Ο Πολιτισμός πέραν του υπουργείου Πολιτισμού (Εφημ. ΑΥΓΗ 02.09.2017)

Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ο κόσμος, είναι πολύχρωμος και γι’ αυτό είναι ενδιαφέρων. Το βασικό υλικό που τον κάνει έτσι πολύχρωμο είναι αναμφισβήτητα ο Πολιτισμός, που έχει τη δική του ζωή, τη δική του γεωγραφία και όρια, εντός των οποίων καλλιεργείται και αναπτύσσεται. Ο Πολιτισμός κάνει τα δικά του ταξίδια εκτός των ορίων του. Στη γραμμή αυτών των ορίων συμπράττει με άλλους πολιτισμούς, παράγοντας καρπούς ακριβούς.

Αυτά τα όρια δεν καθορίζονται μόνον από τις κρατικές γεωγραφικές συντεταγμένες, ούτε μόνον από τη γλώσσα, τις παραδόσεις, τις συνήθειες ή την πολιτισμική ιστορία ενός τόπου. Όρια συναντούμε και εντός των γλωσσών, των παραδόσεων και των δημιουργικών δυνάμεων, εντός ενός ομοιογενούς συνόλου κρατικού ή πολιτισμικού.

Στο πλαίσιο λοιπόν μιας κρατικής οντότητας, ο πολιτισμός δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ αποκλειστικότητα ασχολούμενους με αυτόν. Δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ επάγγελμα δημιουργούς και με τις κρατικές – δημόσιες δομές άσκησης πολιτιστικής πολιτικής (υπουργεία, καλλιτεχνικούς οργανισμούς και σχετικές με τις τέχνες δομές). Αποστολή και υποχρέωση της άσκησης πολιτικής επί του πολιτιστικού γίγνεσθαι έχει το σύνολο του πληθυσμού και βεβαίως σε επίπεδο διοίκησης, πλην του υπουργείου Πολιτισμού, και τα υπόλοιπα υπουργεία, κρατικές και αυτοδιοικητικές οντότητες, οργανισμοί και ενώσεις πολιτών.

Οι υποχρεώσεις ενός υπουργείου Πολιτισμού είναι πολλές και στα αλήθεια ούτε το ανθρώπινο δυναμικό του αλλά ούτε ο προϋπολογισμός του φθάνουν ώστε να καλύψουν τις ούτως ή άλλως πολλές υποχρεώσεις του. Πολιτιστικό υλικό μπορούν να παράξουν μη κρατικές ενώσεις πολιτών, η εκπαιδευτική κοινότητα, ακόμα και ο στρατός, έως και ομάδες εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Ο χώρος όμως όπου το έδαφος είναι εύφορο και όπου υπάρχει η υποχρέωση και όχι μόνον η δυνατότητα πολιτιστικής δράσης, είναι εκείνος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εδώ, μπορούμε να καταγράψουμε λαμπρές σελίδες πολιτιστικής δημιουργίας, για πάνω από έναν αιώνα. Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που εκπορεύονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παίρνουν υπ’ όψιν τους τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών, συνεισφέρουν στην πολυπολιτισμικότητα μιας περιοχής και κυρίως αναδεικνύουν το ανθρώπινο δυναμικό της τοπικής κοινωνίας. Όλες αυτές οι δράσεις καταλήγουν σε ένα σημαντικό ζητούμενο, που δεν είναι άλλο από την κοινωνική συνοχή, συνθήκη καίρια και αποφασιστική για την πολυπόθητη τοπική ανάπτυξη, τόσο σε επίπεδο οικονομικό όσο και μορφωτικό – αισθητικό.

Στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, το αρνητικό οικονομικό περιβάλλον, η ανεργία, η συμπίεση προς τα κάτω των ευπαθών ομάδων στη χώρα μας έκαναν ακόμα πιο αναγκαία την παρηγορητική παρουσία του πολιτισμού στις τοπικές κοινωνίες παντού στη χώρα. Ο Πολιτισμός χτυπήθηκε σε επίπεδο πόρων αλλά δυνάμωσε σε επίπεδο πρωτοβουλιών και εθελοντικής συμμετοχής για την καλλιέργειά του. Σε παλιότερες εποχές όπου το χρήμα έρεε (σε σχέση με την περίοδο που διανύουμε), εκ μέρους της κεντρικής διοίκησης, υπήρχε στήριξη σε τοπικές πολιτιστικές δράσεις, απρογραμμάτιστα όμως και με πυξίδα την ικανοποίηση αιτημάτων μέσω πελατειακών πολιτικών σχέσεων. Ως αποτέλεσμα, καταγράφεται η εξαφάνιση πολλών δομών, ελλείψει ζεστού δημοσίου χρήματος. Παρ’ όλα αυτά, κάποιες από αυτές άντεξαν και κάποιες νέες εμφανίσθηκαν με το πείσμα του γεωργού που κάνει εύφορο ένα κακοτράχαλο κομμάτι γης. Είναι υποχρέωση λοιπόν της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όλων των βαθμών να ενθαρρύνει και να στηρίξει τις πολιτιστικές δράσεις που δημιουργούνται εντός των ορίων ευθύνης τους. Είναι υποχρέωση του υπουργείου Εσωτερικών να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στον τομέα δράσης του, το οποίο θα έχει να κάνει με τον Πολιτισμό. Αλλά και τα άλλα υπουργεία (Παιδείας, Τουρισμού, Δικαιοσύνης, Ναυτιλίας, Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών κ.ά.) ισχυριζόμαστε πως θα πρέπει να ανοίξουν μια νέα σελίδα στις δράσεις τους, η οποία θα αφορά και την υποχρέωσή τους απέναντι στον Πολιτισμό.

Γιατί ο Πολιτισμός εντέλει διαπερνά τα πάντα. Μεταφέρει ποιότητα, θετικά αποτελέσματα και πληρότητα στον δημόσιο βίο. Και όταν κάνουμε καλύτερο τον βίο των πολιτών, τότε έχουμε πετύχει, και με διαφορά. Ποιοτική διαφορά.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8373473/o-politismos-peran-tou-ypourgeiou-politismou)

Εφέ: Από τον ασκό στην ψηφιακή εποχή ( Εφημ. ΑΥΓΗ 26.08.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Στη διαδικασία της δημιουργίας μιας θεατρικής παράστασης, η συντεχνία των θεατρίνων, από πολύ νωρίς, εμπλούτισε την σκηνική παρουσίαση των κειμένων με στοιχεία που εξυπηρετούσαν το κείμενο, ικανοποιούσαν τις ανάγκες του θεάματος και πρόσφεραν στον θεατή πληρότητα και ικανοποίηση.

Ηχητικά και οπτικά εφέ δημιουργούνται με σύγχρονες μεθόδους και με τη συνδρομή της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ψηφιακά κατασκευάζεται οποιοδήποτε ηχητικό εφέ χρειάζεται και μάλιστα με την παραμικρότερη λεπτομέρεια που απαιτεί το έργο, η παράσταση, η άποψη του σκηνοθέτη. Έτσι λοιπόν έχουμε ανέμους, θύελλες, φωνές πλήθους, νυχτερινά τοπία, ακόμα και την άπνοια μιας καλοκαιρινής ραστώνης, ακριβώς όπως κανείς τα έχει φανταστεί.

Πριν από τη σημερινή ψηφιακή εποχή μας, υπήρχαν οι «προκατ» ήχοι, αποτυπωμένοι σε βινύλιο. Καιρικά φαινόμενα, φωνές ζώων, άνοιγμα πόρτας κ.λπ. Έτσι, το ίδιο γαύγισμα ενός σκύλου, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ακούγεται σε μια παράσταση κωμωδίας του Σακελλάριου στο θέατρο Ρεξ της οδού Πανεπιστημίου και σε ένα ανέβασμα του έργου του Ο’ Νηλ «Πόθοι κάτω από τις λεύκες» σε θέατρο στο Μπρόντγουαιη της Νέας Υόρκης.

Το μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την εποχή του βινυλίου, τα εφέ γίνονταν ζωντανά εντός της σκηνής (αν αυτό απαιτούσε η παράσταση) ή εκτός, ακριβώς πίσω από τις κουίντες. Παμπάλαιες μέθοδοι έδιναν αληθοφανείς ήχους φυσικών φαινομένων, ανθρώπινων ή άλλων δραστηριοτήτων. Για να δώσουν την ψευδαίσθηση της βροχής για παράδειγμα, έβαζαν χαλίκια ή ξερά φασόλια μέσα σε ένα κουτί ή σε έναν κύλινδρο εντός των οποίων είχαν στερεώσει κάποια σταθερά εμπόδια και, με την κίνηση πέρα δώθε, δίνονταν το εφέ της βροχής αποτελεσματικά. Για θύελλες ή καταιγίδες, τα φασόλια θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερα! Ένα κρεμασμένο φύλλο λαμαρίνας που διαθέτει στη βάση του μια χειρολαβή, παλλόμενο, δίνει τον ήχο του κεραυνού. Αν το έργο ή η σκηνοθεσία απαιτούσε να ακούσουμε τον καλπασμό του αλόγου που έρχεται από μακριά και φτάνει έξω από την πόρτα του σκηνικού χώρου, χρησιμοποιούσαν πέτρες που τις χτύπαγαν μεταξύ τους ή ξύλα με σίδερα προσαρμοσμένα πάνω τους που τα χτυπούσαν πάνω σε πλάκες ή υφάσματα, μιμούμενοι τον καλπασμό, την περπατησιά στο χώμα ή πάνω σε βότσαλα, ή σε κάποιο καλντερίμι. Σε καμία περίπτωση αυτή η χειροποίητη παραγωγή ηχητικών εφέ δεν μπορεί να έχει την ακρίβεια ενός σύγχρονου ψηφιακού ήχου. Έχει όμως τη δροσιά, την αθωότητα και τη γοητεία της ζωντανής συμβολής του ήχου στη σκηνική διαδικασία, συμβαδίζοντας με την παράσταση και συνεισφέροντας ευεργετικά στο τελικό αποτέλεσμα.

Στην αρχαία εποχή τα ηχητικά εφέ κατείχαν σημαντική θέση στο θεατρικό γεγονός. Οι θεατρίνοι των κλασικών χρόνων είχαν στη διάθεσή τους ειδικά μηχανήματα για τις ηχητικές ανάγκες των παραστάσεων. Το «κεραυνοσκοπείο» και το «βροντείο» ήταν τα πιο διάσημα εργαλεία παραγωγής ήχων. Μηχάνημα που παρήγαγε τεχνητά τον κεραυνό το πρώτο και εργαλείο παραγωγής ήχου βροντής και γενικώς θορυβωδών φαινομένων το δεύτερο, έπαιζαν αποφασιστικό ρόλο σε ένα ρεπερτόριο όπως αυτό των αρχαίων τραγωδιών και κωμωδιών, που τα είχαν μεγάλη ανάγκη. Το «βροντείον» ήταν φουσκωμένοι ασκοί που περιείχαν μικρές πέτρες και που τους χτυπούσαν σε χάλκινες πλάκες για να παράξουν τον επιζητούμενο ήχο. Να σημειώσουμε ακόμα, πως οι μάσκες των ηθοποιών, πέρα από την καθ’ αυτό αποστολή τους να απεικονίζουν το πρόσωπο το οποίο υποδύεται ο υποκριτής, σαν ένα μεγάφωνο, βοηθούσαν τη φωνή να φτάσει σε όλες τις κερκίδες και τις θέσεις ενός κοίλου θεάτρου.

Στο σύγχρονο θέατρο, ο σχεδιασμός του ήχου είναι τέχνη και επιστήμη μαζί. Πέρασε από πολλές διαδικασίες ώστε να εξελιχθεί από τους φουσκωμένους ασκούς της αρχαιότητας έως τα ψηφιακά λογισμικά του σήμερα. Με φανατισμό, πίστη και αγάπη σε όλες τις εποχές συμμετείχαν στην συν-δημιουργία της παράστασης, στην υπηρεσία του συγγραφέα, των θεατρίνων και τελικά των θεατών, για χάρη των οποίων υπάρχει και εξελίσσεται το θέατρο εδώ και χιλιάδες χρόνια.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ https://www.avgi.gr/article/10812/8367966/ephe-apo-ton-asko-sten-psephiake-epoche#)

26 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Σακελλάριου

Με αφορμή τα 26 χρόνια από τον θάνατο του ΑΛΕΚΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ένα παλιότερο κείμενο μου στην ΑΥΓΗ με τίτλο “Ο δικός μου Κυρ Αλέκος Σακελλάριος ”

Όταν βρέθηκα δίπλα στον Αλέκο Σακελλάριο, ήταν ήδη ένας θρύλος. Ήταν το καλοκαίρι του 1988 και συναντηθήκαμε για να ανεβάσουμε, με σκηνοθέτη τον ίδιο, το έργο του “Μανωλάκης ο βομβιστής”. Το είχε γράψει κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας στην Ελλάδα και “έπαιζε” κωμικά με τις βόμβες που έβαζαν αντιστασιακοί, τότε. Η κατάσταση στη χώρα είχε πια αλλάξει. Η χούντα είχε περάσει, το ΠΑΣΟΚ ήταν στην εξουσία, και οι στρεβλώσεις που οδηγούσαν εκείνη την εποχή στο 1989, με το σκάνδαλο Κοσκωτά και την κυβερνητική συνεργασία δεξιάς και αριστεράς το ’89 ήταν επί θύραις. Ο “Μανωλάκης” ήταν, λοιπόν, μια κωμωδία, όχι από τις “κλασικές” του Σακελλάριου. Πραγματεύεται ένα θέμα που δεν είναι από τα πιο οικουμενικά που έπιασε στα τόσα πολλά θεατρικά που μας παρέδωσε. Ξεκινήσαμε λοιπόν πρόβες στο σπίτι του, επί της οδού Ευελπίδων στο Πεδίο του Άρεως. Όλοι, γύρω από το γραφείο του. Αρχίσαμε την ανάγνωση, και μείναμε αρκετόν καιρό να κάνουμε “καθιστή πρόβα”. Εμείς, άπειροι στην καθημερινή εκφορά του λόγου επί σκηνής, που όμως έχει προσωπικότητα και ουσία, τον χαζεύαμε όταν δίδασκε την “τέχνη της ατάκας”. Πώς αυτός, ένας συγγραφέας κατ’ ουσίαν και εξ ανάγκης σκηνοθέτης, ήξερε τόσο πολύ καλά να “πλασάρει την ατάκα” και να την κάνει να φαίνεται αυτονόητη, να έχει ποικιλία και να μαγνητίζει τον θεατή; Κρεμόμασταν από τα χείλη του. Κάτι μάθαμε. Και εκ των υστέρων συλλογιζόμουν πάντα, τι ωραίο θα ήταν να τον συναντούσα αργότερα, όταν η πείρα μου ήταν μεγαλύτερη. Θα μάθαινα έτσι περισσότερα. Όπως και να ‘χει, όμως, αποχαιρετίσαμε το θρυλικό γραφείο του πιο καλοί ηθοποιοί από αυτό που ήμασταν όταν για πρώτη μέρα χτυπήσαμε το κουδούνι του. Να συμπληρώσω πως την πρόβα διέκοπταν συχνές αφηγήσεις με ιστορίες από τη ζωή του στην τέχνη. Ήταν ανεπανάληπτος ο τρόπος που είχε να αφηγείται το καθετί. Ακόμα και το πιο ασήμαντο το έκανε να φαίνεται μεγάλο και σημαντικό. Και το υπέβαλλε με τέτοιον τρόπο, που γινόταν μοναδικό! Και που ο ακροατής να θέλει να μην σταματήσει ποτέ η αφήγηση. Αυτό πετύχαινε και με τα θεατρικά έργα που έγραφε και σκηνοθετούσε κατ’ αρχήν στο θέατρο και στη συνέχεια μεταφέροντάς τα στον κινηματογράφο. Αφηγείται μιαν ιστορία που στα χέρια κάποιου άλλου ίσως να μην είχε μεγάλη αξία. Ο κυρ-Αλέκος όμως την αναδείκνυε σε μοναδική. Με το σινεμά, τα θεατρικά του έργα που έκαναν μεγάλη επιτυχία στα θέατρα των Αθηνών, ταξίδευαν παντού στην Ελλάδα και οι επαρχιακοί κινηματογράφοι γέμιζαν από θεατές που απολάμβαναν τον “Θανασάκη τον πολιτευόμενο”, τους “Μακρυκωσταίους και Κοντογιώργηδες”, το “Υπάρχει και φιλότιμο” και τόσα άλλα. Μαζί τους, υπέροχα τραγούδια με στίχους του όπως “Το τραμ το τελευταίο”, “Ο αμαξάς” και τόσα άλλα.

Συνεχίσαμε τις πρόβες στο θέατρο “Γκλόρια” όπου ανέβηκε το έργο του. Εκεί είδα στον Σακελλάριο τον τρόπο που ήλεγχε τα πάντα στην παραγωγή. “Σηκώσαμε” το έργο, δίδαξε δηλαδή την κίνηση, ήρθαν τα κοστούμια, οι μουσικές και φτάσαμε στις γενικές δοκιμές. Ήρθε και η ώρα που θα έπεφτε η αυλαία. Οι τεχνικοί δήλωσαν πως η κουρτίνα έκλεινε σιγά-σιγά. Αυτός ήθελε να κλείσει γρήγορα. Αστραπιαία! Ήταν αυτό το γρήγορο φινάλε, μέρος της παράστασης. Δεν ήθελε να αφήσει ανάσα στον θεατή. Ήθελε να τον ξαφνιάσει και να ξεσπάσει έτσι το χειροκρότημα. Οι τεχνικοί ανένδοτοι. Τότε λοιπόν, ο κυρ-Αλέκος έγινε μεγάλος, τεράστιος! Και με την πείρα, τη γνώση και το κύρος του ανθρώπου που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, δήλωσε ορθά κοφτά πως η αυλαία θα κλείσει ακαριαία, ο κόσμος να χαλάσει! Βεβαίως έτσι έγινε και έτσι ήταν σωστό!

Μετά από δύο χρόνια ο κυρ-Αλέκος πήγε αλλού. Άφησε οριστικά αυτόν τον μάταιο κόσμο για να συνεχίσει να γράφει και να σκηνοθετεί σε άλλες διαστάσεις…

Εγώ όμως τον συνάντησα ξανά και ξανά. Βλέποντας τα έργα του, μελετώντας τον και ανεβάζοντάς τα. Το 1994, ο Σωτήρης Μουστάκας με καλεί να συμμετάσχω στο ανέβασμα του θρυλικού “Οι Γερμανοί ξανάρχονται”. Μου έδωσε το κείμενο και μου έκανε την τιμή να μου πει να διαλέξω όποιον ρόλο ήθελα. Διαβάζοντας το έργο, λοιπόν, και γνωρίζοντας ότι γράφτηκε το 1946, αναζήτησα τις παλιές λέξεις και εκφράσεις που θα είχε ένα έργο της εποχής του. Μάταιο. Κρατούσα στα χέρια μου ένα έργο φρέσκο με προσωπικότητα στον λόγο, με ροή και δυναμική σπάνια! Να μνημονεύσω εδώ και την υπέροχη ερμηνεία του αξέχαστου Σωτήρη…

Αν οι “Γερμανοί” ξορκίζανε την κατοχή και τα βάσανά της, ο “Θανασάκης ο πολιτευόμενος”, γραμμένος στις αρχές της δεκαετίας του ’50, σηματοδοτεί την προσπάθεια ανασυγκρότησης του τόπου. Ασχολείται εδώ με τα οικεία κακά. Τις πολιτικές στρεβλώσεις που ήδη είχαν κάνει την εμφάνισή τους στον δημόσιο μετακατοχικό και μετεμφυλιακό βίο. Ανέβασα τον “Θανασάκη” το 2000 με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης και χαρήκαμε όλοι οι συντελεστές τη συμμετοχή του κοινού σε ένα έργο που, παρότι είχαμε κρατήσει την ιστορικότητά του, κατέβαινε στην πλατεία φρέσκο και δροσερό. Το 2007, πάλι με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης, ανέβασα το “Δεσποινίς ετών 39”. Άλλο σπουδαίο έργο κι αυτό. Γλυκόπικρο, με λεπτό χιούμορ και απίστευτα κωμικές καταστάσεις. Τώρα, εν έτει 2013, με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη, γίνομαι “Στρατηγός Δεκαβάλλας” στο έργο “Ένας ήρωας με παντούφλες”. Άλλη μία συνάντηση με τον κυρ-Αλέκο. Άλλη μία πρόκληση να μπω στον κόσμο του, να ανακαλύψω την απερίγραπτη μαστοριά του και να χαρώ παίζοντας έναν ρόλο του. Γιατί οι χαρακτήρες που δημιούργησε ο Σακελλάριος δίνουν χαρά και σε αυτόν που τους ερμηνεύει. Έτσι που κοινό και σκηνή γίνονται ένα και ο Αλέκος Σακελάριος να είναι παρών στην πολιτιστική μας ζωή, ες αεί!

Αγαπητέ μου δάσκαλε, γράφοντας το “Οι Γερμανοί ξανάρχονται” ήθελες να σηματοδοτήσεις το τέλος της σκλαβιάς από τη γερμανική κατοχή. Αλίμονο όμως. Φοβάμαι πως οι Γερμανοί [όχι ως φυλή, αλλά ως οικονομικοί πια δυνάστες] δεν έφυγαν ποτέ. Είναι εδώ. Και αυτές τις στιγμές είναι περισσότερο από ποτέ. Στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, παντού στην Ευρώπη…

Ας είναι λοιπόν τα έργα σου βάλσαμο και ανοιχτό παράθυρο για να αντιμετωπίσουμε τα δύσκολα. Άλλωστε τα πάντα γίνονται. Και η αυλαία θα πέσει αστραπιαία. Έτσι όπως εσύ ήθελες!

Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέκου Σακελλάριου, ο οποίος απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 1991

Πάνος Σκουρολιάκος

 

 

Η κούκλα που μεσολαβεί… (Εφημ. ΑΥΓΗ 19.08.2017)

Πριν ακόμα φτάσουμε λοιπόν στο σημερινό καλλιτεχνικό κουκλοθέατρο για μικρούς και μεγάλους, η κούκλα χρησίμευσε ως συμβολικός μεσολαβητής για τις ανάγκες της ίδιας της ύπαρξης και συνέχειας της ζωής.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ερευνητής του πλούτου του θεάτρου άοκνος, ο Βάλτερ Πούχνερ συμβάλλει όσο λίγοι στη θεωρία του παρέχοντας τεκμήρια αλλά και έμπνευση για την πρακτική εξέλιξή του. Γεννημένος στη Βιέννη, ήρθε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970 για να ερευνήσει το θέατρό μας και να εξελιχθεί ως ένας από τους πιο σπουδαίους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς δασκάλους.

Στο βιβλίο του «Το παραδοσιακό λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική», ανάμεσα στα άλλα, μας δίνει και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις ρίζες του έντεχνου κουκλοθεάτρου στην πατρίδα μας, αλλά και στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Αναζητώντας τις ρίζες του ελληνικού «Φασουλή», λοιπόν, ανατρέχει σε εθιμικές μορφές κουκλοθεάτρου επισημαίνοντας τελετουργικές μορφές ενταφιασμού ειδώλων σε περιόδους ανομβρίας για την πρόκληση της ευεργετικής για ανθρώπους και καλλιέργειες βροχής.

Τεκμηριώνει τις πληροφορίες γι’ αυτές τις τελετουργίες μέσα από πλήθος επιστημονικών καταγραφών που αφορούν τον γεωγραφικό χώρο που εκτείνεται από τα Καρπάθια μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος και έως τα βάθη της Μικράς Ασίας. Είναι η ευρεία περιοχή όπου συναντώνται δύο διαφορετικές κουλτούρες θεάματος. Το δυτικό κουκλοθέατρο και το ανατολίτικο θέατρο σκιών. Αλληλοεπηρεάζονται και εξελίσσονται παράλληλα διαμορφώνοντας η κάθε μια το δικό της πρόσωπο.

Στη Ρουμανία (τη χώρα που εξέλιξε περισσότερο από άλλες στην περιοχή το είδος, περνώντας με αξιώσεις από τις τελετουργίες στο έντεχνο κουκλοθέατρο), αλλά και στη γειτονική της Βουλγαρία, στις 9 Μαΐου εφόσον υπήρχε ανομβρία, γυναίκες και κορίτσια θρηνούσαν και ενταφίαζαν στη γη ή έριχναν στο ποτάμι μια κούκλα από πηλό (με τονισμένα τα γεννητικά όργανα) παρακαλώντας για την έλευση της ευεργετικής βροχής.

Ανάλογα με την περιοχή, υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην όλη τελετουργία. Η κούκλα ήταν τοποθετημένη σε μια σανίδα στολισμένη με λουλούδια. Αγρυπνούσαν πλάι της οι συμμετέχοντες στην τελετουργία παριστάνοντας πως βρίσκονται σε κανονική κηδεία, ενώ στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε ποτάμι κοντά την έριχναν σε λίμνη ή πηγάδι και στόλιζαν τον «τάφο» με έναν σταυρό από βέργες. Αν αργούσε παρ’ όλα αυτά να βρέξει, τελούσαν ακόμα και μνημόσυνο επιμένοντας, μέσω της τελετουργίας, στην επίκληση της βροχής.

Συναντώντας το έθιμο αυτό στη Σερβία αλλά και στην Βεσσαραβία, καταγράφονται παραλλαγές των ειδώλων. Αλλού είναι πήλινα, αλλού μπορεί να είναι μια «μεταμφιεσμένη» σκούπα. Αξία συμβολική όμως έχει το γεγονός ότι ο ξηρός πηλός ή το ξερό ξύλο πεθαίνουν μέσα στο νερό (ποτάμι, λίμνη, πηγάδι).

Υπάρχει και άλλο έθιμο πρόκλησης βροχής στη Βαλκανική. Είναι η «Πεπερούνα», όπου ένα κορίτσι ντυμένο στα πράσινα παρακαλεί για το έλεος του Θεού και, για τούτο, το παιδί είναι ορφανό ή τσιγγανόπουλο.

Στον ελλαδικό χώρο και συγκεκριμένα στην Ήπειρο, την άνοιξη, ένα είδωλο, ο «Ζαφείρης», αγιάζεται στην εκκλησία, στολίζεται με λουλούδια, κηδεύεται με ένα «δικό του» μοιρολόι και ενταφιάζεται. Εμφανέστατη είναι εδώ η αρχαιοελληνική καταγωγή του εθίμου – τελετουργίας. Τα λουλούδια ιδιαίτερα μας φέρνουν στον νου τα έθιμα της τελευτής, όπου δίδονταν στον πεθαμένο να πάρει μαζί του στο ταξίδι του στον Άδη άνθη και φρούτα.

Παρόμοιο έθιμο συναντάμε και στην Πελοπόννησο με την ονομασία «Φουσκοδέντρι». Οι μετακινούμενοι Σαρακατσάνοι, τη Μεγάλη Παρασκευή, ενταφίαζαν τον Χριστό ως ένα είδωλο (ένα κομμάτι ξύλο ή δύο διασταυρούμενα ξύλα), ενώ μια γυναίκα τραγουδούσε το μοιρολόι της Παναγίας. Συνειρμοί εδώ γεννιούνται για την έντεχνη μεταφορά του θρήνου της μητέρας του Χριστού στο θρησκευτικό δράμα «Χριστός Πάσχων», όπου ο άγνωστος συγγραφέας του έχει ενσωματώσει μεγάλα κομμάτια από τις «Βάκχες» του Ευριπίδη.

Στην Αίγινα, την ημέρα της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, κατασκευάζουν μια κούκλα με τονισμένα τα γεννητικά όργανα, το «Λειδινό», την περιφέρουν μέσα στην πόλη και τελικά την ενταφιάζουν. Στον Πόντο ο Ελληνισμός είχε τη δική του παρόμοια τελετή. Ενταφίαζαν στην ύπαιθρο ένα πήλινο είδωλο μια Κυριακή ανάμεσα στο Πάσχα και την Πεντηκοστή, το θρηνούσαν, μοίραζαν κόλλυβα και στη συνέχεια η τελετή εξελισσόταν σε γλέντι και συμπόσιο.

Πριν ακόμα φτάσουμε λοιπόν στο σημερινό καλλιτεχνικό κουκλοθέατρο για μικρούς και μεγάλους, η κούκλα χρησίμευσε ως συμβολικός μεσολαβητής για τις ανάγκες της ίδιας της ύπαρξης και συνέχειας της ζωής. Είναι καθαρό πως αυτές οι τελετουργικές ταφές και καταστροφές ειδώλων έρχονται από πολύ παλιά.

Υιοθετήθηκαν από τον χριστιανικό κόσμο και κινούμενες ανάμεσα σε διάφορες μορφές, είτε σε παγανιστικό είτε σε χριστιανικό πλαίσιο, ζητούν από το άγνωστο ή από το Θείο τη συνδρομή του για τη συνέχιση του κύκλου της ζωής μέσα στη φύση. Όταν η φύση παρεκκλίνει από τον αέναο αναζωογονητικό της κύκλο, ο άνθρωπος ζητά την επαναφορά της στον ορθό δρόμο μέσω της κατάνυξης, του παιχνιδιού ή της παρωδίας. Είτε μέσω και των τριών αυτών μαζί, ταυτόχρονα.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8353539/1-e-koukla-pou-mesolabei-)

Δήλωση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Αττικής Πάνου Σκουρολιάκου σχετικά με νομοθετική ρύθμιση που αφορά παλαιά χρέη κάποιων μονών του Αγίου Όρους.

Αθήνα 9 Αυγούστου  2017

Δήλωση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Αττικής
Πάνου Σκουρολιάκου

Πολύς λόγος  γίνεται  για την νομοθετική ρύθμιση που εισηγηθήκαμε τρείς βουλευτές (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-ΚΕΝΤΡΩΟΙ)   όσον αφορά παλαιά χρέη κάποιων μονών του Αγίου Όρους. Δικαιολογημένα πολλοί συμπολίτες μας αναρωτιούνται για το τι σημαίνει ακριβώς αυτή η ρύθμιση.

Να ξεκαθαρίσουμε κατ αρχήν ότι ΔΕΝ αφορά την καταβολή του ΕΝΦΙΑ. Γι΄ αυτό είχε φροντίσει η προηγούμενη κυβέρνηση που με απόφαση της έχει χαρισθεί αυτός ο φόρος  στις μονές το  2013. Η ρύθμιση για την οποία συζητάμε, αφορά παλιά χρέη από ΕΤΑΚΤ και Ακίνητη Περιουσία των χρόνων 2008 έως 2013  που εκ παραδρομής τότε δεν ταχτοποιήθηκε η μη καταβολή τους.  Αυτή η απαλλαγή  των φόρων είναι παλιά υπόθεση, έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και έχει να κάνει με εκτάσεις που παραχώρησαν οι μονές κατά το 1922 με 1924 στους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία αλλά και σε ακτήμονες.

Κάθε χρόνο από τότε, λοιπόν, αποφασίζεται (όπως και φέτος) η παραγραφή τους. Το ίδιο κάναμε και το 2016 όπου είχαν συνυπογράψει και η Νέα Δημοκρατία και το Πασόκ. Φέτος, η ΝΔ δεν υπέγραψε αλλά ψήφισε θετικά και το Πασόκ επίσης δεν υπέγραψε αλλά ψήφισε παρών. Γιατί; Προφανώς  εφαρμόζοντας το δόγμα «αντιπολίτευση να ναι κι ότι να ναι», διακινώντας παράλληλα   τη θεωρία που λέει πως ο ΣΥΡΙΖΑ πολεμά την εκκλησία. Μονά ζυγά δικά τους δηλαδή!

Ο καθείς  βεβαίως αντιλαμβάνεται ότι η ρύθμιση αυτή, είναι κυβερνητική απόφαση. Αλλιώς δεν θα γίνονταν δεκτή στο νομοσχέδιο για την ψηφιακή πολιτική και δεν θα υπερψηφίζονταν.

Όλοι το κατανοούν αυτό. Και εκείνοι που ερωτούν ειλικρινά και εκείνοι και κάνουν ανοιχτά πόλεμο στην κυβέρνηση (με γεια τους με χαρά τους),  και αυτοί που παριστάνουν  τους  «αγνούς διερωτώμενους», υποκρινόμενοι ότι στηρίζουν την κυβέρνηση. (Τρομάρα τους).

Αγαπητοί φίλοι. Άν δεν πίστευα πως καλά κάνω δεν θα έβαζα την υπογραφή  μου. Ήξερα πως θα γίνω εύκολη λεία στους γνωστούς συκοφάντες και παραπληροφορείς.  Υπέγραψα λοιπόν ως βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ  για τις μονές του Αγίου Όρους εν πλήρη συνηδήσει και σε απόλυτη αρμονία με την πολιτική της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ.      

Παναγιώτης (Πάνος) Σκουρολιάκος

Βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

Σφήκες δικαστές (Εφημ. ΑΥΓΗ 29.07.2017)

Σπουδαίο πράγμα να είναι κανείς δικαστής και μεγάλο το φορτίο ευθύνης που του αναλογεί. Σκληρό και απαιτητικό το επάγγελμα του δικαστή.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Οτιδήποτε γύρω από τη Δικαιοσύνη, τους δικαστές και τα δικαστήρια, έλκει πάντα το ενδιαφέρον των πολιτών. Οι τελευταίες συγκυρίες με την απόφαση για τον νόμο Παππά και τις αδειοδοτήσεις των καναλιών, η απόφαση για τους εγκλωβισμένους εδώ και δεκαετίες από τις προηγούμενες κυβερνήσεις συμβασιούχους υπαλλήλους που θα πρέπει να επιστρέψουν και την αμοιβή των κόπων τους, η ιστορία του «Νουρ 1», καθώς και οι αποφάσεις για την υπόθεση της Ηριάννας, πυροδότησαν την επικαιρότητα.

Σπουδαίο πράγμα να είναι κανείς δικαστής και μεγάλο το φορτίο ευθύνης που του αναλογεί. Σκληρό και απαιτητικό το επάγγελμα του δικαστή.

Κάποτε, στα χρόνια της αθηναϊκής δημοκρατίας δηλαδή, δεν ήταν επάγγελμα. Ήταν ιερή υποχρέωση. Στην Ηλιαία, το λαϊκό δικαστήριο του Δήμου, χρέη δικαστή ασκούσαν οι απλοί πολίτες. Κάθε χρόνο, από κάθε φυλή, κληρώνονταν 2.000 Ηλιαστές για να αντιμετωπίζουν τις καθημερινές ανάγκες για την απονομή της δικαιοσύνης. Εφόσον καθένας από αυτούς δεν είχε χρέη στο Δημόσιο και δεν είχε στερηθεί των πολιτικών του δικαιωμάτων.

Αυτή τη θεμελιακή λειτουργία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας δεν θα μπορούσε βέβαια να την αφήσει ασχολίαστη ο μέγιστος κωμικός ποιητής της αρχαιότητας, ο Αριστοφάνης ο Αθηναίος! Γράφει λοιπόν τους «Σφήκες», όπου παρομοιάζει τους δικαστές με τα συμπαθή (;) κεντροφόρα έντομα που χώνουν το κεντρί τους τιμωρώντας ή «απονέμοντας δικαιοσύνη» όπου αυτό επιβάλλεται. Στο έργο λοιπόν, ο γέρος Φιλοκλέων, μανιακός με τις δίκες, ξημεροβραδιάζεται στα δικαστήρια, δικάζοντας με πάθος. Ο γιος του Βδελυκλέων, προσπαθεί να τον κρατήσει σπίτι, μιας και η ηλικία του δεν επιτρέπει τόσο έντονες συγκινήσεις. Έρχονται όμως αρωγοί οι γέροντες δικαστές φίλοι του Φιλοκλέωνα, ντυμένοι σφήκες, όψη που απεικονίζει τον οργίλο και ανελέητο χαρακτήρα τους. Είναι ο χορός της κωμωδίας. Αφού αποτυγχάνουν να τον πάρουν μαζί τους στα δικαστήρια, ο γιος στήνει ένα «οικιακό δικαστήριο», όπου ο πατέρας – δικαστής δικάζει τον σκύλο που έκλεψε ένα κομμάτι τυρί και άλλες παρόμοιας σοβαρότητας υποθέσεις, απορροφώντας τη δικομανή ενέργεια του γέροντος.

Ενδιαφέρον έχει, να δούμε στο βάθος, γιατί δεν ήθελε ο Βδελυκλέων να δικάζει ο πατέρας του. Ποια ήταν η προσωπική του άποψη αλλά και της αθηναϊκής κοινωνίας για τη λειτουργία των δικαστών και της δικαιοσύνης, των εκλεγμένων μάλιστα στα χρόνια του Αριστοφάνη. Ο K.J. Dover σημειώνει πως η θέση του Βδελυκλέωνα είναι ότι «η δύναμη του δικαστή αποτελεί ψευδαίσθηση, γιατί η πραγματική δύναμη ανήκει στους πολιτικούς που χρησιμοποιούν τους δικαστές για να παίρνουν εκδίκηση από τους προσωπικούς τους εχθρούς και παράλληλα να γεμίζουν τις τσέπες τους εκ του ασφαλούς»1. Ο Αλέξης Σολωμός αναφέρει πως «η κωμωδία τούτη δεν αποτελεί επίθεση ενάντια στους νόμους, ή στους δικαστές, μα ενάντια στον εκμαυλισμό της δικαιοσύνης απ’ τα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα».2

Αυτά συνέβαιναν τότε. Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε πως κάτι τέτοιο έχει τις αναλογίες του στο σήμερα. Πως για παράδειγμα κάποιοι δικαστές δικάζουν ανάλογα με το ποιος επιθυμούν να διατηρηθεί, ή να ανέβει στην εξουσία. Γιατί να θέλει ένας δικαστής τον Α ή τον Β για πρωθυπουργό; Ίσως γιατί έχει κοινές ιδεολογικές αφετηρίες με τον ένα εκ των δύο; Μήπως επειδή σταδιοδρόμησε επί των ημερών του ενός εκ των δύο και έχει καλή εικόνα γι’ αυτόν; Γιατί να θέλει να κάνει τα χατίρια ενός πάμπλουτου; Να αποφυλακίσει κάποιον που δεν το δικαιούται; Όχι. Δεν θέλω να φαντασθώ πως γίνονται τέτοια πράγματα σήμερα.

Επί Αριστοφάνη όμως, γίνονταν. Γι’ αυτό γράφτηκαν και τόσο σπουδαία έργα που στηλιτεύουν τις παθογένειες της εποχής. Τους δικαστές, τους φιλόσοφους, τους πολεμοκάπηλους, τους λαοπλάνους και εκμαυλιστές σε τόσες και τόσες κωμωδίες. Αν μη τι άλλο, αυτά τα ελαττώματα, τα σφάλματα και τα κουσούρια των αρχαίων ημών προγόνων, μας πρόσφεραν και σπουδαίες, αξεπέραστες, ανεπανάληπτες κωμωδίες.

1 K.J. Dover, «Η κωμωδία του Αριστοφάνη» Εκδ. Μορφ. Ίδρ. Τραπέζης της Ελλάδος.

2 Αλέξης Σολωμός, «Ο ζωντανός Αριστοφάνης», Εκδ. Καστανιώτη.

*Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10811/8323094/sphekes-dikastes)

Θέατρο στην Περιφέρεια (Εφημ. ΑΥΓΗ 08.07.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Η ανάγκη για υπέρβαση του μοντέλου των μικρών Δημοτικών Θεάτρων και δημιουργία μεγάλων Περιφερειακών Θεάτρων προέκυψε και από το πλήθος των θιάσων που περιόδευαν στις επαρχίες των χωρών της Δυτικής Ευρώπης

Το «Θέατρο στην Περιφέρεια» (Θ.Π.), είναι τόσο παλιό όσο και η ίδια η ιστορία του θεάτρου. Ο Θέσπις, στα μέσα του 6ου π.Χ., αιώνα, ξεκινώντας από τον Δήμο Ικαρίας, τον σημερινό Διόνυσο Αττικής και αφού είχε μορφοποιήσει το αρχαίο δράμα ξεχωρίζοντας τους υποκριτές – ρόλους από τον χορό, περιέφερε στα χωριά της Αττικής πάνω σε ένα κάρο τον θίασό του, δίνοντας παραστάσεις. Το κάρο αυτό, το «Άρμα Θέσπιδος» δηλαδή, χρησίμευε και σαν σκηνή.

Από τότε, πέρασαν πολλοί αιώνες έως ότου το Θ.Π. λειτουργήσει οργανωμένα και θεσμικά. Τα πρώτα Δημοτικά Θέατρα έκαναν την εμφάνισή τους στη Μεγάλη Βρετανία. Είναι οργανισμοί, που ανήκουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και επιδοτούνται από αυτήν, στο πλαίσιο της πολιτιστικής προσφοράς την οποία δικαιούνται οι δημότες. Ξεχωρίζει κανείς δύο τύπους θεάτρων στο πλαίσιο αυτό. Τα θέατρα περιοδειών, που συμπεριελάμβαναν και παραστάσεις μπαλέτου και όπερας, και τα θέατρα ρεπερτορίου, που δρούσαν τοπικά και είχαν αυξημένη καλλιτεχνική αυτονομία.

Το μοντέλο των Δημοτικών Θεάτρων λειτουργούσε σε όλη την Ευρώπη, αλλά οι ανάγκες του κοινού το ξεπέρασαν. Εκ των πραγμάτων επιβλήθηκε, παντού σχεδόν, η δημιουργία μεγαλύτερων θεατρικών μονάδων που θα κάλυπταν μεγαλύτερες περιοχές, δηλαδή τις Περιφέρειες. Συνδυαζόμενη αυτή η εκδοχή του μεγαλύτερου θεάτρου με τα λειτουργικά κριτήρια του θεάτρου – ρεπερτορίου, εξασφάλισαν την άνεση να παρουσιάζουν και άλλα είδη θεάματος. Φιλοξενούν παραστάσεις όπερας, μπαλέτου, μιούζικαλ, παρουσιάζουν ακόμα και εμπορικά θεάματα με εμφανίσεις καλλιτεχνών με πιο λαϊκό – μαζικό κοινό και τέλος αγκαλιάζουν και επιτυχημένες παραγωγές άλλων Π.Θ. ή και επιτυχημένες παραστάσεις από την πρωτεύουσα – κέντρο της καλλιτεχνικής δράσης κάθε χώρας.

Ένα από αυτά τα μεγάλα Π.Θ., αυτό της Μασσαλίας, είναι δημιούργημα του δικού μας Αντώνη Βουγιούκα, ο οποίος επί σαράντα χρόνια μαζί με την ηθοποιό και σύζυγό του Francoise Chatot, πραγματικά μεγαλούργησε. Όταν ανέλαβε το Περιφερειακό Θέατρο στη Μασσαλία και το ονόμασε Gyptis, από το όνομα της πριγκίπισσας της περιοχής που παντρεύτηκε τον έποικο Φωκαέα από τη Φώκαια της Μικράς Ασίας, δεν υπήρχε μόνιμο θέατρο στην πόλη. Ο Αντώνης Βουγιούκας ολοκλήρωσε τη δραστηριότητά του εκεί, και ζει πια στην Ελλάδα. Άφησε όμως πίσω στη Μασσαλία δεκάδες μικρότερα θέατρα, δημιουργήματα όλα των μαθητών του.

Η ανάγκη για υπέρβαση του μοντέλου των μικρών Δημοτικών Θεάτρων και δημιουργία μεγάλων Περιφερειακών Θεάτρων προέκυψε και από το πλήθος των θιάσων που περιόδευαν στις επαρχίες των χωρών της Δυτικής Ευρώπης. Συνέβαινε, λοιπόν, να συναντώνται θίασοι ταυτόχρονα σε μία πόλη και μάλιστα να παρουσιάζουν το ίδιο έργο! Για να αποφεύγονται τέτοιου είδους «ατυχήματα», θεσπίσθηκε στη Μεγάλη Βρετανία το σύστημα των Περιφερειών. Σε κάθε μία από αυτές, περιόδευε ένας θίασος, έχοντας την υποχρέωση να επισκεφθεί όλες τις πόλεις της, ανεξαρτήτως της οικονομικής προσδοκίας. Στις μεγαλύτερες πόλεις υπήρχαν υποδομές, στις μικρότερες οι παραστάσεις δίνονταν σε διαμορφωμένους για την περίσταση χώρους. Ανάλογα με το μέγεθος και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του πληθυσμού, οργανωνόταν και το ρεπερτόριο. Το πλήθος των παραγωγών, των συνεργατών, του τρόπου προσέγγισης του κοινού κ.λπ.

Στην Ελλάδα, πολύ αργά, το 1983, η Μελίνα Μερκούρη θέσπισε τον θεσμό των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων που είναι αμιγώς Δημοτικά, παρ’ ότι αναφέρονται και ως Περιφερειακά. Πριν ακόμα από το ‘83, το 1981, ένας οραματιστής δήμαρχος Αγρινίου, ο Στέλιος Τσιτσιμελής, δημιούργησε το πρώτο επαγγελματικό Δημοτικό Θέατρο στη χώρα μας. Υποδομές είχαν δημιουργηθεί και από άλλους φωτισμένους δημάρχους, όπως ο Ιωάννης Παπασιόπουλος στη Λαμία, που το 1961 έχτισε το υπέροχο Δημοτικό Θέατρο Λαμίας σε σχέδια του εμπνευσμένου αρχιτέκτονα Κίμωνα Λάσκαρη.

Έχοντας κλείσει ουσιαστικά τον κύκλο τους τα ΔΗΠΕΘΕ με αναφορά στην «πόλη – κράτος» του παλιού συστήματος των νομών, έχω την πεποίθηση πως είναι έτοιμα να συμβάλουν στη δημιουργία των μεγάλων πραγματικά Περιφερειακών Θεάτρων που έχει ανάγκη η ελληνική περιφέρεια. Έτοιμη και η συντεχνία του θεάτρου ώστε η επαφή των πολιτών στην περιφέρεια με το Θέατρο να είναι επιτυχημένη και σε καλλιτεχνικό επίπεδο τέτοιο, που πραγματικά να αξίζει στον τόπο που γέννησε το θέατρο.

Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜΕΡ. ΑΥΓΗ https://www.avgi.gr/article/10812/8286208/theatro-sten-periphereia)