1841: Ένα πρώιμο brain drain

Κι όμως το πρώτο brain drain, η φυγή δηλαδή από τη χώρα άξιων ανθρώπων λόγω παντελούς έλλειψης αξιοποίησης τους εδώ, έλαβε χώρα το 1841, με την ίδρυση σχεδόν του νεότερου Ελληνικού κράτους. Θύμα του ήταν και ένας ηθοποιός. Ο Κωνσταντίνος Αριστίας.

Του Πάνου Σκουρολιάκου *

Ήταν η εποχή, όπου Έλληνες του εξωτερικού, επιστήμονες, έμποροι και καλλιτέχνες έρχονται να στηρίξουν την καινούργια, ελεύθερη πια Ελλάδα. Αλίμονο όμως. Πολλοί από αυτούς γύρισαν πίσω κακήν κακώς. Κάποιοι έμειναν να παλέψουν με αυτοθυσία. Όμως υπήρχαν και πάρα πολλοί κηφήνες, που κοίταξαν να εκμεταλλευτούν τις νέες ευκαιρίες. Η ιστορία καταγράφει πλείστα όσα περιστατικά γύρω από τις ανομίες, τις ρεμούλες τους και την μνημειώδη απέχθεια της νέας φιλοβαυαρικής νομενκλατούρας προς τους αγωνιστές του ’21, που αφού είχαν ξοδέψει το βιος και την υγεία τους, περιφέρονταν επαίτες στη νέα πρωτεύουσα. Ο θεατρικός συγγραφέας Μιλτιάδης Χουρμούζης αποτυπώνει σε μια σκηνή του έργου του «Ο Υπάλληλος» αυτήν ακριβώς την κατάσταση: Ο γέρος αγωνιστής πηγαίνει στο γραφείο του «Υπάλληλου», ενός ανώτερου δηλαδή κρατικού λειτουργού που έφθασε από την Ευρώπη και διορίστηκε σε περίοπτη θέση, για να ζητήσει βοήθεια. Αποπέμπεται ο μπαρουτοκαπνισμένος γέρος σκαιώς και με περισσή απαξίωση. Αλλά και η ιστορία, μας πληροφορεί για την τύχη του Νικηταρά του «τουρκοφάγου», που στο τέλος της ζωής του, επέτυχε να λάβει «Άδεια επαίτου» και να ζητιανεύει μπρος στην Αγία Τριάδα του Πειραιά.

Ο Κωνσταντίνος Αριστίας, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1800. Ηγεμόνας της Βλαχίας ήταν τότε ο Φαναριώτης Ιωάννης Καρατζάς. Η κόρη του Ραλλού, αγαπούσε το θέατρο και ενθάρρυνε το ανέβασμα ερασιτεχνικών παραστάσεων στο παλάτι της. Μορφωμένη και διορατική, αναζητούσε ολοκληρωμένες θεατρικές δράσεις από ανθρώπους αφοσιωμένους στην τέχνη του θεάτρου. Στο πρόσωπο του Αριστία ανακάλυψε ένα πηγαίο ταλέντο. Τον έστειλε λοιπόν να σπουδάσει την υποκριτική τέχνη στο Παρίσι, κοντά στον Τάλμα Φρανσουά Ζοζέφ. Το 1827, ο Αριστίας επιστρέφει στο Βουκουρέστι, όπου διδάσκει στο Κολλέγιο του Αγίου Σάββα και ιδρύει Θεατρική Σχολή. Η λαχτάρα για την ελεύθερη πατρίδα όμως, τον φέρνει στην Αθήνα, έτοιμο να προσφέρει τα πάντα για τη δημιουργία και προκοπή ενός γηγενούς θεάτρου, μιας και η θεατρική ζωή εκείνη την εποχή περιορίζονταν σε κάποιες παραστάσεις ιταλικών μελοδραματικών θιάσων και κάποια ιστορικά δράματα παιγμένα από ερασιτέχνες. Το επαγγελματικό θέατρο ήταν στα σπάργανα. Υπήρχε μία μόνον θεατρική αίθουσα, απέναντι από το Δημαρχείο, το ξύλινο θέατρο του Σκοντζόπουλου.

Ο Αριστίας, δεν ήταν απλώς ένας παθιασμένος θεατρίνος. Ήταν και ένας φλογερός επαναστάτης. Μέλος της «Φιλικής Εταιρείας» και σημαιοφόρος του «Ιερού Λόχου», συμμετέχει με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη στη μάχη του Δραγατσανίου. Είναι ένας από τους ελάχιστους επιζώντες του Λόχου.

Έρχεται λοιπόν, έτοιμος να προσφέρει τα πάντα για τη δημιουργία και την προκοπή του θεάτρου στο νέο κράτος. Μπολιασμένος με τις ιδέες του Διαφωτισμού, εμπλέκεται στην προσπάθεια αφύπνισης των Ελλήνων ανεβάζοντας αντιτυραννικές τραγωδίες του Διαφωτισμού, με ευθεία βέλη προς την Βαυαροκρατία και ό,τι έφερε μαζί της. Αυταρχισμό, φαυλοκρατία και απέχθεια απέναντι σε δημοκρατία, δικαιώματα, κοινωνική δικαιοσύνη. Δυστυχώς, οι σκληρές συντεχνιακές δομές του γηγενούς φτωχού θεάτρου στη βαυαροκρατούμενη πρωτεύουσα, είχαν προλάβει να συγκροτηθούν και να «ελέγχουν» το τοπίο. Ο μορφωμένος θεατρίνος και επαναστάτης παραμερίζεται. Ο σπουδαγμένος στο Παρίσι ηθοποιός, ασφυκτιά. Δημιουργείται γύρω του ένας κλοιός, εμποδίζοντας τον να συμμετέχει ενεργά στη θεατρική ζωή του τόπου που τον έχει ανάγκη. Είχε να μεταδώσει πολλά στους ερασιτέχνες της νεοσύστατης θεατρικής συντεχνίας των Αθηνών. Δεν αποκλείεται να κινδύνευε και η ζωή του. Ο αγωνιστής, συγγραφέας και αντιβαυαρός βουλευτής Μιλτιάδης Χουρμούζης κατέφυγε νύχτα σε τουρκικό έδαφος για να γλυτώσει!

Γύρισε λοιπόν ο Αριστίας πίσω στο Βουκουρέστι. Εκεί, ίδρυσε το Εθνικό Θέατρο της Ρουμανίας προσφέροντας πολλά στη θεμελίωση του επαγγελματικού θεάτρου της χώρας.

Ένα αέναο brain drain αιωρείται όλα αυτά τα χρόνια πάνω από το νεότερο ελληνικό κράτος. Πότε προς την Ευρώπη, πότε στην Αμερική, την Αφρική και την Αυστραλία, ατέλειωτη η στρατιά αυτών που φεύγουν, τραγουδώντας κάτι σαν τους στίχους του Μανώλη Ρασούλη: “Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ / και βαθειά σ’ ευχαριστώ / γιατί μ’ έμαθες και ξέρω / ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ / να πεθαίνω όπου πατώ / και να μη σε υπομένω… ”

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : https://left.gr/news/1841-ena-proimo-brain-drain )

Σε ένα παλιό έθιμο στα Μέγαρα

Στα Μέγαρα, με ένα παλιό έθιμο. Οι νύφες που βρίσκονται στο στάδιο του αρραβώνα, πηγαίνουν στην πεθερά κρασί, λουλούδια και καλούδια. Ο Δήμαρχος και οι παρευρισκόμενοι τις φιλεύουν δώρα και λουλούδια. Πάντα την παραμονή της πρωτομαγιάς, που πέρα από πρωτομαγιά της πεθεράς είναι και γιορτή της εργατιάς. (Ας μην ξεχνιόμαστε).

 

 

 

 

 

Συλλογικές συμβάσεις εργασίας στο Θέατρο

Του Πάνου Σκουρολιάκου*

Προτεραιότητα αιχμής είναι η επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας μαζί με την καθαρή έξοδο της χώρας από τις επιτροπείες και τα Μνημόνια, τον προσεχή Αύγουστο του 2018.

Ο χώρος του θεάτρου, με αγωνία περιμένει τη στιγμή της επαναφοράς των εργασιακών σχέσεων εντός του. Πρέπει να ομολογήσουμε πως, οι ηθοποιοί, τεχνικοί και όλες οι άλλες κατηγορίες των εργαζομένων στο θέατρο (ταξιθέτες, φροντιστές, διοικητικοί κ.λπ.) αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες εργασιακές καταστάσεις αληθινής γαλέρας.

Ποτέ δεν ήταν ρόδινα τα πράγματα για όποιον αποφάσιζε να κερδίσει τη ζωή του, εργαζόμενος στο θέατρο. Κοινή πεποίθηση είναι ότι η ενασχόληση με την τέχνη του θεάτρου είναι μια ενασχόληση πολυτελείας και καλό θα είναι να εμπλέκονται με αυτήν, όσοι έχουν εξασφαλισμένα από αλλού τα προς το ζην. Αλίμονο όμως. Η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της συντεχνίας του θεάτρου, προέρχονται από φτωχά ή και προς τα κάτω μεσαία στρώματα.

Οι θεατρίνοι ακόμα και στις περιόδους της «ευμάρειας», δεν κέρδισαν πολλά χρήματα από το θέατρο. Αυτό συνέβη σε όσους είχαν παρουσία στην τηλεόραση. Εκεί, ναι, κυκλοφόρησε αρκετό χρήμα. Αλλά και αυτό στις μέρες μας στέρεψε.

Η από χρόνια πολλά κακοδαιμονία, μεγάλωσε όταν η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κατάργησε την «Άδεια Εξασκήσεως Επαγγέλματος του Ηθοποιού». Μια απόφαση που βρήκε αντίθετο όλο τον κλάδο και ακόμα και τη τότε βουλευτίνα του ΠΑΣΟΚ, ηθοποιό Νόρα Κατσέλη. Μια διαφωνία που της στοίχησε τη βουλευτική έδρα, μιας και στις επόμενες εκλογές που έγιναν με λίστα, τοποθετήθηκε από το κόμμα της πολύ χαμηλά, καθιστώντας αδύνατη την εκλογή της. Ο καθένας, λοιπόν, θα μπορούσε να δοκιμάσει την τύχη του στο σανίδι. Με ή χωρίς σπουδές, με ή χωρίς ταλέντο. Το επιχείρημα πως ο ατάλαντος «θα πάει σύντομα σπίτι του» είναι σωστό. Προηγουμένως όμως, θα έχει κόψει τον δρόμο σε αρκετούς ταλαντούχους καταλαμβάνοντας μια θέση. Θα τους καθυστερούσε, ή θα τους «έστελνε σπίτι τους» νωρίτερα από ότι θα επέστρεφε ο ίδιος (ή η ίδια) στο δικό του.

Σήμερα επικρατεί μέγα και απόλυτο χάος. Με αδιαβάθμητες θεατρικές σπουδές πολλών ταχυτήτων, με δεκάδες στούντιο, φροντιστήρια και σχολές που λειτουργούν ανεξέλεγκτα, με τους λίγους άξιους δασκάλους που χάνονται ανάμεσα στο πλήθος των αεριτζήδων της θεατρικής εκπαίδευσης, πολλοί νέοι προσέρχονται στο θέατρο απαράσκευοι, απροστάτευτοι και ανυποψίαστοι. Αναζητώντας εργασία, βρίσκονται σε ένα τοπίο, όπου ο κάθε επιχειρηματίας κάνει ό,τι νομίζει. Πληρώνει όσα θέλει, όποτε θέλει και αν θέλει. Μπορεί να αλλάζει τις συμφωνίες κατά πώς τον συμφέρει. Αν για παράδειγμα έχει συμφωνήσει να πληρώνει τον ηθοποιό ανά παράσταση, όταν βλέπει πως κλείνει πολλές παραστάσεις, μετατρέπει την αμοιβή σε μηνιάτικο, το οποίο ο ίδιος καθορίζει, κατά πώς τον συμφέρει πάλι. Υπάρχουν ηθοποιοί που μέσα από συμφωνίες αμοιβής με ποσοστά, που εισπράττουν δύο ευρώ την παράσταση, ή και καθόλου. Συλλογική Σύμβαση Εργασίας δεν υπάρχει άλλωστε!

Η γενικευμένη αυτή κόλαση, επιβλήθηκε τον Μάρτιο του 2013, όταν η εργοδοτική ένωση ΠΕΕΘ (Πανελλήνια Ένωση Ελευθέρου Θεάτρου) σε απόλυτη και αγαστή συνεργασία με την τότε κυβέρνηση (Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜ.ΑΡ.) προχώρησαν σε κατάργηση της ΣΣΕ στο θέατρο. Ένα αδύναμο και πλήρως απαξιωμένο από τους ηθοποιούς σωματείο, το ΣΕΗ, κήρυξε μια απεργία, η οποία στέφθηκε από απόλυτη αποτυχία. Τα μέλη της ΠΕΕΘ, σκιές του παρελθόντος τους, παρίσταναν τους επιχειρηματίες. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία, ήταν επιχειρηματίες χωρίς λεφτά. Χρώσταγαν παντού και πρωτίστως στους εργαζομένους. Τέλος, αφού κατάργησαν τη ΣΣΕ, αυτοδιαλύθηκαν για να μην υπάρχει εργοδοτική ένωση που θα υπέγραφε ίσως αργότερα μια νέα ΣΣΕ.

Όμως το τοπίο αλλάζει. Στον χώρο των θεατρικών παραγωγών μπαίνουν νέοι παίκτες οι οποίοι φαντάζομαι πως προσεγγίζουν νηφάλια το θέμα. Έχουν υποχρέωση να έρθουν σε συμφωνία με τους εργαζόμενους. Θα προσφέρουν υπηρεσίες όχι μόνο στους ηθοποιούς ή τεχνικούς, αλλά στο ίδιο το θέατρο, το οποίο όλοι αγαπάμε και θέλουμε να λειτουργεί με συνθήκες ποιότητας, εργασιακής ειρήνης και δίκαιης αντιμετώπισης ως προς τους εργαζομένους.

Υπάρχει και το Δημόσιο. Που φροντίζει το θέατρο. Που προσφέρει επιχορηγήσεις σε θεατρικά σχήματα. Χορηγεί αγροτικά εισιτήρια. Που ανοίγει τα φεστιβάλ (Επίδαυρος – Ηρώδειο – Αρχαία Θέατρα σε όλη την Ελλάδα) φιλοξενώντας και πληρώνοντας παραγωγές του ιδιωτικού τομέα. Πώς γίνεται να μην ελέγχει το Δημόσιο που διαχειρίζεται τα χρήματα του ελληνικού λαού, αν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις, αν πληρώνονται οι εργαζόμενοι, αν είναι ασφαλισμένοι, αν τηρείται η νομιμότητα; Με λύπη μας βλέπουμε θεατρικούς επιχειρηματίες που χρωστούν σε ηθοποιούς, με βιτρίνα κάποιον ή κάποιους προβεβλημένους πρωταγωνιστές να συμπεριλαμβάνονται σε πρωτοκλασάτες πολιτιστικές διοργανώσεις όπως το Φεστιβάλ Επιδαύρου, χωρίς κανέναν έλεγχο για το επιχειρηματικό ποιόν τους απέναντι στους εργαζόμενους. Θα πρέπει να θεσμοθετηθεί, λοιπόν, ο αποκλεισμός των εργοδοτών που παραβιάζουν την εργατική νομοθεσία από δημόσιες χρηματοδοτήσεις.

Αναγκαία όσο ποτέ, λοιπόν, η σύναψη νέας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, αλλά και οι προϋποθέσεις που θα θέσει το Δημόσιο για τις παροχές του και τη συνεργασία του με τους θεατρικούς επιχειρηματίες. Η εργασιακή ειρήνη, θα επέλθει με τη δίκαιη αντιμετώπιση των εργαζομένων και τη δημιουργική συνεργασία όλων των μερών.

* Ο Πάνος Σκουρολιάκος είναι μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής στην Περιφέρεια Αττικής

(ΠΗΓΗ : http://www.avgi.gr/article/10812/8862885/syllogikes-symbaseis-ergasias-sto-theatro )

Πάνος Σκουρολιάκος στη «Νέα Σελίδα»: Φορτωθήκαμε στο θέμα της ΠΓΔΜ την ατολμία δεκαετιών

«Χωρίς πολιτική βούληση, οι προηγούμενες κυβερνήσεις έκρυβαν το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Οφείλει ο κ. Μητσοτάκης, στον βαθμό που εκφράζει το σύνολο του κόμματός του, να πάρει σαφή θέση», λέει στη «Νέα Σελίδα» αναφορικά με τις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για την ονομασία της ΠΓΔΜ ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρολιάκος, ενώ για τις τουρκικές προκλήσεις σημειώνει: «Η Αγκυρα μέσω της όξυνσης προσπαθεί να ξεπεράσει δικά της προβλήματα».

Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο

Κεφάλαιο δημοσκοπήσεις: Σε ποιες παρεμβάσεις και προς ποια κατεύθυνση πρέπει να προχωρήσει η κυβέρνηση για να εξασφαλιστεί ένα πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχων στην αγορά των μετρήσεων ώστε να μπει τέλος σε πιθανές πρακτικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης;

Οι δημοσκοπήσεις που διενεργούνται στο πεδίο της πολιτικής έχουν καθοριστική σημασία για τον κοινό μας βίο. Η έρευνα της κοινής γνώμης για τη στατιστική καταγραφή της πραγματικότητας θα πρέπει να στηρίζεται σε επιστημονική μεθοδολογία και στην απόλυτη διαφάνεια ως προς τα εργαλεία και τις μεθόδους που χρησιμοποιεί μια εταιρεία δημοσκοπήσεων. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχει ένας έγκυρος διεθνής οργανισμός, ο ESOMAR, στον οποίο συμμετέχουν οικειοθελώς οι εταιρείες του χώρου, πληρώνοντας, μάλιστα, υψηλό τίμημα και δίνοντάς του το δικαίωμα, ανά πάσα στιγμή και χωρίς προειδοποίηση να ελέγξει όλο το πλαίσιο της έρευνας που διεξάγουν. Η πλειονότητα των εταιρειών στη χώρα μας είναι μέλη αυτού του οργανισμού, απολαμβάνοντας την έγκυρη πιστοποίησή του. Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να επιβάλει σε μια εταιρεία δημοσκοπήσεων να συμμετέχει στον ESOMAR. Θα μπορούσε ίσως να προτείνει κανείς τη δημιουργία μιας Ανεξάρτητης Αρχής που θα ελέγχει και θα πιστοποιεί την εγκυρότητα των πολιτικών μόνο μετρήσεων, στα πρότυπα του διεθνούς οργανισμού που προανέφερα.

Πιστεύετε στην ενότητα της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς; Με ποιον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί;

Οι εποχές των παντοδυναμιών έχουν παρέλθει οριστικά. Η συνεργασία και οι συμμαχίες σε πολιτικό επίπεδο είναι μονόδρομος. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, απαιτείται συνεργασία των αριστερών, κεντροαριστερών, οικολογικών και προοδευτικών δυνάμεων, ώστε να περάσουμε από την παντοδυναμία των νεοφιλελεύθερων πολιτικών δυνάμεων σε μια ΕΕ με κοινωνικές ευαισθησίες. Στη χώρα μας το μέλλον απαιτεί συναινέσεις με προοδευτικές δυνάμεις αλλά και μια Κεντροαριστερά απαλλαγμένη από τα αμαρτωλά βαρίδια του παρελθόντος της.

Πάμε στα ελληνοτουρκικά… Οι πολίτες ανησυχούν για ένα θερμό επεισόδιο. Τι εκτιμάτε ότι επιδιώκει με την όξυνση της έντασης η Άγκυρα;

Θεωρώ ότι η Αγκυρα προσπαθεί μέσω της όξυνσης αυτής να ξεπεράσει δικά της, μείζονα εσωτερικά και όχι μόνο προβλήματα. Ο εφιάλτης της Τουρκίας για τη δημιουργία μιας νέας κρατικής κουρδικής οντότητας στα ανατολικά της την υποχρεώνει να στρέφεται αδιακρίτως έναντι των πάντων, δημιουργώντας θόρυβο. Βεβαίως, σε μια τέτοια κατάσταση είναι πιθανό ίσως και κάποιο «ατύχημα». Το επίπεδο ετοιμότητας και αξιοσύνης των ενόπλων δυνάμεών μας όμως είναι τέτοιο που μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς και με υψηλό ηθικό.

Στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ μπορεί να βρεθεί λύση πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο; Συμφέρει την Ελλάδα η διαιώνιση του προβλήματος;

Φορτωθήκαμε στο θέμα της ΠΓΔΜ τη ραθυμία, την ατολμία και την αναποφασιστικότητα δεκαετιών. Χωρίς πολιτική βούληση, οι προηγούμενες κυβερνήσεις έκρυβαν το πρόβλημα κάτω από το χαλί. Με περισσό θράσος τώρα ζητούν και τα ρέστα, γιατί αυτή η κυβέρνηση έχει τη γενναιότητα να αντιμετωπίσει το θέμα. Οι «κόκκινες γραμμές» είναι ξεκάθαρες. Και προς τους γείτονες αλλά και προς τον ελληνικό λαό. Είναι θέσεις που έχει προσυπογράψει και η Νέα Δημοκρατία όταν ήταν κυβέρνηση. Δεν μπορεί τώρα να πετάει την μπάλα στην εξέδρα. Το πρόβλημα δεν μπορεί να περιμένει τις διαφορετικές συνιστώσες εντός της ΝΔ να συμφωνήσουν μεταξύ τους. Οφείλει ο κ. Μητσοτάκης, στον βαθμό που εκφράζει το σύνολο του κόμματός του, να πάρει σαφή θέση.
Αυτό έχει κάνει ξεκάθαρα, άλλωστε, και ο πρωθυπουργός, κ. Αλέξης Τσίπρας. Οφείλουμε να διευκολύνουμε κράτη στα βόρειά μας να περάσουν σε ένα περιβάλλον με δικαιώματα και υποχρεώσεις, μακριά από επιρροές χωρών που τα χρησιμοποιούν για τους δικούς τους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς. Στο ΝΑΤΟ εντάσσεται ένα κράτος όταν προσκληθεί κι αφού δεν υπάρχει βέτο από άλλο κράτος-μέλος της Συμμαχίας. Εφόσον οι «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής κυβέρνησης γίνουν αποδεκτές, τότε νομίζω πως ανοίγει ο δρόμος για την είσοδο της ΠΓΔΜ σε ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Μεταξύ καλλιτεχνικής και πολιτικής δραστηριοποίησής σας, υπάρχει ο ρόλος του «διαχειριστή»… Έχετε διευθύνει το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης με επιτυχία και, κυρίως, έχετε αξιοποιήσει μέσα από αυτό ανθρώπους της τέχνης με γόνιμο τρόπο. Πώς αντιλαμβάνεστε τον εαυτό σας όταν στοχεύετε πέρα από το «εγώ», όταν επιμελείστε το «εμείς»; Είναι κι αυτό μια πολιτική πράξη;

Στην τέχνη αλλά και στην πολιτική το ζητούμενο για ένα θετικό αποτέλεσμα είναι ο δημιουργικός συνδυασμός του «εγώ» με το «εμείς». Η προσωπική συμβολή του καθενός σε ένα πολιτικό ή και καλλιτεχνικό εγχείρημα είναι καθοριστική. Η προσωπική ματιά, η ατομική συνεισφορά στο συλλογικό όραμα θέτουν στέρεα θεμέλια και δίνουν ποικιλία και πνοή στον κοινό αγώνα. Πρέπει όμως τα διαφορετικά «εγώ» να συνομιλούν μεταξύ τους και να συντονίζονται ώστε να συντίθενται δημοκρατικά και αποτελεσματικά. Η επιβολή προσώπων και ιδεών αυθαιρέτως ή με πλάγιους τρόπους δίνει ένα αποτέλεσμα που μπορεί να έχει κυρίαρχη προσωπική σφραγίδα, δεν έχει όμως τον πλούτο της συλλογικής δράσης. Ως πολιτική πράξη, η προσωπική συμβολή θα πρέπει να υποτάσσεται στη συλλογικότητα και η συλλογικότητα να σέβεται τη μονάδα.

Τα προσωπικά σας σχέδια στο θέατρο ποια είναι;

Αυτή τη στιγμή εργάζομαι για να υπηρετήσω την εντολή που μου δόθηκε ως βουλευτή. Και επειδή πιστεύω ότι το βουλευτιλίκι δεν είναι για χόρταση, βλέπω την παρουσία μου στο Κοινοβούλιο ως μια περίοδο κατά την οποία μπορώ να μεταφέρω τις εμπειρίες και τις αγωνίες της σαραντάχρονης πορείας μου στο θέατρο, αναζητώντας λύσεις σε πολλά και χρόνια προβλήματα. Αμέσως μετά θα γυρίσω ξανά, ελπίζω, στο θέατρο, που είναι το σπίτι μου, η ιδιαίτερη πατρίδα μου.

Δημοσιεύθηκε στο φύλλο 46 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 22 Απριλίου 2018.

(ΠΗΓΗ : https://neaselida.gr/milisan-sti-nea-selida/panos-skoyroliakos-sti-nea-selida-fortothikame-sto-thema-tis-pgdm-tin-atolmia-dekaetion/)