Τι εμπνέει τη Νέα Δημοκρατία;

Στη Νέα Δημοκρατία δεν υπάρχει έλλειψη πυξίδας. Το στρατηγικό της αφήγημά εμπνέεται από το τρίπτυχο «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» έχοντας ως παρακαταθήκη τη τυραννική χούντα.

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Κανόνας είναι στις δημοκρατίες, τα κόµµατα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να διεκδικούν την εξουσία µέσω της κοινοβουλευτικής οδού αλλά και διά της επαφής τους µε τους πολίτες. Αντλούν υλικό, επιχειρήµατα και πολιτικές προτάσεις σε αυτή τη διαδικασία από το ιδεολογικό και αξιακό τους οπλοστάσιο, που µπορεί να εµπνέεται από τα οράµατα του σοσιαλισµού και της κοινωνικής φροντίδας ή από τα προτάγµατα του οικονοµικού φιλελευθερισµού, του νεοφιλελευθερισµού κ.λπ.

Στη χώρα µας, η Νέα Δηµοκρατία δίνει τη δική της µάχη για να διαδεχθεί στην κυβερνητική ευθύνη τη σηµερινή κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Οπως είναι φυσικό, τα περισσότερα βέλη από τη φαρέτρα του ιδεολογικού της οπλοστασίου, συγκεντρώνει ο αριστερός ΣΥΡΙΖA.

Αλήθεια, σε ποιο ιδεολογικό πεδίο έχουν αναφορά τα βέλη της ΝΔ; Στο πρόσωπο της δεξιάς που πέτυχε µεταπολιτευτικά να φιλοτεχνήσει ο ιδρυτής της, Κωνσταντίνος Καραµανλής; Μια σύγχρονη παράταξη, του ευρύτερου δηµοκρατικού χώρου δηλαδή, απαλλαγµένη από τις εξαλλοσύνες της χουντικής αλλά και της µετεµφυλιακής περιόδου; Ας µην ξεχνάµε το βασικό επιχείρηµα αυτής της παράταξης όσον αφορά τη δηµοκρατικότητά της, που ήταν η νοµιµοποίηση του ΚΚΕ από την κυβέρνησή της µε πρωθυπουργό τον Κ. Καραµανλή. Μήπως, τα αντιπολιτευτικά βέλη έχουν αφετηρία µια νέα ιδεολογική πλατφόρµα – πρόταση για τη δεξιά του 21ου αιώνα; Οχι. Οι νέες προτάσεις απαιτούν άλλωστε σοβαρές αναλύσεις, αλλά και σοβαρά οράµατα. Παρακάµπτοντας την παρακαταθήκη του ιδρυτή της, που µοιάζει πολύ αριστερή για τα… γούστα των νέων (ακροδεξιών) αφίξεων στη Νέα Δηµοκρατία, οδηγείται το κόµµα της αξιωµατικής αντιπολίτευσης στην αµέσως προηγούµενη ιστορική περίοδο, που δεν είναι άλλη από την εποχή της Απριλιανής δικτατορίας και το τιµωρητικό για τους ηττηµένους πολιτικούς του αντιπάλους στο µετεµφυλιακό κράτος.

Αλίµονο. Το πολιτικοϊδεολογικό υλικό της σηµερινής Νέας Δηµοκρατίας είναι ο «πλούτος» των επιχειρηµάτων της αλήστου µνήµης δικτατορίας των συνταγµαταρχών. Επιστρατεύονται απέναντι στον επάρατο ΣΥΡΙΖΑ, ο εξίσου επάρατος Στάλιν, που αυθαίρετα ταυτίζεται µε το κόµµα της αριστεράς που βρίσκεται στην κυβέρνηση. Ετσι, η αξιωµατική αντιπολίτευση επιστρατεύει την έπαρση της σηµαίας στα σχολεία, τον εκκλησιασµό των µαθητών, τη γελοία εξίσωση του ναζισµού µε τον κοµµουνισµό, ρατσιστικές κορώνες, όπως αυτές που απολαύσαµε κατά την ψήφιση του νόµου για τη νοµική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, έως και τις καθηµερινές επιθέσεις µέσα από αληθοφανέστατες ψευδείς ειδήσεις, οι οποίες πριν καταρρεύσουν έχουν κάνει ήδη τη ζηµιά τους. Η ζηµιά δεν έχει να κάνει µε την κυβέρνηση ή τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά κυρίως απέναντι στους πολίτες, τους οποίους δηλητηριάζουν µε το ακροδεξιό ψεύδος και τη λάσπη.

Αλήθεια, πού είναι όλοι εκείνοι οι «ευπρεπείς δηµοκράτες» της Νέας Δηµοκρατίας; Γιατί σιωπούν; Εχουν τόσο πολύ φοβηθεί από τις µεταγραφές πρωτοκλασάτων χουντικών στελεχών στο κόµµα τους; Μήπως έχουν µερίδιο ευθύνης ακόµα και οι ίδιοι; Μήπως από πολύ νωρίς δέχθηκαν να ξεπλύνουν πολλά αµετανόητα ακροδεξιά στοιχεία εντάσσοντάς τα στη Νέα Δηµοκρατία από τη δεκαετία του ’70, ακόµα;

Επιλογή της ίδιας της Νέας Δηµοκρατίας είναι να ακολουθήσει την αντιπολιτευτική τακτική που την εκφράζει. Η χρήση όµως αυτού του χουντικού ακροδεξιού υλικού, µας δίνει το δικαίωµα να ισχυρισθούµε πως στο κόµµα αυτό δεν υπάρχει έλλειψη πυξίδας, στρατηγικής ή πολιτικού αφηγήµατος, όπως πολλοί διατείνονται. Η ΝΔ έχει στρατηγικό αφήγηµα και αυτό είναι οι παρακαταθήκες της τυραννικής χούντας, που φυλάκισε τον ελληνικό λαό για επτά χρόνια και κατέστρεψε την Κύπρο. Το στρατηγικό αφήγηµα της Νέας Δηµοκρατίας, που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραµανλής, σήµερα εµπνέεται από το τρίπτυχο «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών».

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ στην Περιφέρεια Αττικής.

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ.ΤΟ ΧΩΝΙ http://www.toxwni.gr/xoni-apokleistika/eipan-sto-xwni/175327-ti-empneei-ti-nea-dimokratia )

Η TV και το βέρτιγκο της εξουσίας ( ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ 14.10.2017)

Η τηλεόραση με τον ίδιο τρόπο που ατομικά απευθύνεται στον θεατή, έτσι εξατομικευμένα επιχειρεί τον παραμερισμό του συλλογικού ενδιαφέροντος, προκειμένου να προβάλει το ατομικό που το ανάγει σε γενικότητα και το επιβάλλει ως κάτι που αφορά όλη την κοινωνία

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ως αποφασιστικό εργαλείο της καθημερινότητας για μια σειρά από ανάγκες μας, η τηλεόραση, παρ’ ότι απευθύνεται σε όλους εμάς μαζικά, ταυτόχρονα λειτουργεί και μέσω της ατομικής στόχευσης. Με ενεργά αυτά τα δύο επίπεδα, πετυχαίνει την εξάρτηση από αυτήν, μεγάλου μέρους των πολιτών.

Παρεμβαίνει αποφασιστικά στην καταναλωτική μας συμπεριφορά, στην επιβολή τρόπου ζωής και βέβαια στις πολιτικές μας επιλογές. Πέτυχε να είναι το κέντρο των πολιτικών διεργασιών, αναλαμβάνοντας εργολαβικά τη διεξαγωγή της πολιτικής αντιπαράθεσης, μεταφέροντας την από τους δρόμους και τις πλατείες στα τηλεοπτικά στούντιο και ελέγχοντας την πλήρως. Οι όποιες επιβιώσεις πολιτικής δράσης σε δρόμους και πλατείες, μεταδίδονται ως πληροφορία και ως εικόνα, κυρίως από την τηλεόραση. Παρεμβαίνει και εδώ στον τρόπο και στην οπτική από την οποία θα μεταδοθεί μια πολιτική δράση. Τα κολακευτικά τηλεοπτικά πλάνα από μία συγκέντρωση μαζί με εκείνα που εκθέτουν τους διοργανωτές, εναλλάσσονται στην τηλεοπτική καθημερινότητα αναλόγως της θέσης του καναλιού (ή του καναλάρχη), απέναντι στο κόμμα ή στην πολιτική ομάδα που δρα.

Ο καθαρός χειρισμός των πολιτικών θεμάτων, λίγο ενδιαφέρει το μέσον. Στα στούντιο από όπου βγαίνουν στον αέρα πολιτικές εκπομπές, η τηλεόραση ελέγχοντας πλήρως τα εργαλεία και το πλαίσιο, αποπολιτικοποιεί τον πολιτικό λόγο, τηλεοπτικοποιώντας στον απλώς. Η παρέμβαση των δημοσιογράφων, τα πλάνα, ο φωτισμός, η προβολή ερευνών για το θέμα που έχουν προηγουμένως προετοιμασθεί και ο χειρισμός του χρόνου, λίγα περιθώρια αφήνουν για την ανάπτυξη ψύχραιμου πολιτικού λόγου με θέσεις και επιχειρήματα.

Στις εκπομπές ενημέρωσης, η δραματοποίηση της είδησης με μουσικά χαλιά, επιλογή των πληροφοριών και επιλεκτική προβολή έκφρασης γνώμης του κοινού από μια δεξαμενή επιλογών, μόνο ψύχραιμη και αντικειμενική ενημέρωση δεν εξασφαλίζουν.

Η τηλεόραση με τον ίδιο τρόπο που ατομικά απευθύνεται στον θεατή, έτσι εξατομικευμένα επιχειρεί τον παραμερισμό του συλλογικού ενδιαφέροντος, προκειμένου να προβάλει το ατομικό που το ανάγει σε γενικότητα και το επιβάλλει ως κάτι που αφορά όλη την κοινωνία. Η περίπτωση του εξωγήινου που πρότεινε σε κάποιον να αλλάξει φύλο, όπως μας πληροφόρησε ο κ. Μητσοτάκης στη Βουλή, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η ατομική ελευθερία του τηλεθεατή στην επιλογή καταστρατηγείται λοιπόν βάναυσα.

Στη χώρα μας, συναντούμε όλα τα πιο πάνω χαρακτηριστικά σε ένα τηλεοπτικό τοπίο δύο ταχυτήτων. Στη δημόσια και την ιδιωτική τηλεόραση. Ταυτιζόμενη με την εκάστοτε κυβέρνηση η δημόσια τηλεόραση, δίκαια ή άδικα, εξασφαλίζει ένα μίνιμουμ αξιοπρέπειας για πολλούς λόγους. Ο πιο σημαντικός είναι η ίδια η δημοκρατική εναλλαγή στην κυβερνητική εξουσία.

Στην ιδιωτική τηλεόραση, το πιο σημαντικό που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι πρόκειται για μία επιχείρηση. Οι επιχειρήσεις για να δημιουργηθούν χρειάζονται χρήματα. Και στην περίπτωσή μας, πολλά χρήματα. Το επιχειρείν στα τηλεοπτικά νερά είναι ακριβό σπορ. Όταν λοιπόν κάποιος ρισκάρει δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ, πρέπει να είναι σίγουρος πώς θα τα πάρει πίσω. Πώς; Μα από τα ποσά που εξασφαλίζουν οι διαφημίσεις. Άρα θα πρέπει να προσφέρει ένα πρόγραμμα αγαπητό στο κοινό, ώστε να προσελκύσει διαφημίσεις. Σχεδόν πάντα η ιδιωτική τηλεόραση καταφεύγει στον ποιοτικό κατήφορο προκειμένου να διαθέτει ένα πρόγραμμα ευρείας αποδοχής. Απολαμβάνουμε λοιπόν πλήθος realities, talk shows, talent shows, παιχνιδιών «επιβίωσης» κ.λπ.

Αλίμονο όμως. Συνήθως τα έσοδα από τις διαφημίσεις δεν φθάνουν για την επιβίωση του καναλιού. Και όταν ακόμα φθάνουν, ο επιχειρηματίας στοχεύει σε ακόμα περισσότερα. Τότε ο τηλεοπτικός επιχειρηματίας καταφεύγει στα παιχνίδια εξουσίας. Στηρίζει συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις, πρόσωπα, κόμματα. Άλλοτε κομψά, άλλοτε χοντροκομμένα και πάντα με το αζημίωτο.

Προσδεμένη η ιδιωτική τηλεόραση στο άρμα συγκεκριμένων πολιτικών ομάδων στη χώρα μας διεκδικεί το δικαίωμα στην ασυδοσία! Δεν δέχεται να λειτουργεί με άδεια του κράτους εντός του οποίου δραστηριοποιείται και την οποία θα πληρώσει. Δεν ενδιαφέρουν φαίνεται κάποιους επιχειρηματίες οι κανόνες που επιβάλλει η ανεξάρτητη αρχή που εποπτεύει τα ραδιοτηλεοπτικά πράγματα στη χώρα. Το ΕΣΡ αποφάσισε ότι πρέπει να δοθεί συγκεκριμένος αριθμός αδειών, με ορισμένο σημείο εκκίνησης όσον αφορά το οικονομικό τίμημα. Η προηγούμενη απόπειρα αδειοδότησης από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας, παρ’ ότι δεν ευοδώθηκε εξαιτίας της διαφωνίας του ΣτΕ για ένα βασικό άρθρο του «νόμου Παπά», αποτελεί ένα σημαντικό κεκτημένο. Το νέο ΕΣΡ που προέκυψε μετά, με συμφωνία των τεσσάρων πέμπτων της Βουλής προχωρά.

Τα ιδιωτικά κανάλια συνεπικουρούμενα από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης αντιδρούν. Τα θέλουν όλα δωρεάν και χωρίς κανόνες. Η Ν.Δ., συμφωνεί και «αδειάζει» πρόσωπα του ΕΣΡ που πρότεινε η ίδια. Το βέρτιγκο της εξ αιτίας του εναγκαλισμού της με όποιον πιστεύει ότι θα την επιβάλει ως κυβέρνηση στον ελληνικό λαό, της κάνει κακό. Και κάνει κακό και στην κοινή μας ζωή στον πολύπαθο αυτόν τόπο.

Τέλος η τηλεόραση ως αναπόσπαστο κομμάτι της συλλογικής μας ζωής, θα πρέπει να αρθεί στο ηθικό και λογικό ύψος των περιστάσεων.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10811/8460197/e-tv-kai-to-bertinko-tes-exousias)

«Μεγάλο θέαμα» delivery (Εφημ. ΑΥΓΗ 07.10.2017)

Τα “μεγάλα θεάματα”, παίζοντας έναν συγκεκριμένο πολιτικό και κοινωνικό ρόλο, δεν εγκαταλείφθηκαν ποτέ. Σε όλη την ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας έως σήμερα σημειώνουμε την ύπαρξή τους πάντα για τον ίδιο σκοπό

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Παρακολουθώντας την ιστορία των «μεγάλων θεαμάτων», διαπιστώνει κανείς πως ξεκινούν από τη ρωμαϊκή εποχή. Οι ανθρώπινες διαστάσεις των θεαμάτων της Αρχαίας Ελλάδας στο θέατρο, την όρχηση και τη μουσική, εγκαταλείπονται για να αναζητηθούν μεγάλες φόρμες, που απευθύνονται στο μεγάλο κοινό ως «μάζα» που δεν προβάλλει απαιτήσεις ποιότητας για το θέαμα. Οι ίδιοι μάλιστα οι δημιουργοί αυτών των θεαμάτων δεν έχουν καμία πρόθεση να συμβάλουν με το έργο τους στην καλλιέργεια του κοινού. Ο χώρος όπου φιλοξενούνται είναι το ρωμαϊκό ιπποδρόμιο. Το πρώτο θέαμα που έτυχε και μεγάλης λαϊκής αποδοχής ήταν οι ιπποδρομίες, δάνειο άθλημα – θέαμα από τους αρχαίους Έλληνες. Οι Ρωμαίοι προχώρησαν όμως σε ένα νέο άθλημα – θέαμα που αποτύπωνε καλύτερα τον χαρακτήρα και τον πολιτισμό τους. Δημιούργησαν τις περίφημες μονομαχίες. Δούλοι μονομάχοι αγωνίζονταν για την ίδια τους τη ζωή εν μέσω επευφημιών ή χλεύης από ένα κοινό που διψούσε για το αίμα (των άλλων). Συχνά, οι μονομαχίες λάβαιναν χώρα υποστηριζόμενες και από κάποιον σκηνικό διάκοσμο. Ακόμα, διοργάνωναν μάχες ανάμεσα σε άγρια ζώα και ανθρώπους ή αγρίων ζώων μεταξύ τους. Η εφευρετικότητα των Ρωμαίων προχώρησε όμως και σε ένα άλλο είδος “μεγάλου θεάματος”. Τις ναυμαχίες. Επρόκειτο για αληθινές μάχες που πραγματοποιούνταν σε τεχνητούς λιμένες ή ακόμα και σε αρένες αμφιθεάτρων κατάλληλα διασκευασμένες! Κορωνίδα των ψυχαγωγικών εκδηλώσεων κατά τη ρωμαϊκή εποχή αποτέλεσαν οι θρίαμβοι που οργανώνονταν έπειτα από νικηφόρες μάχες για να τιμηθούν οι αυτοκράτορες και στρατηγοί που επέστρεφαν στη Ρώμη. Είχαν συγκεκριμένο τελετουργικό, διαρκούσαν μέρες ολόκληρες και ο λαός συμμετείχε με ενθουσιασμό, ξεχνώντας καθημερινότητα, υποχρεώσεις, δυσκολίες και ό,τι άλλο θα έπρεπε να ξεχάσει.

Κατά τους βυζαντινούς χρόνους, η χριστιανική θρησκεία που επικράτησε απάλειψε από την κοινωνική ζωή τις ρωμαϊκές ακρότητες, κρατώντας βέβαια τις ιπποδρομίες και διασώζοντας κάποια ρωμαϊκά παγανιστικά έθιμα – γιορτές, όπως τις Καλάνδες. Επρόκειτο για χαρούμενες πομπές – παρελάσεις, όπου μεθυσμένοι συμμετέχοντες τραγουδούσαν σκωπτικά τραγούδια, μεταμφιέζονταν σε ζώα και πείραζαν τους θεατές.

Τα “μεγάλα θεάματα”, παίζοντας έναν συγκεκριμένο πολιτικό και κοινωνικό ρόλο, δεν εγκαταλείφθηκαν ποτέ. Σε όλη την ιστορική διαδρομή της ανθρωπότητας έως σήμερα σημειώνουμε την ύπαρξή τους πάντα για τον ίδιο σκοπό. Στοχεύουν στο να αγκαλιάσουν το ευρύ κοινό, να του προσφέρουν ένα θέαμα χωρίς πνευματικό υπόβαθρο και τέλος να προβληθεί και επιβληθεί στον λαό η εκάστοτε εξουσία.

Στη ναζιστική Γερμανία τα θεάματα και οι παρελάσεις λειτούργησαν ως εργαλείο για τη χειραγώγηση των μαζών. Ο ίδιος ο Χίτλερ εγκαινιάζει τον Οίκο Γερμανικής Τέχνης (1937), όπου κυριαρχεί μια μεγαλοπρεπής πομπή στα χνάρια των λαμπαδηδρομιών που οργάνωνε το ναζιστικό κόμμα. Οι πυρσοί στις συγκεντρώσεις του νεοναζιστικού κόμματος στη χώρα μας αποτελούν ένα γελοίο αντίτυπο της κραταιάς άλλοτε χιτλερικής κυριαρχίας.

Κάθε εποχή έχει τα δικά της “μεγάλα θεάματα” και τα δικά της μέσα. Σε εμάς έλαχε να ζούμε στην εποχή της τηλεόρασης. Είναι εκείνο το εξυπηρετικό μέσο που φροντίζει ώστε να μη χρειάζεται να βγεις από το σπίτι σου προκειμένου να απολαύσεις κάποιες υπηρεσίες. Έρχεται εκεί, απέναντι από τον καναπέ σου, και σου λέει τα νέα. Σε πληροφορεί για νέα προϊόντα και φροντίζει για τη διασκέδασή σου. Σου προτείνει επιλογές καθημερινότητας αλλά και στάση ζωής. Σου λύνει ακόμα και το πρόβλημα του “μεγάλου θεάματος” της εποχής μας. Εξασφαλίζει τη μεταφορά του στο σπίτι σου.

Τα τηλεθεάματα όπου ομάδες συνανθρώπων μας αγωνίζονται για την επιβίωση κυριαρχούν στη μικρή μας οθόνη. Ευτυχώς, δεν πολεμούν με σπαθιά και ρωμαϊκές τρίαινες. Προσπαθούν με πάνινα μπαλάκια να ρίξουν ντενεκεδάκια ή να περάσουν γρήγορα μια διαδρομή ανάμεσα σε μια λιμνούλα, ένα βαρέλι και ένα σκοινί. Καταφέρνουν όμως να απορροφήσουν αξιοθαύμαστα την προσοχή του θεατή. Το ενδιαφέρον τους άλλωστε εστιάζεται στη χειραγώγηση του κοινού που με φανατισμό παρακολουθεί.

Η ανθρωπότητα έχει διανύσει σημαντική πολιτισμική απόσταση. Βεβαίως, έπειτα από τόσο δρόμο ανάμεσα σε φιλοσοφικές επεξεργασίες, ιδεολογικές ζυμώσεις, επιστημονικές ανακαλύψεις, καλλιτεχνικές δημιουργίες, πολέμους, καταστροφές και ιστορικά διδάγματα, δεν θα κατάπινε αμάσητα μαζικά θεάματα σαν εκείνα της ρωμαϊκής εποχής ή κατοπινών καταστροφικών ιδεολογιών. Η σημερινή εξουσία όμως έχει δυνατά όπλα. Με αγωγό την τηλεόραση, προσφέρει εκείνο το μαζικό θέαμα που περνά ανώδυνα και κάνει μια χαρά τη δουλειά της.

“Μεγάλο θέαμα” delivery για το σπίτι!

* Ο Π. Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10811/8444126/-megalo-theama-delivery)

Οι Ενετοί, οι Έλληνες και η Τζαμάικα ( Εφημ.ΑΥΓΗ 30.9.2017)

Η πορεία των πραγμάτων καταγράφεται θετική και η Αριστερά ελπίζει πως μόνο με τον λαό μαζί μπορεί να ξεπεραστεί το γκρίζο τοπίο. Υπάρχουν όμως και αυτοί που διαχρονικά έχουν τις ελπίδες τους στους Ενετούς, τους Βαυαρούς τους Άγγλους, τους Γάλλους, τους Ρώσους, έως και τους Τζαμαϊκανούς!

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

 

Με αφορμή τα αποτελέσματα των γερμανικών εκλογών τέθηκε ξανά ένα αγαπημένο μας ερώτημα: Ποια ακριβώς γερμανική κυβέρνηση θα είναι ωφέλιμη για την Ελλάδα; Μονίμως ετεροκαθοριζόμενοι, ψάχνουμε τον επωφελή για τη χώρα μας κυβερνητικό σχεδιασμό εκεί μακριά στο Βερολίνο. Μας βολεύει άραγε ο «μεγάλος» συνασπισμός Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών ή η συγκόλληση Χριστιανοδημοκρατών – Φιλελευθέρων – Πρασίνων, και «Τζαμάικα» επονομαζόμενη;

Αυτή η ελπίδα να μας συμπαρασταθούν οι ξένοι σε κάθε δύσκολη στιγμή λύνοντας τα προβλήματά μας, έρχεται από πολύ παλιά. Κατά την τουρκοκρατία περιμέναμε τον Μόσχοβο «να φέρει το σεφέρι» και να μας ελευθερώσει. Αν δεν ξεσηκωνόντουσαν οι Έλληνες το 1821, ακόμα θα τον περιμέναμε.

Ας πάμε όμως και πιο πριν. Ας κάνουμε μια στάση στην περίοδο της ενετοκρατίας στην Κρήτη. Θεωρείται τύχη που έως το 1669 μ.Χ. το νησί αντιστάθηκε στους Οθωμανούς υπό την ενετική κατοχή. Χριστιανοί άνθρωποι ήσαν οι Ενετοί, όπως και να το κάνεις καλύτεροι από τους αλλόπιστους. Δεν μας περνάει από τον νου ίσως πως όλες οι κατοχές είναι Κατοχές. Με το Κ μάλιστα κεφαλαίο.

Ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος μας διαφωτίζει για τα μαρτύρια που υπέμεινε το ηρωικό νησί από τους καθολικούς έστω, χριστιανούς όμως (!), της Γαληνοτάτης Ενετικής Δημοκρατίας. Αναφέρει την «αγρίαν καταδίωξιν» του αυτόχθονος πληθυσμού εκ μέρους των κατακτητών. Ταυτόχρονα σημειώνει την «αυτήν δ’ ετέρωθεν καρτερικήν και μεγαλόψυχον αντίστασιν» των Κρητικών απέναντι στον ενετικό ζυγό.

Να ξαναγυρίσουμε στις πρώτες μέρες του νέου ελληνικού κράτους; Τότε που τα κόμματα ανερυθρίαστα έπαιρναν το όνομά τους από την ξένη δύναμη στην οποία ήσαν προσκολλημένα; Οι Ζακυνθινοί έμποροι αδελφοί Γεώργιος και Σπυρίδων Βιτάλης ιδρύουν το Γαλλικό Κόμμα, στο οποίο διέπρεψε ο Ιωάννης Κωλέτης. Ο Σπυρίδων Τρικούπης είναι ο εισηγητής για τη δημιουργία του Αγγλικού Κόμματος και ο πλούσιος έμπορος Ιωάννης Βαρβάκης, που δραστηριοποιείται επαγγελματικά στη Ρωσία, αναπτύσσει σχέσεις με το Ρωσικό Κόμμα. Είναι η εποχή που υπάρχει ποικιλία «ελπίδων».

Ας καταγράφει στα απομνημονεύματά του ο Μακρυγιάννης, ζώντας την περίοδο της Βαυαροκρατίας, πλείστα όσα για την αναλγησία και περιφρόνηση των Βαυαρών απέναντι στον ταλαιπωρημένο ελληνικό λαό. Ας φέρονται οι ξένοι διορισμένοι προστάτες με περισσή αχαριστία στους διακονιάρηδες – αγωνιστές του 1821.

«Οι ευεργέτες μας οι Ευρωπαίοι έτζι θέλησαν να μας κάνουν εμάς τους αγωνιστές» σημειώνει ειρωνικά. Και ο Μιλτιάδης Χουρμούζης στην κωμωδία του «Ο υπάλληλος» (1836) μας δίνει μια σπαρακτική σκηνή όπου ο ρακένδυτος αγωνιστής του 1821, ζητιανεύει μια μικρή βοήθεια από τον εξ Εσπερίας αφιχθέντα κρατικό υπάλληλο που ξοδεύει τα χρήματα του κράτους για πομάδες και ζαχαρωτά! (Από τότε…).

Στις μέρες μας, οπότε που ζούμε τον εφιάλτη της κρίσης που δημιούργησαν εκείνες οι πολιτικές δυνάμεις που διαχειρίστηκαν τις τύχες μας στο παρελθόν, στραφήκαμε πάλι στους ξένους. Είναι γνωστός ο τρόπος που μας αντιμετώπισαν.

Και όταν άρχισε να κυβερνά ο ΣΥΡΙΖΑ, ακούσαμε συμπατριώτες μας να παρακαλούν δημόσια τους ξένους εταίρους μας να αντισταθούν στις προσπάθειες της κυβέρνησης για αναστροφή της κατάστασης. «Γερούν γερά» κραύγαζαν μεγαλοφώνως. Ανεδείχθησαν μάλιστα κάποιοι σε αποτελεσματικότατους πληροφοριοδότες προς τα ξένα κέντρα για ό,τι συμβαίνει στη χώρα. Για ό,τι αποφασίζει η κυβέρνηση. Με την ελπίδα πως θα βρουν αυτά τα κέντρα κάτι που θα δυσκολεύει την προσπάθεια της αντιστροφής.

Πάλι στους ξένους στράφηκαν για (κομματική) βοήθεια οι αθεόφοβοι! Και τώρα που υπάρχουν μετρήσιμα πια αποτελέσματα, όταν κάποιος από εκεί έξω εκφράζεται θετικά για την πορεία της χώρας, τον μαλώνουν και βάζουν τους ευρωβουλευτές τους να το κάνουν θέμα μέσα στο ίδιο το Ευρωκοινοβούλιο.

Η πορεία των πραγμάτων όμως καταγράφεται θετική και η Αριστερά ελπίζει πως μόνο με τον λαό μαζί μπορεί να ξεπεραστεί το γκρίζο τοπίο.

Υπάρχουν όμως και αυτοί που διαχρονικά έχουν τις ελπίδες τους στους Ενετούς, τους Βαυαρούς τους Άγγλους, τους Γάλλους, τους Ρώσους, έως και τους Τζαμαϊκανούς!

Θλίψη…

 

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8432304/oi-enetoi-oi-ellenes-kai-e-tzamaika#)

Πηγές:

Σπ. Ζαμπέλιου «Ιστορικά Σκηνογραφηματα», εκδ. Γαλαξίας Κεραμικός.

Μακρυγιάννη: «Απομνημονεύματα», εκδ. Μπάυρον.

 

Ο Ρουσσώ, οι ηθοποιοί και ο Β. Σόιμπλε (ΑΥΓΗ 23.09.2017)

Τι να περιμένει κανείς από κάποιους των οποίων οι ιδεολογικές αφετηρίες έχουν αναφορά σε ατυχείς φρονώ στιγμές σπουδαίων φιλοσόφων, οι οποίοι ήσαν υπερήφανοι γιατί στην τάδε ή την δείνα πόλη, δεν αγαπούν την κωμωδία!

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Αντλώντας ο καθείς από τη δεξαμενή των θεωρητικών κειμένων αλλά και της πρακτικής εμπειρίας που τον συντροφεύουν στον βίο του, κάνει συνδέσεις και αναγωγές αλματώδεις κάποιες φορές, στην προσπάθεια να αντιμετωπίσει την σκληρή πραγματικότητα του παρόντος χρόνου. Έτσι λοιπόν, σε αυτήν την περιοχή της Ιστορίας που ταχθήκαμε να διασχίσουμε, αντιμετωπίζουμε πρόσωπα, καταστάσεις και γεγονότα πολλές φορές με τρόπο που ίσως ξαφνιάζει.

Ζώντας την περιπέτεια της πρόσφατης κρίσης και τον τρόπο που φίλοι και εταίροι μας αντιμετώπισαν, βρίσκω στον προτεσταντικό τρόπο που ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανκ Σόιμπλε, αλλά και μία ολόκληρη ελίτ, διαχειρίστηκαν την προσπάθεια της χώρας να ορθοποδήσει. Θεωρώ πως υπάρχουν πολλές ομοιότητες με τον τρόπο που αντιμετωπίσθηκαν κατά τον 18ο αι. οι θεατρίνοι, με βάση τις απόψεις εκείνων των εκκλησιαστικών ανδρών (Ιωάννη Καλβίνου και Μαρτίνου Λούθηρου) από τους οποίους εμπνέεται ο συγκεκριμένος Γερμανός πολιτικός και όχι μόνον αυτός… Παρατηρώντας το στυφό του χαμόγελο αλλά κυρίως την επιμονή του στην αμφισβήτηση της ποιότητας και αξιοπρέπειας του ελληνικού πολιτικού κόσμου συλλήβδην και βεβαίως του ελληνικού λαού, μου έρχονται στον νου οι απόψεις σοβαρών φιλοσόφων κατά τον 18ο αι. όσον αφορά στην χρησιμότητα των ηθοποιών.

Πατώντας στο θεωρητικό έργο των δημιουργών του προτεσταντισμού, έρχεται ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ, να απαξιώσει την τέχνη του ηθοποιού, ως μία τέχνη του να ντύνεται κανείς με κουρέλια βασιλιά και να προσποιείται έναν χαρακτήρα διαφορετικό από τον δικό του. Θωρεί ότι «σε αυτήν την καπηλεία του εαυτού μας υπάρχει κάτι ποταπό και χαμερπές». Υποστηρίζει πως το φρόνημα που πορίζεται ο ηθοποιός από το επάγγελμά του είναι «Ένα κράμα μικροπρέπειας υποκρισίας, γελοίου εγωισμού και ιταμής αχρειότητας». Στημένοι στον τοίχο οι ηθοποιοί της εποχής, ευρίσκοντο στη δυσάρεστη θέση να απαντήσουν στο αμείλικτο ερώτημα: «Πες μου σε τι χρησιμεύεις;» . Βεβαίως πριν από την χρησιμότητα είχε τεθεί σε αμφιβολία, η ηθική των ηθοποιών. Μας πληροφορεί ακόμα, πως στη Γενεύη του 1700 δεν αγαπούν την κωμωδία. «Δεν την ανέχονται»!

Κάνοντας λοιπόν άλματα χρόνου και σκέψης, βρίσκω πως όχι λίγοι σύγχρονοι Ευρωπαίοι πολιτικοί, εμπνεόμενοι από τις θεωρητικές αφετηρίες του Λούθηρου και του Καλβίνου, αντιμετώπισαν τον ελληνικό λαό όπως ο Ρουσσώ και ένα ολόκληρο κίνημα φιλοσόφων γύρω του, τους ηθοποιούς του καιρού τους. Συντονιστής και αδιαμφισβήτητος εκφραστής αυτής της στάσης σήμερα, είναι βέβαια ο πολύς Β. Σόιμπλε.

Αφού καταλλήλως χρεώθηκε η Ελλάδα με θαλασσοδάνεια και υποβρύχια που γέρνουν, αφού φορτώθηκε την οικονομική τρύπα της «Ολυμπιάδας 2004» και αφού τα όποια χρήματα υπήρχαν «φυγαδεύτηκαν» στο εξωτερικό, οι πολιτικές δυνάμεις που είναι υπεύθυνες για όλα αυτά, κάλεσαν τον λύκο να σώσει τα πρόβατα.

Έναν λύκο, που θεωρεί πως οι Έλληνες, όπως οι ηθοποιοί εκείνης της παλιάς εποχής, είναι «ένα κράμα μικροπρέπειας υποκρισίας, γελοίου εγωισμού και ιταμής αχρειότητας». Είναι οι ακόλαστοι που ξόδεψαν τα λεφτά που τους έστειλε η Ευρώπη για ανάπτυξη, στις παραλίες πίνοντας ούζο. Και ερωτούν τον Έλληνα: «Πες μου σε τι χρησιμεύεις;».

Έπεισαν τους ευρωπαϊκούς λαούς με αυτά τα εύκολα επιχειρήματα. Δεν χρειάστηκε άλλωστε να κοπιάσουν πολύ. Το πολιτικό σύστημα της χώρας, αυτοί που κυβέρνησαν μεταπολιτευτικά, τους έδωσαν ατράνταχτα επιχειρήματα, με τον τρόπο που διοίκησαν, σπατάλησαν, έκλεψαν. Έδωσε λοιπόν αυτό το πολιτικό προσωπικό το δικαίωμα στους αγαπημένους μας εταίρους να αντιμετωπίσουν με μικροψυχία, την υπόθεση αντιμετώπισης της δύσκολης περιόδου για την πατρίδα μας . Και τη νύφη την πλήρωσε ο λαός.

Ο λαός μας όμως που στάθηκε όρθιος . Οι πολλοί, πια συμφωνούν πως ο κάβος ξεπερνιέται σταθερά. Οι μικρόψυχοι στερεύουν από επιχειρήματα. Παρ’ όλα αυτά σε κάθε ευκαιρία, επιμένουν για τα χειρότερα οι αδιόρθωτοι. Εκτός, αλλά και εντός της χώρας. Ας τους αφήσουμε.

Τι να περιμένει άλλωστε κανείς από κάποιους των οποίων οι ιδεολογικές αφετηρίες έχουν αναφορά σε ατυχείς φρονώ στιγμές σπουδαίων φιλοσόφων, οι οποίοι ήσαν υπερήφανοι γιατί στην τάδε ή την δείνα πόλη, δεν αγαπούν την κωμωδία!

Τι να περιμένει κανείς από ανθρώπους που δεν θέλουν να γελάνε. Που θεωρούν το γέλιο αμαρτία! Ας μείνουν με το στυφό τους χαμόγελο…

Πηγές: Λεξικό του Θεάτρου (Παν/μιο Οξφόρδης) εκδ. Νεφέλη

Ντιντερό: Το παράδοξο με τον ηθοποιό . εκδ. Πόλις

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8419164/o-rousso-oi-ethopoioi-kai-o-b-soimple#)

Εμποροπανύγηρις… (Εφημ.ΑΥΓΗ 16.09.2017)

Ξεκινώντας από την πανήγυρη της Δήλου κατά την αρχαιότητα και περνώντας στις εμποροθρησκευτικές πανηγύρεις των βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας, φτάνουμε στα σημερινά πανηγύρια και από εκεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου χτυπάει η εμπορική, επιχειρηματική, αλλά και πολιτική καρδιά του τόπου.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου είναι ο καιρός που οργανώνεται πλήθος εμποροπανηγύρεων σε επαρχιακές πόλεις αλλά και κεφαλοχώρια. Ο χειμώνας έρχεται και οι νοικοκυραίοι θα πρέπει να εφοδιαστούν με τα χρειώδη. Σαπούνια, τρόφιμα, είδη νοικοκυριού, σώβρακα και φανέλες, παπούτσια, εργαλεία και βέβαια να αγοράσουν ή να πουλήσουν ζώα. Η ζωοπανήγυρις άλλωστε ήταν ένα ξεχωριστό και σπουδαίο συστατικό μέρος της εμποροπανηγύρεως. Σε αυτού του είδους τις «εποχικές αγορές», διαχρονικά, παρατηρούμε ότι εμπόριο ασκούσαν όχι μόνον οι κατ’ επάγγελμα έμποροι, αλλά και ένα ευρύτερο πλήθος ανθρώπων. Μικροκαλλιεργητές που πουλούσαν τα γεννήματά τους ώστε να μπορούν να αγοράσουν προϊόντα που δεν υπήρχαν στη δική τους περιοχή, μικροβιοτέχνες, μάστορες και μικροεπαγγελματίες που αναλάμβαναν οι ίδιοι την πώληση του κόπου τους κ.λπ.

Εδώ όμως δεν υπάρχει απλά η εμπορική διάσταση. Πάντα είχαν αυτές οι διοργανώσεις και το στοιχείο της κοινωνικής συνάθροισης, όπου φίλοι και συγγενείς συναντώνται, σχέσεις καλλιεργούνται, προξενιά γίνονται και έρωτες γεννιούνται. Βεβαίως, πολλές από αυτές, έχουν και θρησκευτικό χαρακτήρα, συνδεόμενες με την πανήγυρη κάποιας εκκλησίας ή ενός τοπικού αγίου. Κυρίαρχο είναι και το στοιχείο του πολιτιστικού γεγονότος, όπου διαφορετικές κουλτούρες συνυπάρχουν και αλληλογνωρίζονται. Κουλτούρες που έχουν να κάνουν με συνήθειες, τρόπο ενδύσεως, υλικά και φαγητά των επιμέρους τόπων και τόσα άλλα. Παρόντες και οι κατ’ επάγγελμα καλλιτέχνες που έχουν την ευκαιρία να εξασκήσουν την τέχνη τους. Μουζικάντηδες και κομπανίες τοπικής μουσικής, καλλιτέχνες πιο γνωστοί στο πανελλήνιο ως οι «φίρμες του πανηγυριού», ο «Γύρος του θανάτου» με τις μοτοσυκλέτες να βρυχώνται στροβιλιζόμενες στο βαρέλι των καλλιτεχνών – αθλητών, παλιότερα οι γητευτές φιδιών, οι φακίρηδες, το «κορίτσι λάστιχο» και η «ασώματος κεφαλή», ο καραγκιοζοπαίκτης με τον ένδοξο μπερντέ του και τόσοι άλλοι.

Είναι μακρά η διαδικασία μορφοποίησης της σημερινής εμποροπανηγύρεως. Ο Στράβων μας πληροφορεί για τη μεγάλη εμπορική πανήγυρη της Δήλου, σημειώνοντας και τον εμπορικό της, εκτός του θρησκευτικού, χαρακτήρα: «Η τε πανήγυρις εμπορικόν τι πράγμα εστί». Στους βυζαντινούς χρόνους, αυτές οι διοργανώσεις πέρασαν αποκλειστικά στη δικαιοδοσία της Εκκλησίας, με σαφή νομοθέτηση για τούτο, στο πλαίσιο του βυζαντινού δικαίου. Κατά την ίδια περίοδο, αύξησαν τον αριθμό τους, δημιουργώντας μια κυρίαρχη κατάσταση για την οικονομική και κοινωνική ζωή. Υπήρχαν τα μικρά τοπικά πανηγύρια, υπήρχαν όμως και τα μεγάλα και διάσημα. Να σημειώσουμε τα πανηγύρια του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη, του αγίου Ευγενίου στην Τραπεζούντα, του Ευαγγελιστή Ιωάννη στην Έφεσο.

Ο σημερινός τύπος των πανηγύρεων αυτών έχει περισσότερη σχέση με τη μορφή που πήραν κατά την οθωμανική περίοδο, κατά την οποία αναπτύχθηκαν οι πόλεις και σε αυτές κυρίως οργανώθηκαν οι μεγάλες πανηγύρεις. Το πανηγύρι της Τρίπολης αναφέρεται σε γαλλικά αρχεία ως το πιο σημαντικό της Πελοποννήσου. Εδώ αναφέρονται και εκείνα του Μυστρά και των Καλαβρύτων. Η Λάρισα πρωταγωνιστεί στον θεσσαλικό κάμπο, έχοντας και ονομαστό μπεζεστένι (πετρόκτιστη σκεπαστή αγορά πολύτιμων εμπορευμάτων), ενώ η Ελασσόνα, τα Φάρσαλα αλλά και το Μοσχολούρι Καρδίτσας συμπληρώνουν τον χάρτη των σημαντικών θεσσαλικών διοργανώσεων.

Κατά τον 19ο και 20ό αιώνα οι εμποροπανηγύρεις εξελίχθηκαν συμβαδίζοντας με την εποχή. Στα εμπορεύματα, πλάι στα γεωργικά εργαλεία, το άροτρο και το δρεπάνι, προστέθηκε το γραμμόφωνο και στη συνέχεια το ραδιόφωνο, το τζουκ μποξ, το μαγνητόφωνο και το CD player. Το πλαστικό αποθεώθηκε και τα κινέζικα προϊόντα κατέκτησαν τις εμποροπανηγύρεις. Όσα κι αν αλλάξουν όμως, είναι σίγουρο ότι αυτές οι παμπάλαιες συνάξεις αποτελούν ακόμα και σήμερα σημείο άσκησης εμπορικών, θρησκευτικών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων.

Ξεκινώντας λοιπόν από την πανήγυρη της Δήλου κατά την αρχαιότητα και περνώντας στις εμποροθρησκευτικές πανηγύρεις των βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας, φτάνουμε στα σημερινά πανηγύρια και από εκεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου χτυπάει η εμπορική, επιχειρηματική, αλλά και πολιτική καρδιά του τόπου. Την τιμούν πρωθυπουργοί ανακοινώνοντας τα σχέδιά τους, πολιτικοί ηγέτες, πλήθος κοινωνικών στελεχών, άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνδικαλιστές, καλλιτεχνικοί δημιουργοί. Πρωταγωνιστεί όμως το πλήθος των ανθρώπων από όλη τη χώρα που θέλει να ζήσει τη γιορτή του πολύχρωμου κόσμου της ΔΕΘ.

Αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Στα Ιωάννινα, στη Λαμία, στο Κιλκίς, στην Αμφίκλεια, στην Τρίπολη, στο Γύθειο, στη Θήβα και αλλού, το πανηγύρι θα είναι πάντα ένα από τα κορυφαία γεγονότα κάθε τόπου.

* Ο Π. Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10811/8404340/emporopanygeris-)

Χτιστάδες θεατρίνοι ( Εφημ. ΑΥΓΗ 10.09.2017)

(Θεατρική παράσταση το έτος 1948 ! σε αυτοσχέδια σκηνή στο προαύλιο της  εκκλησίας Αγ.Νικολάου στην Πύλη Τρικάλων ) 

Οι παραστάσεις των διασκευών του «Πανάρετου», ρίζωσαν σε πολλά μέρη. Δίνονταν κάθε χρόνο μέσα από μια τελετουργία όπου άρχιζε με την έναρξη των προβών γύρω στα Χριστούγεννα και κατέληγε στην παρουσίαση την εποχή της αποκριάς.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

 

Η ενασχόληση με έργα τέχνης, πριν ακόμα περάσει στην κυρίαρχη ευθύνη των κατ’ επάγγελμα δημιουργών, αποτέλεσε το πεδίο καλλιτεχνικής δράσης της ίδιας της κοινωνίας και των ανθρώπων που συγκροτούσαν συλλογικότητες φυλετικές, πολιτισμικές, επαγγελματικές κ.λπ. Αυτήν τη λυτρωτική ενασχόληση συνέχισαν οι κοινωνικές ομάδες και μετά τη συγκρότηση των καλλιτεχνικών συντεχνιών που κατ΄ αποκλειστικότητα παράγουν καλλιτεχνικό έργο.

Χτιστάδες, μελισσοκόμοι και εποχιακοί εργάτες γης από την Ήπειρο για παράδειγμα, κατά τον 19ο αιώνα ασχολήθηκαν με το θέατρο και το μεταλαμπάδευσαν από τα νησιά του Ιονίου στη Δυτική Ελλάδα. Στην Ήπειρο δηλαδή, τη Δυτική Ρούμελη και έως και το Φανάρι Καρδίτσας.

Με την πτώση της Κρήτης στους Οθωμανούς, λόγιοι κρητικοί κατέφυγαν στα Ιόνια Νησιά που ήταν υπό την κυριαρχία της Γαληνοτάτης Ενετικής Δημοκρατίας, φέρνοντας μαζί και τον πνευματικό τους πλούτο. Κορυφαία ανάμεσα σε άλλα πολλά δημιουργήματα του Κρητικού Θεάτρου και η τραγωδία «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτζη, γραμμένη γύρω στα 1595. Σε αυτό το έργο, ο έρωτας της βασιλοπούλας Ερωφίλης με τον Πανάρετο, έναν νέο που ζει στην αυλή του βασιλιά, καταλήγει σε τραγωδία μιας και ο βασιλιάς διατάζει να σκοτώσουν τον εραστή της κόρης του και να της παρουσιάσουν το τεμαχισμένο κορμί του σε ένα καλάθι! Αυτό καθ’ αυτό το θέμα και η πλοκή του έργου, αγαπιέται πολύ από το κοινό, ξεφεύγει από την κειμενική του διάσταση και αποτελεί πια μέρος της προφορικής παράδοσης η οποία με τη σειρά της ενεργοποιεί μικρές θεατρικές διασκευές που παίζονταν από απλούς ανθρώπους. Αυτές οι παραστάσεις, λάμβαναν χώρα όπως είπαμε στα Επτάνησα προς τέρψιν των λαϊκών στρωμάτων. Το κρητικό θέατρο άλλωστε είχε προλάβει να «μπολιάσει» και τις «Ζακυνθινές Ομιλίες» που είναι ένα σημαντικό είδος λαϊκού θεάτρου έως σήμερα.

Στα νησιά του Ιονίου, αναζητούσαν εργασία εποχιακοί εργάτες και επαγγελματίες από την απέναντι τουρκοκρατούμενη Δυτική Ελλάδα. Χτιστάδες Ηπειρώτες που διέτρεχαν την Επτάνησο αλλά και τις σκλαβωμένες περιοχές σε Θεσσαλία, Πελοπόννησο κ.λπ., φτιάχνοντας σπίτια και γεφύρια, ήρθαν σε επαφή με παραστάσεις αυτών των διασκευών και όπως πάντα συμβαίνει, μαγεύτηκαν από το γεγονός της θεατρικής παράστασης. Πιθανόν στη συνέχεια, να συμμετείχαν σε κάποιες από αυτές, κάνοντας ένα είδος μαθητείας – μύησης στην τέχνη του Διόνυσου. Το σίγουρο πάντως είναι πως μετέφεραν στην απέναντι στεριά τα κείμενα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις διαμόρφωσαν και δικά τους, δίνοντας παραστάσεις των διασκευών της «Ερωφίλης», αλλάζοντας όμως τον τίτλο και κάνοντάς τον «Πανάρετος».

Καταγράφονται πολλές τέτοιες παραστάσεις από τη Νότια Ήπειρο έως την Τριχωνίδα. Υπάρχει μάλιστα καταγραφή παράστασης από μελισσοκόμους, στο Σούλι, το 1886. Τα επαγγέλματα, όπως ήδη σημειώσαμε, ταξίδευαν. Το επάγγελμα του χτίστη απαιτούσε ακόμα μακρύτερα ταξίδια. Ο «Πανάρετος» λοιπόν, έφτασε μέχρι τον Θεσσαλικό κάμπο και συγκεκριμένα το Φανάρι Καρδίτσας. Εδώ, τον έφερε ο μαστρο – Τασιός Παπαγεωργίου, σε διασκευή γραμμένη σε ένα τετράδιο, το 1918, ενώ η τελευταία παράσταση καταγράφεται στα 1981. Ενδιαφέρον έχει ότι εδώ στο Φανάρι για τα κωμικά μέρη χρησιμοποιείται η ιδιαιτερότητα του Θεσσαλικού γλωσσικού ιδιώματος. Την διασκευή του Τασιού Παπαγεωργίου φαίνεται να χρησιμοποιεί για την δική της εκδοχή η διασκευή του Καρπενησίου, όπου συναντάται ανάμεικτο με τα λόγια στοιχεία και την ανάμνηση της κρητικής λαλιάς μέσω του δεκαπεντασύλλαβου και το ρουμελιώτικο ιδίωμα.

Οι παραστάσεις των διασκευών του «Πανάρετου», ρίζωσαν σε πολλά μέρη. Δίνονταν κάθε χρόνο μέσα από μια τελετουργία όπου άρχιζε με την έναρξη των προβών γύρω στα Χριστούγεννα και κατέληγε στην παρουσίαση την εποχή της αποκριάς.

Η «Ερωφίλη» λοιπόν, που ξεκίνησε στα 1595 περίπου από την Κρήτη, ρίζωσε και ενέπνευσε λαϊκούς ανθρώπους στα Επτάνησα και την απέναντι Ελλάδα. Αναμφισβήτητα είναι μια διαδικασία από την οποία πολλά μπορεί να διδαχθεί κανείς και ιδιαίτερα όσοι ασχολούνται επαγγελματικά ή και ως πολιτικά στελέχη με τον πολιτισμό. Άλλωστε αυτό που πρέπει να κάνουν οι ιδεολογίες και οι εξουσίες είναι να εμπνέονται από τον λαϊκό πλούτο και να εμπνέουν αυτούς που υπηρετούν. Αυτός πρέπει να είναι και ο δρόμος που προτείνει η σύγχρονη ριζοσπαστική Αριστερά στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τον κόσμο.

 

Πηγές:

Αικ. Πολυμέρου – Καμηλάκη: «Πανάρετος -Λαϊκή διασκευή της Ερωφίλης στη Δυτ. Ρούμελη», «Θεατρική παράσταση λαϊκής διασκευής της Ερωφίλης στο Φανάρι Καρδίτσας».

Β. Πούχνερ «Το παραδοσιακό λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική».

 

*Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8394703/chtistades-theatrinoi)