Εμποροπανύγηρις… (Εφημ.ΑΥΓΗ 16.09.2017)

Ξεκινώντας από την πανήγυρη της Δήλου κατά την αρχαιότητα και περνώντας στις εμποροθρησκευτικές πανηγύρεις των βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας, φτάνουμε στα σημερινά πανηγύρια και από εκεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου χτυπάει η εμπορική, επιχειρηματική, αλλά και πολιτική καρδιά του τόπου.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Τέλη Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου είναι ο καιρός που οργανώνεται πλήθος εμποροπανηγύρεων σε επαρχιακές πόλεις αλλά και κεφαλοχώρια. Ο χειμώνας έρχεται και οι νοικοκυραίοι θα πρέπει να εφοδιαστούν με τα χρειώδη. Σαπούνια, τρόφιμα, είδη νοικοκυριού, σώβρακα και φανέλες, παπούτσια, εργαλεία και βέβαια να αγοράσουν ή να πουλήσουν ζώα. Η ζωοπανήγυρις άλλωστε ήταν ένα ξεχωριστό και σπουδαίο συστατικό μέρος της εμποροπανηγύρεως. Σε αυτού του είδους τις «εποχικές αγορές», διαχρονικά, παρατηρούμε ότι εμπόριο ασκούσαν όχι μόνον οι κατ’ επάγγελμα έμποροι, αλλά και ένα ευρύτερο πλήθος ανθρώπων. Μικροκαλλιεργητές που πουλούσαν τα γεννήματά τους ώστε να μπορούν να αγοράσουν προϊόντα που δεν υπήρχαν στη δική τους περιοχή, μικροβιοτέχνες, μάστορες και μικροεπαγγελματίες που αναλάμβαναν οι ίδιοι την πώληση του κόπου τους κ.λπ.

Εδώ όμως δεν υπάρχει απλά η εμπορική διάσταση. Πάντα είχαν αυτές οι διοργανώσεις και το στοιχείο της κοινωνικής συνάθροισης, όπου φίλοι και συγγενείς συναντώνται, σχέσεις καλλιεργούνται, προξενιά γίνονται και έρωτες γεννιούνται. Βεβαίως, πολλές από αυτές, έχουν και θρησκευτικό χαρακτήρα, συνδεόμενες με την πανήγυρη κάποιας εκκλησίας ή ενός τοπικού αγίου. Κυρίαρχο είναι και το στοιχείο του πολιτιστικού γεγονότος, όπου διαφορετικές κουλτούρες συνυπάρχουν και αλληλογνωρίζονται. Κουλτούρες που έχουν να κάνουν με συνήθειες, τρόπο ενδύσεως, υλικά και φαγητά των επιμέρους τόπων και τόσα άλλα. Παρόντες και οι κατ’ επάγγελμα καλλιτέχνες που έχουν την ευκαιρία να εξασκήσουν την τέχνη τους. Μουζικάντηδες και κομπανίες τοπικής μουσικής, καλλιτέχνες πιο γνωστοί στο πανελλήνιο ως οι «φίρμες του πανηγυριού», ο «Γύρος του θανάτου» με τις μοτοσυκλέτες να βρυχώνται στροβιλιζόμενες στο βαρέλι των καλλιτεχνών – αθλητών, παλιότερα οι γητευτές φιδιών, οι φακίρηδες, το «κορίτσι λάστιχο» και η «ασώματος κεφαλή», ο καραγκιοζοπαίκτης με τον ένδοξο μπερντέ του και τόσοι άλλοι.

Είναι μακρά η διαδικασία μορφοποίησης της σημερινής εμποροπανηγύρεως. Ο Στράβων μας πληροφορεί για τη μεγάλη εμπορική πανήγυρη της Δήλου, σημειώνοντας και τον εμπορικό της, εκτός του θρησκευτικού, χαρακτήρα: «Η τε πανήγυρις εμπορικόν τι πράγμα εστί». Στους βυζαντινούς χρόνους, αυτές οι διοργανώσεις πέρασαν αποκλειστικά στη δικαιοδοσία της Εκκλησίας, με σαφή νομοθέτηση για τούτο, στο πλαίσιο του βυζαντινού δικαίου. Κατά την ίδια περίοδο, αύξησαν τον αριθμό τους, δημιουργώντας μια κυρίαρχη κατάσταση για την οικονομική και κοινωνική ζωή. Υπήρχαν τα μικρά τοπικά πανηγύρια, υπήρχαν όμως και τα μεγάλα και διάσημα. Να σημειώσουμε τα πανηγύρια του Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη, του αγίου Ευγενίου στην Τραπεζούντα, του Ευαγγελιστή Ιωάννη στην Έφεσο.

Ο σημερινός τύπος των πανηγύρεων αυτών έχει περισσότερη σχέση με τη μορφή που πήραν κατά την οθωμανική περίοδο, κατά την οποία αναπτύχθηκαν οι πόλεις και σε αυτές κυρίως οργανώθηκαν οι μεγάλες πανηγύρεις. Το πανηγύρι της Τρίπολης αναφέρεται σε γαλλικά αρχεία ως το πιο σημαντικό της Πελοποννήσου. Εδώ αναφέρονται και εκείνα του Μυστρά και των Καλαβρύτων. Η Λάρισα πρωταγωνιστεί στον θεσσαλικό κάμπο, έχοντας και ονομαστό μπεζεστένι (πετρόκτιστη σκεπαστή αγορά πολύτιμων εμπορευμάτων), ενώ η Ελασσόνα, τα Φάρσαλα αλλά και το Μοσχολούρι Καρδίτσας συμπληρώνουν τον χάρτη των σημαντικών θεσσαλικών διοργανώσεων.

Κατά τον 19ο και 20ό αιώνα οι εμποροπανηγύρεις εξελίχθηκαν συμβαδίζοντας με την εποχή. Στα εμπορεύματα, πλάι στα γεωργικά εργαλεία, το άροτρο και το δρεπάνι, προστέθηκε το γραμμόφωνο και στη συνέχεια το ραδιόφωνο, το τζουκ μποξ, το μαγνητόφωνο και το CD player. Το πλαστικό αποθεώθηκε και τα κινέζικα προϊόντα κατέκτησαν τις εμποροπανηγύρεις. Όσα κι αν αλλάξουν όμως, είναι σίγουρο ότι αυτές οι παμπάλαιες συνάξεις αποτελούν ακόμα και σήμερα σημείο άσκησης εμπορικών, θρησκευτικών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων.

Ξεκινώντας λοιπόν από την πανήγυρη της Δήλου κατά την αρχαιότητα και περνώντας στις εμποροθρησκευτικές πανηγύρεις των βυζαντινών χρόνων και της τουρκοκρατίας, φτάνουμε στα σημερινά πανηγύρια και από εκεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, όπου χτυπάει η εμπορική, επιχειρηματική, αλλά και πολιτική καρδιά του τόπου. Την τιμούν πρωθυπουργοί ανακοινώνοντας τα σχέδιά τους, πολιτικοί ηγέτες, πλήθος κοινωνικών στελεχών, άρχοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνδικαλιστές, καλλιτεχνικοί δημιουργοί. Πρωταγωνιστεί όμως το πλήθος των ανθρώπων από όλη τη χώρα που θέλει να ζήσει τη γιορτή του πολύχρωμου κόσμου της ΔΕΘ.

Αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Στα Ιωάννινα, στη Λαμία, στο Κιλκίς, στην Αμφίκλεια, στην Τρίπολη, στο Γύθειο, στη Θήβα και αλλού, το πανηγύρι θα είναι πάντα ένα από τα κορυφαία γεγονότα κάθε τόπου.

* Ο Π. Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10811/8404340/emporopanygeris-)

Χτιστάδες θεατρίνοι ( Εφημ. ΑΥΓΗ 10.09.2017)

(Θεατρική παράσταση το έτος 1948 ! σε αυτοσχέδια σκηνή στο προαύλιο της  εκκλησίας Αγ.Νικολάου στην Πύλη Τρικάλων ) 

Οι παραστάσεις των διασκευών του «Πανάρετου», ρίζωσαν σε πολλά μέρη. Δίνονταν κάθε χρόνο μέσα από μια τελετουργία όπου άρχιζε με την έναρξη των προβών γύρω στα Χριστούγεννα και κατέληγε στην παρουσίαση την εποχή της αποκριάς.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

 

Η ενασχόληση με έργα τέχνης, πριν ακόμα περάσει στην κυρίαρχη ευθύνη των κατ’ επάγγελμα δημιουργών, αποτέλεσε το πεδίο καλλιτεχνικής δράσης της ίδιας της κοινωνίας και των ανθρώπων που συγκροτούσαν συλλογικότητες φυλετικές, πολιτισμικές, επαγγελματικές κ.λπ. Αυτήν τη λυτρωτική ενασχόληση συνέχισαν οι κοινωνικές ομάδες και μετά τη συγκρότηση των καλλιτεχνικών συντεχνιών που κατ΄ αποκλειστικότητα παράγουν καλλιτεχνικό έργο.

Χτιστάδες, μελισσοκόμοι και εποχιακοί εργάτες γης από την Ήπειρο για παράδειγμα, κατά τον 19ο αιώνα ασχολήθηκαν με το θέατρο και το μεταλαμπάδευσαν από τα νησιά του Ιονίου στη Δυτική Ελλάδα. Στην Ήπειρο δηλαδή, τη Δυτική Ρούμελη και έως και το Φανάρι Καρδίτσας.

Με την πτώση της Κρήτης στους Οθωμανούς, λόγιοι κρητικοί κατέφυγαν στα Ιόνια Νησιά που ήταν υπό την κυριαρχία της Γαληνοτάτης Ενετικής Δημοκρατίας, φέρνοντας μαζί και τον πνευματικό τους πλούτο. Κορυφαία ανάμεσα σε άλλα πολλά δημιουργήματα του Κρητικού Θεάτρου και η τραγωδία «Ερωφίλη» του Γεωργίου Χορτάτζη, γραμμένη γύρω στα 1595. Σε αυτό το έργο, ο έρωτας της βασιλοπούλας Ερωφίλης με τον Πανάρετο, έναν νέο που ζει στην αυλή του βασιλιά, καταλήγει σε τραγωδία μιας και ο βασιλιάς διατάζει να σκοτώσουν τον εραστή της κόρης του και να της παρουσιάσουν το τεμαχισμένο κορμί του σε ένα καλάθι! Αυτό καθ’ αυτό το θέμα και η πλοκή του έργου, αγαπιέται πολύ από το κοινό, ξεφεύγει από την κειμενική του διάσταση και αποτελεί πια μέρος της προφορικής παράδοσης η οποία με τη σειρά της ενεργοποιεί μικρές θεατρικές διασκευές που παίζονταν από απλούς ανθρώπους. Αυτές οι παραστάσεις, λάμβαναν χώρα όπως είπαμε στα Επτάνησα προς τέρψιν των λαϊκών στρωμάτων. Το κρητικό θέατρο άλλωστε είχε προλάβει να «μπολιάσει» και τις «Ζακυνθινές Ομιλίες» που είναι ένα σημαντικό είδος λαϊκού θεάτρου έως σήμερα.

Στα νησιά του Ιονίου, αναζητούσαν εργασία εποχιακοί εργάτες και επαγγελματίες από την απέναντι τουρκοκρατούμενη Δυτική Ελλάδα. Χτιστάδες Ηπειρώτες που διέτρεχαν την Επτάνησο αλλά και τις σκλαβωμένες περιοχές σε Θεσσαλία, Πελοπόννησο κ.λπ., φτιάχνοντας σπίτια και γεφύρια, ήρθαν σε επαφή με παραστάσεις αυτών των διασκευών και όπως πάντα συμβαίνει, μαγεύτηκαν από το γεγονός της θεατρικής παράστασης. Πιθανόν στη συνέχεια, να συμμετείχαν σε κάποιες από αυτές, κάνοντας ένα είδος μαθητείας – μύησης στην τέχνη του Διόνυσου. Το σίγουρο πάντως είναι πως μετέφεραν στην απέναντι στεριά τα κείμενα, ενώ σε πολλές περιπτώσεις διαμόρφωσαν και δικά τους, δίνοντας παραστάσεις των διασκευών της «Ερωφίλης», αλλάζοντας όμως τον τίτλο και κάνοντάς τον «Πανάρετος».

Καταγράφονται πολλές τέτοιες παραστάσεις από τη Νότια Ήπειρο έως την Τριχωνίδα. Υπάρχει μάλιστα καταγραφή παράστασης από μελισσοκόμους, στο Σούλι, το 1886. Τα επαγγέλματα, όπως ήδη σημειώσαμε, ταξίδευαν. Το επάγγελμα του χτίστη απαιτούσε ακόμα μακρύτερα ταξίδια. Ο «Πανάρετος» λοιπόν, έφτασε μέχρι τον Θεσσαλικό κάμπο και συγκεκριμένα το Φανάρι Καρδίτσας. Εδώ, τον έφερε ο μαστρο – Τασιός Παπαγεωργίου, σε διασκευή γραμμένη σε ένα τετράδιο, το 1918, ενώ η τελευταία παράσταση καταγράφεται στα 1981. Ενδιαφέρον έχει ότι εδώ στο Φανάρι για τα κωμικά μέρη χρησιμοποιείται η ιδιαιτερότητα του Θεσσαλικού γλωσσικού ιδιώματος. Την διασκευή του Τασιού Παπαγεωργίου φαίνεται να χρησιμοποιεί για την δική της εκδοχή η διασκευή του Καρπενησίου, όπου συναντάται ανάμεικτο με τα λόγια στοιχεία και την ανάμνηση της κρητικής λαλιάς μέσω του δεκαπεντασύλλαβου και το ρουμελιώτικο ιδίωμα.

Οι παραστάσεις των διασκευών του «Πανάρετου», ρίζωσαν σε πολλά μέρη. Δίνονταν κάθε χρόνο μέσα από μια τελετουργία όπου άρχιζε με την έναρξη των προβών γύρω στα Χριστούγεννα και κατέληγε στην παρουσίαση την εποχή της αποκριάς.

Η «Ερωφίλη» λοιπόν, που ξεκίνησε στα 1595 περίπου από την Κρήτη, ρίζωσε και ενέπνευσε λαϊκούς ανθρώπους στα Επτάνησα και την απέναντι Ελλάδα. Αναμφισβήτητα είναι μια διαδικασία από την οποία πολλά μπορεί να διδαχθεί κανείς και ιδιαίτερα όσοι ασχολούνται επαγγελματικά ή και ως πολιτικά στελέχη με τον πολιτισμό. Άλλωστε αυτό που πρέπει να κάνουν οι ιδεολογίες και οι εξουσίες είναι να εμπνέονται από τον λαϊκό πλούτο και να εμπνέουν αυτούς που υπηρετούν. Αυτός πρέπει να είναι και ο δρόμος που προτείνει η σύγχρονη ριζοσπαστική Αριστερά στην Ελλάδα, την Ευρώπη, τον κόσμο.

 

Πηγές:

Αικ. Πολυμέρου – Καμηλάκη: «Πανάρετος -Λαϊκή διασκευή της Ερωφίλης στη Δυτ. Ρούμελη», «Θεατρική παράσταση λαϊκής διασκευής της Ερωφίλης στο Φανάρι Καρδίτσας».

Β. Πούχνερ «Το παραδοσιακό λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική».

 

*Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής.

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8394703/chtistades-theatrinoi)

Ο Πολιτισμός πέραν του υπουργείου Πολιτισμού (Εφημ. ΑΥΓΗ 02.09.2017)

Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ο κόσμος, είναι πολύχρωμος και γι’ αυτό είναι ενδιαφέρων. Το βασικό υλικό που τον κάνει έτσι πολύχρωμο είναι αναμφισβήτητα ο Πολιτισμός, που έχει τη δική του ζωή, τη δική του γεωγραφία και όρια, εντός των οποίων καλλιεργείται και αναπτύσσεται. Ο Πολιτισμός κάνει τα δικά του ταξίδια εκτός των ορίων του. Στη γραμμή αυτών των ορίων συμπράττει με άλλους πολιτισμούς, παράγοντας καρπούς ακριβούς.

Αυτά τα όρια δεν καθορίζονται μόνον από τις κρατικές γεωγραφικές συντεταγμένες, ούτε μόνον από τη γλώσσα, τις παραδόσεις, τις συνήθειες ή την πολιτισμική ιστορία ενός τόπου. Όρια συναντούμε και εντός των γλωσσών, των παραδόσεων και των δημιουργικών δυνάμεων, εντός ενός ομοιογενούς συνόλου κρατικού ή πολιτισμικού.

Στο πλαίσιο λοιπόν μιας κρατικής οντότητας, ο πολιτισμός δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ αποκλειστικότητα ασχολούμενους με αυτόν. Δεν έχει να κάνει μόνον με τους κατ’ επάγγελμα δημιουργούς και με τις κρατικές – δημόσιες δομές άσκησης πολιτιστικής πολιτικής (υπουργεία, καλλιτεχνικούς οργανισμούς και σχετικές με τις τέχνες δομές). Αποστολή και υποχρέωση της άσκησης πολιτικής επί του πολιτιστικού γίγνεσθαι έχει το σύνολο του πληθυσμού και βεβαίως σε επίπεδο διοίκησης, πλην του υπουργείου Πολιτισμού, και τα υπόλοιπα υπουργεία, κρατικές και αυτοδιοικητικές οντότητες, οργανισμοί και ενώσεις πολιτών.

Οι υποχρεώσεις ενός υπουργείου Πολιτισμού είναι πολλές και στα αλήθεια ούτε το ανθρώπινο δυναμικό του αλλά ούτε ο προϋπολογισμός του φθάνουν ώστε να καλύψουν τις ούτως ή άλλως πολλές υποχρεώσεις του. Πολιτιστικό υλικό μπορούν να παράξουν μη κρατικές ενώσεις πολιτών, η εκπαιδευτική κοινότητα, ακόμα και ο στρατός, έως και ομάδες εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων.

Ο χώρος όμως όπου το έδαφος είναι εύφορο και όπου υπάρχει η υποχρέωση και όχι μόνον η δυνατότητα πολιτιστικής δράσης, είναι εκείνος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εδώ, μπορούμε να καταγράψουμε λαμπρές σελίδες πολιτιστικής δημιουργίας, για πάνω από έναν αιώνα. Ο πρώτος βαθμός Αυτοδιοίκησης ενέπνευσε και στήριξε ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς θιάσους, χορωδίες, ορχήστρες, φεστιβάλ, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικές ομάδες, εικαστικά, μουσικά και θεατρικά εργαστήρια, φιλαρμονικές και πολλές ακόμα δομές και δράσεις. Προσέφερε έτσι στους δημότες του ωφέλιμη απασχόληση, ευκαιρίες για δημιουργία, γνώση και καλλιέργεια. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που εκπορεύονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, παίρνουν υπ’ όψιν τους τις ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών, συνεισφέρουν στην πολυπολιτισμικότητα μιας περιοχής και κυρίως αναδεικνύουν το ανθρώπινο δυναμικό της τοπικής κοινωνίας. Όλες αυτές οι δράσεις καταλήγουν σε ένα σημαντικό ζητούμενο, που δεν είναι άλλο από την κοινωνική συνοχή, συνθήκη καίρια και αποφασιστική για την πολυπόθητη τοπική ανάπτυξη, τόσο σε επίπεδο οικονομικό όσο και μορφωτικό – αισθητικό.

Στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, το αρνητικό οικονομικό περιβάλλον, η ανεργία, η συμπίεση προς τα κάτω των ευπαθών ομάδων στη χώρα μας έκαναν ακόμα πιο αναγκαία την παρηγορητική παρουσία του πολιτισμού στις τοπικές κοινωνίες παντού στη χώρα. Ο Πολιτισμός χτυπήθηκε σε επίπεδο πόρων αλλά δυνάμωσε σε επίπεδο πρωτοβουλιών και εθελοντικής συμμετοχής για την καλλιέργειά του. Σε παλιότερες εποχές όπου το χρήμα έρεε (σε σχέση με την περίοδο που διανύουμε), εκ μέρους της κεντρικής διοίκησης, υπήρχε στήριξη σε τοπικές πολιτιστικές δράσεις, απρογραμμάτιστα όμως και με πυξίδα την ικανοποίηση αιτημάτων μέσω πελατειακών πολιτικών σχέσεων. Ως αποτέλεσμα, καταγράφεται η εξαφάνιση πολλών δομών, ελλείψει ζεστού δημοσίου χρήματος. Παρ’ όλα αυτά, κάποιες από αυτές άντεξαν και κάποιες νέες εμφανίσθηκαν με το πείσμα του γεωργού που κάνει εύφορο ένα κακοτράχαλο κομμάτι γης. Είναι υποχρέωση λοιπόν της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όλων των βαθμών να ενθαρρύνει και να στηρίξει τις πολιτιστικές δράσεις που δημιουργούνται εντός των ορίων ευθύνης τους. Είναι υποχρέωση του υπουργείου Εσωτερικών να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στον τομέα δράσης του, το οποίο θα έχει να κάνει με τον Πολιτισμό. Αλλά και τα άλλα υπουργεία (Παιδείας, Τουρισμού, Δικαιοσύνης, Ναυτιλίας, Εθνικής Άμυνας, Εξωτερικών κ.ά.) ισχυριζόμαστε πως θα πρέπει να ανοίξουν μια νέα σελίδα στις δράσεις τους, η οποία θα αφορά και την υποχρέωσή τους απέναντι στον Πολιτισμό.

Γιατί ο Πολιτισμός εντέλει διαπερνά τα πάντα. Μεταφέρει ποιότητα, θετικά αποτελέσματα και πληρότητα στον δημόσιο βίο. Και όταν κάνουμε καλύτερο τον βίο των πολιτών, τότε έχουμε πετύχει, και με διαφορά. Ποιοτική διαφορά.

* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

 

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8373473/o-politismos-peran-tou-ypourgeiou-politismou)

Εφέ: Από τον ασκό στην ψηφιακή εποχή ( Εφημ. ΑΥΓΗ 26.08.2017)

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Στη διαδικασία της δημιουργίας μιας θεατρικής παράστασης, η συντεχνία των θεατρίνων, από πολύ νωρίς, εμπλούτισε την σκηνική παρουσίαση των κειμένων με στοιχεία που εξυπηρετούσαν το κείμενο, ικανοποιούσαν τις ανάγκες του θεάματος και πρόσφεραν στον θεατή πληρότητα και ικανοποίηση.

Ηχητικά και οπτικά εφέ δημιουργούνται με σύγχρονες μεθόδους και με τη συνδρομή της επιστήμης και της τεχνολογίας. Ψηφιακά κατασκευάζεται οποιοδήποτε ηχητικό εφέ χρειάζεται και μάλιστα με την παραμικρότερη λεπτομέρεια που απαιτεί το έργο, η παράσταση, η άποψη του σκηνοθέτη. Έτσι λοιπόν έχουμε ανέμους, θύελλες, φωνές πλήθους, νυχτερινά τοπία, ακόμα και την άπνοια μιας καλοκαιρινής ραστώνης, ακριβώς όπως κανείς τα έχει φανταστεί.

Πριν από τη σημερινή ψηφιακή εποχή μας, υπήρχαν οι «προκατ» ήχοι, αποτυπωμένοι σε βινύλιο. Καιρικά φαινόμενα, φωνές ζώων, άνοιγμα πόρτας κ.λπ. Έτσι, το ίδιο γαύγισμα ενός σκύλου, για παράδειγμα, θα μπορούσε να ακούγεται σε μια παράσταση κωμωδίας του Σακελλάριου στο θέατρο Ρεξ της οδού Πανεπιστημίου και σε ένα ανέβασμα του έργου του Ο’ Νηλ «Πόθοι κάτω από τις λεύκες» σε θέατρο στο Μπρόντγουαιη της Νέας Υόρκης.

Το μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από την εποχή του βινυλίου, τα εφέ γίνονταν ζωντανά εντός της σκηνής (αν αυτό απαιτούσε η παράσταση) ή εκτός, ακριβώς πίσω από τις κουίντες. Παμπάλαιες μέθοδοι έδιναν αληθοφανείς ήχους φυσικών φαινομένων, ανθρώπινων ή άλλων δραστηριοτήτων. Για να δώσουν την ψευδαίσθηση της βροχής για παράδειγμα, έβαζαν χαλίκια ή ξερά φασόλια μέσα σε ένα κουτί ή σε έναν κύλινδρο εντός των οποίων είχαν στερεώσει κάποια σταθερά εμπόδια και, με την κίνηση πέρα δώθε, δίνονταν το εφέ της βροχής αποτελεσματικά. Για θύελλες ή καταιγίδες, τα φασόλια θα έπρεπε να είναι μεγαλύτερα! Ένα κρεμασμένο φύλλο λαμαρίνας που διαθέτει στη βάση του μια χειρολαβή, παλλόμενο, δίνει τον ήχο του κεραυνού. Αν το έργο ή η σκηνοθεσία απαιτούσε να ακούσουμε τον καλπασμό του αλόγου που έρχεται από μακριά και φτάνει έξω από την πόρτα του σκηνικού χώρου, χρησιμοποιούσαν πέτρες που τις χτύπαγαν μεταξύ τους ή ξύλα με σίδερα προσαρμοσμένα πάνω τους που τα χτυπούσαν πάνω σε πλάκες ή υφάσματα, μιμούμενοι τον καλπασμό, την περπατησιά στο χώμα ή πάνω σε βότσαλα, ή σε κάποιο καλντερίμι. Σε καμία περίπτωση αυτή η χειροποίητη παραγωγή ηχητικών εφέ δεν μπορεί να έχει την ακρίβεια ενός σύγχρονου ψηφιακού ήχου. Έχει όμως τη δροσιά, την αθωότητα και τη γοητεία της ζωντανής συμβολής του ήχου στη σκηνική διαδικασία, συμβαδίζοντας με την παράσταση και συνεισφέροντας ευεργετικά στο τελικό αποτέλεσμα.

Στην αρχαία εποχή τα ηχητικά εφέ κατείχαν σημαντική θέση στο θεατρικό γεγονός. Οι θεατρίνοι των κλασικών χρόνων είχαν στη διάθεσή τους ειδικά μηχανήματα για τις ηχητικές ανάγκες των παραστάσεων. Το «κεραυνοσκοπείο» και το «βροντείο» ήταν τα πιο διάσημα εργαλεία παραγωγής ήχων. Μηχάνημα που παρήγαγε τεχνητά τον κεραυνό το πρώτο και εργαλείο παραγωγής ήχου βροντής και γενικώς θορυβωδών φαινομένων το δεύτερο, έπαιζαν αποφασιστικό ρόλο σε ένα ρεπερτόριο όπως αυτό των αρχαίων τραγωδιών και κωμωδιών, που τα είχαν μεγάλη ανάγκη. Το «βροντείον» ήταν φουσκωμένοι ασκοί που περιείχαν μικρές πέτρες και που τους χτυπούσαν σε χάλκινες πλάκες για να παράξουν τον επιζητούμενο ήχο. Να σημειώσουμε ακόμα, πως οι μάσκες των ηθοποιών, πέρα από την καθ’ αυτό αποστολή τους να απεικονίζουν το πρόσωπο το οποίο υποδύεται ο υποκριτής, σαν ένα μεγάφωνο, βοηθούσαν τη φωνή να φτάσει σε όλες τις κερκίδες και τις θέσεις ενός κοίλου θεάτρου.

Στο σύγχρονο θέατρο, ο σχεδιασμός του ήχου είναι τέχνη και επιστήμη μαζί. Πέρασε από πολλές διαδικασίες ώστε να εξελιχθεί από τους φουσκωμένους ασκούς της αρχαιότητας έως τα ψηφιακά λογισμικά του σήμερα. Με φανατισμό, πίστη και αγάπη σε όλες τις εποχές συμμετείχαν στην συν-δημιουργία της παράστασης, στην υπηρεσία του συγγραφέα, των θεατρίνων και τελικά των θεατών, για χάρη των οποίων υπάρχει και εξελίσσεται το θέατρο εδώ και χιλιάδες χρόνια.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ. ΑΥΓΗ https://www.avgi.gr/article/10812/8367966/ephe-apo-ton-asko-sten-psephiake-epoche#)

26 χρόνια από τον θάνατο του Αλέκου Σακελλάριου

Με αφορμή τα 26 χρόνια από τον θάνατο του ΑΛΕΚΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ, ένα παλιότερο κείμενο μου στην ΑΥΓΗ με τίτλο “Ο δικός μου Κυρ Αλέκος Σακελλάριος ”

Όταν βρέθηκα δίπλα στον Αλέκο Σακελλάριο, ήταν ήδη ένας θρύλος. Ήταν το καλοκαίρι του 1988 και συναντηθήκαμε για να ανεβάσουμε, με σκηνοθέτη τον ίδιο, το έργο του “Μανωλάκης ο βομβιστής”. Το είχε γράψει κατά την περίοδο της επτάχρονης δικτατορίας στην Ελλάδα και “έπαιζε” κωμικά με τις βόμβες που έβαζαν αντιστασιακοί, τότε. Η κατάσταση στη χώρα είχε πια αλλάξει. Η χούντα είχε περάσει, το ΠΑΣΟΚ ήταν στην εξουσία, και οι στρεβλώσεις που οδηγούσαν εκείνη την εποχή στο 1989, με το σκάνδαλο Κοσκωτά και την κυβερνητική συνεργασία δεξιάς και αριστεράς το ’89 ήταν επί θύραις. Ο “Μανωλάκης” ήταν, λοιπόν, μια κωμωδία, όχι από τις “κλασικές” του Σακελλάριου. Πραγματεύεται ένα θέμα που δεν είναι από τα πιο οικουμενικά που έπιασε στα τόσα πολλά θεατρικά που μας παρέδωσε. Ξεκινήσαμε λοιπόν πρόβες στο σπίτι του, επί της οδού Ευελπίδων στο Πεδίο του Άρεως. Όλοι, γύρω από το γραφείο του. Αρχίσαμε την ανάγνωση, και μείναμε αρκετόν καιρό να κάνουμε “καθιστή πρόβα”. Εμείς, άπειροι στην καθημερινή εκφορά του λόγου επί σκηνής, που όμως έχει προσωπικότητα και ουσία, τον χαζεύαμε όταν δίδασκε την “τέχνη της ατάκας”. Πώς αυτός, ένας συγγραφέας κατ’ ουσίαν και εξ ανάγκης σκηνοθέτης, ήξερε τόσο πολύ καλά να “πλασάρει την ατάκα” και να την κάνει να φαίνεται αυτονόητη, να έχει ποικιλία και να μαγνητίζει τον θεατή; Κρεμόμασταν από τα χείλη του. Κάτι μάθαμε. Και εκ των υστέρων συλλογιζόμουν πάντα, τι ωραίο θα ήταν να τον συναντούσα αργότερα, όταν η πείρα μου ήταν μεγαλύτερη. Θα μάθαινα έτσι περισσότερα. Όπως και να ‘χει, όμως, αποχαιρετίσαμε το θρυλικό γραφείο του πιο καλοί ηθοποιοί από αυτό που ήμασταν όταν για πρώτη μέρα χτυπήσαμε το κουδούνι του. Να συμπληρώσω πως την πρόβα διέκοπταν συχνές αφηγήσεις με ιστορίες από τη ζωή του στην τέχνη. Ήταν ανεπανάληπτος ο τρόπος που είχε να αφηγείται το καθετί. Ακόμα και το πιο ασήμαντο το έκανε να φαίνεται μεγάλο και σημαντικό. Και το υπέβαλλε με τέτοιον τρόπο, που γινόταν μοναδικό! Και που ο ακροατής να θέλει να μην σταματήσει ποτέ η αφήγηση. Αυτό πετύχαινε και με τα θεατρικά έργα που έγραφε και σκηνοθετούσε κατ’ αρχήν στο θέατρο και στη συνέχεια μεταφέροντάς τα στον κινηματογράφο. Αφηγείται μιαν ιστορία που στα χέρια κάποιου άλλου ίσως να μην είχε μεγάλη αξία. Ο κυρ-Αλέκος όμως την αναδείκνυε σε μοναδική. Με το σινεμά, τα θεατρικά του έργα που έκαναν μεγάλη επιτυχία στα θέατρα των Αθηνών, ταξίδευαν παντού στην Ελλάδα και οι επαρχιακοί κινηματογράφοι γέμιζαν από θεατές που απολάμβαναν τον “Θανασάκη τον πολιτευόμενο”, τους “Μακρυκωσταίους και Κοντογιώργηδες”, το “Υπάρχει και φιλότιμο” και τόσα άλλα. Μαζί τους, υπέροχα τραγούδια με στίχους του όπως “Το τραμ το τελευταίο”, “Ο αμαξάς” και τόσα άλλα.

Συνεχίσαμε τις πρόβες στο θέατρο “Γκλόρια” όπου ανέβηκε το έργο του. Εκεί είδα στον Σακελλάριο τον τρόπο που ήλεγχε τα πάντα στην παραγωγή. “Σηκώσαμε” το έργο, δίδαξε δηλαδή την κίνηση, ήρθαν τα κοστούμια, οι μουσικές και φτάσαμε στις γενικές δοκιμές. Ήρθε και η ώρα που θα έπεφτε η αυλαία. Οι τεχνικοί δήλωσαν πως η κουρτίνα έκλεινε σιγά-σιγά. Αυτός ήθελε να κλείσει γρήγορα. Αστραπιαία! Ήταν αυτό το γρήγορο φινάλε, μέρος της παράστασης. Δεν ήθελε να αφήσει ανάσα στον θεατή. Ήθελε να τον ξαφνιάσει και να ξεσπάσει έτσι το χειροκρότημα. Οι τεχνικοί ανένδοτοι. Τότε λοιπόν, ο κυρ-Αλέκος έγινε μεγάλος, τεράστιος! Και με την πείρα, τη γνώση και το κύρος του ανθρώπου που αποτελεί σημαντικό μέρος της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, δήλωσε ορθά κοφτά πως η αυλαία θα κλείσει ακαριαία, ο κόσμος να χαλάσει! Βεβαίως έτσι έγινε και έτσι ήταν σωστό!

Μετά από δύο χρόνια ο κυρ-Αλέκος πήγε αλλού. Άφησε οριστικά αυτόν τον μάταιο κόσμο για να συνεχίσει να γράφει και να σκηνοθετεί σε άλλες διαστάσεις…

Εγώ όμως τον συνάντησα ξανά και ξανά. Βλέποντας τα έργα του, μελετώντας τον και ανεβάζοντάς τα. Το 1994, ο Σωτήρης Μουστάκας με καλεί να συμμετάσχω στο ανέβασμα του θρυλικού “Οι Γερμανοί ξανάρχονται”. Μου έδωσε το κείμενο και μου έκανε την τιμή να μου πει να διαλέξω όποιον ρόλο ήθελα. Διαβάζοντας το έργο, λοιπόν, και γνωρίζοντας ότι γράφτηκε το 1946, αναζήτησα τις παλιές λέξεις και εκφράσεις που θα είχε ένα έργο της εποχής του. Μάταιο. Κρατούσα στα χέρια μου ένα έργο φρέσκο με προσωπικότητα στον λόγο, με ροή και δυναμική σπάνια! Να μνημονεύσω εδώ και την υπέροχη ερμηνεία του αξέχαστου Σωτήρη…

Αν οι “Γερμανοί” ξορκίζανε την κατοχή και τα βάσανά της, ο “Θανασάκης ο πολιτευόμενος”, γραμμένος στις αρχές της δεκαετίας του ’50, σηματοδοτεί την προσπάθεια ανασυγκρότησης του τόπου. Ασχολείται εδώ με τα οικεία κακά. Τις πολιτικές στρεβλώσεις που ήδη είχαν κάνει την εμφάνισή τους στον δημόσιο μετακατοχικό και μετεμφυλιακό βίο. Ανέβασα τον “Θανασάκη” το 2000 με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης και χαρήκαμε όλοι οι συντελεστές τη συμμετοχή του κοινού σε ένα έργο που, παρότι είχαμε κρατήσει την ιστορικότητά του, κατέβαινε στην πλατεία φρέσκο και δροσερό. Το 2007, πάλι με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης, ανέβασα το “Δεσποινίς ετών 39”. Άλλο σπουδαίο έργο κι αυτό. Γλυκόπικρο, με λεπτό χιούμορ και απίστευτα κωμικές καταστάσεις. Τώρα, εν έτει 2013, με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και σκηνοθέτη τον Βασίλη Νικολαΐδη, γίνομαι “Στρατηγός Δεκαβάλλας” στο έργο “Ένας ήρωας με παντούφλες”. Άλλη μία συνάντηση με τον κυρ-Αλέκο. Άλλη μία πρόκληση να μπω στον κόσμο του, να ανακαλύψω την απερίγραπτη μαστοριά του και να χαρώ παίζοντας έναν ρόλο του. Γιατί οι χαρακτήρες που δημιούργησε ο Σακελλάριος δίνουν χαρά και σε αυτόν που τους ερμηνεύει. Έτσι που κοινό και σκηνή γίνονται ένα και ο Αλέκος Σακελάριος να είναι παρών στην πολιτιστική μας ζωή, ες αεί!

Αγαπητέ μου δάσκαλε, γράφοντας το “Οι Γερμανοί ξανάρχονται” ήθελες να σηματοδοτήσεις το τέλος της σκλαβιάς από τη γερμανική κατοχή. Αλίμονο όμως. Φοβάμαι πως οι Γερμανοί [όχι ως φυλή, αλλά ως οικονομικοί πια δυνάστες] δεν έφυγαν ποτέ. Είναι εδώ. Και αυτές τις στιγμές είναι περισσότερο από ποτέ. Στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, παντού στην Ευρώπη…

Ας είναι λοιπόν τα έργα σου βάλσαμο και ανοιχτό παράθυρο για να αντιμετωπίσουμε τα δύσκολα. Άλλωστε τα πάντα γίνονται. Και η αυλαία θα πέσει αστραπιαία. Έτσι όπως εσύ ήθελες!

Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Αλέκου Σακελλάριου, ο οποίος απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 1991

Πάνος Σκουρολιάκος

 

 

Η κούκλα που μεσολαβεί… (Εφημ. ΑΥΓΗ 19.08.2017)

Πριν ακόμα φτάσουμε λοιπόν στο σημερινό καλλιτεχνικό κουκλοθέατρο για μικρούς και μεγάλους, η κούκλα χρησίμευσε ως συμβολικός μεσολαβητής για τις ανάγκες της ίδιας της ύπαρξης και συνέχειας της ζωής.

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Ερευνητής του πλούτου του θεάτρου άοκνος, ο Βάλτερ Πούχνερ συμβάλλει όσο λίγοι στη θεωρία του παρέχοντας τεκμήρια αλλά και έμπνευση για την πρακτική εξέλιξή του. Γεννημένος στη Βιέννη, ήρθε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970 για να ερευνήσει το θέατρό μας και να εξελιχθεί ως ένας από τους πιο σπουδαίους επιστήμονες και πανεπιστημιακούς δασκάλους.

Στο βιβλίο του «Το παραδοσιακό λαϊκό θέατρο στην Ελλάδα και τη Βαλκανική», ανάμεσα στα άλλα, μας δίνει και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις ρίζες του έντεχνου κουκλοθεάτρου στην πατρίδα μας, αλλά και στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο. Αναζητώντας τις ρίζες του ελληνικού «Φασουλή», λοιπόν, ανατρέχει σε εθιμικές μορφές κουκλοθεάτρου επισημαίνοντας τελετουργικές μορφές ενταφιασμού ειδώλων σε περιόδους ανομβρίας για την πρόκληση της ευεργετικής για ανθρώπους και καλλιέργειες βροχής.

Τεκμηριώνει τις πληροφορίες γι’ αυτές τις τελετουργίες μέσα από πλήθος επιστημονικών καταγραφών που αφορούν τον γεωγραφικό χώρο που εκτείνεται από τα Καρπάθια μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος και έως τα βάθη της Μικράς Ασίας. Είναι η ευρεία περιοχή όπου συναντώνται δύο διαφορετικές κουλτούρες θεάματος. Το δυτικό κουκλοθέατρο και το ανατολίτικο θέατρο σκιών. Αλληλοεπηρεάζονται και εξελίσσονται παράλληλα διαμορφώνοντας η κάθε μια το δικό της πρόσωπο.

Στη Ρουμανία (τη χώρα που εξέλιξε περισσότερο από άλλες στην περιοχή το είδος, περνώντας με αξιώσεις από τις τελετουργίες στο έντεχνο κουκλοθέατρο), αλλά και στη γειτονική της Βουλγαρία, στις 9 Μαΐου εφόσον υπήρχε ανομβρία, γυναίκες και κορίτσια θρηνούσαν και ενταφίαζαν στη γη ή έριχναν στο ποτάμι μια κούκλα από πηλό (με τονισμένα τα γεννητικά όργανα) παρακαλώντας για την έλευση της ευεργετικής βροχής.

Ανάλογα με την περιοχή, υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην όλη τελετουργία. Η κούκλα ήταν τοποθετημένη σε μια σανίδα στολισμένη με λουλούδια. Αγρυπνούσαν πλάι της οι συμμετέχοντες στην τελετουργία παριστάνοντας πως βρίσκονται σε κανονική κηδεία, ενώ στις περιπτώσεις που δεν υπήρχε ποτάμι κοντά την έριχναν σε λίμνη ή πηγάδι και στόλιζαν τον «τάφο» με έναν σταυρό από βέργες. Αν αργούσε παρ’ όλα αυτά να βρέξει, τελούσαν ακόμα και μνημόσυνο επιμένοντας, μέσω της τελετουργίας, στην επίκληση της βροχής.

Συναντώντας το έθιμο αυτό στη Σερβία αλλά και στην Βεσσαραβία, καταγράφονται παραλλαγές των ειδώλων. Αλλού είναι πήλινα, αλλού μπορεί να είναι μια «μεταμφιεσμένη» σκούπα. Αξία συμβολική όμως έχει το γεγονός ότι ο ξηρός πηλός ή το ξερό ξύλο πεθαίνουν μέσα στο νερό (ποτάμι, λίμνη, πηγάδι).

Υπάρχει και άλλο έθιμο πρόκλησης βροχής στη Βαλκανική. Είναι η «Πεπερούνα», όπου ένα κορίτσι ντυμένο στα πράσινα παρακαλεί για το έλεος του Θεού και, για τούτο, το παιδί είναι ορφανό ή τσιγγανόπουλο.

Στον ελλαδικό χώρο και συγκεκριμένα στην Ήπειρο, την άνοιξη, ένα είδωλο, ο «Ζαφείρης», αγιάζεται στην εκκλησία, στολίζεται με λουλούδια, κηδεύεται με ένα «δικό του» μοιρολόι και ενταφιάζεται. Εμφανέστατη είναι εδώ η αρχαιοελληνική καταγωγή του εθίμου – τελετουργίας. Τα λουλούδια ιδιαίτερα μας φέρνουν στον νου τα έθιμα της τελευτής, όπου δίδονταν στον πεθαμένο να πάρει μαζί του στο ταξίδι του στον Άδη άνθη και φρούτα.

Παρόμοιο έθιμο συναντάμε και στην Πελοπόννησο με την ονομασία «Φουσκοδέντρι». Οι μετακινούμενοι Σαρακατσάνοι, τη Μεγάλη Παρασκευή, ενταφίαζαν τον Χριστό ως ένα είδωλο (ένα κομμάτι ξύλο ή δύο διασταυρούμενα ξύλα), ενώ μια γυναίκα τραγουδούσε το μοιρολόι της Παναγίας. Συνειρμοί εδώ γεννιούνται για την έντεχνη μεταφορά του θρήνου της μητέρας του Χριστού στο θρησκευτικό δράμα «Χριστός Πάσχων», όπου ο άγνωστος συγγραφέας του έχει ενσωματώσει μεγάλα κομμάτια από τις «Βάκχες» του Ευριπίδη.

Στην Αίγινα, την ημέρα της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, κατασκευάζουν μια κούκλα με τονισμένα τα γεννητικά όργανα, το «Λειδινό», την περιφέρουν μέσα στην πόλη και τελικά την ενταφιάζουν. Στον Πόντο ο Ελληνισμός είχε τη δική του παρόμοια τελετή. Ενταφίαζαν στην ύπαιθρο ένα πήλινο είδωλο μια Κυριακή ανάμεσα στο Πάσχα και την Πεντηκοστή, το θρηνούσαν, μοίραζαν κόλλυβα και στη συνέχεια η τελετή εξελισσόταν σε γλέντι και συμπόσιο.

Πριν ακόμα φτάσουμε λοιπόν στο σημερινό καλλιτεχνικό κουκλοθέατρο για μικρούς και μεγάλους, η κούκλα χρησίμευσε ως συμβολικός μεσολαβητής για τις ανάγκες της ίδιας της ύπαρξης και συνέχειας της ζωής. Είναι καθαρό πως αυτές οι τελετουργικές ταφές και καταστροφές ειδώλων έρχονται από πολύ παλιά.

Υιοθετήθηκαν από τον χριστιανικό κόσμο και κινούμενες ανάμεσα σε διάφορες μορφές, είτε σε παγανιστικό είτε σε χριστιανικό πλαίσιο, ζητούν από το άγνωστο ή από το Θείο τη συνδρομή του για τη συνέχιση του κύκλου της ζωής μέσα στη φύση. Όταν η φύση παρεκκλίνει από τον αέναο αναζωογονητικό της κύκλο, ο άνθρωπος ζητά την επαναφορά της στον ορθό δρόμο μέσω της κατάνυξης, του παιχνιδιού ή της παρωδίας. Είτε μέσω και των τριών αυτών μαζί, ταυτόχρονα.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Περιφέρειας Αττικής

(ΠΗΓΗ : ΕΦΗΜ ΑΥΓΗ http://www.avgi.gr/article/10812/8353539/1-e-koukla-pou-mesolabei-)

Δήλωση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Αττικής Πάνου Σκουρολιάκου σχετικά με νομοθετική ρύθμιση που αφορά παλαιά χρέη κάποιων μονών του Αγίου Όρους.

Αθήνα 9 Αυγούστου  2017

Δήλωση του Βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ Αττικής
Πάνου Σκουρολιάκου

Πολύς λόγος  γίνεται  για την νομοθετική ρύθμιση που εισηγηθήκαμε τρείς βουλευτές (ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-ΚΕΝΤΡΩΟΙ)   όσον αφορά παλαιά χρέη κάποιων μονών του Αγίου Όρους. Δικαιολογημένα πολλοί συμπολίτες μας αναρωτιούνται για το τι σημαίνει ακριβώς αυτή η ρύθμιση.

Να ξεκαθαρίσουμε κατ αρχήν ότι ΔΕΝ αφορά την καταβολή του ΕΝΦΙΑ. Γι΄ αυτό είχε φροντίσει η προηγούμενη κυβέρνηση που με απόφαση της έχει χαρισθεί αυτός ο φόρος  στις μονές το  2013. Η ρύθμιση για την οποία συζητάμε, αφορά παλιά χρέη από ΕΤΑΚΤ και Ακίνητη Περιουσία των χρόνων 2008 έως 2013  που εκ παραδρομής τότε δεν ταχτοποιήθηκε η μη καταβολή τους.  Αυτή η απαλλαγή  των φόρων είναι παλιά υπόθεση, έχει ανταποδοτικό χαρακτήρα και έχει να κάνει με εκτάσεις που παραχώρησαν οι μονές κατά το 1922 με 1924 στους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία αλλά και σε ακτήμονες.

Κάθε χρόνο από τότε, λοιπόν, αποφασίζεται (όπως και φέτος) η παραγραφή τους. Το ίδιο κάναμε και το 2016 όπου είχαν συνυπογράψει και η Νέα Δημοκρατία και το Πασόκ. Φέτος, η ΝΔ δεν υπέγραψε αλλά ψήφισε θετικά και το Πασόκ επίσης δεν υπέγραψε αλλά ψήφισε παρών. Γιατί; Προφανώς  εφαρμόζοντας το δόγμα «αντιπολίτευση να ναι κι ότι να ναι», διακινώντας παράλληλα   τη θεωρία που λέει πως ο ΣΥΡΙΖΑ πολεμά την εκκλησία. Μονά ζυγά δικά τους δηλαδή!

Ο καθείς  βεβαίως αντιλαμβάνεται ότι η ρύθμιση αυτή, είναι κυβερνητική απόφαση. Αλλιώς δεν θα γίνονταν δεκτή στο νομοσχέδιο για την ψηφιακή πολιτική και δεν θα υπερψηφίζονταν.

Όλοι το κατανοούν αυτό. Και εκείνοι που ερωτούν ειλικρινά και εκείνοι και κάνουν ανοιχτά πόλεμο στην κυβέρνηση (με γεια τους με χαρά τους),  και αυτοί που παριστάνουν  τους  «αγνούς διερωτώμενους», υποκρινόμενοι ότι στηρίζουν την κυβέρνηση. (Τρομάρα τους).

Αγαπητοί φίλοι. Άν δεν πίστευα πως καλά κάνω δεν θα έβαζα την υπογραφή  μου. Ήξερα πως θα γίνω εύκολη λεία στους γνωστούς συκοφάντες και παραπληροφορείς.  Υπέγραψα λοιπόν ως βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ  για τις μονές του Αγίου Όρους εν πλήρη συνηδήσει και σε απόλυτη αρμονία με την πολιτική της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ.      

Παναγιώτης (Πάνος) Σκουρολιάκος

Βουλευτής Περιφέρειας Αττικής