Παναγιώτης Μέντης : Καλλιτεχνικοί Διευθυντές στα ΔΗΠΕΘΕ

Ξέρω πως θα κυλήσει πολύ αντιπολιτευτική ανοησία για το νομοσχέδιο ή όπως θέλετε πέστε το, το σχετικό με τη Θέση
του Καλλιτεχνικού Διευθυντή στα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα.
Συγχωρέστε με που χρησιμοποιώ τη λέξη “ανοησία”, αλλά δεν αντέχω τη βλακώδη αντιπολίτευση. Ο Πάνος Σκουρολιάκος Δεν είναι μόνο Ηθοποιός με πείρα, υπήρξε και από τους πλέον επιτυχημένους Καλλιτεχνικούς Διευθυντές. Και το γράφω επειδή το γνωρίζω πάρα πολύ καλά. Επίσης για να λέμε την καθαρή αλήθεια, προτείνεται και πάλι το καθεστώς που ίσχυε μέχρι τώρα και πήγε να το αλλάξει την Άνοιξη βλακωδώς η νυν κυβέρνηση.
Πριν λίγο διάστημα παραιτήθηκα από τη Θέση του Καλλιτεχνικού Διευθυντή στο ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, επειδή δεν άντεχα την γραφειοκρατική ηλιθιότητα και όσους αντιπολιτεύονται με όπλο τους την ηλιθιότητα γενικώς.
Και θα σταθώ στις Γνώσεις μου: Τελείωσα το Νυκτερινό Γυμνάσιο της Νίκαιας, Τελείωσα στη συνέχεια τη Δραματική σχολή Πέλου Κατσέλη. Δούλεψα επί 40 χρόνια στο θέατρο σαν ηθοποιός και σαν συγγραφέας βραβεύτηκα με το Κρατικό Βραβείο 2 φορές και άλλες δύο φορές με το Διεθνές βραβείο του Ιδρύματος Ωνάση. Έχουν ανεβεί πάνω από 30 θεατρικά μου έργα στις σπουδαιότερες θεατρικές σκηνές της χώρας και σαν Καλλιτεχνικός Διευθυντής βρήκα ένα θέατρο χρεωμένο με χιλιάδες ευρώ και το παρέδωσα με αποθεματικό χιλιάδες ευρώ.
Ανθρώπους “ΚΑΙ” με το δικό μου βιογραφικό προτείνει το κείμενο που κατέθεσε ο Πάνος Σκουρολιάκος.
Μη βιαστείτε να υποθέσετε πως με ενδιαφέρει κάποια διευθυντική Θέση. Παραιτήθηκα για την ησυχία μου! Αλλά δεν μπορώ να διαβάζω στείρες αντιπολιτευτικές, θα το ξαναπώ ανοησίες.

(ΠΗΓΗ : http://serresbomb.blogspot.gr/2017/06/blog-post_712.html)

Οι δικοί μας ξένοι (Εφημ. ΑΥΓΗ 24.07.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Μουσικές, χοροί, λαϊκή αρχιτεκτονική, αγιογραφία και η καλλιέργεια των γραμμάτων χαρακτηρίζουν τον τόπο και τους ανθρώπους. Τα τραγούδια τους τα ονόμαζαν «τραγώια» πηγαίνοντας μας πίσω στην αρχέτυπη καταγωγή του τραγουδιού

Η ελληνική κοινωνία τους αντιμετώπισε όταν ήρθαν ως κάτι ξένο. Δεν μιλούσαν ελληνικά. Ήσαν άνθρωποι τραχείς σαν το τοπίο της πατρίδας τους, έξυπνοι και με καλή διάθεση. Ήσαν οι τουρκόφωνοι Ρωμιοί από την Καππαδοκία που έφτασαν στον ελλαδικό χώρο ως «ανταλλάξιμοι» με τους μουσουλμάνους της Βόρειας Ελλάδας το 1924.

Έκαναν εντύπωση στους Ελλαδίτες ως κάτι εξωτικό. Και βέβαια ενέπνευσαν ζωγράφους, ποιητές, μουσικούς. Πέρασαν και στη θεατρική τέχνη ως ο τύπος του «ανατολίτη» στις θεατρικές επιθεωρήσεις. Αντιμετωπίστηκαν ως περιπτώσεις που προκαλούσαν το γέλιο με τα ανύπαρκτα ή φτωχά ελληνικά τους, αλλά και την παιδική τους αθωότητα. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης τους φιλοξένησε στη σπουδαία «Αυλή των θαυμάτων» του, στο πρόσωπο του Ιορδάνη, του γέροντα που κούρνιασε στον τενεκεδένιο προσφυγικό συνοικισμό και περνά τη μέρα του σε ένα πρόχειρο χαγιάτι – παρατηρητήριο αναπολώντας την πατρίδα του και φιλοσοφώντας.

Μαζί με τους άλλους ενοίκους της Αυλής, θα αναγκαστεί στο τέλος του έργου να ξεριζωθεί πάλι, γιατί η Αυλή θα γίνει πολυκατοικία, ακολουθώντας τη ροή των πραγμάτων της εποχής εκείνης που τσιμέντωσε την Αθήνα, κάνοντάς την μια άσχημη μεγαλούπολη. Με μαστοριά ο Καμπανέλλης αποτυπώνει τη μεγαλοσύνη των Καππαδοκιτών μέσω του Ιορδάνη, που είναι ένας από τους ωραιότερους ρόλους του νεοελληνικού ρεπερτορίου. Έχει άποψη μέσω της λαϊκής σοφίας του, ακόμα και για τη δημιουργία του κόσμου. Λέει σε κάποια σκηνή του έργου στον γιο του:

«Τι είναι άστρα; Άκου σου πω εγώ… Θεός λέει… Πρέπει γίνει νύχτα… Κακόμοιροι άνθρωποι πλαγιάσουνε, ξεκουραστούνε… κλείσουνε μάτια τους… Διώχνει ήλιο, παίρνει μαύρη κόλλα χαρτί κουκουλώνει ουρανό… Κοιτάζει από κάτω… Όχι καλό λέει… πίσσα σκοτάδι… Παίρνει καρφίτσα, τσούκου – τσούκου, τρυπάει εδώ, εκεί, χιλιάδες τρυπάει… Ήλιος φεγγίζει από μέσα, άστρα βγαίνουνε… Άνθρωπος βλέπει, χαίρεται. Ο Θεός απάνω, λέει… Πλαγιάζει, ξεκουράζεται, κλείνει μάτια του, μέσα μυαλό του, άστρα όνειρα καλά γίνουνται… Γιάννης, πατέρα σου άκου. Αυτό είναι άστρα».

Καπταντούκα στα περσικά και Καππαντόκια στα τουρκικά σημαίνει «Η Γη των όμορφων αλόγων». Οι Χετταίοι και μετά οι Χατίτες ήσαν οι παλιοί της κάτοικοι. Την περιοχή μνημονεύει και ο Ηρόδοτος. Στους κατοπινούς αιώνες οι Ρωμιοί εδώ καλλιέργησαν τα γράμματα μέσα από τη χριστιανική πίστη. Η παιδεία ήταν υποχρεωτική και δωρεάν σε όλη την Καππαδοκία. Στη Σινασό μάλιστα λειτουργούσε αρρεναγωγείο και παρθεναγωγείο την εποχή όπου στην πολιτισμένη Δύση τα κορίτσια δεν πήγαιναν σχολείο.

Συχνά έστελναν για την τελειοποίηση της μόρφωσης τους νέους στην Αθήνα, να φοιτήσουν σε σχολές επιφανών εθνικών, διδασκόμενοι ρητορική και φιλοσοφία. Έφθαναν τόσοι πολλοί ώστε συνετέλεσαν στη γέννηση της φράσης «και έτερος Καππαδόκης».

Στην Καππαδοκία η κοινότητα λειτουργούσε με τον δημοκρατικό τρόπο της ισονομίας. Η Δημογεροντία διοικούσε την κοινότητα με μέλη που εκλέγονταν κάθε χρόνο και ασκούσε πολλές δραστηριότητες, έως και αυτήν τη δικαστική, έχοντας δημιουργήσει μια εντόπια εσωτερική νομοθεσία.

Το έδαφος της Καππαδοκίας είναι ηφαιστειογενές. Έφτιαχναν λοιπόν τα σπίτια, τους ναούς και τα μοναστήρια μέσα στο έδαφος. Το Γκιόρεμε, μια μοναστική πολιτεία του 10ου αιώνα, με 250 εκκλησίες και μονές, έχει αναδειχθεί ως ο τρίτος περισσότερο επισκέψιμος τόπος στην Τουρκία. Η ονομασία του προέρχεται από την ελληνική λέξη «όραμα».

Μουσικές, χοροί, λαϊκή αρχιτεκτονική, αγιογραφία και η καλλιέργεια των γραμμάτων χαρακτηρίζουν τον τόπο και τους ανθρώπους. Τα τραγούδια τους τα ονόμαζαν «τραγώια» πηγαίνοντας μας πίσω στην αρχέτυπη καταγωγή του τραγουδιού. Ερχόμενοι στη Ελλάδα έφεραν μαζί τους τον άυλο πολιτισμό τους, με χαρακτηριστικά που εμπλούτισαν το μέγα πεδίο του πολιτισμικού μας προσώπου και λίγες εικόνες. Όμως η Καππαδοκία θα είναι γι’ αυτούς ο χαμένος παράδεισος.

Λέει ο Ιορδάνης: «Θεός έφτιαξε άλλον ντουνιά πάνω στο φεγγάρι. Με μπαξέδες, χωριά μερακλίδικα… και λαγούτα, γυναίκες, φαΐ, πιοτί, όλα τζάμπα… Άνθρωποι όμως μπαμπέσηδες. Θεός πονηρός, φτιάχνει άλλον ντουνιά. Πειναλέο. Όποιος από απάνω ντουνιά σκάρτος, βουτάει από ποδάρι, σιχτίρ λέει και σαβουρίζει εδώ κάτω. Αυτό είναι τούτος ντουνιάς».

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ  http://www.avgi.gr/article/10812/8256092/oi-dikoi-mas-xenoi )

Ρα Καμπάνα Υπαπαντήσ’* (Εφημ. Η ΑΥΓΗ 17.6.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Καλοδεχούμενη η αφιέρωση στα του αρβανίτικου πολιτισμού από όσους την επιχειρούν και σπουδαία η μεταλαμπάδευση στις νεότερες γενιές του πλούτου των αρβανίτικων τραγουδιών.

Η δραστηριοποίησή μου πολιτικά στην Περιφέρεια Αττικής με έφερε σε επαφή με έναν πολυποίκιλο κόσμο, περιδιαβαίνοντας οριζοντίως και καθέτως το κομμάτι εκείνο της Αττικής που αγκαλιάζει το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και του Πειραιά. Από τα Μέγαρα έως τις Ερυθρές και από τον Ωρωπό έως τον Μαραθώνα, το Σούνιο και τη Βούλα. Δυναμικές πολιτισμικές κοινότητες ζουν και δημιουργούν εδώ. Ξεχωριστή θέση έχουν οι Αρβανίτες, εγκατεστημένοι από τον ενδέκατο αιώνα πέριξ των Αθηνών, ως φρουρά και γενναίο ανάχωμα απέναντι σε όποιον εχθρό θα απειλούσε την πόλη.

Ήρθα σε επαφή βεβαίως με τους ανθρώπους αλλά ανέτρεξα και στην ιστορία τους με βιβλίο -κορμό για τη μελέτη μου, το πόνημα του σημαντικού ερευνητή- συγγραφέα και αρχιτέκτονα Κώστα Μπίρη. Ζω καθημερινά την υπερηφάνεια για την καταγωγή τους των φίλων Αρβανιτών, αλλά και την αγάπη τους για την παράδοσή τους, τις φορεσιές, τους χορούς και τα τραγούδια τους.

Αυτά τα τραγούδια, λοιπόν, έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να σου τραβούν την προσοχή. Φέρουν την παμπάλαια καταγωγή τους, την γοητευτική μελωδία τους και τον εντελώς δικό τους, ιδιαίτερο ρυθμό, με έναν τρόπο που σε αιχμαλωτίζει και αισθάνεσαι ό,τι σε αφορά. Ότι είναι το τραγούδι αυτό και δικό σου. Ο Γεώργιος Παχτίκος σε πρόλογο βιβλίου του Μάρκου Φ. Δραγούμη, μας παραδίδει: «Παρά τοις ξενοφώνοις λοιπόν τούτοις Έλλησιν, εκτός ελληνιστί αδομένων ασμάτων υπάρχουν και άσματα τουρκιστί, αρμενιστί, αραβιστί, βουλγαριστί, βλαχιστί, και αλβανιστί αδόμενα, ων όμως το περιεχόμενον του μέλους και της ποιητικής εννοίας είναι καθαρώς ελληνικά».

Σήμερα, από όλη αυτήν την γκάμα τραγουδιών, ακούει κανείς σε κοινωνικές εκδηλώσεις, στα πανηγύρια δηλαδή, σε γάμους, χαρές και λύπες μόνο τα αρβανίτικα και τα καραμανλίδικα τραγούδια που έφεραν οι Καππαδόκες από την πατρίδα τους με την ανταλλαγή του 1924. Ο Αρβανίτες, λοιπόν, κράτησαν την παράδοσή τους και την υποστηρίζουν με πείσμα εδώ στην Αττική. Μου αφηγείται φίλη από την Μάνδρα Ελευσίνας, πως όταν ο πατέρας της πήγε καλεσμένος σε έναν γάμο κάπου στη Βόρειο Ελλάδα, ζήτησε από την ορχήστρα να παίξει ένα αρβανίτικο τραγούδι για να χορέψει. Τότε εκείνοι του έπαιξαν το «Ρα Καμπάνα Υπαπαντήσ΄» (Χτυπά η καμπάνα της Υπαπαντής) και μόνον τότε, ο υπερήφανος Αρβανίτης από την Αττική αισθάνθηκε ότι πραγματικά διασκέδασε!

Είναι πολλοί οι πολιτιστικοί σύλλογοι που διασώζουν την αρβανίτικη παράδοση και πάρα πολλοί οι μελετητές και ερευνητές που ασχολούνται με αυτή. Ανάμεσά τους ο σπουδαίος τραγουδιστής και μελετητής Θανάσης Μωραΐτης. Σημειώνει λοιπόν ο Μωραΐτης πως «οι ρυθμοί των τραγουδιών είναι σκληροί και ‘γωνιασμένοι’, αυστηροί και βραχώδεις με έντονη τη στεριανή διάθεση, πλην των τραγουδιών της Άνδρου και του Καβοντόρου, το ύφος των οποίων είναι καθαρά νησιώτικο». Πραγματικά έτσι είναι. Θα ήθελα όμως να σημειώσω (ως μη ειδικός βέβαια) πως το «καβοντορίτικο», φέρει μια γοητεία, ωσάν να συνοδεύει κάποια τελετουργία. Έχω την αίσθηση ότι συγγενεύει ως προς αυτό με τον δημοφιλή ικαριώτικο χορό. Και οι δύο, με τις μελωδίες και τους ρυθμούς τους, είναι κυριολεκτικά σαν να βγαίνουν από τα έγκατα της γης και σαν να πασχίζουν να φτάσουν τον χορευτή ψηλά στον ουρανό. Είναι στ’ αλήθεια λιτό και χωρίς φιοριτούρες το αρβανίτικο τραγούδι, ιδιαίτερα αυτό της Αττικής. Είναι τραγούδι των ανθρώπων του βουνού, της πέτρας και των αρμάτων. Παρατηρούμε, πως τα τραγούδια των Αρβανιτών των Κυκλάδων ή της Ηπείρου φέρουν τα γενικά μουσικά χαρακτηριστικά των περιοχών αυτών, ενώ το ρεπερτόριό τους έχει συρρικνωθεί λόγω συγκεκριμένων πολιτισμικών επιλογών των οικείων πληθυσμιακών ομάδων.

Στα μέσα του περασμένου αιώνα, η αρβανίτικη γλώσσα εγκαταλείφθηκε από αυτούς που τη μιλούσαν και απέφευγαν να την μεταφέρουν στα παιδιά τους. Μας πληροφορεί ο Μωραΐτης πως ο Γερμανός γλωσσολόγος Claus Haebler, ο οποίος το 1959 μελέτησε στη Σαλαμίνα το αρβανίτικο ιδίωμα σημειώνει πως «οι γονείς αποφεύγουν να μάθουν στα παιδιά αρβανίτικα, λέγοντας τα ‘άσχημα’».

Καλοδεχούμενη λοιπόν η αφιέρωση στα του αρβανίτικου πολιτισμού από όσους την επιχειρούν και σπουδαία η μεταλαμπάδευση στις νεότερες γενιές του πλούτου των αρβανίτικων τραγουδιών. Αν βρεθείτε κάπου στην Αττική ή όπου αλλού ακούγονται αυτά τα τραγούδια, απολαύστε τα και κυρίως θαυμάστε τον τρόπο που επικοινωνούν μ’ αυτά, οι γλεντοκόποι.

 

* Αφιερωμένο στην Αρβανίτισσα σπουδαία ηθοποιό Καίτη Παπανίκα που αποχαιρετίσαμε πρόσφατα.

** Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ https://www.avgi.gr/article/10812/8248063/ra-kampana-ypapantes-# )

Ηθοποιός (Μονάδα και σύνολο) (Εφημ. ΑΥΓΗ 02.06.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Ας δούμε όμως την πρώτη εμφάνιση αυτού του προσώπου που αργότερα ονομάστηκε ηθοποιός. Πότε γεννήθηκε; Ποια ανάγκη οδήγησε στη δημιουργία του; Από ποια ομάδα ξεπήδησε;

Λένε για τους ηθοποιούς πως είναι πλάσματα που θέλουν να επιδεικνύουν τον εαυτό τους, να αποτελούν το επίκεντρο στις σχέσεις και τις κοινωνικές δραστηριότητες και ότι χαρακτηριστικά σαν αυτά τούς κάνουν πλάσματα εγωιστικά, έως και εγωπαθή. Όμως λένε ακόμα πως αν κάποιος ηθοποιός δεν θέλει να δείχνει, να επιδεικνύει τον εαυτό του, να εκτίθεται επί σκηνής ερμηνεύοντας έναν χαρακτήρα, δεν είναι ηθοποιός.

Ας δούμε όμως την πρώτη εμφάνιση αυτού του προσώπου που αργότερα ονομάστηκε ηθοποιός. Πότε γεννήθηκε; Ποια ανάγκη οδήγησε στη δημιουργία του; Από ποια ομάδα ξεπήδησε; Η πρώτη παρουσία του έλαβε χώρα στην αρχαία Ελλάδα και έχει σχέση με τον χορό των μυστών που θρηνούσαν τα πάθη του Διόνυσου στα Ελευσίνια Μυστήρια. Καθώς ακόμα και οι θρησκευτικές τελετές εξελίσσονταν, κάποιο μέλος του χορού, αποκολλήθηκε από το σύνολο, απαντώντας στον χορό και υποδυόμενος έναν δραματικό ρόλο. Απαντούσε στα ερωτήματα του χορού και από αυτή τη δράση του πήρε και το όνομά του: «υποκριτής». Πιστοποιεί άραγε αυτή η πρωταρχική στιγμή της εμφάνισης τον υποκριτή ή ηθοποιό ως την προσωπικότητα που θέλει να ξεχωρίζει στη σκηνή και να αυτοπροβάλλεται; Ίσως. Αλλά, εάν δεν τολμούσε να ξεχωρίσει, ίσως να μην υπήρχε θέατρο. Προϋπήρχαν βεβαίως του θεάτρου μιμικά δρώμενα, ομαδικοί χοροί ή ομαδικά άσματα, αλλά η δράση του ξεχωριστού προσώπου συνετέλεσε στη δημιουργία και εξέλιξη του θεάτρου έως τις μέρες μας. Άνοιξε άλλον ένα δρόμο, για την προσωπική κατάθεση στην τέχνη, την επιστήμη, τις κοινωνικές σχέσεις και έθεσε τη σφραγίδα του ατόμου ως συμβολή στην ομαδική προσπάθεια.

Σε απόλυτη σχέση και συνομιλία με την κοινωνία και τις διεργασίες της, θα λέγαμε πως η έννοια «ηθοποιός» συμπίπτει με την έννοια «κοινωνικός ρόλος». Ο ηθοποιός επεξεργάζεται σχέσεις κοινωνικές, συμπεριφορές, ιστορικά δεδομένα, ανθρώπινες ιδιαιτερότητες, πραγματικά γεγονότα και πολλές άλλες παραμέτρους ώστε να οργανώσει έναν ρόλο, να δημιουργήσει έναν άνθρωπο επί σκηνής, να παρέμβει σε ό,τι συμβαίνει στη ζωή, την πολιτική, την κοινωνία. Σε όλη την ιστορική διαδρομή των κοινωνιών συναντάται η προσδοκία του κοινού για όλα όσα ένας ρόλος εντασσόμενος σε μια παράσταση «υποστηρίζει». Όμως στο χέρι του ηθοποιού είναι να ανατρέψει τις προσδοκίες αυτές, να αποκαθηλώσει τις παραδοχές και να παρουσιάσει μια νέα θέση ρηξικέλευθη ή ακόμα και ανατρεπτική. Θα το κάνει αυτό ερμηνεύοντας ένα κείμενο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώτος υποκριτής πρέπει να ήταν ταυτόχρονα και συγγραφέας και ότι πολλοί ηθοποιοί υπήρξαν ταυτοχρόνως και σπουδαίοι θεατρικοί συγγραφείς.

Δεν είναι λίγες εκείνες οι περιπτώσεις σπουδαίων ηθοποιών που επιβάλλουν την προσωπική τους ερμηνεία, πολλές φορές και ενάντια στο κείμενο του έργου. Έχουμε απολαύσει μεγάλους ηθοποιούς που, ενώ δεν είναι πιστοί στο πνεύμα του έργου, δημιουργούν έναν ρόλο τόσο γοητευτικό, που θαυμάζει κανείς τη μαστοριά τους, τη «βιρτουοζιτέ» τους και ξεχνά το έργο για το οποίο πήγε στο θέατρο. Αυτή είναι μια περίπτωση ακραίας ανάγκης να ξεχωρίσει επί σκηνής κάποιος και να εκτοξεύσει αυτή την πρώτη εμφάνιση του υποκριτή που αποκολλήθηκε από την ομάδα, σε υψηλότατο επίπεδο. Βεβαίως, ο ηθοποιός, στον αιώνα μας έπαψε να είναι απλός ερμηνευτής και έγινε δημιουργός, σε ένα θεατρικό περιβάλλον όπου οι νέες τεχνολογίες, ανατρέπουν παλιότερους περιοριστικούς κανόνες και αποδεσμεύουν μια πρωτόγνωρη ελευθερία δημιουργίας. Και στο νέο αυτό τοπίο όπου τα σύγχρονα τεχνολογικά θεατρικά μέσα στα χέρια των σκηνοθετών ορίζουν μια νέα θεατρική πραγματικότητα, ο ηθοποιός βρίσκει τρόπους ώστε να επιβάλει δυναμικά τη δική του ιδιαίτερη παρουσία.

Όμως, για να προτείνει κάποιος μέσω της υποκριτικής του τη δική του διακριτή δημιουργία, θα πρέπει μαζί με τις νέες αντιλήψεις να φέρει με ιερή αφοσίωση και την αίσθηση της συμμετοχής στο σύνολο. Οποιαδήποτε υπέροχη υποκριτική λεπτομέρεια έχει επεξεργαστεί δεν θα έχει ενδιαφέρον αν δεν ισορροπεί στο σύμπαν μιας παράστασης. Σπουδαίοι θεατρίνοι που αγνοούν το σύνολο μένουν ως σπουδαίοι που ήταν απλώς εκτός παράστασης ή εκτός έργου. Αντίθετα, όταν θέτουν την προσωπική τους εργασία, ιδιαιτερότητα και λάμψη στην επικράτεια του συνόλου, τότε η λάμψη γίνεται δυνατότερη και η ιδιαιτερότητα πιο γοητευτική.

Καλοδεχούμενη λοιπόν η πηγαία και πρωτόγονη ανάγκη του ηθοποιού να ξεχωρίζει και να είναι διακριτός επί σκηνής. Χρήσιμη η προσπάθειά του να καλλιεργήσει ιδιαίτερες προσωπικές του πλευρές, ώστε να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό υποκριτικό στίγμα που δεν θα μοιάζει με κανένα άλλο. Η συμμετοχή όμως στο σύνολο, στην κοινότητα, την κοινή προσπάθεια είναι αυτή που θα αναδείξει και θα καταστήσει επιτυχημένη την όποια ξεχωριστή υποκριτική προσωπικότητα.

 

Πάνος Σκουρολιάκος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

Πηγές:

Μιχαήλ Τσέχωφ: «Μαθήματα για έναν επαγγελματία ηθοποιό», Εκδ. «Δωδώνη»

Ζαν Ντυβινιό: « Ο Ηθοποιός», Εκδ. «Νεφέλη»

Πάολο Μποζίζιο: «Ιστορία του Θεάτρου», Εκδ. «Αιγόκερως»

(ΠΗΓΗ : Εφημ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8206678/ethopoios-monada-kai-synolo- )

Ο Πάνος Σκουρολιάκος για τον θάνατο του Λ.Καπώνη

Έφυγε από τη ζωή ο σεναριογράφος και συγγραφέας Λευτέρης Καπώνης, μετά από άνιση μάχη με τον καρκίνο. Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και συντονιστής της ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού, Πάνος Σκουρολιάκος, αναφέρει σε ανακοίνωσή του για τον θάνατο του γνωστού σεναριογράφου, με τίτλο “Για τον Λευτέρη Καπώνη”:

“Αποχαιρετάμε τον σπουδαίο αγωνιστή της Δημοκρατίας και άνθρωπο του πολιτισμού, τον σεναριογράφο Λευτέρη Καπώνη. Έναν από τους πολλούς γενναίους που αντιστάθηκαν με την δράση του και τα κείμενα του στη χούντα των συνταγματαρχών.

Που συνελήφθη για την δράση του από το φασιστικό καθεστώς, καταδικάστηκε από το έκτακτο στρατοδικείο και εκτοπίσθηκε για δυόμιση χρόνια. Ο Λευτέρης στη συνέχεια αφιερώθηκε στην συγγραφή σεναρίων και δημιούργησε δεκάδες επιτυχίες (« Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή», κ.α. ).

Τα τελευταία χρόνια όλοι θυμόμαστε τα κοφτερά και άκρως ενδιαφέροντα κείμενα του στη εφημερίδα μας, την Αυγή. Ο σύντροφος Λευτέρης είχε πολλά να δώσει ακόμα. Δυστυχώς, η ασθένεια ανέστειλε την δραστηριότητα του και τέλος τον πήρε από κοντά μας.

Θα τον θυμόμαστε πάντα για την αριστερή του επιμονή στα θεωρητικά του κείμενα, αλλά και στην πράξη, για το αστείρευτο χιούμορ και την καλή του διάθεση για την ζωή, ακόμα και στις δύσκολες συνθήκες της δικής του ζωής.

Παναγιώτης (Πάνος) Σκουρολιάκος

Συντονιστής της ΕΠΕΚΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ

Βουλευτής Περιφέρειας Αττικής”

(ΠΗΓΗ : ΕΝΙΚΟΣ  http://www.enikos.gr/society/518582/pethane-o-senariografos-lefteris-kaponis )

ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΙΚΑ ΘΕΑΤΡΑ (Εφημ. ΑΥΓΗ 27.5.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Μέσα στη δύσκολη κατάσταση που επέβαλε η κρίση που δημιούργησαν όσοι κυβέρνησαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, μέσα στην φτωχοποίηση που επέφεραν οι ίδιοι πάλι, μέλημά μας θα πρέπει να είναι η επούλωση όποιων πληγών μπορούμε να επουλώσουμε.

Ήταν Μάρτιος του 2013, όταν καταργήθηκαν οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στον χώρο του θεάτρου. Μετά από μία αναιμική απεργία των κλάδων του θεάματος που στέφθηκε από αποτυχία, οι ηθοποιοί και τεχνικοί, βρέθηκαν στον αέρα όσον αφορά τα εργασιακά τους δικαιώματα. Οι ηθοποιοί μάλιστα, με τη νέα κατάσταση που διαμορφώθηκε, δύνανται να εκληφθούν ως ωρομίσθιοι με αμοιβή τριάμισι ευρώ την ώρα και χωρίς αποζημίωση για τις πρόβες. Για κάθε παράσταση, λοιπόν, μπορούν να εισπράξουν 7 ευρώ και αν η παράσταση παίζεται πέντε φορές την εβδομάδα, εξοικονομούν το ποσό των 35 ευρώ. Δηλαδή 140 ευρώ τον μήνα. Εάν η παράσταση έχει επιτυχία και παιχθεί τρεις μήνες, ο ηθοποιός έχει στη διάθεσή του 420 ευρώ για να ζήσει τον μισό χρόνο. Τη σεζόν δηλαδή στην οποία αντιστοιχεί η παράσταση στην οποία συμμετείχε.

Προτεραιότητα ήταν για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ., η επιστροφή των ΣΣΕ όχι μόνο στο θέατρο, αλλά παντού στον χώρο της εργασίας. Η επιμονή και η σωστή μεθόδευση έφερε θετικά αποτελέσματα κατά την σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στη Μάλτα τον Απρίλιο του 2017. Με τη λήξη του προγράμματος στα τέλη του 2018, μπορούν πάλι να επανέλθουν οι ΣΣΕ εναρμονισμένες βέβαια στις ανάγκες της εποχής εκείνης. Έως τότε όμως, θα μπορούσαν οι εργαζόμενοι κάποιων θεάτρων, να έχουν συμβάσεις εργασίας, όπου αυτό είναι εφικτό. Ένα πεδίο όπου θα μπορούσε να εφαρμοσθεί κάτι τέτοιο, είναι τα κρατικά θέατρα. Το Εθνικό Θέατρο, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και η Λυρική Σκηνή.

Το υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει δικαίωμα να επιβάλει στις διοικήσεις των θεάτρων αυτών την υπογραφή ΣΣΕ. Από όσο γνωρίζουμε όμως και οι τρεις υπουργοί από τον Ιανουάριο του 2015 έως σήμερα, είναι θετικοί και ενθαρρυντικοί απέναντι σε μια τέτοια προοπτική.

Υπάρχουν, λοιπόν, θετικά αποτελέσματα. Το ΚΘΒΕ σύναψε σύμβαση με τους εργαζόμενους ηθοποιούς και ξεχωριστά με τους τεχνικούς. Στις 18 Νοεμβρίου του 2016 η διοίκηση του θεάτρου και οι εκπρόσωποι των ηθοποιών, δηλαδή το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών ακύρωσαν το άδικο καθεστώς που είχε επιβληθεί από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Η νέα σύμβαση καθορίζει όλα τα θέματα που ενδιαφέρουν, με πρώτο το θέμα του μισθολογίου, τις εκτός έδρας αμοιβές κ.λπ. Στις 13 Οκτωβρίου του 2015, υπεγράφη σύμβαση ανάμεσα στη διοίκηση του ΚΘΒΕ και τον Σύλλογο Εργαζομένων του θεάτρου, όπου συμφωνούνται για το τεχνικό δυναμικό, οι όροι αμοιβής, εργασίας κ.λπ.

Στη Λυρική Σκηνή με τα επτά σωματεία εργαζομένων οι ρυθμοί είναι πιο αργοί. Εφαρμόζεται εκεί ατύπως η παλαιά σύμβαση, παρ’ όλα αυτά όμως σύντομα θα πρέπει να οργανωθεί μια νέα ΣΣΕ στο πλαίσιο που ο νόμος επιτρέπει και που οι ανάγκες των εργαζομένων στην ΕΛΣ το επιβάλλουν.

Εκεί όπου τα πράγματα δεν κινούνται απλώς αργά, αλλά θα έλεγε κανείς ότι κυριαρχεί μια ανησυχητική σιωπή, είναι το Εθνικό Θέατρο. Οι ηθοποιοί έχουν υπογράψει σύμβαση, στις 28 Μάρτη του 2017. Όσον αφορά τη σύμβαση με το τεχνικό προσωπικό όμως, φαίνεται πως υπάρχει εμπλοκή. Ίσως λόγω των διαφορών της διεύθυνσης του θεάτρου με τους τεχνικούς που ανέδειξαν το θέμα των εργολάβων τους οποίους κάλεσε η διεύθυνση, ώστε να αναλάβουν έργο του οποίου την αρμοδιότητα έχει το τεχνικό προσωπικό. Το περασμένο καλοκαίρι, μετά από έλεγχο των αρμοδίων αρχών βρέθηκε ότι το Εθνικό Θέατρο χρησιμοποιούσε μέσω εργολάβου, εργάτες χωρίς άδεια εργασίας. Ο καθένας φαντάζεται πως τους αντιμετώπιζαν στις αμοιβές, πόσα έχανε το δημόσιο από την ανύπαρκτη ασφάλισή τους και πόσο επικίνδυνη θα ήταν η θέση και των εργαζομένων, αλλά και του θεάτρου σε περίπτωση ατυχήματος. Όμως οι τεχνικοί της πρώτης κρατικής μας σκηνής θα πρέπει να απολαμβάνουν τα δικαιώματα που κατοχύρωσαν ήδη οι συνάδελφοί τους στο ΚΘΒΕ.

Η αγωνία του ΣΥΡΙΖΑ αυτής της κυβέρνησης και όλων όσων την πιστεύουν και τη στηρίζουν είναι η φροντίδα των εργαζομένων με όποιο πρόσφορο μέσον μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Μέσα στη δύσκολη κατάσταση που επέβαλε η κρίση που δημιούργησαν όσοι κυβέρνησαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, μέσα στην φτωχοποίηση που επέφεραν οι ίδιοι πάλι, μέλημά μας θα πρέπει να είναι η επούλωση όποιων πληγών μπορούμε να επουλώσουμε.

Και φαντάζομαι πως αυτό θα πρέπει να είναι μέλημα και της διεύθυνσης του Εθνικού μας Θεάτρου.

 

*Πάνος Σκουρολιάκος, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής της Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : Εφημ.ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8188651/syllogikes-symbaseis-sta-kratika-theatra )

ΔΗΠΕΘΕ ή «Αν δε θέλεις να ζυμώσεις δέκα μέρες κοσκινίζεις»( εφημ. ΑΥΓΗ 20.5.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Δυστυχώς, τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα της Μελίνας έκλεισαν τον ιστορικό τους κύκλο. Για πολλούς λόγους, δεν μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στο σημερινό περιβάλλον δεκαέξι θέατρα στην Περιφέρεια

Η δημιουργία των Δημοτικών Περιφερειακών Θεάτρων επί υπουργίας Μελίνας Μερκούρη το 1983, ήταν μια βαθύτατα δημοκρατική και προοδευτική πράξη. Η ξεχασμένη περιφέρεια, η υποτιμημένη «επαρχία», είχε πια δεκαέξι τοπικά θέατρα διασπαρμένα σε όλη τη χώρα, με την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή, με μόνιμο τεχνικό και διοικητικό προσωπικό, με Δ.Σ., πρόεδρο και καλλιτεχνικό διευθυντή. Κάθε θέατρο οργάνωνε το ρεπερτόριό του, τις παραγωγές του και τις παράλληλες εκδηλώσεις του. Ο οικείος δήμος και το ΥΠΠΟ χρηματοδοτούσαν αυτά τα θέατρα. Τότε υπήρχε χρήμα.

Δυστυχώς όμως, γύρω στο 2000, η Πολιτεία, άρχισε να αποσύρει το ενδιαφέρον της γι’ αυτά τα θέατρα. Παρ’ ότι ακόμη υπήρχε χρήμα. Το διαπίστωσα προσωπικά ως διευθυντής τότε του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης στη Λαμία, ερχόμενος σε επαφή με το αρμόδιο υπουργείο. Κανείς τότε δεν συμμερίζονταν τις διαπιστώσεις μου. Ο χρόνος που πέρασε, κατά δυστυχίαν, επιβεβαίωσε εκείνες τις απαισιόδοξες προβλέψεις. Η επελθούσα μάλιστα αργότερα κρίση, έβαλε οριστικό τέλος στη συμπαράσταση του ΥΠΠΟ ώστε τα θέατρα αυτά να επιτελούν το έργο για το οποίο δημιουργήθηκαν. Τώρα άλλωστε, δεν υπήρχε και χρήμα. Να σημειώσουμε πως ο άλλος εταίρος των ΔΗΠΕΘΕ, δηλαδή οι δήμοι, στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα εγκατέλειψαν παντελώς. Τι κάνουν λοιπόν τα περισσότερα εξ αυτών; Απλούστατα δεν λειτουργούν. Ή γίνονται ατζέντηδες μετακλήσεως ιδιωτικών θιάσων από την πρωτεύουσα. Στις όποιες παραγωγές ανακοινώνουν, βλέπουμε ότι στηρίζονται σε ερασιτέχνες ηθοποιούς. Το Ερασιτεχνικό Θέατρο είναι σπουδαία υπόθεση, αλλά μόνον όταν λειτουργεί με τους δικούς του, ξεχωριστούς κανόνες.

Παραβαίνουν λοιπόν αυτά τα θέατρα τον ιδρυτικό τους νόμο, που ορίζει ότι το 80% του θιάσου στελεχώνεται από επαγγελματίες ηθοποιούς και το 20% από μη επαγγελματίες. Προσοχή το 20% αφορά νέους ηθοποιούς που μόλις τέλειωσαν τη Δραματική Σχολή και δεν έχουν τον απαιτούμενο αριθμό θεατρικών ενσήμων για να πιστοποιηθούν ως επαγγελματίες. Δυστυχώς, η κατάργηση της αδείας εξασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού, η οποία επεβλήθη πάλι επί υπουργίας Μ. Μερκούρη, (μέτρο οπισθοδρόμησης αυτό, εκεί γύρω στο 1983), δημιούργησε ένα τοπίο αναρχίας, ανομίας και εκμετάλλευσης των νέων παιδιών όσον αφορά τις σπουδές τους και τα παντελώς ανύπαρκτα δικαιώματά τους.

Στην προσπάθειά τους τα εναπομείναντα ΔΗΠΕΘΕ να κρατηθούν ζωντανά, προχωρούν σε εικονικές συμπαραγωγές με ιδιωτικά θέατρα του κέντρου. Τι κάνουν; Παραχωρούν την υλικοτεχνική τους υποδομή, (φωτισμό, ήχο, σκηνικά, φορτηγά κ.λπ.), αλλά και το έμψυχο προσωπικό τους (τεχνικούς και διοικητικούς υπαλλήλους) εισπράττοντας ένα χαμηλό ποσόν, αλλά στην αφίσα της παράστασης και τα δελτία Τύπου αναφέρονται ως συμπαραγωγοί, υποδυόμενα έτσι τις ενεργές θεατρικές μονάδες. Άλλη μια περίπτωση όπου η αδυναμία κρύβεται πίσω από ένα σημαντικό εργαλείο της θεατρικής «αγοράς», διαστρεβλώνοντάς το. Οι συμπαραγωγές, είναι σπουδαία υπόθεση και θα πρέπει να επιδιώκονται. Σε μια συμπαραγωγή όμως, συμμετέχουν όλα τα μέρη, δημιουργικά και όχι το ένα ως απόλυτος άρχων και το άλλο ως υπηρετικό προσωπικό. Συμπαραγωγή, σημαίνει και συνδημιουργία. Και σημαίνει και δίκαιη αναλογία στις εισπράξεις.

Ας έρθουμε στο σήμερα λοιπόν. Στο τώρα. Δυστυχώς, τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα της Μελίνας έκλεισαν τον ιστορικό τους κύκλο. Για πολλούς λόγους, δεν μπορούν να λειτουργήσουν μέσα στο σημερινό περιβάλλον δεκαέξι θέατρα στην Περιφέρεια. Για λόγους οικονομικούς, αλλά και για λόγους που έχουν πια να κάνουν με τις επικοινωνίες, τις μεταφορές και πολλούς ακόμα άλλους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση διακήρυξε πως θα πρέπει να μπούμε στην επόμενη εποχή όσον αφορά το θέατρο στην Περιφέρεια. Υπάρχουν μελέτες όπως αυτή για μια νέα πρόταση που παίρνει υπ’ όψιν τα ιστορικά, αλλά και σύγχρονα δεδομένα, μέσα στις συνθήκες οικονομικής ασφυξίας της χώρας, ώστε να οργανωθεί ένας νέος θεσμός που θα καλύπτει τη χώρα και θα δίνει τη δυνατότητα σε μεγαλύτερα του ενός σύνολα του πρώτου και δεύτερου βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μετέχουν ενεργά και με αποφασιστική οικονομική ευθύνη. Καιρός είναι να δημιουργηθούν μεγάλα περιφερειακά θέατρα, όπου θα συναντώνται περισσότεροι του ενός δήμοι, όπου θα συμμετέχουν και οι Περιφέρειες και βέβαια το Δημόσιο μέσω του ΥΠΠΟ, του υπουργείου Εσωτερικών και επικουρικά για την νησιωτική Ελλάδα των υπουργείων Άμυνας και Νησιωτικής Πολιτικής. Όλοι αυτοί οι θεσμοί, θα σχεδιάζουν τη δράση των νέων αυτών περιφερειακών θεάτρων και θα τα χρηματοδοτούν. Η ευθύνη μοιράζεται σε περισσότερα κομμάτια. Και η οικονομική συμμετοχή επίσης.

Η φετινή μικρή (εκ των πραγμάτων) επιχορήγηση που είναι σε θέση να διαθέσει το ΥΠΠΟ δεν λύνει το πρόβλημα. Ανακυκλώνει το τέλμα και συντηρεί την παρακμή. Και είναι κρίμα. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ και πολιτική έχει επί του θέματος και είναι αυτός που θα πρέπει να εκκινήσει τη νέα εποχή στο πεδίο του θεάτρου στην Περιφέρεια.

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ: http://www.avgi.gr/article/10812/8167140/depethe-e-an-de-theleis-na-zymoseis-deka-meres-koskinizeis- )