα. Αλλά στους αρμούς των έργων του, πάντα υπάρχουν πρόσφορα σημεία όπου κανείς μπορεί να εντάξει την άμεση, την  τρέχουσα επικαιρότητα της εποχής του, πράγμα νόμιμο. Το επιτρέπει, το επιβάλει θα έλεγα ο ίδιος ο συγγραφέας. Το θέμα λοιπόν είναι τι ακριβώς επικαιροποίηση θα επιχειρήσει ο  σκηνοθέτης. Στην όψη; Μεταφέροντας δηλαδή μηχανιστικά  τις ενδυμασίες και το  πολιτισμικό – κτιριακό περιβάλλον της εποχής του; Τοποθετώντας  στους αρμούς επίκαιρες ατάκες πιασάρικες που λίγη ή επιδερμική σχέση έχουν με την ουσία του έργου  με το άλλοθι του «πάντα επίκαιρου Αριστοφάνη»; Νομίζω πως  μια επιλογή σαν αυτές που προανέφερα, αδικούν και το έργο και την  όποια προσπάθεια. Και στην παράσταση για την οποία συζητούμε, οι όποιες επίκαιρες παρεμβάσεις έχουν σχέση κατ αρχήν με την ουσία του έργου. Σαν να μην έρχονται ως «πρόσθετες»,  αλλά σαν  να πηγάζουν από αυτήν.

 Δύο πρόσωπα σε αυτήν την κωμωδία συγκρούονται μετωπικά. Ο  «Πλούτος» (που είναι τυφλός και πάει στους φαύλους αντί να καταφύγει στους τίμιους) και η «Πενία», η Φτώχια δηλαδή,  που έχει ακλόνητα επιχειρήματα για την ανάγκη ύπαρξής της ανάμεσα στους ανθρώπους. Στην παράσταση  αυτή λοιπόν, η Πενία, ερμηνευμένη από τον Κιμούλη,  εμφανίζεται ως Κριστίν Λαγκάρντ. Επιλογή δηλαδή, της άκρως τρέχουσας επικαιρότητας. Ο ηθοποιός, την απέδωσε  χωρίς σουσούμια, ακισμούς ή οτιδήποτε θα παρέπεμπε σε φθηνό θέαμα. Τα λόγια της Πενίας είναι από τα κομμάτια εκείνα που μεταφέρθηκαν με ιδιαίτερη προσοχή  από την μετάφραση του Κ. Χ. Μύρη. Και πραγματικά, σήμερα, αυτό το εγκώμιο της φτώχειας βρήκε στην περσόνα της Γενικής Διευθύντριας   του ΔΝΤ, τον πιο αντιπροσωπευτικό της  εκφραστή.

  Θεωρώ, πως στην έναρξη των φετινών «Επιδαυρείων», στήθηκε  μια παράσταση ποιοτική και ταυτόχρονα λαϊκότροπη. Κατατέθηκε η στάση  εκείνου του ανθρώπου που γνωρίζει πως όλα του τα όνειρα δεν θα ευοδωθούν, αλλά αυτός παλεύει για να αποτρέψει τα χειρότερα, βάζοντας μικρές ψηφίδες στον μεγάλο πίνακα των ονείρων της ανθρωπότητας για δίκαιη ζωή, δίκαιη διανομή του πλούτου, για ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη και στο βάθος  το πολυπόθητο εκείνο σύστημα όπου δεν επιτρέπει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

 Το κοινό της πρεμιέρας στην Επίδαυρο διασκέδασε με την ψυχή του. Νομίζω πως το ίδιο γλέντησαν και οι θεατρίνοι επι σκηνής. Κι όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο,  ε τότε έχουμε μια  καλή παράσταση!

 

 *Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

 

Συνέντευξη στο Μακεδονικό Πρακτορείο ειδήσεων Fm 104,9

Π. Σκουρολιάκος: Ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ με το πρόσχημα των εκλογών κρύβονται και δεν αποκαλύπτουν τις θέσεις τους

Την εκτίμηση ότι ο αρχηγός της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης και το κόμμα του, κρύβονται πίσω από αίτημα για εκλογές και δεν αποκαλύπτουν τις θέσεις τους, εξέφρασε μιλώντας στο «Πρακτορείο 104,9 FM», ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Πάνος Σκουρολιάκος, κατηγορώντας τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ότι έδωσε «γη και ύδωρ» στο ΔΝΤ.«Ο κ. Μητσοτάκης έχει δώσει γη και ύδωρ στο ΔΝΤ αυτές τις ημέρες εκεί στην άλλη άκρη του Ατλαντικού» είπε ο κ. Σκουρολιάκος, σχολιάζοντας τα όσα ανέφερε στη συνέντευξή του στην “Washington Post” ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την ευκαιρία της επίσκεψής του στις ΗΠΑ, και πρόσθεσε: «Αυτή είναι η διαφορά μας. Ο κ. Μητσοτάκης από τη Νέα Υόρκη είπε ότι εγώ θα δώσω τα πάντα ό,τι ζητάει το ΔΝΤ και ο Τσίπρας κάνει επαφές στο εξωτερικό και προσπαθεί να έχουμε τις λιγότερες απώλειες».

Ο κ. Σκουρολιάκος, μιλώντας στην εκπομπή «Δεύτερη Ανάγνωση» και αναφερόμενος γενικότερα στην πολιτική – οικονομική κατάσταση της χώρας, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πόλεμο, κατηγόρησε το ΔΝΤ λέγοντας ότι προσπαθεί να μεταφέρει όλα τα βάρη στους φτωχούς και επισήμανε ότι η κυβέρνηση υλοποίησε τη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού και περιμένει από τους δανειστές να πράξουν το ίδιο.

Εξάλλου, στο ερώτημα αν η κατάθεση των νομοσχεδίων για το ασφαλιστικό και το φορολογικό αποτελεί μονομερή ενέργεια, ο κ. Σκουρολιάκος απάντησε ότι και το νομοσχέδιο των εκατό δόσεων θεωρήθηκε από ορισμένους μονομερής ενέργεια, αλλά τελικά –όπως είπε- ψηφίστηκε και έδωσε ανάσα σε πολλούς δανειολήπτες.

Τέλος, σε ερώτηση αν η επιβολή νέων φόρων αποτελεί λύση, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ είπε: «θα μπούν εκείνοι οι φόροι τους οποίους δεν μπορούμε να αποφύγουμε λόγω της συμφωνίας και τη λύση θα τη δώσει η ολοκλήρωση της συμφωνίας».

Πηγη left.gr

http://left.gr/news/p-skoyroliakos-o-k-mitsotakis-kai-i-nd-me-proshima-ton-eklogon-kryvontai-kai-den-apokalyptoyn

Ακούστε όλη τη συνέντευξη εδώ:

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ( εφημερ. ΑΥΓΗ 10/4/2016)

theatroPanepisthmioMayroperithwrioΤου Πάνου Σκουρολιάκου*

Συμμετέχοντας σε μια ημερίδα των Ελληνικών Κοινοτήτων  της Γερμανίας στην Νυρεμβέργη με θέμα την εκπαίδευση των ομογενών μας, βρέθηκα μπροστά σε πολλές εκπλήξεις. Μία από αυτές, ευχάριστη μάλιστα, ήταν η ανακάλυψη πως ενώ στην Ελλάδα οι σπουδές των νηπιαγωγών  δίδονται σε επίπεδο Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, στη Γερμανία  καλύπτονται από μία διετή πρακτική εξάσκηση.  Κατά δυστυχίαν,  οι  απόφοιτοι των Ελληνικών ΑΕΙ  εκπαιδευτικοί προσχολικής αγωγής, εκεί, υπολογίζονται στο επίπεδο των συναδέλφων τους της πρακτικής εξάσκησης.

Ένοιωσα πραγματικά υπερήφανος για την πρόνοια της Ελληνικής πολιτείας να εξασφαλίσει εκπαίδευση υψηλού επιπέδου σε όλες τις βαθμίδες. Από το νηπιαγωγείο έως το Πανεπιστήμιο. Μοιραία όμως, ο νους έκανε ένα άλμα προς την καλλιτεχνική εκπαίδευση. Τι έχουμε εδώ; Υπάρχουν,  πράγματι πανεπιστημιακά τμήματα καλών τεχνών. Και στην Αθήνα και στην Θεσσαλονίκη και στην Κέρκυρα, τη  Φλώρινα και αλλού. Υπάρχει σε  ανώτατο επίπεδο σπουδών η σχολή κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχουν τα μουσικολογικά τμήματα σε  πανεπιστήμια και  σε ΤΕΙ. Υπάρχουν τα τέσσερα τμήματα θεατρικών σπουδών. Σε δύο από αυτά γίνονται  και μαθήματα  θεατρικής πρακτικής, αλλά ούτε  η ιδρυτικές τους αποφάσεις, ούτε το πρόγραμμά τους μπορεί να τα πιστοποιήσει ως τμήματα  των οποίων οι απόφοιτοι είναι ηθοποιοί ή θεατρικοί σκηνοθέτες.

Το να σπουδάσει κανείς ζωγραφική ή υποκριτική σε κάποιο ΤΕΙ ή ΑΕΙ σημαίνει ότι θα γίνει καλύτερος ζωγράφος ή ηθοποιός; Ναι! Και τούτο γιατί  πέρα από το ταλέντο του,  κατ αρχήν θα είναι ένας ενημερωμένος δημιουργός. Θα  είναι  ένας ζωγράφος,  μουσικός ή σκηνοθέτης που θα έχει τα απαραίτητα  θεωρητικά   εφόδια ώστε να υποστηρίξει την πρακτική του δουλειά. Έπειτα η υλικοτεχνική υποδομή ενός ανώτερου ή ανώτατου ιδρύματος, θα είναι – οφείλει να είναι- σε ένα τέτοιο  επίπεδο,  όπου θα εξασφαλίζονται  όλες οι τεχνικές  προϋποθέσεις μιας άρτιας καλλιτεχνικής προπαρασκευής.

Η διδασκαλία της υποκριτικής, της θεατρικής σκηνοθεσίας, του θεατρικού φωτισμού και της θεατρικής παραγωγής ακόμα, στο εξωτερικό, είναι υπόθεση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Σπουδαία πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο έχουν εξαιρετικά δυναμικά τμήματα και σχολές πρακτικών θεατρικών  σπουδών. Στην χώρα μας αυτή η υπόθεση έχει ξεχασθεί στον περασμένο αιώνα. Έχοντας πραγματικά σημαντικές  σχολές θεάτρου στην Ελλάδα, επαναπαυθήκαμε ίσως. Οι  σχολές  του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Τέχνης, του Πέλου Κατσέλη και πολλές άλλες, έδωσαν πλήθος  ταλαντούχων  θεατρίνων. Υπήρχαν και θα υπάρχουν πάντα συμβάλλοντας στον πλούτο του θεάτρου στον τόπο μας. Αλλά θα πρέπει η πολιτεία να φροντίσει ώστε και σε επίπεδο ΑΕΙ, να δημιουργηθούν σχολές και τμήματα για την προετοιμασία καλλιτεχνών της θεατρικής τέχνης. Σε πολλές χώρες, το πτυχίο μιας τέτοιας σχολής, είναι απαραίτητο για την διακονία σε θέσεις ευθύνης. Στην Κύπρο για παράδειγμα, ο διευθυντής του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, πέρα από τις καλλιτεχνικές περγαμηνές του, θα πρέπει να είναι και απόφοιτος ΑΕΙ.

Εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος αν είναι τούτη η κατάλληλη στιγμή για δημιουργία νέων σχολών σε ΤΕΙ και ΑΕΙ και μάλιστα εν μέσω κρίσης με 95% ανεργία στον κλάδο των ηθοποιών. Η απάντηση είναι πως κοιτάζοντας μπροστά,  προετοιμάζοντας το μέλλον, το φέρνεις πιο γρήγορα και μάλιστα απαλλαγμένο από τα δεινά του παρόντος. Τώρα μάλιστα, που διεξάγεται ο εθνικός διάλογος για την παιδεία, είναι μοναδική ευκαιρία να ανακινηθεί το θέμα και να δρομολογηθεί η τακτοποίηση του.

Όπως το παιδί της προσχολικής ηλικίας έχει ανάγκη από  παιδαγωγούς που όχι μόνον αγαπούν τα παιδιά αλλά έχουν και επιστημονική επάρκεια ανωτάτου επιπέδου, έτσι και το σπουδαίο Ελληνικό Θέατρο θα πρέπει να διαθέτει  ηθοποιούς, σκηνοθέτες, σκηνογράφους, φωτιστές καταρτισμένους στο ανώτερο δυνατόν επίπεδο. Έτσι, ώστε μαζί με τις ήδη υπάρχουσες δραματικές  σχολές και τα ελεύθερα θεατρικά εργαστήρια να δώσουν ακόμα μεγαλύτερη  πνοή σε μια από τις πιο σπουδαίες τέχνες που καλλιεργήθηκαν εδώ και αιώνες,  σε αυτόν τον τόπο. Στο Θέατρο!

 *Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής